ഇബ്രാഹീമിന്റെ സമഗ്ര പ്രാർത്ഥന

ശൈഖ് അബ്ദുർറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദിയുടെ തഫ്സീർ

“സുഖസമൃദ്ധമായ സ്വർഗത്തിന്റെ അവകാശികളിൽ എന്നെയും ഉൾപ്പെടുത്തേണമേ” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം: അല്ലാഹു അവർക്ക് അവകാശമായി നൽകുന്ന സ്വർഗവാസികളിൽ എന്നെയും ഉൾപ്പെടുത്തേണമേ എന്നാണ്. അങ്ങനെ അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥനക്ക് ഉത്തരം നൽകുകയും സുഖസമൃദ്ധമായ സ്വർഗങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദവി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.

പിന്നീട് അദ്ദേഹം (عليه السلام) തന്റെ രക്ഷിതാവിനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു: “എന്റെ രക്ഷിതാവേ, എനിക്ക് ഹുക്മ് (حُكْمًا) നൽകേണമേ” — അതായത്, വിധിവിലക്കുകളും ഹലാലും ഹറാമും തിരിച്ചറിയാനും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ നീതിയോടെ വിധിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ധാരാളം അറിവ് എനിക്ക് നൽകേണമേ. “സജ്ജനങ്ങളോടൊപ്പം എന്നെയും ചേർക്കേണമേ” — അതായത്, തന്റെ സഹോദരങ്ങളായ പ്രവാചകന്മാരുടെയും ദൂതന്മാരുടെയും കൂട്ടത്തിൽ എന്നെയും ഉൾപ്പെടുത്തേണമേ.

“പിൽക്കാലക്കാരിൽ എനിക്ക് സത്യസന്ധമായ കീർത്തി നൽകേണമേ” — അതായത്, കാലാവസാനംവരെ നിലനിൽക്കുന്ന സത്യസന്ധമായ പ്രശംസ എനിക്ക് നൽകേണമേ. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥനക്ക് ഉത്തരം നൽകി; അറിവും വിധിജ്ഞാനവും നൽകി, അതിലൂടെ അദ്ദേഹത്തെ ശ്രേഷ്ഠരായ ദൂതന്മാരിൽ ഒരാളാക്കി. ദൂതന്മാരായ തന്റെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തെ ചേർക്കുകയും എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങളിലും എല്ലാ കാലത്തും സ്‌നേഹിക്കപ്പെടുകയും അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ആദരിക്കപ്പെടുകയും പ്രശംസിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവനാക്കുകയും ചെയ്തു. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “പിൽക്കാലക്കാരിൽ അദ്ദേഹത്തിന് നാം നല്ല കീർത്തി ശേഷിപ്പിച്ചു.

ഇബ്രാഹീമിന് സമാധാനം! അപ്രകാരം നന്മ ചെയ്യുന്നവർക്ക് നാം പ്രതിഫലം നൽകുന്നു. തീർച്ചയായും അദ്ദേഹം നമ്മുടെ വിശ്വാസികളായ ദാസന്മാരിൽപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.”

“എന്റെ പിതാവിന് നീ പൊറുത്തുകൊടുക്കേണമേ; തീർച്ചയായും അദ്ദേഹം വഴിപിഴച്ചവരിൽപ്പെട്ടവനായിരുന്നു” എന്ന ഈ പ്രാർത്ഥന, “എന്റെ രക്ഷിതാവിനോട് ഞാൻ നിനക്കുവേണ്ടി പാപമോചനം തേടുന്നതാണ്; തീർച്ചയായും അവൻ എന്നോട് ഏറെ ദയയുള്ളവനാണ്” എന്ന് അദ്ദേഹം പിതാവിനോട് നൽകിയ വാഗ്ദാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “ഇബ്രാഹീം തന്റെ പിതാവിനുവേണ്ടി പാപമോചനം തേടിയത്, അവന് നൽകിയിരുന്ന ഒരു വാഗ്ദാനത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രുവാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് വ്യക്തമായപ്പോൾ അദ്ദേഹം അവനെ വിട്ടൊഴിഞ്ഞു. തീർച്ചയായും ഇബ്രാഹീം ഏറെ വിനയത്തോടെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവനും സഹനശീലനുമായിരുന്നു.”

“അന്ന് സമ്പത്തോ മക്കളോ പ്രയോജനപ്പെടുകയില്ല; എന്നാൽ നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയവുമായി അല്ലാഹുവിങ്കൽ വരുന്നവർക്കൊഴികെ” — അല്ലാഹുവിന്റെ അടുക്കൽ പ്രയോജനം ചെയ്യുന്നതും ശിക്ഷയിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനും മഹത്തായ പ്രതിഫലം അർഹിക്കാനും കാരണമാകുന്നതും ആ ഹൃദയമാണ്. നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയം എന്നതിന്റെ അർത്ഥം: ശിർക്കിൽനിന്നും സംശയത്തിൽനിന്നും തിന്മയോടുള്ള ഇഷ്ടത്തിൽനിന്നും പുത്തനാചാരങ്ങളിലും പാപങ്ങളിലും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതിൽനിന്നും മുക്തമായ ഹൃദയം. ഈ ദോഷങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ വിപരീതഗുണങ്ങളായ ആത്മാർഥത, അറിവ്, ദൃഢവിശ്വാസം, നന്മയോടുള്ള സ്‌നേഹം, ഹൃദയത്തിൽ നന്മയെ മനോഹരമായി കാണൽ എന്നിവ അതിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും.

അതിന്റെ ഇച്ഛയും സ്‌നേഹവും അല്ലാഹുവിന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് കീഴിലായിരിക്കുകയും അതിന്റെ ആഗ്രഹം അല്ലാഹുവിങ്കൽനിന്ന് വന്ന മാർഗനിർദേശത്തിന് അനുസൃതമായിരിക്കുകയും ചെയ്യും.

“അവർ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസം എന്നെ അപമാനത്തിലാക്കരുതേ” — ചില പാപങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആക്ഷേപം, അവയ്ക്കുള്ള ശിക്ഷ, അപമാനകരമായ വെളിപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയിലൂടെ എന്നെ അപമാനിക്കരുതേ; മറിച്ച് ആ ദിവസം എനിക്ക് സൗഭാഗ്യം നൽകേണമേ.

“അന്ന് സമ്പത്തോ മക്കളോ പ്രയോജനപ്പെടുകയില്ല; എന്നാൽ നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയവുമായി അല്ലാഹുവിങ്കൽ വരുന്നവർക്കൊഴികെ” — അല്ലാഹുവിന്റെ അടുക്കൽ പ്രയോജനം ചെയ്യുന്നതും ശിക്ഷയിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനും മഹത്തായ പ്രതിഫലം അർഹിക്കാനും കാരണമാകുന്നതും ആ ഹൃദയമാണ്.

ഇമാം ഇബ്നു കസീറിന്റെ തഫ്സീർ

“സുഖസമൃദ്ധമായ സ്വർഗത്തിന്റെ അവകാശികളിൽ എന്നെയും ഉൾപ്പെടുത്തേണമേ” എന്ന അല്ലാഹുവിന്റെ വചനത്തിന്റെ അർത്ഥം: ഈ ലോകത്ത് എന്റെ മരണശേഷവും നല്ല സ്മരണ നിലനിർത്തി എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കേണമേ; പരലോകത്ത് സുഖസമൃദ്ധമായ സ്വർഗത്തിന്റെ അവകാശികളിൽ എന്നെ ഉൾപ്പെടുത്തേണമേ എന്നാണ്.

അതിനാലാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്: “നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയവുമായി വരുന്നവർക്കൊഴികെ.” അതായത്, മാലിന്യങ്ങളിൽനിന്നും ശിർക്കിൽനിന്നും മുക്തമായ ഹൃദയം. മുഹമ്മദ് ഇബ്‌നു സീരീൻ പറഞ്ഞു: നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയം എന്നത് അല്ലാഹു സത്യമാണെന്നും അന്ത്യസമയം സംശയമില്ലാതെ വരുമെന്നും ഖബറുകളിലുള്ളവരെ അല്ലാഹു ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കുമെന്നും അറിയുന്ന ഹൃദയമാണ്. ഇബ്‌നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: “നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയവുമായി വരുന്നവർക്കൊഴികെ” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം, അല്ലാഹുവല്ലാതെ ആരാധനയ്ക്കർഹനില്ലെന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവൻ എന്നാണ്.

മുജാഹിദും ഹസനും മറ്റുള്ളവരും പറഞ്ഞു: “നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയവുമായി” എന്നത് ശിർക്കിൽനിന്ന് മുക്തമായ ഹൃദയം എന്നാണ്. സഈദ് ഇബ്‌നുൽ മുസയ്യിബ് പറഞ്ഞു: നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയം ആരോഗ്യകരമായ ഹൃദയമാണ്; അത് വിശ്വാസിയുടെ ഹൃദയമാണ്. കാരണം കപടവിശ്വാസിയുടെ ഹൃദയം രോഗബാധിതമാണ്. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ രോഗമുണ്ട്” (അൽബഖറ 2:10).

അബൂ ഉഥ്മാൻ അന്നൈസാബൂരി പറഞ്ഞു: പുത്തനാചാരങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തവും സുന്നത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതുമായ ഹൃദയമാണ് അത്.

“സമ്പത്തോ മക്കളോ പ്രയോജനപ്പെടാത്ത ദിവസം” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം: ഭൂമി നിറയെ സ്വർണം മോചനദ്രവ്യമായി നൽകിയാലും ഒരാളുടെ സമ്പത്ത് അല്ലാഹുവിന്റെ ശിക്ഷയിൽനിന്ന് അവനെ രക്ഷിക്കുകയില്ല. “മക്കളും” പ്രയോജനപ്പെടുകയില്ല; ഭൂമിയിലുള്ള എല്ലാവരെയും മോചനദ്രവ്യമായി നൽകിയാലും അതുകൊണ്ട് പ്രയോജനമുണ്ടാകില്ല. അന്ന് അല്ലാഹുവിലുള്ള വിശ്വാസവും അവനുവേണ്ടി മാത്രം മതം ആത്മാർഥമായി അനുഷ്ഠിക്കലും ശിർക്കിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുനിൽക്കലുമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും പ്രയോജനപ്പെടുകയില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്: “നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയവുമായി അല്ലാഹുവിങ്കൽ വരുന്നവർക്കൊഴികെ” — അതായത്, മാലിന്യങ്ങളിൽനിന്നും ശിർക്കിൽനിന്നും മുക്തമായ ഹൃദയവുമായി വരുന്നവർക്ക്.

മുഹമ്മദ് ഇബ്‌നു സീരീൻ പറഞ്ഞു: അല്ലാഹു സത്യമാണെന്നും അന്ത്യസമയം സംശയമില്ലാതെ വരുമെന്നും ഖബറുകളിലുള്ളവരെ അല്ലാഹു ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കുമെന്നും അറിയുന്ന ഹൃദയമാണ് നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയം.

“അവർ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസം എന്നെ അപമാനത്തിലാക്കരുതേ” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം: ആദ്യംമുതൽ അവസാനംവരെയുള്ള സൃഷ്ടികൾ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന അന്ത്യദിനത്തിലെ അപമാനത്തിൽനിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ എന്നാണ്. ഈ വചനത്തെക്കുറിച്ച് ഇമാം അൽബുഖാരി ഇപ്രകാരം ഉദ്ധരിക്കുന്നു: ഇബ്രാഹീം ഇബ്‌നു ത്വഹ്മാൻ, ഇബ്‌നു അബീ ദിബ്, സഈദ് ഇബ്‌നു അബീ സഈദ് അൽമഖ്ബുരി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്, അബൂഹുറൈറ (رضي الله عنه) എന്നിവരിലൂടെ നിവേദനം: നബി (ﷺ) പറഞ്ഞു: “ഇബ്രാഹീം അന്ത്യദിനത്തിൽ തന്റെ പിതാവിനെ പൊടിയും ഇരുളും മൂടിയ നിലയിൽ കാണും.”

ഇസ്മാഈൽ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; എന്റെ സഹോദരൻ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ഇബ്‌നു അബീ ദിബ്, സഈദ് അൽമഖ്ബുരി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്, അബൂഹുറൈറ (رضي الله عنه) എന്നിവർ നബി (ﷺ)യിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: “ഇബ്രാഹീം തന്റെ പിതാവിനെ കണ്ടുമുട്ടി പറയും: ‘എന്റെ രക്ഷിതാവേ, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസം നീ എന്നെ അപമാനിക്കുകയില്ലെന്ന് എനിക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നല്ലോ.’ അപ്പോൾ അല്ലാഹു പറയും: ‘ഞാൻ അവിശ്വാസികൾക്ക് സ്വർഗം നിഷിദ്ധമാക്കിയിരിക്കുന്നു.’” ഈ വചനത്തിനടുത്ത് അൽബുഖാരി ഈ നിവേദനം ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രവാചകന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസുകളുടെ അധ്യായത്തിലും ഇതേ പരമ്പരയിലൂടെ അദ്ദേഹം ഒറ്റയ്ക്കാണ് അത് നിവേദനം ചെയ്തത്.

അവിടെയുള്ള പാഠം ഇങ്ങനെയാണ്: “അന്ത്യദിനത്തിൽ ഇബ്രാഹീം തന്റെ പിതാവായ ആസറിനെ കണ്ടുമുട്ടും. ആസറിന്റെ മുഖത്ത് പൊടിയും ഇരുളും ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇബ്രാഹീം അവനോട് പറയും: ‘എന്നോട് അനുസരണക്കേട് കാണിക്കരുതെന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരുന്നില്ലേ?’ അവന്റെ പിതാവ് പറയും: ‘ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് അനുസരണക്കേട് കാണിക്കുകയില്ല.’

ഇബ്രാഹീം പറയും: ‘എന്റെ രക്ഷിതാവേ, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസം നീ എന്നെ അപമാനിക്കുകയില്ലെന്ന് എനിക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നല്ലോ. എന്റെ അകന്ന പിതാവിന്റെ അവസ്ഥയെക്കാൾ വലിയ അപമാനം എന്താണുള്ളത്?’ അല്ലാഹു പറയും: ‘ഞാൻ അവിശ്വാസികൾക്ക് സ്വർഗം നിഷിദ്ധമാക്കിയിരിക്കുന്നു.’ പിന്നീട് പറയപ്പെടും: ‘ഇബ്രാഹീമേ, നിന്റെ കാലുകൾക്കടിയിൽ എന്താണുള്ളത്?’

അദ്ദേഹം നോക്കുമ്പോൾ മലം പുരണ്ട ഒരു കഴുതപ്പുലിയെ കാണും. അതിന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ച് അതിനെ നരകത്തിലേക്ക് എറിയും.”

അബൂ അബ്ദുറഹ്മാൻ അന്നസാഈ തന്റെ അൽസുനനുൽ കുബ്റായിലെ തഫ്സീർ ഭാഗത്ത് “അവർ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസം എന്നെ അപമാനത്തിലാക്കരുതേ” എന്ന വചനത്തെക്കുറിച്ച് ഇപ്രകാരം ഉദ്ധരിക്കുന്നു: അഹ്മദ് ഇബ്‌നു ഹഫ്സ് ഇബ്‌നു അബ്ദുല്ലാഹ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; എന്റെ പിതാവ് എന്നോട് പറഞ്ഞു; ഇബ്രാഹീം ഇബ്‌നു ത്വഹ്മാൻ, മുഹമ്മദ് ഇബ്‌നു അബ്ദുറഹ്മാൻ, സഈദ് ഇബ്‌നു അബീ സഈദ് അൽമഖ്ബുരി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്, അബൂഹുറൈറ എന്നിവർ വഴി നിവേദനം: നബി (ﷺ) പറഞ്ഞു: “ഇബ്രാഹീം അന്ത്യദിനത്തിൽ തന്റെ പിതാവിനെ പൊടിയും ഇരുളും മൂടിയ നിലയിൽ കാണും. അദ്ദേഹം അവനോട് പറയും: ‘ഇതിൽനിന്ന് ഞാൻ നിന്നെ വിലക്കിയിരുന്നല്ലോ; എന്നാൽ നീ എന്നോട് അനുസരണക്കേട് കാണിച്ചു.’

അവൻ പറയും: ‘എന്നാൽ ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് അനുസരണക്കേട് കാണിക്കുകയില്ല.’ ഇബ്രാഹീം പറയും: ‘എന്റെ രക്ഷിതാവേ, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസം നീ എന്നെ അപമാനിക്കുകയില്ലെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നല്ലോ. എന്റെ പിതാവിനെ നീ അപമാനിച്ചാൽ, തീർച്ചയായും അതിലും അകന്നവനെ നീ അപമാനിച്ചിരിക്കുന്നു.’ അല്ലാഹു പറയും: ‘ഇബ്രാഹീമേ, ഞാൻ അത് അവിശ്വാസികൾക്ക് നിഷിദ്ധമാക്കിയിരിക്കുന്നു.’

അപ്പോൾ അവനെ ഇബ്രാഹീമിൽനിന്ന് അകറ്റും. അല്ലാഹു പറയും: ‘ഇബ്രാഹീമേ, നിന്റെ പിതാവ് എവിടെ?’ അദ്ദേഹം പറയും: ‘നീ അവനെ എന്നിൽനിന്ന് എടുത്തുവല്ലോ.’ അല്ലാഹു പറയും: ‘നിന്റെ താഴേക്ക് നോക്കൂ.’ അദ്ദേഹം നോക്കുമ്പോൾ മാലിന്യത്തിൽ ഉരുളുന്ന ഒരു ആൺകഴുതപ്പുലിയെ കാണും.

അതിന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ച് നരകത്തിലേക്ക് എറിയപ്പെടും.” ഇത് അപരിചിതമായ പരമ്പരയാണ്; ഇതിൽ നിഷേധിക്കപ്പെടേണ്ട ഒരു കാര്യമുണ്ട്. «ദീഖ്» (ذيخ) എന്നത് ആൺകഴുതപ്പുലിയാണ്. ആസറിനെ അതിന്റെ വിസർജ്യത്തിൽ കുളിച്ച ഒരു ആൺകഴുതപ്പുലിയുടെ രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റി, അങ്ങനെതന്നെ നരകത്തിലേക്ക് എറിയുമെന്നാണ് അർത്ഥം.

അൽബസ്സാർ ഇത് ഹമ്മാദ് ഇബ്‌നു സലമ, അയ്യൂബ്, മുഹമ്മദ് ഇബ്‌നു സീരീൻ, അബൂഹുറൈറ എന്നിവർ വഴി നബി (ﷺ)യിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; അതിലും അപരിചിതത്വമുണ്ട്. ഖതാദ, ജഅ്ഫർ ഇബ്‌നു അബ്ദിൽ ഗാഫിർ, അബൂ സഈദ് എന്നിവർ വഴി നബി (ﷺ)യിൽനിന്നും ഇതിന് സമാനമായി അദ്ദേഹം നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഇബ്രാഹീം (عليه السلام) തന്റെ രക്ഷിതാവിനോട് ഹുക്മ് നൽകണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുകയാണ് ഇത്. ഇബ്‌നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: അത് അറിവാണ്. ഇക്‌രിമ പറഞ്ഞു: ബുദ്ധിയാണ്. മുജാഹിദ് പറഞ്ഞു: ഖുർആനാണ്. അസ്സുദ്ദി പറഞ്ഞു: പ്രവാചകത്വമാണ്. “സജ്ജനങ്ങളോടൊപ്പം എന്നെയും ചേർക്കേണമേ” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം: ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സജ്ജനങ്ങളോടൊപ്പം എന്നെ ആക്കേണമേ എന്നാണ്.

മരണാസന്നനായപ്പോൾ നബി (ﷺ) പറഞ്ഞതുപോലെ: “അല്ലാഹുവേ, ഞങ്ങളെ മുസ്‌ലിംകളായി ജീവിപ്പിക്കുകയും മുസ്‌ലിംകളായി മരിപ്പിക്കുകയും അപമാനിതരാകാതെയും മതം മാറ്റാത്തവരായും സജ്ജനങ്ങളോടൊപ്പം ചേർക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. അല്ലാഹുവേ, ഉന്നതമായ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം.” അദ്ദേഹം അത് മൂന്നു പ്രാവശ്യം പറഞ്ഞു. പ്രാർത്ഥനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസിലാണിത്.

“പിൽക്കാലക്കാരിൽ എനിക്ക് സത്യസന്ധമായ കീർത്തി നൽകേണമേ” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം: എന്റെ മരണശേഷം എന്നെക്കുറിച്ച് നല്ല സ്മരണ നിലനിർത്തുകയും നന്മയിൽ എന്നെ മാതൃകയാക്കുകയും ചെയ്യേണമേ എന്നാണ്. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “പിൽക്കാലക്കാരിൽ അദ്ദേഹത്തിന് നാം നല്ല കീർത്തി ശേഷിപ്പിച്ചു. ഇബ്രാഹീമിന് സമാധാനം! അപ്രകാരം നന്മ ചെയ്യുന്നവർക്ക് നാം പ്രതിഫലം നൽകുന്നു.”

മുജാഹിദും ഖതാദയും പറഞ്ഞു: “പിൽക്കാലക്കാരിൽ എനിക്ക് സത്യസന്ധമായ കീർത്തി നൽകേണമേ” എന്നത് നല്ല പ്രശംസ എന്നാണ്. മുജാഹിദ് പറഞ്ഞു: ഇത് അല്ലാഹുവിന്റെ “ഇഹലോകത്ത് നാം അദ്ദേഹത്തിന് പ്രതിഫലം നൽകി; പരലോകത്ത് അദ്ദേഹം സജ്ജനങ്ങളിൽപ്പെട്ടവനാണ്” എന്ന വചനത്തെയും “ഇഹലോകത്ത് നാം അദ്ദേഹത്തിന് നന്മ നൽകി; പരലോകത്ത് അദ്ദേഹം സജ്ജനങ്ങളിൽപ്പെട്ടവനാണ്” എന്ന വചനത്തെയും പോലെയാണ്. ലൈഥ് ഇബ്‌നു അബീ സുലൈം പറഞ്ഞു: എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ സ്‌നേഹിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെ തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇക്‌രിമയും ഇതേപോലെ പറഞ്ഞു.

(അസ്സാഫ്ഫാത്ത് 37:108–110; അൽഅൻകബൂത് 29:27; അന്നഹ്ൽ 16:122.)

“എന്റെ പിതാവിന് പൊറുത്തുകൊടുക്കേണമേ; തീർച്ചയായും അദ്ദേഹം വഴിപിഴച്ചവരിൽപ്പെട്ടവനായിരുന്നു” എന്നത് “ഞങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവേ, എനിക്കും എന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്കും പൊറുത്തുകൊടുക്കേണമേ” എന്ന വചനത്തോട് സമാനമാണ്. ഇബ്രാഹീം (عليه السلام) പിന്നീട് ഇതിൽനിന്ന് പിന്മാറി; അല്ലാഹു പറഞ്ഞതുപോലെ: “ഇബ്രാഹീം തന്റെ പിതാവിനുവേണ്ടി പാപമോചനം തേടിയത്, അവന് നൽകിയിരുന്ന ഒരു വാഗ്ദാനത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രുവാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് വ്യക്തമായപ്പോൾ അദ്ദേഹം അവനെ വിട്ടൊഴിഞ്ഞു. തീർച്ചയായും ഇബ്രാഹീം ഏറെ വിനയത്തോടെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവനും സഹനശീലനുമായിരുന്നു.”

തന്റെ പിതാവിനുവേണ്ടിയുള്ള ഇബ്രാഹീമിന്റെ പാപമോചനപ്രാർത്ഥനയിൽനിന്നുള്ള ബന്ധം അല്ലാഹു ഇപ്രകാരം വിച്ഛേദിച്ചു: “ഇബ്രാഹീമിലും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുള്ളവരിലും നിങ്ങൾക്ക് ഉത്തമമായ മാതൃകയുണ്ട്. അവർ തങ്ങളുടെ ജനതയോട് പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങളിൽനിന്നും അല്ലാഹുവിന് പുറമെ നിങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നവയിൽനിന്നും തീർച്ചയായും ഞങ്ങൾ വിട്ടൊഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളെ ഞങ്ങൾ നിഷേധിച്ചിരിക്കുന്നു. അല്ലാഹുവിൽ മാത്രം നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നതുവരെ ഞങ്ങൾക്കും നിങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ശത്രുതയും വിദ്വേഷവും എന്നേക്കുമായി വ്യക്തമായിരിക്കുന്നു.’

എന്നാൽ തന്റെ പിതാവിനോട് ഇബ്രാഹീം പറഞ്ഞത് ഇതിൽപ്പെടുന്നില്ല: ‘നിനക്കുവേണ്ടി ഞാൻ പൊറുക്കലിനെ തേടുകതന്നെ ചെയ്യും; അല്ലാഹുവിൽനിന്ന് നിനക്കുവേണ്ടി യാതൊന്നും നേടാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.’” (ഇബ്രാഹീം 14:41; അത്തൗബ 9:114; അൽമുംതഹിന 60:4.)

അൽ-ബഗവിയുടെ തഫ്സീർ

“എന്റെ രക്ഷിതാവേ, എനിക്ക് ഹുക്മ് നൽകേണമേ” (رَبِّ هَبْ لِي حُكْمًا): ഇബ്‌നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിന്റെ പരിധികളും നിയമവിധികളും അറിയുന്നതാണ്. മുഖാതിൽ പറഞ്ഞു: ഗ്രഹണശേഷിയും അറിവുമാണ്. അൽകൽബി പറഞ്ഞു: പ്രവാചകത്വമാണ്. “സജ്ജനങ്ങളോടൊപ്പം എന്നെയും ചേർക്കേണമേ” (وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ): എനിക്കുമുമ്പുള്ള പ്രവാചകന്മാരോടൊപ്പം പദവിയിലും സ്ഥാനത്തിലും എന്നെയും ചേർക്കേണമേ.

“പിൽക്കാലക്കാരിൽ എനിക്ക് സത്യസന്ധമായ കീർത്തി നൽകേണമേ” (وَاجْعَلْ لِي لِسَانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ): അതായത്, നല്ല പ്രശംസയും മനോഹരമായ സ്മരണയും എനിക്കുണ്ടാക്കേണമേ; എനിക്കുശേഷം വരുന്ന സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ പൊതുവായ അംഗീകാരവും നൽകേണമേ. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് അത് നൽകി. അങ്ങനെ എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ സ്‌നേഹിക്കുകയും പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്തു. അൽഖുതൈബി പറഞ്ഞു: “നാവ്” എന്നത് രൂപകപ്രയോഗമായി “വാക്ക്” എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു; കാരണം, വാക്ക് നാവിലൂടെയാണല്ലോ ഉണ്ടാകുന്നത്.

“സുഖസമൃദ്ധമായ സ്വർഗത്തിന്റെ അവകാശികളിൽ എന്നെയും ഉൾപ്പെടുത്തേണമേ” (وَاجْعَلْنِي مِنْ وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيمِ): അതായത്, സുഖസമൃദ്ധമായ സ്വർഗം നൽകപ്പെടുന്നവരിൽ എന്നെയും ഉൾപ്പെടുത്തേണമേ.

“എന്നെ അപമാനത്തിലാക്കരുതേ” (وَلَا تُخْزِنِي): എന്നെ നാണംകെടുത്തുകയോ തുറന്നുകാട്ടുകയോ ചെയ്യരുതേ.

“അവർ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസം” (يَوْمَ يُبْعَثُونَ). “അന്ന് സമ്പത്തോ മക്കളോ പ്രയോജനപ്പെടുകയില്ല.”

“എന്റെ പിതാവിന് പൊറുത്തുകൊടുക്കേണമേ; തീർച്ചയായും അദ്ദേഹം വഴിപിഴച്ചവരിൽപ്പെട്ടവനായിരുന്നു” (وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ): അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രുവാണ് തന്റെ പിതാവെന്ന് വ്യക്തമായിത്തീരുന്നതിനു മുമ്പാണ് അദ്ദേഹം ഇത് പറഞ്ഞത്; സൂറത്തു തൗബയിൽ നേരത്തേ പരാമർശിച്ചതുപോലെ.

“നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയവുമായി അല്ലാഹുവിങ്കൽ വരുന്നവർക്കൊഴികെ” (إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ): അതായത്, ശിർക്കിൽനിന്നും സംശയത്തിൽനിന്നും മുക്തമായ ഹൃദയവുമായി വരുന്നവർക്ക്. എന്നാൽ പാപങ്ങളിൽനിന്ന് ആരും പൂർണമായി മുക്തരല്ല. മിക്ക മുഫസ്സിറുകളുടെയും അഭിപ്രായം ഇതാണ്. സഈദ് ഇബ്‌നുൽ മുസയ്യിബ് പറഞ്ഞു: നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയം ആരോഗ്യകരമായ ഹൃദയമാണ്; അത് വിശ്വാസിയുടെ ഹൃദയമാണ്.

കാരണം, അവിശ്വാസിയുടെയും കപടവിശ്വാസിയുടെയും ഹൃദയം രോഗബാധിതമാണ്. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ രോഗമുണ്ട്” (അൽബഖറ 2:10). ഇബ്‌നു ഉഥ്മാൻ അന്നൈസാബൂരി പറഞ്ഞു: പുത്തനാചാരങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തവും സുന്നത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതുമായ ഹൃദയമാണ് അത്.