సత్యప్రవేశం మరియు దైవసహాయం
رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ، وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ، وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا.
رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا
ఆడియోను లోడ్ చేయలేకపోయాం. మళ్లీ ప్రయత్నించండి.
మరియు ఇలా ప్రార్థించు: "ఓ నా ప్రభూ! నీవు నా ప్రతి ప్రవేశాన్ని, సత్యప్రవేశంగా చేయి మరియు నా బహిర్గమనాన్ని కూడా సత్య బహిర్గమనంగా చేయి మరియు నీ వైపు నుండి నాకు అధికార శక్తిని, సహాయాన్ని ప్రసాదించు."
రూపం: «అద్ఖిల్నీ» (أَدْخِلْنِي), «అఖ్రిజ్నీ» (أَخْرِجْنِي), «ఇజ్అల్ లీ» (اجْعَلْ لِي) అనేవి ఆజ్ఞార్థక రూపాలు. మదీనాకు హిజ్రా చేయడానికి ముందు ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) చేసిన ప్రార్థన ఇది.
షేఖ్ అబ్దుర్రహ్మాన్ అస్సాదీ తఫ్సీర్
«ఇలా చెప్పు: “ఓ నా ప్రభూ! నన్ను సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి, సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు; నీ తరఫు నుండి నాకు సహాయక అధికారశక్తిని ప్రసాదించు”» (అంటే: నా ప్రవేశాలన్నింటినీ, నిష్క్రమణలన్నింటినీ నీ విధేయతలో, నీ ప్రసన్నతను పొందేలా చేయి). ఎందుకంటే ఈ ప్రార్థనలో చిత్తశుద్ధి, ఆజ్ఞకు అనుగుణంగా ఉండటం రెండూ ఉన్నాయి. «నీ తరఫు నుండి నాకు సహాయక అధికారశక్తిని ప్రసాదించు» అంటే, నేను చేపట్టే ప్రతిదానికీ, విడిచిపెట్టే ప్రతిదానికీ స్పష్టమైన ఆధారాన్ని, నిర్ణయాత్మక ప్రమాణాన్ని ప్రసాదించు.
ఒక దాసునికి అల్లాహ్ ప్రసాదించే అత్యున్నత స్థితి ఇదే: అతని పరిస్థితులన్నీ శుభకరంగా ఉండి, అతణ్ణి తన ప్రభువుకు మరింత దగ్గర చేయాలి; అతని ప్రతి స్థితికీ స్పష్టమైన మార్గదర్శకం ఉండాలి. ఇందులో ప్రయోజనకరమైన జ్ఞానం, సత్కార్యం, అలాగే విషయాలనూ వాటి ఆధారాలనూ తెలుసుకోవడం ఇమిడి ఉన్నాయి.
ఇమామ్ ఇబ్న్ కసీర్ తఫ్సీర్
ఇమామ్ అహ్మద్ ఇలా అన్నారు: మాకు జరీర్ వివరించారు; ఆయన ఖాబూస్ ఇబ్న్ అబీ జబ్యాన్ ద్వారా, ఆయన తన తండ్రి ద్వారా, ఆయన ఇబ్న్ అబ్బాస్ ద్వారా తెలిపినదేమిటంటే, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) మక్కాలో ఉన్నప్పుడు, ఆయనకు హిజ్రా చేయమని ఆదేశించబడింది. అప్పుడు అల్లాహ్ ఈ వచనాన్ని అవతరింపజేశాడు: «ఇలా చెప్పు: “ఓ నా ప్రభూ! నన్ను సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి, సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు; నీ తరఫు నుండి నాకు సహాయక అధికారశక్తిని ప్రసాదించు”».
ఈ ఆయత్ వివరణలో హసన్ అల్-బస్రీ ఇలా అన్నారు: మక్కా ప్రజల అవిశ్వాసులు ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం)ను చంపాలా, వెళ్లగొట్టాలా, లేక బంధించాలా అని కుట్ర పన్నినప్పుడు, మక్కా ప్రజలతో యుద్ధం చేయాలని అల్లాహ్ సంకల్పించాడు. ఆయన ప్రవక్తకు మదీనాకు బయలుదేరమని ఆజ్ఞాపించాడు. అల్లాహ్ ఇలా చెప్పినది ఇదే: «ఇలా చెప్పు: “ఓ నా ప్రభూ! నన్ను సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి, సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు”».
ఖతాదా అన్నారు: «నన్ను సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి» అంటే మదీనా; «సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు» అంటే మక్కా. అబ్దుర్ రహ్మాన్ ఇబ్న్ జైద్ ఇబ్న్ అస్లమ్ కూడా ఇదే అన్నారు. అభిప్రాయాలలో ఇదే అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది. అల్-ఔఫీ ఇబ్న్ అబ్బాస్ నుండి ఇలా వివరించారు: «సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి» అంటే మరణం; «సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు» అంటే మరణం తరువాతి జీవితం.
దీనికి భిన్నమైన ఇతర అభిప్రాయాలూ చెప్పబడ్డాయి. మొదటి అభిప్రాయమే సరైనది; ఇబ్న్ జరీర్ కూడా దానినే ఎంచుకున్నారు.
«నీ తరఫు నుండి నాకు సహాయక అధికారశక్తిని ప్రసాదించు» అనే వచనంపై హసన్ అల్-బస్రీ ఇలా అన్నారు: పర్షియన్ల రాజ్యాధికారాన్ని, వారి గౌరవాన్ని తీసివేసి తనకు ఇస్తానని, రోమన్ల రాజ్యాధికారాన్నీ వారి గౌరవాన్నీ తీసివేసి తనకు ఇస్తానని అతని ప్రభువు అతనికి వాగ్దానం చేశాడు. ఖతాదా ఇలా అన్నారు: అల్లాహ్ ప్రవక్తకు ఈ కార్యాన్ని అధికారశక్తి లేకుండా సాధించే బలం తనకు లేదని తెలుసు. అందువల్ల అల్లాహ్ గ్రంథం, అల్లాహ్ విధించిన హద్దులు, ఆయన నిర్దేశించిన విధులు, ఆయన ధర్మాన్ని స్థాపించడం కోసం సహాయక అధికారశక్తిని కోరాడు. అధికారశక్తి అల్లాహ్ తన దాసుల మధ్య ఉంచిన కరుణ.
అది లేకపోతే వారిలో కొందరు మరికొందరిపై దాడి చేసి, బలవంతులు బలహీనులను మింగివేసేవారు. ముజాహిద్ ఇలా అన్నారు: «సహాయక అధికారశక్తి» అంటే స్పష్టమైన ఆధారం. ఇబ్న్ జరీర్ హసన్, ఖతాదాల అభిప్రాయాన్ని ఎంచుకున్నారు; అదే బలమైన అభిప్రాయం. ఎందుకంటే సత్యం దానికి వ్యతిరేకంగా నిలిచేవారిని అణచే శక్తితో కూడి ఉండాలి.
అందుకే అల్లాహ్ ఇలా అన్నాడు: «నిశ్చయంగా, మేము మా ప్రవక్తలను స్పష్టమైన నిదర్శనాలతో పంపాము; వారితో పాటు గ్రంథాన్నీ త్రాసునూ అవతరింపజేశాము, ప్రజలు న్యాయాన్ని స్థాపించడానికి. ఇంకా మేము ఇనుమును అవతరింపజేశాము; అందులో తీవ్రమైన శక్తి, ప్రజలకు ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. అల్లాహ్ను, ఆయన ప్రవక్తలను చూడకుండానే ఎవరు సహాయపడతారో తెలుసుకోవడానికి ఇది» (అల్-హదీద్ 57:25). హదీసులో ఉంది: «ఖుర్ఆన్తో నిరోధించలేని వాటిని అల్లాహ్ అధికారశక్తితో నిరోధిస్తాడు».
అంటే ఖుర్ఆన్లోని గట్టి హెచ్చరికలు, తీవ్రమైన బెదిరింపులు చాలామందిని అసభ్యకార్యాలు, పాపాలు చేయకుండా ఆపలేవు; అధికారశక్తి మాత్రం వాటిని ఆపుతుంది. వాస్తవం కూడా ఇదే. ఆయన పరిశుద్ధుడు. (అల్-హదీద్ 57:25)
అల్-బగవీ తఫ్సీర్
అల్లాహ్ వచనం: «ఇలా చెప్పు: “ఓ నా ప్రభూ! నన్ను సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి, సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు”». ఇక్కడ ప్రవేశం, నిష్క్రమణ అనే పదాల ఉద్దేశం ప్రవేశింపజేయడం, బయటకు పంపడం. ఈ విషయంపై వ్యాఖ్యాతల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి.
ఇబ్న్ అబ్బాస్, హసన్, ఖతాదా ఇలా అన్నారు: «సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి» అంటే మదీనా; «సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు» అంటే మక్కా. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం)కు హిజ్రా చేయమని ఆదేశించబడినప్పుడు ఈ ఆయత్ అవతరించింది. దహ్హాక్ ఇలా అన్నారు: «సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు» అంటే విగ్రహారాధకుల నుండి సురక్షితంగా మక్కా నుండి బయటకు పంపు; «సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి» అంటే విజయం సాధించి, పైచేయితో మక్కాలోకి ప్రవేశింపజేయి.
ముజాహిద్ ఇలా అన్నారు: «నీవు నన్ను పంపిన ప్రవక్తృత్వ కార్యంలోకి నన్ను సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి; నన్ను స్వర్గంలోకి ప్రవేశింపజేయి; దాని హక్కుగా నాపై విధించబడిన బాధ్యతను నెరవేర్చిన తరువాత నన్ను ఈ లోకం నుండి సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు». హసన్ నుండి ఇలా కూడా వివరించబడింది: «సత్యప్రవేశంతో ప్రవేశింపజేయి» అంటే స్వర్గం; «సత్యబహిర్గమనంతో బయటకు పంపు» అంటే మక్కా నుండి బయటకు పంపు. మరొక అభిప్రాయం ప్రకారం, «నీ విధేయతలోకి నన్ను ప్రవేశింపజేయి, నిషేధిత విషయాల నుండి నన్ను బయటకు తీసుకురా» అని అర్థం. ఇంకొక వివరణ ప్రకారం, «నీవు నన్ను ఎక్కడ ప్రవేశింపజేసినా సత్యంతో ప్రవేశింపజేయి; ఎక్కడి నుండి బయటకు పంపినా సత్యంతో బయటకు పంపు» అని అర్థం.
అంటే ఒక ముఖంతో ప్రవేశించి మరొక ముఖంతో బయటకు వెళ్లే ద్విముఖుడిగా నన్ను చేయకు; ఎందుకంటే ద్విముఖుడు అల్లాహ్ వద్ద భద్రతగానీ గౌరవంగానీ పొందడు. ప్రవేశాన్నీ నిష్క్రమణనూ ‘సత్యం’గా వర్ణించడానికి కారణం, ఆ ప్రవేశం, నిష్క్రమణ చివరికి విజయానికీ గౌరవానికీ, ధర్మాధిపత్యానికీ దారితీస్తాయి. అందుకే «వారి ప్రభువు వద్ద వారికి సత్యపాదం [ఉన్నత స్థానం] ఉంది» అని కూడా చెప్పబడింది (యూనుస్ 10:2).
«నీ తరఫు నుండి నాకు సహాయక అధికారశక్తిని ప్రసాదించు» అని అల్లాహ్ అన్నాడు. ముజాహిద్ ప్రకారం, దీని అర్థం స్పష్టమైన ఆధారం. హసన్ ఇలా అన్నారు: «నాకు శక్తివంతమైన రాజ్యాధికారాన్ని ప్రసాదించు; దానితో నన్ను వ్యతిరేకించేవారిపై నాకు సహాయం చేయి; నీ ధర్మాన్ని స్థాపించగల స్పష్టమైన గౌరవాన్ని ప్రసాదించు». పర్షియన్ల, రోమన్ల తదితరుల రాజ్యాధికారాన్ని తీసివేసి తనకు ఇస్తానని అల్లాహ్ అతనికి వాగ్దానం చేశాడు.
ఖతాదా ఇలా అన్నారు: అల్లాహ్ ప్రవక్తకు ఈ కార్యాన్ని అధికారశక్తి లేకుండా సాధించే బలం లేదని తెలుసు. అందువల్ల «సహాయక అధికారశక్తి»ని కోరాడు; అంటే అల్లాహ్ గ్రంథం, ఆయన హద్దులు, ఆయన ధర్మాన్ని స్థాపించడం. సహాయం చేసే శక్తి.
«సునన్ అత్-తిర్మిజీ» (3139)లో ఇబ్న్ అబ్బాస్ నుండి ఉల్లేఖించబడింది: ప్రవక్తకు మక్కా నుండి మదీనాకు హిజ్రా చేయమని ఆదేశించబడినప్పుడు ఈ ప్రార్థన అవతరించింది.