ধৈৰ্য আৰু ইছলামৰ ওপৰত মৃত্যু
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا، وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ.
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ
অডিঅ’ ল’ড কৰিব নোৱাৰি। পিছত চেষ্টা কৰক।
‘আৰু তুমি আমাক শাস্তি দিব ওলাইছা কেৱল এই বাবে যে, আমি আমাৰ প্ৰতিপালকৰ নিদৰ্শনৰ ওপৰত ঈমান আনিছো যেতিয়া সেয়া আমাৰ ওচৰত আহিছে। হে আমাৰ ৰব! আমাক পৰিপূৰ্ণ ধৈৰ্য দান কৰা আৰু মুছলিমৰূপে আমাক মৃত্যু দান কৰা’।
‘আফৰিগ’ (أَفْرِغْ) আৰু ‘তাওয়াফ্ফানা’ (تَوَفَّنَا) — এই দুটা ক্ৰিয়াৰ ৰূপ। মুছা (আঃ)-ৰ লাখুটিৰ অলৌকিক নিদৰ্শন দেখি ঈমান অনা ফিৰআউনৰ প্ৰাক্তন যাদুকৰসকলৰ এই দুআ, যিসকলক যন্ত্ৰণাদায়ক শাস্তিৰ ভাবুকি দিয়া হৈছিল।
শ্বেইখ আব্দুৰৰহমান আছ-ছাআদীৰ তাফছিৰ
“তুমি আমাৰ পৰা প্ৰতিশোধ ল’ব বিচৰা” — অৰ্থাৎ, তুমি আমাক অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে আৰু আমাক ভাবুকি দিয়াৰ বাবে আমাত কি দোষ ধৰিছা? আমাৰ কোনো অপৰাধ নাই, কেৱল আমি আমাৰ প্ৰতিপালকৰ প্ৰতি ঈমান আনিছোঁ। যদি এইটো এনে অপৰাধ হয় যাৰ বাবে দোষ ধৰা আৰু শাস্তি পোৱা উচিত, তেন্তে সেইটোৱেই আমাৰ অপৰাধ। তাৰ পাছত তেওঁলোকে আল্লাহৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিলে যাতে তেওঁ তেওঁলোকক দৃঢ় ৰাখে আৰু ধৈৰ্য দান কৰে।
তেওঁলোকে ক’লে: “হে আমাৰ ৰব! আমাৰ ওপৰত ধৈৰ্য ঢালি দিয়া”—অৰ্থাৎ, আমাক মহান ধৈৰ্য দান কৰা। অনিৰ্দিষ্ট ৰূপৰ শব্দটোৱে এই অৰ্থকে বুজায়। কিয়নো এয়া এক মহা পৰীক্ষা, যাৰ ফলত প্ৰাণ হেৰাব পাৰে। ইয়াত বহুত ধৈৰ্যৰ প্ৰয়োজন, যাতে হৃদয় অটল থাকে, মুমিনে নিজৰ ঈমানৰ বিষয়ে নিশ্চিন্ত থাকে আৰু তাৰ অন্তৰৰ অস্থিৰতা দূৰ হয়।
“আৰু আমাক মুছলিমৰূপে মৃত্যু দান কৰা”—অৰ্থাৎ, তোমাৰ আদেশৰ অনুগত আৰু তোমাৰ ৰাছুলৰ অনুসৰণকাৰী হিচাপে। বাহ্যিকভাৱে বুজা যায় যে ফিৰআউনে তেওঁলোকৰ প্ৰতি দিয়া ভাবুকি কাৰ্যকৰী কৰিছিল, আৰু আল্লাহে তেওঁলোকক ঈমানৰ ওপৰত অটল ৰাখিছিল। আনহাতে, ফিৰআউন, তাৰ সভাসদসকল আৰু তেওঁলোকৰ অনুসৰণকাৰী সাধাৰণ লোকসকলে আল্লাহৰ নিদৰ্শনৰ প্ৰতি অহংকাৰ কৰিছিল আৰু অন্যায়ভাৱে, উদ্ধতভাৱে সেইবোৰ অস্বীকাৰ কৰিছিল। “যেতিয়া সেইবোৰ আমাৰ ওচৰলৈ আহিছিল।”
ইমাম ইবন কছীৰৰ তাফছিৰ
তেওঁলোকে ক’লে: “হে আমাৰ ৰব! আমাৰ ওপৰত ধৈৰ্য ঢালি দিয়া”—অৰ্থাৎ, তোমাৰ দ্বীনৰ ওপৰত ধৈৰ্য আৰু তাত অটলতা আমাক সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰদান কৰা। “আৰু আমাক মুছলিমৰূপে মৃত্যু দান কৰা”—অৰ্থাৎ, তোমাৰ নবী মুছা (আঃ)-ৰ অনুসৰণকাৰী হিচাপে। তেওঁলোকে ফিৰআউনক ক’লে: “তুমি যি কৰিব বিচৰা, কৰি লোৱা।
তুমি কেৱল এই পাৰ্থিৱ জীৱনতেই ফয়চলা কৰিব পাৰা। আমি আমাৰ প্ৰতিপালকৰ প্ৰতি ঈমান আনিছোঁ, যাতে তেওঁ আমাৰ পাপসমূহ আৰু যাদুৰ কাম কৰিবলৈ তুমি আমাক যি বাধ্য কৰিছিলা, সেইবোৰ ক্ষমা কৰে। আল্লাহেই উত্তম আৰু চিৰস্থায়ী। নিশ্চয় যিয়ে অপৰাধী হৈ নিজৰ প্ৰতিপালকৰ ওচৰলৈ আহিব, তাৰ বাবে আছে জাহান্নাম; তাত সি নমৰিব আৰু জীয়াইও নাথাকিব।
আৰু যিয়ে মুমিন হৈ, সৎকৰ্ম কৰি তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিব, তেওঁলোকৰ বাবে আছে উচ্চ মৰ্যাদাসমূহ।” দিনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁলোক যাদুকৰ আছিল, আৰু দিনৰ শেষত তেওঁলোক পুণ্যৱান শ্বহীদ হৈ পৰিল। ইবন আব্বাছ, উবাইদ ইবন উমাইৰ, কাতাদা আৰু ইবন জুৰাইজে কৈছে: দিনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁলোক যাদুকৰ আছিল আৰু দিনৰ শেষত শ্বহীদ হৈছিল। (ত্বা-হা ২০:৭২–৭৫)
আল-বাগাৱীৰ তাফছিৰ
“আৰু তুমি আমাৰ পৰা প্ৰতিশোধ ল’ব বিচৰা”—অৰ্থাৎ, তুমি আমাক ঘৃণা কৰিছা। দাহহাক আৰু আনসকলে কৈছে: “আমাৰ বিষয়ে তুমি কি দোষাৰোপ কৰিছা?” আতা’ই কৈছে: “আমাৰ এনে কি অপৰাধ আছে, যাৰ বাবে তুমি আমাক শাস্তি দিবা?” “কেৱল এই বাবে যে, আমাৰ ওচৰলৈ অহাৰ পাছত আমি আমাৰ প্ৰতিপালকৰ নিদৰ্শনসমূহৰ প্ৰতি ঈমান আনিছোঁ।”
তাৰ পাছত তেওঁলোকে মহান আল্লাহৰ ওচৰত আশ্ৰয় বিচাৰি ক’লে: “হে আমাৰ ৰব! ঢালি দিয়া”—অৰ্থাৎ, প্ৰদান কৰা—“আমাৰ ওপৰত ধৈৰ্য, আৰু আমাক মুছলিমৰূপে মৃত্যু দান কৰা।” আল-কালবীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে ফিৰআউনে তেওঁলোকৰ হাত-ভৰি কাটিছিল আৰু তেওঁলোকক ক্ৰুচত তুলিছিল। আন কিছুমানে উল্লেখ কৰিছে যে সি তেওঁলোকৰ ওপৰত ক্ষমতা লাভ কৰিব পৰা নাছিল, কাৰণ আল্লাহে কৈছে: “মোৰ নিদৰ্শনসমূহৰ সৈতে তোমালোক দুয়ো আৰু তোমালোকৰ অনুসৰণকাৰীসকলেই বিজয়ী হ’ব; তেওঁলোকে তোমালোকৰ ওচৰলৈ যাব নোৱাৰিব।” (আল-কাছাছ ২৮:৩৫)
ইমাম আহমদৰ “মুছনাদ” (নং ২৪১০)-ত কঠোৰ শাসকৰ সন্মুখত মুমিনসকলৰ অটলতাৰ মহত্ত্ব সম্পৰ্কে বৰ্ণনা আহিছে।