സത്യപ്രവേശനവും ദൈവിക സഹായവും
رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ، وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ، وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا.
رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا
ഓഡിയോ ലോഡ് ചെയ്യാനായില്ല. പിന്നീട് വീണ്ടും ശ്രമിക്കുക.
എന്റെ രക്ഷിതാവേ, സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനമാര്ഗത്തിലൂടെ നീ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും, സത്യത്തിന്റെ ബഹിര്ഗ്ഗമനമാര്ഗത്തിലൂടെ നീ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ,(35) നിന്റെ പക്കല് നിന്ന് എനിക്ക് സഹായകമായ ഒരു ആധികാരിക ശക്തി(36) നീ ഏര്പെടുത്തിത്തരികയും ചെയ്യേണമേ എന്ന് നീ പറയുകയും ചെയ്യുക.
രൂപം: «അദ്ഖിൽനീ» (أَدْخِلْنِي), «അഖ്രിജ്നീ» (أَخْرِجْنِي), «ഇജ്അൽ ലീ» (اجْعَلْ لِي) എന്നീ ആജ്ഞാരൂപങ്ങൾ. മദീനയിലേക്കുള്ള ഹിജ്റയ്ക്ക് മുമ്പ് പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി ﷺ നടത്തിയ പ്രാർത്ഥന.
ശൈഖ് അബ്ദുർറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദിയുടെ തഫ്സീർ
«പറയുക: എന്റെ രക്ഷിതാവേ, സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ» — അതായത്, എന്റെ എല്ലാ പ്രവേശനങ്ങളും പുറപ്പെടലുകളും നിന്റെ അനുസരണയിലും നിന്റെ പ്രീതിയിലും ആയിരിക്കട്ടെ. കാരണം, ഈ വാക്കുകളിൽ ആത്മാർഥതയും കൽപ്പനയോടുള്ള പൊരുത്തവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. «നിന്റെ പക്കൽനിന്ന് എനിക്ക് സഹായിക്കുന്ന ഒരു അധികാരം നൽകേണമേ» — അതായത്, ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നതും ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുമായ എല്ലാറ്റിനും വ്യക്തമായ തെളിവും നിർണായകമായ പ്രമാണവും നൽകേണമേ.
ഒരു ദാസന് അല്ലാഹു നൽകുന്ന ഏറ്റവും ഉന്നതമായ അവസ്ഥ ഇതാണ്: അവന്റെ എല്ലാ അവസ്ഥകളും നന്മയും തന്റെ രക്ഷിതാവിലേക്കുള്ള അടുപ്പവും ആയിരിക്കണം; ഓരോ അവസ്ഥയിലും അവന് വ്യക്തമായ മാർഗദർശനവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. പ്രയോജനകരമായ അറിവും സൽകർമവും, കാര്യങ്ങളെയും അവയ്ക്കുള്ള തെളിവുകളെയും കുറിച്ചുള്ള അറിവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇമാം ഇബ്നു കസീറിന്റെ തഫ്സീർ
ഇമാം അഹ്മദ് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളോട് ജരീർ നിവേദനം ചെയ്തു; ഖാബൂസ് ഇബ്നു അബീ ദുബ്യാൻ മുഖേന, തന്റെ പിതാവിൽനിന്ന്, ഇബ്നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: പ്രവാചകൻ ﷺ മക്കയിലായിരിക്കെ ഹിജ്റ ചെയ്യാൻ കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ അല്ലാഹു ഈ വചനം അവതരിപ്പിച്ചു: «പറയുക: എന്റെ രക്ഷിതാവേ, സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ; നിന്റെ പക്കൽനിന്ന് എനിക്ക് സഹായിക്കുന്ന ഒരു അധികാരം നൽകേണമേ».
ഈ ആയത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ അൽ-ഹസൻ അൽ-ബസ്വരി പറഞ്ഞു: മക്കയിലെ അവിശ്വാസികൾ പ്രവാചകനെ ﷺ കൊല്ലുകയോ നാടുകടത്തുകയോ തടവിലാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിനായി കൂടിയാലോചിച്ചപ്പോൾ, മക്കക്കാരോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിച്ചു. അതിനാൽ മദീനയിലേക്ക് പുറപ്പെടാൻ അവനോട് കൽപ്പിച്ചു. അല്ലാഹു പറഞ്ഞത് ഇതാണ്: «പറയുക: എന്റെ രക്ഷിതാവേ, സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ».
ഖതാദ പറഞ്ഞു: «സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കേണമേ» എന്നതിന്റെ അർത്ഥം മദീനയിലേക്കാണ്; «സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കേണമേ» എന്നതിന്റെ അർത്ഥം മക്കയിൽനിന്നുമാണ്. അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്നു സൈദ് ഇബ്നു അസ്ലമും ഇതേ അഭിപ്രായം പറഞ്ഞു. അഭിപ്രായങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായത് ഇതാണ്. അൽ-ഔഫി ഇബ്നു അബ്ബാസിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: «സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കേണമേ» എന്നത് മരണത്തെയും, «സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കേണമേ» എന്നത് മരണശേഷമുള്ള ജീവിതത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
മറ്റു അഭിപ്രായങ്ങളും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഒന്നാമത്തെ അഭിപ്രായമാണ് കൂടുതൽ ശരി; ഇബ്നു ജരീർ തിരഞ്ഞെടുത്തതും അതുതന്നെയാണ്.
«നിന്റെ പക്കൽനിന്ന് എനിക്ക് സഹായിക്കുന്ന ഒരു അധികാരം നൽകേണമേ» എന്ന വചനത്തെക്കുറിച്ച് അൽ-ഹസൻ അൽ-ബസ്വരി പറഞ്ഞു: പേർഷ്യയുടെ ആധിപത്യവും പ്രതാപവും അല്ലാഹു തനിക്കായി നീക്കിക്കൊടുക്കുമെന്നും അത് തനിക്ക് നൽകുമെന്നും, റോമിന്റെ ആധിപത്യവും പ്രതാപവും അതുപോലെ തനിക്ക് നൽകുമെന്നും അവന്റെ രക്ഷിതാവ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ഖതാദ പറഞ്ഞു: ഈ കാര്യത്തിൽ അധികാരമില്ലാതെ വിജയിക്കാനാവില്ലെന്ന് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രവാചകന് ﷺ അറിയാമായിരുന്നു. അതിനാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിനും അവന്റെ അതിർവരമ്പുകൾക്കും കൽപ്പനകൾക്കും അവന്റെ മതം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും സഹായകമായ അധികാരം അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു.
അധികാരം അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യമാണ്; തന്റെ ദാസന്മാർക്കിടയിൽ അവൻ അതിനെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ അവർ പരസ്പരം ആക്രമിക്കുകയും ശക്തൻ ദുർബലനെ തിന്നൊടുക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. മുജാഹിദ് പറഞ്ഞു: «സഹായിക്കുന്ന അധികാരം» എന്നത് വ്യക്തമായ തെളിവാണ്.
ഇബ്നു ജരീർ അൽ-ഹസന്റെയും ഖതാദയുടെയും അഭിപ്രായമാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്; അതാണ് കൂടുതൽ ശക്തമായ അഭിപ്രായം. കാരണം, സത്യത്തോടൊപ്പം അതിനെ എതിർക്കുകയും ശത്രുത പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്നവരെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്ന ശക്തിയും അനിവാര്യമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു പറഞ്ഞത്: «നമ്മുടെ ദൂതന്മാരെ വ്യക്തമായ തെളിവുകളുമായി നാം അയച്ചു; അവരോടൊപ്പം വേദവും തുലാസും അവതരിപ്പിച്ചു, ജനങ്ങൾ നീതി പാലിക്കേണ്ടതിനായി. ഇരുമ്പും നാം അവതരിപ്പിച്ചു; അതിൽ കഠിനമായ ശക്തിയും ജനങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനങ്ങളുമുണ്ട്.
അദൃശ്യമായിരിക്കെ അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ ദൂതന്മാരെയും സഹായിക്കുന്നവരെ അല്ലാഹു അറിയേണ്ടതിനും» (അൽ-ഹദീദ് 57:25).
ഹദീസിൽ ഇങ്ങനെ വന്നിരിക്കുന്നു: «ഖുർആൻ തടയാത്തതിനെ അധികാരംകൊണ്ട് അല്ലാഹു തടയുന്നു.» അതായത്, ഖുർആനിലുള്ള ശക്തമായ താക്കീതുകളും കഠിനമായ ഭീഷണികളും പലരെയും മ്ലേച്ഛകൃത്യങ്ങളും പാപങ്ങളും ചെയ്യുന്നതിൽനിന്ന് തടയുന്നില്ല; എന്നാൽ അധികാരം അവരെ അതിൽനിന്ന് തടയുന്നു. ഇതാണ് യാഥാർഥ്യം. അല്ലാഹു പരിശുദ്ധനാകുന്നു.
അൽ-ബഗവിയുടെ തഫ്സീർ
അല്ലാഹുവിന്റെ വചനം: «പറയുക: എന്റെ രക്ഷിതാവേ, സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ.» ഇവിടെ പ്രവേശനവും പുറപ്പെടലും എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് പ്രവേശിപ്പിക്കലും പുറപ്പെടുവിക്കലുമാണ്. ഇതിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ മുഫസ്സിറുകൾക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്.
ഇബ്നു അബ്ബാസ്, അൽ-ഹസൻ, ഖതാദ എന്നിവർ പറഞ്ഞു: «സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കേണമേ» എന്നത് മദീനയിലേക്കാണ്; «സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കേണമേ» എന്നത് മക്കയിൽനിന്നുമാണ്. പ്രവാചകനോട് ﷺ ഹിജ്റ ചെയ്യാൻ കൽപ്പിക്കപ്പെട്ട സമയത്താണ് ഈ വചനം അവതരിച്ചത്.
അദ്ദഹ്ഹാക് പറഞ്ഞു: «സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കേണമേ» എന്നതിന്റെ അർത്ഥം ബഹുദൈവവിശ്വാസികളിൽനിന്ന് സുരക്ഷിതനായി മക്കയിൽനിന്ന് എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കേണമേ എന്നാണ്; «സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കേണമേ» എന്നതിന്റെ അർത്ഥം മക്ക കീഴടക്കിയശേഷം വിജയിയായി അതിലേക്ക് എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കേണമേ എന്നാണ്.
മുജാഹിദ് പറഞ്ഞു: «ഞാൻ നിന്നിൽനിന്ന് നിയോഗിക്കപ്പെട്ട പ്രവാചകത്വദൗത്യത്തിലേക്ക് എന്നെ സത്യസന്ധമായി പ്രവേശിപ്പിക്കേണമേ; അതിൽനിന്ന് എന്നെ സത്യസന്ധമായി പുറത്തുകൊണ്ടുവരേണമേ» എന്നാണിതിന്റെ അർത്ഥം. അതായത്, പരലോകജീവിതത്തിലേക്ക് എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ അവകാശമായി എന്റെ മേൽ ബാധകമായത് ഞാൻ നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ടാകട്ടെ. അൽ-ഹസനിൽനിന്ന് ഇങ്ങനെ നിവേദനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു: «സത്യത്തിന്റെ പ്രവേശനത്തിലൂടെ എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കേണമേ» എന്നത് സ്വർഗത്തിലേക്കും, «സത്യത്തിന്റെ പുറപ്പെടലിലൂടെ എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കേണമേ» എന്നത് മക്കയിൽനിന്നുമാണ്.
ഇതിന്റെ അർത്ഥം: നിന്റെ അനുസരണത്തിലേക്ക് എന്നെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും വിലക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളിൽനിന്ന് എന്നെ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ എന്നും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മറ്റൊരു അഭിപ്രായം: നീ എന്നെ എവിടെയെല്ലാം പ്രവേശിപ്പിച്ചാലും സത്യസന്ധതയോടെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും, എവിടെനിന്ന് പുറപ്പെടുവിച്ചാലും സത്യസന്ധതയോടെ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ എന്നാണ്. അതായത്, ഒരു മുഖം കാണിച്ച് പ്രവേശിക്കുകയും മറ്റൊരു മുഖം കാണിച്ച് പുറപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവരിൽ എന്നെ ഉൾപ്പെടുത്തരുതേ. ഇരട്ടമുഖമുള്ളവൻ അല്ലാഹുവിങ്കൽ സുരക്ഷിതനോ മാന്യനോ ആവുകയില്ല.
പുറപ്പെടലിനും പ്രവേശനത്തിനും സത്യസന്ധത എന്ന വിശേഷണം നൽകിയിരിക്കുന്നത്, അതിന്റെ ഫലമായി വിജയവും പ്രതാപവും മതത്തിന്റെ ആധിപത്യവും ഉണ്ടാകുന്നതിനാലാണ്. «അവർക്ക് തങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവിങ്കൽ ഉന്നതമായ സത്യപദവിയുണ്ടെന്ന സന്തോഷവാർത്ത നൽകുക» (യൂനുസ് 10:2) എന്ന് പറഞ്ഞ് പദവിയെയും സത്യത്തിന്റെ വിശേഷണത്തോടെ വിശേഷിപ്പിച്ചതുപോലെ.
«നിന്റെ പക്കൽനിന്ന് എനിക്ക് സഹായിക്കുന്ന ഒരു അധികാരം നൽകേണമേ.» മുജാഹിദ് പറഞ്ഞു: വ്യക്തമായ തെളിവ്. അൽ-ഹസൻ പറഞ്ഞു: എന്നോട് ശത്രുത പുലർത്തുന്നവർക്കെതിരെ എന്നെ സഹായിക്കാൻ ശക്തമായ ആധിപത്യവും നിന്റെ മതം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രകടമായ പ്രതാപവും. പേർഷ്യയുടെയും റോമിന്റെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും ആധിപത്യം നീക്കിക്കൊണ്ട് അത് തനിക്ക് നൽകുമെന്ന് അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
ഖതാദ പറഞ്ഞു: ഈ ദൗത്യത്തിന് അധികാരമില്ലാതെ ശക്തിയില്ലെന്ന് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രവാചകന് ﷺ അറിയാമായിരുന്നു. അതിനാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ ഗ്രന്ഥവും അതിർവരമ്പുകളും മതം സ്ഥാപിക്കലും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സഹായകമായ അധികാരം അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു.
«സുനൻ അത്തിർമിദി»യിൽ (3139) ഇബ്നു അബ്ബാസിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു: മക്കയിൽനിന്ന് മദീനയിലേക്ക് ഹിജ്റ ചെയ്യാൻ പ്രവാചകനോട് കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഈ പ്രാർത്ഥന അവതരിക്കപ്പെട്ടു.