ઈમાન અને રસૂલનું અનુસરણ

શેખ અબ્દુર્રહમાન અસ-સાદીની તફસીર

“જ્યારે ઈસાએ તેમની તરફથી ઇન્કારનો અણસાર અનુભવ્યો” એટલે કે તેમણે જોયું કે તેઓ તેમની વાત માનતા નહોતા. તેઓએ કહ્યું, “આ તો સ્પષ્ટ જાદુ છે,” અને ઈસાને મારી નાખવાનો ઇરાદો કર્યો તથા એ માટે પ્રયત્નો કર્યા. ત્યારે તેમણે કહ્યું, “અલ્લાહના માર્ગમાં મારા સહાયકો કોણ છે?” એટલે કે કોણ મારી મદદ કરશે અને અલ્લાહના ધર્મની સહાયતા કરવામાં મારી સાથે ઊભું રહેશે?

હવારીયૂન, એટલે કે સહાયકો, બોલ્યા: “અમે અલ્લાહના સહાયકો છીએ.” એટલે કે તેઓએ તેમની સાથે ઊભા રહેવા અને આ કાર્ય કરવા પોતાને આગળ કર્યા. તેમણે કહ્યું: “અમે અલ્લાહ પર ઈમાન લાવ્યા; તેથી અમને સાક્ષીઓ સાથે લખી લે.” અહીં સાક્ષીઓનો અર્થ લાભદાયી સાક્ષી આપનારા છે—અલ્લાહની એકતાની સાક્ષી અને તેના રસૂલને સાચા માનવાની સાક્ષી, અને એ પ્રમાણે અમલ કરવો.

જ્યારે તેઓ અલ્લાહના ધર્મની મદદ કરવા અને તેની શરીઅત સ્થાપિત કરવા ઈસા બિન મરયમ સાથે ઊભા રહ્યા, ત્યારે બની ઇસરાઈલનો એક સમૂહ ઈમાન લાવ્યો અને બીજો સમૂહ ઇન્કાર કરતો રહ્યો. બંને સમૂહો વચ્ચે લડાઈ થઈ. પછી અલ્લાહે ઈમાન લાવનારાઓને તેમના દુશ્મન સામે પોતાની મદદથી બળ આપ્યું, તેથી તેઓ વિજયી બન્યા.

ઇમામ ઇબ્ન કસીરની તફસીર

ઇબ્ન અબી હાતિમે કહ્યું: અમને અબૂ સઈદ અલ-અશજ્અએ હદીસ વર્ણવી; તેમને વકીઅએ, તેમને ઇઝરાઈલએ, તેમને સમાકએ અને તેમને ઇકરિમાએ ઇબ્ન અબ્બાસથી વર્ણવી કે “તેથી અમને સાક્ષીઓ સાથે લખી લે”ના અર્થ વિશે તેમણે કહ્યું: “મુહમ્મદ ﷺની ઉમ્મત સાથે.” આ સનદ સારી છે.

અલ-બગવીની તફસીર

“હે અમારા પાલનહાર! અમે તે અવતરિત કરેલી વસ્તુ પર ઈમાન લાવ્યા”—એટલે કે તારી કિતાબ પર. “અને અમે રસૂલનું અનુસરણ કર્યું”—એટલે કે ઈસાનું. “તેથી અમને સાક્ષીઓ સાથે લખી લે”—એટલે કે એવા લોકો સાથે, જેમણે તારા પયગંબરોની સત્યતા અંગે સાક્ષી આપી.

અતા કહે છે: “નબીઓ સાથે,” કારણ કે દરેક નબી પોતાની ઉમ્મત અંગે સાક્ષી છે. ઇબ્ન અબ્બાસ (અલ્લાહ તેમનાથી રાજી થાય) કહે છે: “મુહમ્મદ ﷺ અને તેમની ઉમ્મત સાથે,” કારણ કે તેઓ રસૂલોએ સંદેશ પહોંચાડ્યો હોવાની સાક્ષી આપે છે.