رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ، وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ، فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ.
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ
آڊيو لوڊ نه ٿي سگهيو. پوءِ ڪوشش ڪريو.
(چيائون) اي اسانجا پالڻھار جيڪي تو لاٿو سو مڃيوسون ۽ پيغمبر جي تابعداري ڪئي سون تنھنڪري اسانکي شاھدن ۾ لک.
هن دعا ۾ امر جو صيغو «اُڪْتُبْنَا» (اسان کي لکي ڇڏ) آيو آهي. هي حضرت عيسىٰ عليه السلام جي سچن ساٿين، حواريُن، جي دعا آهي، جن کليل نموني ايمان ۽ رسول جي پيرويءَ جو اقرار ڪيو.
شيخ عبدالرحمان السعدي جي تفسير
پوءِ جڏهن حضرت عيسىٰ انهن ۾ ڪفر محسوس ڪيو، يعني ڏٺائين ته اهي سندس فرمانبرداري نٿا ڪن، ۽ چون ٿا ته هي پڌرو جادو آهي، ۽ کيس قتل ڪرڻ جو ارادو ڪيائون ۽ ان لاءِ ڪوشش ڪيائون، تڏهن چيائين: «الله جي راهه ۾ منهنجا مددگار ڪير آهن؟» يعني ڪير منهنجي مدد ڪندو ۽ الله جي دين جي مدد ڪرڻ ۾ منهنجو ساٿي ٿيندو؟ حواريُن چيو ــ اهي مددگار هئا ــ: «اسين الله جا مددگار آهيون»، يعني اهي پاڻ ان ڪم لاءِ اڳتي آيا ۽ ان کي انجام ڏنائون. ۽ چيائون: «اسين الله تي ايمان آندو؛ تنهنڪري اسان کي شاهدن سان گڏ لکي ڇڏ.»
يعني اهڙي نفعو ڏيندڙ شاهديءَ وارن ۾، جيڪا الله جي وحدانيت ۽ سندس رسول جي تصديق جي شاهدي هجي، ۽ ان موجب عمل به ڪيو وڃي. پوءِ جڏهن اهي حضرت عيسىٰ سان گڏ الله جي دين جي مدد ۽ سندس شريعت قائم ڪرڻ لاءِ بيٺا، تڏهن بني اسرائيل مان هڪ ٽولي ايمان آندي ۽ ٻي ٽولي ڪفر ڪيو. پوءِ ٻنهي ٽولين پاڻ ۾ جنگ ڪئي، ۽ الله ايمان وارن جي مدد ڪري کين سندن دشمن تي غالب ڪيو، سو اهي غالب ٿي ويا.
امام ابن ڪثير جي تفسير
ابن ابي حاتم چيو: اسان کي ابو سعيد اشجّ روايت ٻڌائي، هن چيو: اسان کي وڪيع روايت ٻڌائي، هن چيو: اسرائيل، سماڪ کان، عڪرمه کان، ۽ هن ابن عباس کان روايت ڪئي ته الله جي فرمان «تنهنڪري اسان کي شاهدن سان گڏ لکي ڇڏ» بابت فرمايائون: «يعني محمد ﷺ جي امت سان گڏ.» هي سند سٺي آهي.
البغوي جي تفسير
«اي اسان جا پالڻهار، اسان ان تي ايمان آندو جيڪو تو نازل ڪيو» يعني تنهنجي ڪتاب تي؛ «۽ اسان رسول جي پيروي ڪئي» يعني حضرت عيسىٰ جي؛ «تنهنڪري اسان کي شاهدن سان گڏ لکي ڇڏ» يعني انهن ماڻهن سان، جن تنهنجن نبين جي سچائيءَ جي شاهدي ڏني. عطاءَ چيو: «نبين سان گڏ»، ڇاڪاڻتہ هر نبي پنهنجي امت تي شاهد آهي. ابن عباس رضي الله عنهما فرمايو: «محمد ﷺ ۽ سندس امت سان گڏ»، ڇاڪاڻتہ اهي رسولن جي تبليغ پهچائڻ جي شاهدي ڏيندا.
صحيح البخاري (4487) ۾ ابو سعيد خدري رضي الله عنه کان روايت آهي ته نبي ﷺ فرمايو: «قيامت جي ڏينهن نوح ايندو، ۽ سندس قوم پڇندي… پوءِ اوهان ايندا ۽ شاهدي ڏيندا.»