رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا، وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا، وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا، وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
آڊيو لوڊ نه ٿي سگهيو. پوءِ ڪوشش ڪريو.
اي اسان جا پالڻھار، اسان جا ڏوھ ۽ اسان جي ڪم ۾ اسان جي بيجا ھلت اسان کي بخش، اسان جا پير ثابت رک ۽ ڪافرن جي ٽوليءَ تي اسان جي مدد ڪر.
فعلن «اغفر» (اغْفِرْ)، «ثبّت» (ثَبِّتْ) ۽ «انصر» (انْصُرْ) تي مشتمل آهي. هي نبين جي صالح ساٿين (رِبِّيُّون) جي جنگين دوران ڪيل دعا آهي. فتح جي درخواست کان اڳ پنهنجن گناهن ۽ حد کان وڌڻ جو اعتراف ڪيو ويو آهي.
شيخ عبدالرحمان السعدي جي تفسير
پوءِ الله انهن جو قول ۽ پنهنجي پالڻهار کان مدد گهرڻ جو ذڪر ڪيو، فرمايائين: «۽ انهن جو قول» يعني انهن ڏکين موقعن تي، رڳو ايترو ئي هو ته چيائون: «اي اسان جا پالڻهار! اسان جا گناهه ۽ پنهنجي ڪم ۾ اسان جي حد کان وڌڻ کي معاف ڪر.» حد کان وڌڻ (الإسراف) اهو آهي ته حرام ڪيل حد کان اڳتي وڌجي. انهن کي خبر هئي ته گناهه ۽ حد کان وڌڻ ناڪاميءَ جا وڏا سبب آهن، ۽ انهن کان پاسو ڪرڻ فتح جا سبب آهن؛ تنهنڪري انهن پنهنجي پالڻهار کان انهن جي معافي گهري.
پوءِ انهن صبر لاءِ جيڪا ڪوشش ڪئي هئي، تنهن تي ڀروسو نه ڪيو، بلڪه الله تي ڀروسو ڪيائون ۽ کانئس دعا گهريائون ته ڪافر دشمنن سان مقابلي وقت سندن قدم ثابت رکي ۽ انهن تي کين فتح ڏئي. اهڙيءَ طرح انهن صبر ۽ ان جي ابتڙ ڳالهين کان پاسو ڪرڻ، توبه ۽ استغفار، ۽ پنهنجي پالڻهار کان مدد گهرڻ کي گڏ ڪيو. بيشڪ الله کين فتح ڏني ۽ دنيا توڙي آخرت ۾ انجام سندن حق ۾ ڪيو.
امام ابن ڪثير جي تفسير
يعني سندن هميشه جو ورد ان کان سواءِ ٻيو ڪو نه هو: «اي اسان جا پالڻهار! اسان جا گناهه ۽ پنهنجي ڪم ۾ اسان جي حد کان وڌڻ کي معاف ڪر، اسان جا قدم ثابت رکي ۽ ڪافرن جي قوم تي اسان کي فتح ڏي.»
البغوي جي تفسير
الله تعالى جو فرمان «۽ انهن جو قول» نحوي طور «كان» جو خبر آهي، جڏهن ته ان جو اسم «أن قالوا» آهي. مطلب اهو آهي ته، جڏهن سندن نبي قتل ڪيو ويو، تڏهن سندن چوڻ رڳو اهو هو ته: «اي اسان جا پالڻهار! اسان جا گناهه معاف ڪر» يعني ننڍا گناهه، «۽ پنهنجي ڪم ۾ اسان جي حد کان وڌڻ کي» يعني وڏا گناهه، «۽ اسان جا قدم ثابت رکي» ته جيئن اهي نه لڙڪن، «۽ ڪافرن جي قوم تي اسان کي فتح ڏي.» مطلب ته اي محمد ﷺ جا ساٿيو، پوءِ اوهان به اهڙي دعا ڇو نه گهري ۽ اهڙو عمل ڇو نه ڪيو؟
صحيح البخاري (حديث نمبر 2824) ۾ جنگ دوران ثابت قدميءَ جي فضيلت ۽ سخت آزمائشن ۾ الله ڏانهن اخلاص سان رجوع ڪرڻ بابت روايت آهي.