විශ්වාසය සහ සාක්ෂිකරුවන් අතරට එක්වීම
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ، وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ، فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ.
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ
ශ්රව්යය පූරණය කළ නොහැකි විය. පසුව උත්සාහ කරන්න.
අපගේ පරමාධිපතියාණෙනි! ඔබ පහළ කළ දෑ අපි විශ්වාස කළෙමු. රසූල්වරයා ව ද අපි අනුගමනය කළෙමු. එබැවින් ඔබ අප ව සාක්ෂිකරුවන් සමඟ සටහන් කර ගනු මැනව !
මෙහි «උක්තුබ්නා» (اكْتُبْنَا — අපව සටහන් කරගනු මැනව) යන ක්‍රියාපදය ආඥාර්ථයෙන් යෙදී ඇත. මෙය ඊසා නබිතුමාගේ අවංක අනුගාමිකයන් වන හවාරියූන්වරුන්, තමන්ගේ විශ්වාසය සහ රසූල්වරයා අනුගමනය කිරීම ප්‍රසිද්ධියේ පිළිගත් අවස්ථාවේ කළ ආයාචනයකි.
ෂේක් අබ්දුර්රහ්මාන් අස්-සාඉදීගේ තෆ්සීර්
“ඊසා ඔවුන්ගෙන් ප්‍රතික්ෂේපය දුටු විට” යනු, ඔවුන් තමන්ට අවනත නොවූ බව ඔහු දුටු බවයි. ඔවුහු “මෙය පැහැදිලි මායාවකි” යැයි කීහ. ඔහු මරා දැමීමට අදහස් කර ඒ සඳහා උත්සාහ කළහ. “අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ මට උපකාර කරන අය කවුරුන්ද?” යනුවෙන් ඔහු ඇසුවේ, අල්ලාහ්ගේ ආගමට උපකාර කිරීම සඳහා තමන්ට සහාය වී තමන් සමඟ සිටින්නේ කවුරුන්දැයි විමසමිනි.
“හවාරියූන්වරු [අනුගාමිකයන්]” යනු උපකාරකයෝය. ඔවුහු “අපි අල්ලාහ්ගේ උපකාරකයෝ වෙමු” යැයි කීහ. එනම්, ඔවුහු ඔහු සමඟ ඒ සඳහා ඉදිරිපත් වී එය ඉටු කළහ. ඔවුහු තවදුරටත් “අපි අල්ලාහ් කෙරෙහි විශ්වාස කළෙමු” යැයි කීහ. “එබැවින් සාක්ෂිකරුවන් සමඟ අපව සටහන් කරගනු මැනව” යනු, ප්‍රයෝජනවත් සාක්ෂිය වන අල්ලාහ්ගේ ඒකීයත්වය පිළිබඳ සාක්ෂි දැරීමත්, ඔහුගේ රසූල්වරයා සත්‍ය බව පිළිගෙන ඒ අනුව ක්‍රියා කිරීමත් සමඟ අපව සටහන් කරගනු මැනව යන්නයි.
ඔවුන් ඊසා සමඟ අල්ලාහ්ගේ ආගමට උපකාර කරමින් ඔහුගේ ෂරීඅත පිහිටුවීමට කටයුතු කළ පසු, ඉස්රායීල්ගේ දරුවන්ගෙන් පිරිසක් විශ්වාස කළ අතර තවත් පිරිසක් ප්‍රතික්ෂේප කළහ. එම කණ්ඩායම් දෙක අතර සටන ඇති විය. එවිට අල්ලාහ් විශ්වාස කළ අයට ඔවුන්ගේ සතුරාට එරෙහිව තම උපකාරයෙන් ශක්තිය දුන්නේය. එබැවින් ඔවුහු ජයග්‍රාහකයෝ වූහ.
ඉමාම් ඉබ්න් කසීර්ගේ තෆ්සීර්
ඉබ්නු අබී හාතිම් මෙසේ පැවසීය: අපට අබූ සඊද් අල්-අෂජ් වාර්තා කළේය; අපට වකීඃ වාර්තා කළේය; ඔහුට ඉස්රායීල්, සමාක්ගෙන්ද, ඔහු ඉක්රිමාගෙන්ද, ඔහු ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන්ද වාර්තා කළේය. “එබැවින් සාක්ෂිකරුවන් සමඟ අපව සටහන් කරගනු මැනව” යන ප්‍රකාශය පිළිබඳව ඉබ්නු අබ්බාස් මෙසේ පැවසීය: “මුහම්මද්ගේ ﷺ ප්‍රජාව සමඟ යන්නයි.” මෙය යහපත් ඉස්නාද් එකකි.
අල්-බගවීගේ තෆ්සීර්
“අපගේ පරමාධිපතියාණෙනි! ඔබ පහළ කළ දෑ අපි විශ්වාස කළෙමු” යනු, ඔබගේ ග්‍රන්ථයෙන් පහළ කළ දෑය. “තවද අපි රසූල්වරයා අනුගමනය කළෙමු” යනු ඊසාය. “එබැවින් සාක්ෂිකරුවන් සමඟ අපව සටහන් කරගනු මැනව” යනු, ඔබගේ නබිවරුන් සත්‍යය ප්‍රකාශ කළ බවට සාක්ෂි දැරූ අය සමඟය.
අතාඃ මෙසේ පැවසීය: “නබිවරුන් සමඟය; මන්ද සෑම නබිවරයෙකුම තම ප්‍රජාවට සාක්ෂිකරුවෙකි.” ඉබ්නු අබ්බාස් (අල්ලාහ් ඔවුන් දෙදෙනා කෙරෙහි සතුටු වේවා) මෙසේ පැවසීය: “මුහම්මද් ﷺ සහ ඔහුගේ ප්‍රජාව සමඟය; මන්ද ඔවුහු රසූල්වරු පණිවිඩය ප්‍රකාශ කළ බවට සාක්ෂි දරති.”
අබූ සඊද් අල්-කුද්රීගෙන් වාර්තා වන පරිදි, අල්-බුහාරිගේ “සහීහ්” ග්‍රන්ථයේ (අංක 4487) සඳහන් වේ: නබිතුමා මෙසේ පැවසූහ: “නැවත නැඟිටුවනු ලබන දිනයේ නූහ් පැමිණෙනු ඇත. එවිට ඔහුගේ ප්‍රජාව විමසනු ඇත… ඉන්පසු ඔබලා පැමිණ සාක්ෂි දරනු ඇත.”