اللَّهُمَّ. رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِأَوَّلِنَا، وَآخِرِنَا، وَآيَةً مِنْكَ، وَارْزُقْنَا، وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ.
اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِنْكَ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ
Lama soo dejin karin maqalka. Mar kale isku day goor dambe.
Allahayow! Rabbigayow! Nooga soo deji xeero cunto ah samada, oo u noqota ciid kaayaga hore iyo kaayaga dambeba iyo calaamo xaggaaga ah; oo na sii risiq, Adigaa u wanaagsan inta wax arsaaqda'e.
Isku-darka magacyada “Allaahumma Rabbanaa” (اللَّهُمَّ رَبَّنَا) iyo ficillada “anzil” (أَنْزِلْ) iyo “warzuqnaa” (ارْزُقْنَا) wuxuu muujinayaa edebta ugu sarraysa ee ducada Nabi Ciise markii uu codsanayay calaamad iyo risiq.
Tafsiirka Sheekh Cabdiraxmaan As-Sacdi
Markii Ciise (nabadgelyo korkiisa ha ahaatee) maqlay hadalkaas oo uu fahmay ujeeddadooda, wuu ka aqbalay codsigooda arrintaas, wuxuuna yidhi: “Allahayow, Rabbiyow, nooga soo deji miis cunto ah samada, oo noo noqda ciid kaayaga hore iyo kaayaga dambeba, iyo calaamad xaggaaga ah.” Taas macnaheedu waa: waqtiga uu miisku soo degayo ha noqdo ciid iyo munaasabad lagu xusuusto calaamaddan weyn, si loo xafido oo aan loo illoobin marka waqtiyadu socdaan, sannaduhuna soo noqnoqdaan.
Sidaas oo kale ayuu Eebbe sareeye uga dhigay ciidaha iyo cibaadooyinka muslimiinta kuwo lagu xusuusto aayaadkiisa, laguna baraarugo sunnayaasha rususha iyo jidadkooda toosan, iyo fadligiisa iyo sama-falkiisa uu u galay. “Oo na sii risiq, Adigaa u wanaagsan kuwa wax arsaaqda.” Taas macnaheedu waa: naga yeel risiq. Sidaas darteed Ciise (nabadgelyo korkiisa ha ahaatee) wuxuu codsaday in miisku soo dego, uuna noqdo mid labadaas maslaxadood leh: maslaxadda diinta, maadaama uu noqonayo calaamad hadhaysa, iyo maslaxadda adduunka, oo ah inuu risiq noqdo.
Tafsiirka Imaam Ibnu Kathiir
(“Ciise ina Maryam wuxuu yidhi: Allahayow, Rabbiyow, nooga soo deji miis cunto ah samada, oo noo noqda ciid kaayaga hore iyo kaayaga dambeba.”) As-Suddiy wuxuu yidhi: macnaheedu waa in maalinta uu miisku soo degay ay ciid ka dhigtaan, iyaga iyo kuwa ka dambeeyaba ay weyneeyaan. Sufyaan ath-Thawriy wuxuu yidhi: waxa loola jeedaa maalin aan ku tukanno. Qataadah wuxuu yidhi: waxay doonayeen in maalintaasi u noqoto kuwa ka dambeeya.
Salmaan al-Faarisi waxaa laga weriyey: inay waano u noqoto annaga iyo kuwa naga dambeeya. Waxa kale oo la yidhi: waxay ku filnaan doontaa kuwii hore iyo kuwii dambeba.
(“Iyo calaamad xaggaaga ah”) macnaheedu waa: daliil aad ku muujiso awooddaada wax walba, iyo inaad aqbashay ducadayda, si ay iigu rumaystaan waxa aan kaaga gudbinayo.
(“Oo na sii risiq”) macnaheedu waa: xaggaaga naga sii risiq wanaagsan, oo aan hawl iyo daal lahayn. (“Adigaa u wanaagsan kuwa wax arsaaqda.”)
Tafsiirka Al-Baqawi
“Ciise ina Maryam wuxuu yidhi” markaas kaddib.
(“Allahayow, Rabbiyow, nooga soo deji miis cunto ah samada.”) Waxaa la yidhi: wuu qubaystay, wuxuu xidhay maro dhogor ah, laba rakcadood ayuu tukaday, madaxa ayuu hoos u foorariyey, araggiisana wuu laabay oo ooyay; dabadeedna wuxuu yidhi: “Allahayow, Rabbiyow, nooga soo deji miis cunto ah samada.”
(“Oo noo noqda ciid kaayaga hore iyo kaayaga dambeba.”) Macnaheedu waa: nimco Eebbe inoo soo celisa, daliil iyo caddayn. Ciid waxaa la yidhaa maalinta farxadda; magacaasna waxay ka heshay in murugada laga soo noqdo oo farxad loo laabto. Waxa kale oo ciid la yidhaa wax aad caadaysatay oo mar kale kuu soo noqda.
Maalinta Ciidul-Fidriga iyo Ciidul-Adxaa sidaas ayaa loogu magacaabay ciid, waayo sannad kasta ayay soo noqdaan. As-Suddiy wuxuu yidhi: macnaheedu waa in maalinta uu miisku soo degay ay ciid ka dhigtaan kuwii hore iyo kuwii dambe, taasoo ah inay iyaga iyo kuwa ka dambeeya weyneeyaan. Sufyaan wuxuu yidhi: waa maalin aan ku tukanno. (“Kuwii hore”) waxaa loola jeedaa dadka waqtigooda jooga.
(“Iyo kuwii dambe”) waxaa loola jeedaa kuwa iman doona dabadood. Ibnu Cabbaas wuxuu yidhi: dadka dambe ayaa ka cuni doona sidii kuwii hore u cuneen. (“Iyo calaamad xaggaaga ah”) waa daliil iyo caddayn. (“Oo na sii risiq, Adigaa u wanaagsan kuwa wax arsaaqda.”)
Sunan at-Tirmidhi (№ 3061) waxaa lagu weriyey riwaayad ka warramaysa miiskii samada ka soo degay iyo imtixaanka la xidhiidhay in dadka kale laga qariyo.