Mirënjohje dhe vepra të mira

Tefsiri i shejh Abdurrahman Es-Sa’diut

Sulejmani buzëqeshi me fjalët e saj dhe tha: “O Zoti im! më jep forcë, që të të falënderoj për të mirat e Tua që m’i ke dhuruar mua dhe prindërve të mi dhe që të bëj vepra të mira, që Ti i pëlqen! Gjithashtu, me mëshirën Tënde, më fut në mesin e robërve të Tu të mirë!” - Atij i pëlqyen shumë fjalët e milingonës dhe kujdesi i saj për popullin e vet. Subhanallah !

Sa të mirë dhe me moral kanë qenë profetët e Zotit! Çuditeshin kur duhej dhe gëzimi i tyre ishte me masë. Asnjëherë nuk e kalonin masën e buzëqeshjes. I tillë ishte edhe Profeti ynë (a.s), që buzëqeshte dhe gjithmonë e shihje buzagaz.

Të qeshurit me të madhe dhe me zë të lartë tregon mendjelehtësi dhe mangësi, si dhe një edukatë të ulët. Nga ana tjetër, të qëndruarit i vrenjtur dhe pa buzëqeshur kurrë është shumë e çuditshme dhe jo e këndshme. Ai tregon gjithashtu vrazhdësi morali dhe natyrë të ashpër. Profetët kanë qenë të ruajtur nga të tilla mangësi.

Pastaj Sulejmani e falënderon Allahun për këtë mirësi që i pati dhuruar dhe tha: “O Zoti im! më jep forcë..." Pra, më frymëzo dhe më jep forcë e udhëzim që: "...të të falënderoj për të mirat e Tua, që m’i ke dhuruar mua dhe prindërve të mi..." Sigurisht që mirësitë ndaj prindërve janë mirësi edhe për fëmijën, për të cilat fëmija duhet të falënderojë Zotin.

Kështu, Sulejmani u lut që Zoti t’i jepte frymëzim e forcë, që të mund të tregohej mirënjohës për mirësitë e besimit dhe mirësitë e dynjasë, që i kishte dhënë atij dhe prindërve të tij. Ai u lut gjithashtu dhe tha: "...dhe që të bëj vepra të mira, që Ti i pëlqen!" Pra, më jep forcë e sukses, më bëj të aftë që të bëj punë të mira, që Ti i do dhe je i kënaqur! Dhe dihet se Zoti kënaqet me ato punë që plotësojnë dy kushte: së pari, ato punë janë në përputhje me porositë e Tij dhe, së dyti, kryhen me sinqeritet dhe janë të pastra nga mangësitë dhe gjërat që i prishin ato.

Pastaj u lut për mëshirë nga Zoti dhe për ta bërë prej besimtarëve të mirë, duke thënë: "Me mëshirën Tënde, më fut në mesin e robërve të Tu të mirë!”. Mëshira e posaçme është bërë për të mirët, me gjithë gradat dhe nivelet e tyre. Ky ishte një shembull që na tregon reagimin e Sulejmanit, kur dëgjoi milingonën. Në vijim, Allahu i Lavdëruar na tregon një tjetër shembull dhe sjellje të Sulejmanit gjatë bisedës me zogjtë.

Tefsiri i imamit Ibn Kethir

(Kështu ai buzëqeshi, duke qeshur me fjalët e saj, dhe tha: «O Zoti im, më frymëzo që të jem mirënjohës për mirësinë Tënde që ma ke dhënë mua dhe prindërve të mi, dhe që të bëj vepra të mira me të cilat Ti je i kënaqur»). Domethënë: më frymëzo që të jem mirënjohës për mirësinë që më ke dhuruar, duke më mësuar gjuhën e shpendëve dhe të kafshëve, si dhe për mirësinë që u ke dhënë prindërve të mi: Islamin ndaj Teje dhe besimin në Ty.

(«Dhe që të bëj vepra të mira me të cilat Ti je i kënaqur»), domethënë: vepra që Ti i do dhe je i kënaqur me to.

(«Dhe më fut, me mëshirën Tënde, në mesin e robërve të Tu të mirë»), domethënë: kur të ma marrësh shpirtin, më bashko me robërit e Tu të mirë dhe me shoqërinë më të lartë të të dashurve të Tu. Ajo që kanë thënë disa komentues të Kuranit, se kjo luginë ndodhej në tokën e Shamit ose diku tjetër, se kjo milingonë kishte dy krahë si miza, apo fjalë të tjera të ngjashme, nuk ka ndonjë bazë të qëndrueshme. Nga Nauf el-Bikali përcillet se ai ka thënë: «Milingonat e Sulejmanit ishin sa ujqërit». Kështu e pashë të shënuar, me shkronjën ya (ي), por fjala duhet të jetë me ba (ب); ky është gabim shkrimi. Allahu e di më së miri.

Qëllimi është se Sulejmani, paqja qoftë mbi të, i kuptoi fjalët e saj dhe buzëqeshi, duke qeshur me këtë. Kjo është vërtet diçka madhështore. Ibn Ebi Hatim ka thënë: Na rrëfeu babai im; na rrëfeu Muhamed ibn Bishari; na rrëfeu Jezid ibn Haruni; na njoftoi Mis‘ari, nga Zejd el-‘Amij, nga Ebu es-Siddik en-Naxhi, i cili ka thënë: «Sulejmani, paqja qoftë mbi të, doli për t’i kërkuar Allahut shi. Papritur pa një milingonë të shtrirë përmbys, me këmbët e ngritura drejt qiellit, që thoshte: “O Allah, ne jemi një prej krijesave të Tua dhe nuk mund të bëjmë pa u ujitur prej Teje.

Nëse nuk na jep shi, do të shkatërrohemi.” Sulejmani, paqja qoftë mbi të, tha: “Kthehuni, ju është dhënë shi për hir të lutjes së dikujt tjetër veç jush.”»

Është vërtetuar në Sahihun e Muslimit, përmes ‘Abdurrezzakut, nga Ma‘meri, nga Hemmami, nga Ebu Hurejra, se Profeti ﷺ ka thënë: «Një milingonë e pickoi një profet prej profetëve. Ai urdhëroi që të digjej një koloni milingonash. Atëherë Allahu i shpalli: “A thua, vetëm pse të pickoi një milingonë, shkatërrove një popull prej popujve që e madhërojnë Allahun? Përse nuk vrave vetëm një milingonë?”»

Tefsiri i El-Begaviut

Fjala e Allahut, të Madhëruar e të Lartësuar: (Kështu ai buzëqeshi, duke qeshur me fjalët e saj). Ez-Zexhxhaxhi ka thënë: «Shumica e të qeshurës së profetëve ishte buzëqeshje.» Fjala «duke qeshur» këtu do të thotë: duke buzëqeshur. Thuhet se fillimisht buzëqeshi, e më pas qeshi.

Na njoftoi ‘Abdulvahid el-Milihij; na njoftoi Ahmed ibn ‘Abdullah en-Ne‘imij; na njoftoi Muhamed ibn Jusufi; na rrëfeu Muhamed ibn Isma‘ili; na rrëfeu Jahja ibn Sulejmani; më rrëfeu Ibn Vehbi; na njoftoi ‘Amri — domethënë, Ibn el-Harith —; na njoftoi en-Nadr; atij i kishte treguar Sulejman ibn Jesari, nga ‘Aishja, e cila ka thënë: «Nuk e kam parë kurrë të Dërguarin e Allahut ﷺ të qeshte me gjithë zemër, aq sa t’i dukeshin bajamet e fytit; ai vetëm buzëqeshte.»

Na njoftoi ‘Abdullah ibn ‘Abdis-Samed el-Xheuzxhanij; na njoftoi Ebul-Kasim el-Khuzai; na njoftoi el-Hejthem ibn Kulejbi; na rrëfeu Ebu ‘Isa; na rrëfeu Kutajbe ibn Se‘idi; na rrëfeu Ibn Lehi‘a, nga ‘Abdullah ibn el-Mugira, nga ‘Abdullah ibn el-Harith ibn Xhez’, i cili ka thënë: «Nuk kam parë njeri që të buzëqeshte më shumë se i Dërguari i Allahut ﷺ.»

Mukatili ka thënë: Sulejmani qeshi me fjalët e milingonës nga habia, sepse njeriu habitet dhe qesh kur sheh diçka që nuk e ka hasur më parë. Pastaj Sulejmani e falënderoi Zotin e tij për mirësitë që i kishte dhuruar.

(«Dhe tha: “Zoti im, më frymëzo”») — domethënë: më jep frymëzim — (që të jem mirënjohës për mirësinë Tënde që ma ke dhënë mua dhe prindërve të mi, dhe që të bëj vepra të mira me të cilat Ti je i kënaqur, dhe më fut, me mëshirën Tënde, në mesin e robërve të Tu të mirë). Domethënë: më fut në radhët e tyre, shënoje emrin tim bashkë me emrat e tyre dhe më ringjall në grupin e tyre. Ibn ‘Abbasi ka thënë: «Ai synonte të ishte me Ibrahimin, Ismailin, Is’hakun, Ja‘kubin dhe profetët që erdhën pas tyre.» Thuhet gjithashtu: «Më fut në Xhenet, me mëshirën Tënde, në mesin e robërve të Tu të mirë.»