ئىيسانىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنىڭ دۇئاسى
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ، وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ، فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ.
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ
ئاۋازنى يۈكلەش مەغلۇپ بولدى. كېيىن قايتا سىناڭ.
پەرۋەردىگارىمىز! سەن نازىل قىلغان كىتابقا ئىشەندۇق، پەيغەمبەرگە ئەگەشتۇق، بىزنى (ھىدايىتىڭگە) شاھىت بولغانلار قاتارىدا قىلغىن»(53).
«ئۇكتۇبنا» (اكْتُبْنَا، بىزنى يازغىن) بۇيرۇق شەكلىدە كەلگەن. بۇ دۇئا پەيغەمبەر ئىيسانىڭ سەمىمىي ئەگەشكۈچىلىرى بولغان ھەۋارىيونلارنىڭ دۇئاسىدۇر. ئۇلار ئىمان ئېيتقانلىقىنى ۋە ئەلچىگە ئەگەشكەنلىكىنى ئاشكارا ئېتىراپ قىلغان.
شەيخ ئابدۇرراھمان سەئدىنىڭ تەفسىرى
«ئىيسا ئۇلارنىڭ كۇفۇرلۇقىنى سەزگەندە» يەنى ئۇلارنىڭ ئۆزىگە بويسۇنمىغانلىقىنى كۆرگەندە، ئۇلار: «بۇ روشەن سېھردۇر» دېدى. ئۇلار ئىيسانى ئۆلتۈرمەكچى بولۇپ، بۇ ئىشقا ئۇرۇندى. «ئۇ: ‹ئاللاھنىڭ يولىدا ماڭا كىملەر ياردەمچى بولىدۇ؟› دېدى» يەنى ئاللاھنىڭ دىنىغا ياردەم بېرىشتە ماڭا ياردەملىشىپ، مەن بىلەن بىللە تۇرىدىغانلار كىملەر؟
«ھەۋارىيونلار: ‹بىز ئاللاھنىڭ ياردەمچىلىرىمىز› دېدى» يەنى ئۇلار ئىيسا بىلەن بىللە بولۇشقا چاقىرىققا ئاۋاز قوشۇپ، بۇ ئىشنى ئۈستىگە ئالدى. ئۇلار: «ئاللاھقا ئىمان ئېيتتۇق» دېدى. «بىزنى گۇۋاھلىق بەرگۈچىلەر بىلەن بىللە يازغىن» يەنى پايدىلىق گۇۋاھلىق بەرگۈچىلەر قاتارىغا قوشقىن؛ بۇ ئاللاھنىڭ يەككە-يېگانىلىكىگە گۇۋاھلىق بېرىش، ئۇنىڭ ئەلچىسىنى راست دەپ ئېتىراپ قىلىش ۋە بۇنىڭغا ئەمەل قىلىشتۇر. ئۇلار ئىيسا بىلەن بىللە ئاللاھنىڭ دىنىغا ياردەم بېرىپ، ئۇنىڭ شەرىئىتىنى بەرپا قىلىشقا تۇتۇش قىلغاندا، بەنى ئىسرائىلدىن بىر جامائەت ئىمان ئېيتتى، يەنە بىر جامائەت كۇفۇرلۇق قىلدى.
ئىككى تەرەپ ئۇرۇشتى، ئاللاھ ئىمان ئېيتقانلارنى دۈشمەنلىرىگە قارشى نۇسرىتى بىلەن كۈچلەندۈرۈپ، غالىب قىلدى.
ئىمام ئىبنى كەسىرنىڭ تەفسىرى
ئىبنى ئەبى ھاتىم مۇنداق دېدى: بىزگە ئەبۇ سەئىد ئەلئەشەج خەۋەر بەردى، بىزگە ۋەكىئ خەۋەر بەردى، ۋەكىئ ئىسرائىلدىن، ئۇ سىمەكتىن، ئۇ ئىكرىمەدىن، ئۇ ئىبنى ئابباسنىڭ «بىزنى گۇۋاھلىق بەرگۈچىلەر بىلەن بىللە يازغىن» دېگەن ئايەت ھەققىدە: «مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۈممىتى بىلەن بىللە» دېگەنلىكىنى رىۋايەت قىلدى. بۇ ئىسناد ياخشىدۇر.
بەغاۋىنىڭ تەفسىرى
«پەرۋەردىگارىمىز! سەن نازىل قىلغانغا ئىمان ئېيتتۇق» يەنى سېنىڭ كىتابىڭغا. «ۋە ئەلچىگە ئەگەشتۇق» يەنى ئىيساغا. «بىزنى گۇۋاھلىق بەرگۈچىلەر بىلەن بىللە يازغىن» يەنى پەيغەمبەرلىرىڭنىڭ راستلىقىغا گۇۋاھلىق بەرگەنلەر بىلەن بىللە قىلغىن.
ئاتا مۇنداق دېدى: «پەيغەمبەرلەر بىلەن بىللە»، چۈنكى ھەر بىر پەيغەمبەر ئۆز ئۈممىتىگە گۇۋاھچىدۇر. ئىبنى ئابباس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇما مۇنداق دېدى: «مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ئۈممىتى بىلەن بىللە»، چۈنكى ئۇلار پەيغەمبەرلەرنىڭ ۋەھىينى يەتكۈزگەنلىكىگە گۇۋاھلىق بېرىدۇ.
«سەھىھۇل بۇخارىي»دا (№ 4487) ئەبۇ سەئىد ئەلخۇدرىدىن رىۋايەت قىلىنىدۇكى، پەيغەمبەر مۇنداق دېگەن: «قىيامەت كۈنى نۇھ كېلىدۇ، ئۇنىڭ قەۋمى ئۇنىڭدىن سورايدۇ… ئاندىن سىلەر كېلىپ گۇۋاھلىق بېرىسىلەر».