Lutjet e Ibrahimit për shpëtim

Tefsiri i shejh Abdurrahman Es-Sa’diut

E mos më turpëro ditën kur (njerëzit) do të ringjallen ... - Mos më poshtëro me ndëshkim e duke më shfaqur gjynahet e mia, por më lumturo duke më falur atë ditë: Shko ne ajetin tjeter per vazhdimin e tefsirit Ditën, kur nuk bën dobi as pasuria dhe as fëmijët; Ditën kur do të shpëtojë vetëm ai që i paraqitet Zotit me zemër të shëndoshë!" - Kjo është ajo që sjell dobi tek Ti.

Kjo është mënyra e vetme për të shpëtuar nga ndëshkimi yt dhe për të fituar shpërblimin: el kalbu es-selim , pra, zemra e pastër e shëndoshë, domethënë, ajo zemër që është e pastër nga shirku, dyshimet dhe pasiguria në besim dhe nga dashuria për ligësinë. Ajo është e mbushur me sinqeritet, dituri, siguri dhe me dashuri për të mirën. Ajo zbukurohet me ndjenjat e adhurimit. Dashuria e saj është e lidhur ngushtë me dashurinë e Zotit dhe me ato gjëra që Zoti i do.

Dëshirat dhe prirjet e saj janë ndjekëse të Shpalljes që vjen nga Zoti. Pastaj Allahu i Madhëruar përmend disa ngjarje të asaj dite të madhe, si dhe shpërblimet dhe ndëshkimet që do të jepen atë dite: O Zoti im! Më dhuro urtësi ... - Më jep dituri të madhe, që të njoh ligjet e Tua, hallallin dhe haramin, dhe të gjykoj me drejtësi mes njerëzve. ... dhe më bashko me të mirët! - Më bashko me vëllezërit e mi profetë dhe të dërguar! Më bëj prej trashëgimtarëve të Xhenetit të mirësive! - Më bëj nga banorët e Xhenetit, që Zoti do t’ua dhurojë dhe do t'ua lërë si trashëgim!

Allahu iu përgjigj lutjes së tij dhe e bëri prej banorëve të Xhenetit të mirësive. Bëj që të më përmendin për mirë ata që do të vijnë pas! - Bëj të jem i lëvduar dhe nderuar ndër njerëz, deri në kohën e fundit. Allahu i Madhëruar iu përgjigj lutjes së tij. Ai dhuroi Ibrahimit dituri të thellë e gjykim të drejtë.

Ai u bë njëri ndër më të nderuarit dhe të dalluarit e profetëve dhe u bashkua me vëllezërit e tij profetë. Allahu e bëri atë të dashur për zemrat e njerëzve dhe të nderuar e të lavdëruar mes tyre. Të gjithë popujt e lëvdojnë figurën e tij dhe e respektojnë në çdo epokë dhe vend. I Lartësuari thotë: "Ne lamë një kujtim të mirë për të ndër popujt e ardhshëm.

Selam (shpëtim e paqe) pastë Ibrahimi! Kështu i shpërblejmë Ne bamirësit. Vërtet, ai ishte nga robërit Tanë besimtarë." [Saffat 108 - 111]. Fale babain tim, se ai është, vërtet nga të humburit! - Kjo lutje u bë për të përmbushur një premtim që ia dha të atit, kur i tha: "...

Unë do t'i lutem Zotit tim të të falë ty. Ai (Allahu ) kujdeset gjithmonë për mua." [Merjem 47]. Sikur ka thënë Zoti në një ajet tjetër: "Edhe lutja e Ibrahimit për babain e vet u bë veçse për shkak të një premtimi, që ai kishte bërë më parë.

Por kur iu bë e qartë se ai ishte armik i Allahut, ai u largua prej tij. Me të vërtetë, Ibrahimi ishte shumë i ndjeshëm dhe i butë." [Teube 114]. Pastaj vazhdoi me lutje:

Tefsiri i imamit Ibn Kethir

Fjala e Allahut të Lartësuar: “Dhe më bëj një nga trashëgimtarët e Xhenetit të begatë” do të thotë: Më dhuro mirësi në këtë botë, duke bërë që kujtimi i mirë për mua të vazhdojë pas vdekjes sime, dhe në Ahiret, duke më bërë një nga trashëgimtarët e Xhenetit të begatë.

Prandaj, ai tha: “përveç atij që vjen tek Allahu me zemër të pastër” (إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ), domethënë, të pastër nga ndyrësia dhe shirku. Muhammed ibn Sirini ka thënë: “Zemra e pastër është kur njeriu e di se Allahu është i Vërtetë, se Ora do të vijë pa asnjë dyshim dhe se Allahu do t’i ringjallë ata që janë në varre.” Ibn Abbasi ka thënë për fjalët “përveç atij që vjen tek Allahu me zemër të pastër”: “Është e gjallë, duke dëshmuar se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut.” Muxhahidi, Hasani dhe të tjerë kanë thënë: “me zemër të pastër” do të thotë të pastër nga shirku.

Se‘id ibn el-Musejjibi ka thënë: “Zemra e pastër është zemra e shëndoshë, dhe ajo është zemra e besimtarit, sepse zemra e hipokritit është e sëmurë.” Allahu ka thënë: “Në zemrat e tyre ka sëmundje” (El-Bekare, 2:10). Ebu Uthman en-Nisaburi ka thënë: “Ajo është zemra e pastër nga risitë në fe, e qetësuar me Sunetin.”

Fjala e Tij: “Ditën kur nuk do të bëjnë dobi as pasuria, as fëmijët” do të thotë se pasuria nuk do ta mbrojë njeriun nga ndëshkimi i Allahut, edhe sikur ai të ofronte si shpërblim ar sa toka. As fëmijët nuk do t’i bëjnë dobi, edhe sikur të ofronte si shpërblim të gjithë ata që janë në tokë. Atë Ditë do të bëjnë dobi vetëm besimi në Allahun, përkushtimi i sinqertë i fesë vetëm për Të dhe distancimi nga shirku. Prandaj, Ai tha: “përveç atij që vjen tek Allahu me zemër të pastër”, domethënë, të pastër nga ndyrësia dhe shirku.

Muhammed ibn Sirini ka thënë: “Zemra e pastër është kur njeriu e di se Allahu është i Vërtetë, se Ora do të vijë pa asnjë dyshim dhe se Allahu do t’i ringjallë ata që janë në varre.”

Fjala e Tij: “Dhe mos më turpëro ditën kur do të ringjallen” do të thotë: Më mbro nga poshtërimi Ditën e Kiametit, kur do të ringjallen të gjitha krijesat, të parët dhe të fundit. El-Buhariu, lidhur me fjalët “Dhe mos më turpëro ditën kur do të ringjallen”, ka thënë: Ibrahim ibn Tahmani transmeton nga Ibn Ebi Di’bi, nga Se‘id ibn Ebi Se‘id el-Makburi, nga babai i tij, nga Ebu Hurejra (radijAllahu anhu), se i Dërguari i Allahut (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem) ka thënë: “Ibrahimi e pa babanë e tij Ditën e Kiametit, me fytyrën të mbuluar nga pluhuri dhe zymtësia.”

Na tregoi Ismaili; na tregoi vëllai i tij, nga Ibn Ebi Di’bi, nga Se‘id el-Makburi, nga Ebu Hurejra, nga Profeti (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem), se ai ka thënë: “Ibrahimi do ta takojë babanë e tij dhe do të thotë: ‘O Zoti im, Ti më premtove se nuk do të më turpëroje ditën kur do të ringjallen.’ Allahu do t’i thotë: ‘Unë e kam ndaluar Xhenetin për jobesimtarët.’” Kështu e ka përcjellë këtë hadith te ky ajet.

Në kapitullin për profetët e ka transmetuar veçmas me po atë zinxhir transmetuesish, por me këtë tekst: “Ibrahimi do ta takojë babanë e tij, Azerin, Ditën e Kiametit, me fytyrën e Azerit të mbuluar nga zymtësia dhe pluhuri. Ibrahimi do t’i thotë: ‘A nuk të thashë të mos më kundërshtoje?’ Babai i tij do t’i thotë: ‘Sot nuk do të të kundërshtoj.’ Ibrahimi do të thotë: ‘O Zoti im, Ti më premtove se nuk do të më turpëroje ditën kur do të ringjallen.

E çfarë poshtërimi më të madh se babai im i mjerë?’ Allahu i Lartësuar do të thotë: ‘Unë e kam ndaluar Xhenetin për jobesimtarët.’ Pastaj do t’i thuhet: ‘O Ibrahim, çfarë ke nën këmbë?’ Ai do të shikojë dhe ja, një kafshë e therur e tërë e ndotur.

Do ta kapin prej këmbëve dhe do ta hedhin në Zjarr.” Ebu Abdurrahman en-Nesaiu ka thënë në tefsirin e Sunenit të tij të madh, te fjalët “Dhe mos më turpëro ditën kur do të ringjallen”: “Na njoftoi Ahmed ibn Hafs ibn Abdillah; më tregoi babai im; më tregoi Ibrahim ibn Tahmani, nga Muhammed ibn Abdurrahmani, nga Se‘id ibn Ebi Se‘id el-Makburi, nga babai i tij, nga Ebu Hurejra, i cili tha: I Dërguari i Allahut (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem) ka thënë: ‘Ibrahimi e pa babanë e tij Ditën e Kiametit, me fytyrën të mbuluar nga pluhuri dhe zymtësia, dhe i tha: “Të ndalova nga kjo, por ti nuk m’u binde.”

Ai tha: “Por sot nuk do të të kundërshtoj.” Ibrahimi tha: “O Zoti im, më premtove se nuk do të më turpëroje ditën kur do të ringjallen. Nëse e turpëron babanë tim, atëherë kush është më i mjerë se unë?” Allahu tha: “O Ibrahim, Unë e kam ndaluar atë për jobesimtarët.”

Pastaj ia morën babanë. Ibrahimi tha: “O Zoti im, ku është babai im?” Allahu tha: “Shiko poshtë teje.” Ai shikoi dhe ja, një hienë mashkull e zhytur në ndyrësinë e vet. E kapën nga këmbët dhe e hodhën në Zjarr.’” Ky është një zinxhir i rrallë transmetimi dhe në të ka diçka të papranueshme.

“Ed-dih” është mashkulli i hienës. Siç duket, Azeri është shndërruar në trajtën e një hienë mashkull të ndotur me jashtëqitjet e veta dhe është hedhur kështu në Zjarr. El-Bezzari e ka transmetuar gjithashtu nga Hammad ibn Seleme, nga Ejubi, nga Muhammed ibn Sirini, nga Ebu Hurejra, nga Profeti (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem), me një variant të rrallë. E ka transmetuar gjithashtu nga Katadeja, nga Xhafer ibn Abdilgafiri, nga Ebu Se‘idi, nga Profeti (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem), me një tekst të ngjashëm.

Kjo është lutja e Ibrahimit (alejhi selam) që Zoti i tij t’i dhurojë urtësi. Ibn Abbasi ka thënë: “Diturinë.” Ikrimeja ka thënë: “Mendjen.” Muxhahidi ka thënë: “Kuranin.” Es-Suddij ka thënë: “Profetësinë.” Fjala e Tij: “Dhe më bashko me të drejtët” do të thotë: Më bëj të jem me të drejtët në këtë botë dhe në Ahiret, ashtu siç tha Profeti (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem) në çastet e fundit të jetës së tij: “O Allah, na jep jetë si myslimanë, na bëj të vdesim si myslimanë dhe na bashko me të drejtët, pa qenë të turpëruar e as të ndryshuar.”

“O Allah, shoqëria më e lartë!” Këtë e tha tri herë. Kjo është përmendur në hadithin mbi lutjen.

Fjala e Tij: “Dhe bëj që të kem përmendje të mirë te breznitë e ardhshme” do të thotë: Bëj që pas meje të mbetet një kujtim i mirë, të përmendem për të dhe të merrem si shembull në vepra të mira, ashtu siç ka thënë i Lartësuari: “Dhe lamë për të një përmendje të mirë te breznitë e ardhshme: ‘Paqja qoftë mbi Ibrahimin!’ Kështu i shpërblejmë Ne bamirësit” (Es-Saffat, 37:108–110). Muxhahidi dhe Katadeja kanë thënë: “Dhe bëj që të kem përmendje të mirë te breznitë e ardhshme” do të thotë lavdërim i mirë.

Muxhahidi ka thënë se kjo është si fjala e Allahut: “Dhe Ne i dhamë shpërblimin e tij në këtë botë, ndërsa në Ahiret ai është vërtet ndër të drejtët” (El-Ankebut, 29:27), dhe si fjala e Tij: “Dhe Ne i dhamë atij të mira në këtë botë, ndërsa në Ahiret ai është vërtet ndër të drejtët” (En-Nahl, 16:122). Lejth ibn Ebi Sulejmi ka thënë: “Çdo bashkësi fetare e do dhe e mban për mik.” Edhe Ikrimeja ka thënë të njëjtën.

Fjala e Tij: “Dhe fale babanë tim, sepse ai ishte nga të humburit” është si fjala e tij: “Zoti ynë, më fal mua dhe prindërit e mi” (Ibrahim, 14:41). Por Ibrahimi (alejhi selam) hoqi dorë më pas nga kjo, ashtu siç ka thënë i Lartësuari: “Kërkimi i faljes nga Ibrahimi për babanë e tij ishte vetëm për shkak të një premtimi që ia kishte bërë. Kur iu bë e qartë se ai ishte armik i Allahut, u distancua prej tij. Vërtet, Ibrahimi ishte i dhembshur dhe i butë” (Et-Teube, 9:114).

Allahu i Lartësuar e ndërpreu lejen për të kërkuar falje për babanë e tij dhe tha: “Vërtet, keni pasur shembull të mirë te Ibrahimi dhe ata që ishin me të, kur i thanë popullit të tyre: ‘Ne distancohemi nga ju dhe nga ato që adhuroni në vend të Allahut. Ne ju mohojmë, dhe ndërmjet nesh e jush u shfaq armiqësia dhe urrejtja përgjithmonë, derisa të besoni vetëm Allahun.’ Përjashtim bën fjala e Ibrahimit drejtuar babait të tij: ‘Unë do të kërkoj falje për ty, por nuk mund të të sjell asnjë dobi kundrejt Allahut’” (El-Mumtehine, 60:4).

Tefsiri i El-Begaviut

“Zoti im, më dhuro urtësi” (رَبِّ هَبْ لِي حُكْمًا). Ibn Abbasi ka thënë: “Njohjen e kufijve dhe të dispozitave të Allahut.” Mukatili ka thënë: “Kuptimin dhe diturinë.” El-Kelbiu ka thënë: “Profetësinë.”

“Dhe më bashko me të drejtët” do të thotë: Më bashko, për nga pozita dhe shkalla, me profetët që kanë qenë para meje.

“Dhe bëj që të kem përmendje të mirë te breznitë e ardhshme” do të thotë: lavdërim të mirë, kujtim të bukur dhe pranim të përgjithshëm nga bashkësitë që do të vijnë pas meje. Allahu ia dha këtë, ndaj ithtarët e të gjitha feve e duan dhe e lavdërojnë. El-Kutebiu ka thënë: “Fjala ‘gjuhë’ është përdorur në vend të ‘fjalës’, në mënyrë metaforike, sepse fjala shqiptohet me gjuhë.”

“Dhe më bëj një nga trashëgimtarët e Xhenetit të begatë” do të thotë: më bëj një nga ata të cilëve u jepet Xheneti i begatë.

“Dhe mos më turpëro” do të thotë: mos më poshtëro e mos më nxirr në shesh para të tjerëve, “ditën kur do të ringjallen”. “Ditën kur nuk do të bëjnë dobi as pasuria, as fëmijët.”

“Dhe fale babanë tim, sepse ai ishte nga të humburit.” Këtë e tha para se t’i bëhej e qartë se ai ishte armik i Allahut, siç është përmendur më herët në suren Et-Teube.

“Përveç atij që vjen tek Allahu me zemër të pastër” do të thotë: të sinqertë në besim dhe të pastër nga shirku e dyshimi. Sa u përket mëkateve, askush nuk është i pastër prej tyre. Ky është mendimi i shumicës së komentuesve. Se‘id ibn el-Musejjibi ka thënë: “Zemra e pastër është zemra e shëndoshë, dhe ajo është zemra e besimtarit, sepse zemra e jobesimtarit dhe e hipokritit është e sëmurë.”

Allahu i Lartësuar ka thënë: “Në zemrat e tyre ka sëmundje” (El-Bekare, 2:10). Ibn Uthman en-Nisaburi ka thënë: “Ajo është zemra e pastër nga risitë në fe dhe e qetësuar me Sunetin.”