የአዩብ ትዕግሥትና ምሕረት

የሼኽ አብዱርረሕማን አስ-ሰዕዲ ተፍሲር

ማለትም፦ አገልጋያችንንና መልእክተኛችንን አዩብን አስታውስ፤ እርሱን በማወደስና በማክበር፣ ደረጃውንም ከፍ በማድረግ። አላህ በከባድ መከራ በፈተነው ጊዜ ታጋሽና በእርሱ ውሳኔ የተደሰተ ሆኖ አገኘው። ይህም ሰይጣን አላህ እንደ ፈተናና ሙከራ በሰውነቱ ላይ ሥልጣን ተሰጥቶት በሰውነቱ ውስጥ በመንፋቱ ነበር፤ በዚህም ከባድ ቁስሎች ወጡበት። ለረጅም ጊዜ በዚህ ሁኔታ ቆየ፤ መከራውም እጅግ ከበደበት።

ቤተሰቡ ሞቱ፣ ሀብቱም ጠፋ። ከዚያም ጌታውን በመጥራት፦ «ጌታዬ ሆይ! መከራ አግኝቶኛል፤ አንተም ከአዛኞች ሁሉ ይበልጥ አዛኝ ነህ» አለ። ስለዚህ ሁኔታውን በመንገር ወደ አላህ ተማጸነ፤ መከራውም በእርሱ ላይ እጅግ እንደ በዛ ገለጸ።

የኢማም ኢብን ከሲር ተፍሲር

አላህ ከአዩብ (ዐለይሂ ሰላም) ሀብቱን፣ ልጆቹንና ሰውነቱን በመከራ ያጋጠመውን ነገር ይናገራል። ብዙ ግመሎች፣ እንስሳት፣ የታረሱ መሬቶች፣ ብዙ ልጆችና ምቹ መኖሪያዎች ነበሩት። በእነዚህ ሁሉ ተፈተነ፤ ሁሉም ከእርሱ ተወሰደ። ከዚያም በሰውነቱ ተፈተነ። በመላ ሰውነቱ በለምጽ ተመታ ይባላል፤ ከልቡና አንደበቱ በስተቀር ጤናማ የቀረ አካል አልነበረውም፤ በእነሱም አላህን ያወሳ ነበር።

አብሮት የሚቀመጥ ሰው እንኳ ተጸየፈው፤ በከተማው ዳርቻ ብቻውን ተወሰደ። ከሰዎች ሁሉ ከሚያዝንለት ሰው አንዲት ሚስቱ ብቻ ቀረች፤ እርሷም ጉዳዩን ታስተናግድ ነበር። እርሷም ተቸግራ ለእርሱ ስትል ሰዎችን ታገለግል ነበር ይባላል። ነቢዩ ﷺ እንዲህ አሉ፦ «ከሰዎች ሁሉ በመከራ የሚፈተኑት ነቢያት ናቸው፤ ከዚያም ጻድቃን፣ ከዚያም ከእነሱ በኋላ በጎነታቸው የሚበልጡት።»

በሌላ ሐዲስም፦ «ሰው በሃይማኖቱ መጠን ይፈተናል፤ በሃይማኖቱ ጽኑ ከሆነ መከራው ይጨምርበታል» ተብሏል። የአላህ ነቢይ አዩብ በትዕግሥት ከፍተኛ ምሳሌ ነበር፤ በእርሱም ትዕግሥት ምሳሌ ይመታል። የያዚድ ኢብኑ ሚይሰራ እንዲህ አለ፦ አላህ አዩብን ቤተሰቡን፣ ሀብቱንና ልጆቹን በማጣት በፈተነውና ምንም ነገር ባልቀረለት ጊዜ፣ አላህን በመጥቀስ አሳምሮ እንዲህ አለ፦ «የጌቶች ጌታ ሆይ፣ ላንተ ምስጋና ይገባል፤ በጎ አድርገህልኝ ነበር፣ ሀብትና ልጆችንም ሰጥተኸኝ ነበር። ከልቤ ክፍል አንድም ቢሆን ያ ነገር ያልገባበት አልቀረም።

ከዚያም ይህን ሁሉ ከእኔ ወሰድክ፤ ልቤንም አጸዳህ፣ በእኔና በአንተ መካከል ምንም የሚጋርድ ነገር አልቀረም። ጠላቴ ኢብሊስ ያደረግከውን ቢያውቅ በእኔ ይቀና ነበር።» ይላል፤ ኢብሊስም በዚህ እጅግ ተበሳጨ። አዩብም እንዲህ አለ፦ «ጌታዬ ሆይ፣ ሀብትና ልጆችን ሰጥተኸኝ ነበር፤ እኔ በደል ስለ ፈጸምኩ ሊከሰኝ በደጄ ላይ የቆመ ሰው አልነበረም፤ አንተም ይህን ታውቃለህ።

አልጋዬ ሲዘጋጅልኝ ትቼው እሄድና ለነፍሴ፦ “ነፍሴ ሆይ፣ አንቺ የተፈጠርሽው አልጋ ላይ ለመተኛት አይደለም” እላት ነበር። ይህንም የተውኩት የአንተን ፊት ለመፈለግ ነው።» ይህን ኢብኑ አቢ ሓቲም ዘግቧል። ኢብኑ ጀሪርና ኢብኑ አቢ ሓቲም በዋህብ ኢብኑ ሙነቢህ ሰነድ የተላለፈውን ረጅም ዘገባ ጠቅሰዋል፤ ከኋለኞቹ ተፍሲር ጸሐፊዎችም ከአንድ በላይ ሰው ጠቅሶታል።

በውስጡ እንግዳ የሆኑ ዘገባዎች ስላሉና ረጅም ስለሆነ ተውነዋል። በመከራው ውስጥ ረጅም ጊዜ እንደ ቆየ ተዘግቧል። ከዚህ ምልጃ ጋር ያደረሰው ምክንያት ላይ ዑламаዎች санал зөрсөн байна. аль-Хасан ба Катада нар: Аюб (алейхи салям) долоон жил, хэдэн сар зовж, Израилийн хогийн цэгт хэвтэж байхад амьтад түүний биеэр явдаг байсан; Аллах түүний зовлонг арилгаж, шагналыг нь агуу болгож, сайнаар магтсан гэж хэлсэн. Вахб ибн Мунаббих: гурван жил зовсон, нэмэгдээгүй ч үгүй, багасаагүй ч үгүй гэв.

Ас-Судди: Аюбын мах унаж, шөрмөс ба яс л үлдсэн; эхнэр нь түүнд хоол авчирч өгдөг байв. Өвчин нь удаан үргэлжлэхэд эхнэр нь: «Ганаа, зовлонг чинь арилгуулахаар Эзэнээсээ гуйхгүй юм уу?» гэжээ. Тэр: «Би далан жил эрүүл амьдарсан.

Аллахын төлөө далан жил тэвчих нь түүнд хэтэрхий их үү?» гэв. Эхнэр нь үүнд тэвчээр алдан гарч, хүмүүст хөлсөөр ажиллан олсноо түүнд авчирч өгдөг байв. Иблис Палестинд амьдардаг, өөртэй нь найз, ах дүү хоёр эр рүү очоод, Аюб ахад нь ийм ийм зовлон тохиолдсоныг хэлжээ.

Тэд түүн дээр очиж, нутгийн дарс авчирч өгвөл эдгэнэ гэж хэлэв. Тэднийг хараад Аюб уйлав. «Та хоёр хэн бэ?» гэхэд, «Тэр тэр» гэж хэлэхэд нь: «Зовлон ирэхэд намайг орхидоггүй хүмүүс тавтай морил» гэв. Тэд: «Аюб аа, чи магадгүй нэг зүйлийг нуудаг атлаа өөр зүйл харуулдаг байсан учраас Аллах чамайг ингэж зовоосон юм биш үү?»

гэхэд Аюб тэнгэр өөд толгойгоо өргөн: «Би юу ч нууж, өөрөөр харуулаагүйг Аллах мэднэ. Эзэн минь намайг тэвчих үү, эсвэл цөхрөх үү гэдгийг минь харахаар шалгаж байна» гэв. Тэд: «Манай дарснаас уу, тэгвэл эдгэнэ» гэхэд уурлаж: «Хорон муу нэгэн та хоёрт ирээд үүнийг тушаасан уу? Та хоёрын үг, хоол, унд надад хориотой» гэв.

Тэд явав. Эхнэр нь хүмүүст ажиллаж байгаад нэгэн айлын хүүхдэд талх хийж өгчээ. Хүү нь унтаж байсан тул гэрийнхэн түүнийг сэрээхийг хүсээгүй бөгөөд талхаа эхнэрт нь өгчээ. Тэр талхыг Аюбт авчирсан боловч тэр үүнийг танилгүй: «Чи өмнө нь надад ийм юм авчирч байгаагүй.

Өнөөдөр юу болов?» гэхэд эхнэр нь болсон явдлыг хэлэв. Тэгэхэд тэр: «Магадгүй хүүхэд сэрээд талхыг эрж, ололгүй уйлж байгаа байх. Ээж, ааваасаа өөр зүйл авахгүй байгаа байх» гэв. Эхнэр нь: «Аюбыг Аллах өршөөг» гээд талхыг түүнд өгч буцав.

Дараа нь Иблис эмчийн дүрээр эхнэрт нь ирээд: «Нөхрийн чинь өвчин удаан үргэлжилжээ. Эдгэхийг хүсвэл нэг ялаа авч, тэр тэр овгийн шүтээний нэрээр нядлах хэрэгтэй; тэгвэл эдгэнэ» гэв. Эхнэр нь үүнийг Аюбт хэлэхэд тэр: «Хорон муу нэгэн чам дээр иржээ. Аллах намайг эдгээвэл чамайг зуун ташуурдахыг Аллахын төлөө амлав» гэв.

Эхнэр нь түүнийг тэжээхийн тулд ажил хайсан боловч хүмүүс түүнийг ажиллуулахгүй, хоол хүнс өгөхөө больжээ. Энэ байдал хүндэрч, Аюб өлсөх вий гэж айсан тул үснийхээ нэг сүлжээсийг тайрч, нэр төртэй айлын охидын нэгэнд заржээ. Тэд түүнд олон сайхан хоол өгч, тэр хоолыг Аюбт авчирсан. Аюб түүнийг хараад танилгүй: «Үүнийг хаанаас авсан бэ?»

гэхэд эхнэр нь: «Хүмүүст ажиллаад, тэд намайг хооллосон» гэв. Аюб идэв. Маргааш нь эхнэр нь дахин ажил хайсан боловч олсонгүй. Тэгээд нөгөө сүлжээсээ тайрч, мөнөөх охинд зарж, хоол авчраад Аюбт өгчээ. Тэр: «Хаанаас авснаа мэдэхээс нааш Аллахын нэрээр үүнийг идэхгүй» гэв.

Эхнэр нь толгойн алчуураа тайлахад үсээ хуссан байгааг хараад ихэд цочирдов. Тэр үед Аллах عز وجل-ийг дуудан: «Намайг зовлон зүдгүүр дайрлаа. Та бол өршөөнгүйчүүдийн хамгийн өршөөнгүй нь» гэж хэлэв. Ибн Аби Хатим: «Эцэг маань бидэнд ярьсан, Муса ибн Исмаил бидэнд ярьсан, Хаммад бидэнд ярьсан, Абу Имран аль-Жауни Науф аль-Бикалигаас дамжуулсан: Аюбт ирсэн шайтныг “Саут” гэдэг байсан.

Аюбын эхнэр түүнд “Аллахаас гуй, тэгвэл эдгээнэ” гэж хэлдэг байсан ч тэр гуйдаггүй байв. Израилийн хэсэг хүмүүсийн хажуугаар өнгөрөхөд нэг нь нөгөөдөө: “Түүнд ийм зовлон ирсэн нь зөвхөн асар их нүгэл хийснээс болсон” гэхэд, тэр үед Аюб “Эзэн минь, намайг зовлон зүдгүүр дайрлаа...” гэж хэлсэн» хэмээн өгүүлжээ. Мөн Ибн Аби Хатим: «Эцэг маань бидэнд ярьсан, Абу Салама бидэнд ярьсан, Жарир ибн Хазим Абдулла ибн Убайд ибн Умайраас дамжуулсан: Аюб хоёр ахтай байжээ. Нэг өдөр тэд түүн дээр ирсэн ч үнэрээс нь болж ойртож чадалгүй хол зогсов.

Нэг нь нөгөөдөө: “Хэрэв Аллах Аюбт сайн зүйл мэдсэн бол ийм зовлонгоор зовоохгүй байсан” гэхэд Аюб энэ үгэнд бусад бүхнээс илүү ихэд шаналжээ. Тэгээд: “Аллах минь, би хэзээ ч өлсгөлөн хүнийг мэдсээр байж цатгалан хонож байгаагүйг мэдэж байгаа бол намайг үнэнээр батлаач” гэхэд тэнгэрээс түүнийг баталсан дуу гарч, тэр хоёр сонсов. Дараа нь: “Аллах минь, би хэзээ ч нүцгэн хүнийг мэдсээр байж хоёр цамцтай явж байгаагүйг мэдэж байгаа бол намайг үнэнээр батлаач” гэв. Тэнгэрээс мөн л баталсан дуу гарч, тэр хоёр сонсов.

Тэр: “Аллах минь, Таны сүр хүчээр тангараглая...” гээд сөгдөн мөргөж, “Аллах минь, Таны сүр хүчээр тангараглая, зовлонг минь арилгах хүртэл би толгойгоо өргөхгүй” гэв. Тэр зовлон нь арилж, толгойгоо өргөв» гэжээ. Ибн Аби Хатим үүнийг өөр нэгэн замаар өргөсөн хэлбэрээр дамжуулж, Ибн Вахб, Нафиъ ибн Язид, Укaйл, аз-Зухри, Анас ибн Маликаар дамжин Аллахын Элч ﷺ ингэж хэлсэн гэж мэдээлжээ: «Аллахын нээб Аюб арван найман жил зовж, ойрын болон холын хүмүүс түүнийг орхисон бөгөөд зөвхөн хамгийн ойр дотно хоёр ах нь түүн дээр өглөө, орой ирдэг байв.

Тэдний нэг нь нөгөөдөө: “Аллахын тангараг, Аюб ертөнцийн хэн ч үйлдээгүй нүгэл үйлдсэн байх” гэв. Нөгөө нь: “Тэр юу юм?” гэхэд, “Арван найман жил болж байхад Аллах түүнд өршөөл үзүүлж, зовлонг нь арилгаагүй байна” гэв. Тэд түүн дээр орой очиход нэг нь энэ үгийг хэлэлгүй тэсэж чадсангүй.

Аюб: “Чиний юу ярьж байгааг би мэдэхгүй. Гэхдээ Аллах عز وجل миний мэдэхээр, хоёр хүн маргалдаж байхдаа Аллахыг дурдвал би гэртээ буцаж очоод тэдний өмнөөс нүглийн өршөөл гуйдаг байсан. Учир нь Аллахыг зөвхөн үнэнээр нь дурдахыг би хүсдэг байсан” гэв. Тэр бие засахаар явахдаа ажлаа хийж дуусахад эхнэр нь гараас нь хөтлөн хүргэж өгдөг байв.

Нэг өдөр эхнэр нь удав. Тэр байрандаа байхад Аюбт: “Хөлөөрөө газар товш. Энэ бол хүйтэн усанд орох газар ба уух ус” гэж илчлэгдэв». Энэ хадисыг өргөсөн хэлбэрээр дамжуулсан нь маш ховор, этгээд юм. Ибн Аби Хатим мөн: «Эцэг маань бидэнд ярьсан, Муса ибн Исмаил бидэнд ярьсан, Хаммад Али ибн Зайдаас, тэр Юсуф ибн Махранаас, тэр Ибн Аббасаас дамжуулсан: Аллах түүнд Диваажингийн хувцас өмсгөв.

Аюб холдон нэг буланд суужээ. Эхнэр нь ирээд түүнийг таньсангүй. “Эй, Аллахын боол минь, энд байсан зовж буй хүн хаачив? Нохой эсвэл чоно аваад явсан юм болов уу?” гэж хэлээд түүнтэй хэсэг ярив. Тэр: “Хөөрхий чи, би Аюб байна” гэхэд эхнэр нь: “Эй, Аллахын боол минь, намайг шоолж байна уу?”

гэв. Тэр: “Хөөрхий чи, би Аюб байна. Аллах миний биеийг буцаан өгсөн” гэв. Ибн Аббас мөн: «Аллах түүнд эд хөрөнгө, хүүхдүүдийг нь нүдэн дээр нь буцааж өгөөд, тэдэнтэй тэнцэхүйц нэмж өгсөн» гэжээ. Вахб ибн Мунаббих хэлэхдээ: «Аллах Аюбт: “Би чамд гэр бүл, хөрөнгө болон тэдэнтэй адил хэмжээгээр нэмж буцаан өглөө.

Энэ усаар угаал үйлд, үүнд эдгэрэл чинь бий. Эхнэрийнхээ төлөө тахил өргөж, тэдний төлөө өршөөл хүс. Учир нь тэд чиний талаар Надад дуулгаваргүй байсан” гэж илчилсэн» гэв. Үүнийг Ибн Аби Хатим мөн дамжуулжээ. Түүнчлэн: «Абу Зуръа бидэнд ярьсан, Амр ибн Марзук бидэнд ярьсан, Хаммам Катадагаас, тэр ан-Надр ибн Анасаас, тэр Башир ибн Нухайкаас, тэр Абу Хурайрагаас, тэр Набигаас ﷺ дамжуулсан: “Аллах Аюбт эрүүл мэндийг нь буцаан өгөхөд, түүний дээр тэнгэрээс алтан царцаа бороо мэт асгав.

Тэр тэдгээрийг гараараа авч хувцсандаа хийж эхлэв.” Тэгэхэд түүнд: “Эй, Аюб, чи ханахгүй байна уу?” гэхэд тэр: “Эзэн минь, Таны өршөөлөөс хэн ханах билээ?” гэв». Энэ хадисын үндэс нь Сахихайн-д бий; өөр газар дэлгэрүүлэн өгүүлнэ.

Эхнэр нь түүнийг түүн рүү авч явахаар явжээ. Хүмүүсийн байрны шатаар хүрэх үед тэдний хонь мөргөж унагаахад тэр: «Нүгэлт Аюб мөхөг!» гэж хэлэв. Дээш гарахад хүүхэд сэрээд талхаа нэхэн, гэрийнхнээ үгүйлэн уйлж байлаа. ...

የአል-በጋዊ ተፍሲር

Агуу, Дээд Аллахын «Аюбыг [санагтун], тэр Эзэнээ дуудсан үед» гэсэн үгийн утга нь: Эзэнээсээ залбиран гуйсан гэсэн үг. Вахб ибн Мунаббих хэлэхдээ: Аюб (алайхи-с-салам) Рум нутгийн хүн байсан бөгөөд түүний нэр Аюб ибн Амус ибн Разих ибн Рум ибн Ийс ибн Исхак ибн Ибрахим байв. Эх нь Лут ибн Харраны үр удмын хүн байжээ. Аллах түүнийг сонгож, эш үзүүлэгч болгож, энэ ертөнцийн элбэг хангалууныг түүнд өргөн өгсөн.

Шамын нутаг дахь Буснагийн тэгш газар, уул нуруу бүхэлдээ түүний эзэмшил байв. Түүнд үхэр, тэмээ, хонь, адуу, илжиг зэрэг бүх төрлийн мал сүрэг тоо томшгүй их байжээ. Таван зуун талбайтай бөгөөд тэдгээрийг хариуцсан таван зуун боолтой; боол бүр эхнэр, хүүхэд, хөрөнгөтэй байв. Талбай бүрийн багаж хэрэгслийг илжиг зөөдөг, илжиг бүр хоёроос тав, түүнээс ч олон унага дагуулдаг байлаа.

Агуу, Дээд Аллах түүнд эрэгтэй, эмэгтэй олон гэр бүлийн хүн, үр хүүхэд өгчээ. Тэр сайн үйлстэй, Аллахаас эмээдэг, ядууст энэрэнгүй нэгэн байсан; ядуусыг хооллож, бэлэвсэн эмэгтэйчүүд, өнчин хүүхдүүдийг халамжилж, зочдыг хүндэтгэж, замын хүн тусалдаг байв. Аллахын өгсөн нигүүлсэлд талархаж, Аллахын өмнө хүлээх эрхийг нь биелүүлдэг байжээ. Дайсан Аллах Иблис түүнд хүрч чадсангүй.

Учир нь тэр баячуудыг хуурч мэхлэх, анхааралгүй болгох, энэ ертөнцийн юманд автуулан Аллахын тушаалаас сатааруулах явдалд түүнээс амжилт олж чаддаггүй байв. Түүнтэй хамт түүнд итгэж, баталж байсан гурван хүн байв: Йеменийн нэгэн хүн, нэр нь аль-Яқин; мөн нутгийнх нь хоёр хүн, нэгийг нь Ялдад, нөгөөг нь Сафар гэдэг байв. Тэд нас тогтсон хүмүүс байлаа. Иблис тэнгэрийн орнуудаас юугаар ч хаагдаагүй бөгөөд хүссэн газраа зогсдог байв.

Аллах Ийсаг өргөсний дараа дөрвөн тэнгэрээс хаажээ. Мухаммад ﷺ илгээгдсэний дараа үлдсэн гурван тэнгэрээс ч хаасан юм. Иблис тэнгэр элчүүд Аюбыг магтан залбирч байгааг сонсов. Энэ нь Аллах түүнийг дурдан, магтан хэлсэн үед болов.

Иблис атаархал, хорсолд автаж, хурдан дээш гарч, өөрийн зогсдог байсан тэнгэрийн байрлалд очоод: «Эзэн минь, би Таны боол Аюбыг ажиглаад, Та түүнд нигүүлсэл үзүүлэхэд тэр Танд талархдаг, эрүүл мэнд өгөхөд Таныг магтдаг боол болохыг харлаа. Хэрэв Та түүнд өгсөн зүйлээ булаан авч соривол, тэр талархал, мөргөлдөө хэвээр үлдэхгүй, дуулгавартай байдлаасаа гарна» гэв. Агуу Аллах: «Яв. Би чамд түүний хөрөнгө дээр эрх мэдэл өглөө» гэж хэлэв.

Аллахын дайсан Иблис доош бууж, газар дээр ирээд жиннүүдийн аврага биетнүүд болон шайтнуудын тэргүүдийг цуглуулан: «Надад та нарт ямар хүч байна вэ? Аюбын хөрөнгө дээр эрх мэдэл өгөгдлөө. Энэ бол асар том гай гамшиг, эрчүүдийн дааж чадахгүй сорилт юм» гэв. Шайтнуудын нэг аврага биет: «Хүсвэл би галт хуй салхи болон хувирч, дайрсан бүхнийг шатааж чадна» гэв.

Иблис: «Тэгвэл тэмээ болон тэднийг хариулдаг хүмүүст оч» гэв. Тэр тэмээнүүд толгойгоо гудайлган бэлчээртээ тогтсон үед очив. Хүмүүс юу болсныг анзаарахаас өмнө газрын доороос галт хуй салхи босож, ойртсон хүн бүр шатаж байлаа. Тэр тэмээнүүдийг болон хариулдаг хүмүүсийг бүгдийг нь шатаав.

Дараа нь Аллахын дайсан Иблис аймшигтай дүрээр нэгэн унаан дээр Аюб дээр ирэхэд, Аюб босож залбирч байв. Тэр: «Эй, Аюб, гал ирж тэмээн сүргийг чинь бүрхээд, надтай хамт байснаас бусад нь шатлаа» гэв. Аюб: «Тэднийг өгсөн ч, авсан ч Аллахад магтаал байх болтугай. Би эртнээс хөрөнгө, өөрийн биеийг устаж үгүй болох зүйлд дасгасан» гэв.

Иблис: «Эзэн чинь тэнгэрээс гал илгээж, тэд шатлаа» гэхэд хүмүүс юу болсныг гайхаж алмайрч үлдэв. Тэдний зарим нь: «Аюб юу ч шүтдэггүй байж, хуурмаг зүйлд байсан юм байна» гэв. Зарим нь: «Хэрэв Аюбын бурхан ямар нэг зүйл хийж чаддаг байсан бол үүнийг болиулах байсан» гэв. Өөр хэсэг нь: «Тэр үүнийг дайснаа баярлуулах, найзыг нь гашуудуулахын тулд хийсэн» гэв.

Аюб: «Намайг эхийнхээ хэвлийгээс нүцгэн гарсан, шороонд нүцгэн буцаж, Аллах руу нүцгэн босох тул надад магтаал байх болтугай. Чи надад түр хэрэглүүлэхэд баярлах эрхгүй, харин Эзэн надаас түр хэрэглүүлсэн зүйлээ буцааж авахад гашуудах ёсгүй. Аллах чамд болон чамд өгсөн зүйлд илүү эрхтэй. Хэрэв Аллах чамд сайн зүйл мэдсэн бол чиний сүнсийг тэдгээр сүнстэй хамт аваачиж, чамайг алагдсан болгох байсан.

Харин чамд муу зүйл мэдсэн тул хойшлуулсан юм» гэв. Иблис хамраа унжуулан, доромжлогдсон байдалтай нөхөддөө буцаж ирээд: «Надад ямар хүч байна вэ? Би түүний зүрх сэтгэлд хүрч чадсангүй» гэв. Нэг аврага биет: «Би хүсвэл амьд бүхний амьсгалыг таслах дуугаар хашхирч чадна» гэв.

Иблис: «Хонь болон хариулдаг хүмүүст оч» гэв. Тэр сүргийн голд очоод хашхирахад хонь, хариулагчид бүгд үхсэн цогцос болон унав. Дараа нь Иблис хоньчин ахлагчийн дүрээр Аюб дээр ирэхэд, Аюб залбирч байлаа. Тэр өмнөхтэй адил үг хэлэхэд, Аюб ч өмнөх шигээ хариулав.

Иблис нөхөддөө буцаж: «Аюбын зүрхэнд хүрч чадсангүй. Та нарт ямар хүч байна вэ?» гэв. Нэг аврага биет: «Би хүсвэл дайрсан бүхнийг хийсгэх хүчтэй ширүүн салхи болон хувирна» гэв. Иблис: «Тэгвэл тариаланчид болон тариалангийн талбай руу яв» гэв.

Тэр явж очиход хүмүүс анзаарахаас өмнө хүчтэй салхи дэгдэж, тэнд байсан бүхнийг хийсгэн, юу ч байгаагүй мэт болгожээ. Дараа нь Иблис тариалангийн ахлагчийн дүрээр Аюб залбирч байхад нь ирээд, өмнөх үгээ хэлэв. Аюб ч урьдын адил хариулсан байна. Хөрөнгийнх нь аль нэг нь сүйдэх болгонд Аюб Аллахад магтаал хэлж, Түүнийг сайнаар магтан, зарлигт нь сэтгэл ханаж, өөрийгөө зовлонг тэвчихэд бэлтгэдэг байлаа.

Эцэст нь түүнд хөрөнгө үлдсэнгүй. Иблис хөрөнгийг нь бүрэн устгаснаа хараад тэнгэр өөд гарч: «Эзэн минь, Аюб хүүхдүүдтэй байгаагаараа л Та түүнд хөрөнгийг нь буцаан өгнө гэж бодож байна. Түүний хүүхдүүд дээр эрх мэдэл өгөх үү? Энэ бол эрчүүдийн зүрх тэсвэрлэж чадахгүй гай гамшиг юм» гэв.

Агуу Аллах: «Яв. Би чамд түүний хүүхдүүд дээр эрх мэдэл өглөө» гэв. Аллахын дайсан шууд бууж, Аюбын хүүхдүүдийг ордондоо байх үед нь очив. Сууриар нь ганхуулсаар, хана хэрмүүдийг хооронд нь нурааж, мод, чулуунуудаар тэднийг цохив.

Бүгдийг нь аймшигтайгаар хөнөөсний дараа ордныг өргөж хөмөрч, тэд толгойгоороо газар хүрэн унав. Иблис хүүхдүүдэд нь ном заадаг багшийн дүрээр Аюб дээр ирэв. Нүүр нь шархалж, цус, тархи нь урсаж байлаа. Тэр болсон явдлыг хэлээд: «Хөвгүүд чинь яаж тарчилж, толгойгоороо унаж, цус, тархи нь урсаж байгааг харсан бол чиний зүрх тасрах байсан.

Гэдэс нь яаж урагдаж, дотор эрхтэн нь хэрхэн тарсныг харсан бол...» гэж хэлэв. Иймэрхүү үгийг давтан хэлсээр Аюбын сэтгэл хөдөлж, уйлан атга дүүрэн шороо авч толгой дээрээ тавиад: «Эх минь намайг төрүүлээгүй ч болоосой» гэв. Иблис үүнийг боломж гэж үзэн, Аюб цөхөрсөн тухай мэдээг баяртайгаар хурдхан тэнгэр өөд авч одов. Гэвч Аюб удалгүй ухаан орж, гэмшиж, өршөөл эрэв.

Тэнгэр элч нөхөд нь түүний гэмшлийг дээш хүргэсэн бөгөөд Аллах түүний гэмшлийг хамгийн сайн мэдэж байлаа. Иблис доромжлогдсон зогсоод: «Эзэн минь, хөрөнгө, хүүхдүүдийг нь амархан болгосон зүйл нь Та өөрийн биеийг нь эдлүүлж байгаа тул хөрөнгө, хүүхдүүдийг нь буцаана гэж боддогт нь байна. Тэгэхээр бие дээр нь эрх мэдэл өгөх үү?» гэв.

Агуу, Дээд Аллах: «Яв. Би бие дээр нь чамд эрх мэдэл өглөө. Гэвч хэл, зүрхэнд нь эрх мэдэл өгөхгүй» гэв. Аллах түүний талаар мэдэж байсан бөгөөд түүнд эрх мэдэл өгсөн нь зөвхөн өршөөл байсан. Ингэснээр шагналыг нь агуу болгож, тэвчээртэй хүмүүст сургамж, мөргөгчдөд сануулга болгохыг хүсжээ.

Тэдэнд буух аливаа сорилтын үед Аюбыг тэвчээр, шагналд найдах үлгэр жишээ болгохыг хүссэн юм. Аллахын дайсан хурдан бууж ирээд, Аюб сөгдөн мөргөж байгааг олжээ. Аюб толгойгоо өргөхөөс өмнө Иблис яаран нүүрэн талаас нь ирж, хамрын нүх рүү нь үлээв. Түүний бие шатаж, толгойноос хөл хүртэл хонины дэлэн мэт овгор тууралтууд гарчээ.

Маш их загатнаж, хумсаараа маажсаар бүх арьс нь унав. Дараа нь ширүүн таар даавуугаар, шавар ваар, барзгар чулуугаар маажсаар мах нь өмхийрч, тасарч унав. Тосгоныхон түүнийг гаргаж, хогийн овоон дээр тавиад, дээр нь сүүдрэвч барьж өгөв. Аллахын бүтээлүүд бүгд түүнийг орхисон бөгөөд зөвхөн эхнэр нь л үлджээ.

Тэр эмэгтэйг Рахма, Афарийим охин, Юсуф ибн Якубын ач охин гэдэг байв. Тэр Аюб дээр ирж, хэрэгтэй бүхнийг нь авчирч, дэргэд нь байсаар байлаа. Аюбыг дагагч гурван хүн болох Яқин, Ялдад, Сафар түүний зовлонг хараад буруутган, шашнаа орхиогүй ч түүнийг хаяжээ. Зовлон нь удаан үргэлжилсний дараа тэд очиж, зэмлэн буруутгаж: «Чи энэ шийтгэлийг хүртэхэд хүргэсэн нүглээсээ Аллахад гэмш» гэв.

Тэдэнтэй хамт Аюбт итгэж, түүнийг үнэн гэж баталсан залуу байв. Тэр: «Та нар хөгшин хүмүүс учраас ярих эрх надаас илүү байсан. Гэвч та нар хэлсэн үгээсээ илүү сайхан үг, бодсон бодлоосоо илүү зөв үзэл, хийсэн үйлээсээ илүү зохистой хандлагыг орхигдуулжээ. Аюб та нарт бичсэн эрх, холбооны хувьд та нарын хэлснээс ч илүү их эрхтэй хүн.

Өөрийнхөө доромжилсон хүний хэн болох, зөрчсөн хүндлэлийн чинь ямар болох, муулж, сэжиглэсэн хүний чинь хэн болохыг та нар мэдэх үү? Аюб бол Аллахын нээб, Түүний бүтээлүүдийн шилдэг нь, газар дэлхийн хүмүүсийн дундаас сонгогдсон хүн гэдгийг та нар мэдээгүй юу? Аллах түүнд өгсөн зүйлээ өгснөөс хойш өнөөдрийг хүртэл түүний ямар нэг үйлдэлд дургүйцсэн, эсвэл түүнээс хүндэтгэлийнхээ ямар нэгийг буцаан авсан гэдгийг та нар мэдээгүй, Аллах ч та нарт мэдүүлээгүй. Түүнтэй өнөөдрийг хүртэл нөхөрлөсөн хугацаанд Аюб Аллахын тухай худал зүйл хэлснийг та нар мэдэхгүй.

Хэрэв зовлон нь та нарын нүдэнд түүнийг доройтуулж, сэтгэлд чинь бууруулсан бол Аллах итгэгчид, үнэнч шударга хүмүүс, алагдагсад, сайн хүмүүсийг сорьдгийг та нар мэднэ. Тэдний зовлон Аллах тэдэнд дургүй, эсвэл тэднийг дорд үздэгийн нотолгоо биш; харин тэдэнд зориулсан хүндэтгэл, сонголт юм. Аюб Аллахын дэргэд ийм өндөр зэрэгтэй хүн биш байсан ч, нөхөрлөлийн хувьд та нарын хайрладаг ах байсан бол зовлонд орсон ахыг орхиж, гай гамшгаар нь буруутгаж, мэдэхгүй зүйлээр нь муулах нь ухаантанд зохихгүй. Харин өрөвдөж, хамт уйлж, өршөөл хүсэж, зөв замыг нь заан, гунигт нь хамт гуних ёстой.

Үүнийг мэдэхгүй хүн ухаалаг ч биш, зөв замтай ч биш. Аллахаас эмээгтүн, хөгшчүүд ээ! Аллахын сүр жавхлан, үхлийн тухай дурсамж хэлүүдийг чинь тасалж, зүрхийг чинь хугалах зүйл хангалттай биш гэж үү? Аллахын сүрээс айж дуугаа хураасан, үг хэлэх чадваргүй биш атлаа дуугүй байдаг боолууд байдаг гэдгийг та нар мэдэхгүй гэж үү?

Тэд үгэнд мэргэшсэн, уран илтгэгч, эрхэм, ухаалаг, Аллахыг мэддэг хүмүүс боловч Аллахын сүр жавхланг дурсахад хэл нь зангирч, арьс нь арзайж, зүрх нь хугарч, оюун ухаан нь Аллахыг дээдлэн хүндэтгэснээс балартдаг. Тэд үүнээс ухаан ормогцоо ариун үйлсээр Аллах руу уралдаж, өөрсдийгөө нүгэлтэн, алдаа гаргагчдын дунд тоолдог. Гэтэл үнэндээ тэд сайн, гэмгүй хүмүүс юм. Тэд өөрсдийгөө дутагдалтай, хайнга хүмүүсийн дунд тоолдог ч ухаалаг, хүчтэй хүмүүс» гэв.

Аюб: «Агуу, Дээд Аллах мэргэн ухааныг залуу, хөгшин хүний зүрхэнд өршөөлөөр тарьдаг. Зүрхэнд ургавал Аллах түүнийг хэлээр ил гаргадаг. Мэргэн ухаан нь зөвхөн нас, өтөл нас, туршлагаар бий болдоггүй. Аллах боолоо залуугаас нь мэргэн болгосон бол мэргэдийн дунд түүний зэрэг буурахгүй; харин тэд Аллахаас түүнд өгсөн хүндэтгэлийн гэрлийг хардаг» гэв.

Дараа нь Аюб тэднээс нүүр буруулж, тусламж гуйж, даруухнаар Эзэн рүүгээ хандав. Тэр: «Эзэн минь, Та намайг юунд бүтээсэн юм бэ? Хэрэв Та надад дургүй байсан юм бол намайг бүтээгээгүй ч болоосой. Өөрийн дургүйг хүргэсэн нүгэл, хийсэн үйлээ мэддэг байсан ч болоосой.

Тэгвэл Та ариун Нүүрээ надаас эргүүлж, намайг орхих шалтгаан минь юу болохыг мэдэх байлаа. Намайг үхүүлж, эрхэм өвөг дээдэстэй минь нийлүүлсэн бол үхэл надад илүү зохих байсан. Би харийн хүнд оромж, ядууст түшиг, өнчинд асран хамгаалагч, бэлэвсэнд түшиг тулгуур байгаагүй гэж үү? Эзэн минь, би Таны боол.

Сайн үйл хийвэл тэр нь Таны өгсөн нигүүлсэл; муу үйл хийвэл шийтгэл нь Таны гарт. Та намайг сорилтын бай болгож, шалгалтын бай болголоо. Над дээр ууланд оноосон бол уул дааж чадахгүй зовлон буулаа. Миний сул дорой бие үүнийг яаж даах билээ?

Таны зарлиг намайг дорд болгосон, Таны эрх мэдэл намайг өвчлүүлж, биеийг минь эцээсэн. Хэрэв Та цээжин дэх сүрийг авч, хэлээ сул тавин, боол хүн өөрийгөө өмгөөлөхийн тулд хэлэх ёстой бүхнийг бүтэн ам нээж хэлэх боломж өгсөн бол, миний зовлонг арилгахын тулд эдгэрэл найдсан байх сан. Гэвч Та намайг орхиж, надаас холдсон. Та намайг хардаг ч би Таныг харахгүй; намайг сонсдог ч би Таныг сонсохгүй.

Та намайг өршөөхөөр харсангүй, над руу ойртож, намайг ойртуулсангүй. Тэгвэл би шалтаг хэлж, гэм буруугүйгээ тайлбарлан, өөрийгөө өмгөөлж яаж маргах билээ?» гэж хэлэв. Аюб үүнийг хэлэхэд нөхөд нь дэргэд нь байлаа. Тэднийг өвдөлттэй шийтгэл ирлээ гэж бодтол үүл түүнийг нөмрөв.

Дараа нь: «Эй, Аюб, үнэхээр Би чамд ойртлоо. Би чамаас хэзээ ч хол байгаагүй. Бос, шалтагтаа хариулж, гэм буруугүйгээ хэлж, өөрийгөө өмгөөл. Бүсээ чангалж, өөртэйгөө адил хүчтэнтэй маргах хүчтэн шиг бос. Учир нь надтай зөвхөн Надтай адил хүчтэй нэгэн маргаж чадна.

Аюб аа, чи өөрийн хүчээр хүрч чадахгүй зүйлийг хүсжээ. Би газрыг бүтээж, суурин дээр нь тавьсан өдөр чи хаана байсан бэ? Чи надтай хамт газрыг тэлж байсан уу? Ямар хэмжээгээр тогтоосныг, ямар зүйл дээр хязгаарыг нь тавьсныг мэдэх үү?

Газрыг чиний дуулгавартай байдал усан дээр тогтоосон уу? Эсвэл чиний мэргэн ухаанаар газар усанд бүрхүүл болсон уу? Би агаарт дээврийг нь тогтоох тулгуургүй, дээрээс нь барих зүйлгүй байхад тэнгэрийг дээвэр болгон өргөсөн өдөр чи хаана байсан бэ? Чиний мэргэн ухаан түүний гэрлийг асааж, оддыг хөдөлгөж, өдөр, шөнө ээлжлэхэд нөлөөлж чадах уу?

Би голуудыг урсгаж, тэнгисийг хаасан өдөр чи хаана байсан бэ? Тэнгисийн давалгааг хязгаарт нь барихад чиний эрх мэдэл оролцсон уу? Эсвэл эхийн хэвлийг хугацаа нь болоход нээхэд чиний чадвар оролцсон уу? Би хөрсөн дээр ус асгаж, өндөр уулс босгосон өдөр чи хаана байсан бэ?

Тэднийг юун дээр тогтоосон, ямар хэмжүүрээр жигнэснийг мэдэх үү? Тэднийг өргөх хүчтэй гар чамд бий юу? Тэнгэрээс буулгасан ус хаанаас ирснийг мэдэх үү? Үүлийг юунаас бүтээснийг мэдэх үү? Цасны сан хөмрөг хаана байгааг? Мөндрийн уулс хаана байгааг?

Шөнө өдрийн сан хөмрөг, салхины сан хөмрөг хаана байгааг мэдэх үү? Модод ямар хэлээр ярьдгийг хэн мэдэх вэ? Эрчүүдийн дотор ухааныг хэн байрлуулсан бэ? Сонсгол, харааг хэн нээсэн бэ? Тэнгэр элчүүдийг Түүний хаанчлалд хэн захируулсан, дарангуйлагчдыг Түүний сүр хүчээр хэн номхотгосон, хишгийг Түүний мэргэн ухаанаар хэн хуваарилсан бэ?»

хэмээн Түүний чадварын олон нотолгоог дурдав. Аюб: «Миний дорой байдал ил болов. Хэл, ухаан, бодол минь чадалгүй болж, энэ зүйлд миний хүч сулдав. Эзэн минь, Таны дурдсан бүхнийг Таны гар бүтээж, мэргэн ухаан тань зохицуулсныг би мэднэ.

Үүнээс ч агуу, гайхамшигтай зүйлсийг Та хүсвэл бүтээх боломжтой; Танд юу ч бэрх биш, Танаас юу ч нуугдахгүй. Гэвч зовлон намайг дайрахад би ярьж, хэлээ захирч чадсангүй. Зовлон л намайг яриулсан юм. Газар дэлхий хагаран намайг залгиж, Эзний уурыг хүргэх зүйл юу ч хэлээгүй ч болоосой.

Үүнээс өмнө хамгийн хүнд зовлонгоо амсах үедээ уй гашуугаараа үхсэн ч болоосой. Ярихдаа Та намайг өршөөгөөсэй гэж, дуугүй байхдаа Та надад нигүүлсэнгүй хандаасай гэж л хэлсэн. Надаас нэг үг алдсан тул дахин давтахгүй. Би гараа аман дээрээ тавьж, хэлээ хазаж, хацраа шороонд наалаа.

Өнөөдөр Танаас Танд хоргодож, хүнд зовлонгоос Танаас хамгаалалт эрж байна; намайг хамгаалаач. Таны шийтгэлээс Танаас тусламж эрж байна; туслаач. Хэрэгтээ Танаас дэмжлэг хүсэж байна; дэмжээч. Танд найдлаа; надад хангалттай байгаач.

Танд түшиглэв; намайг хамгаалаач. Танаас өршөөл хүсэв; намайг өршөөгөөч. Та дургүй зүйлээ би дахин хийхгүй» гэв. Агуу Аллах: «Эй, Аюб, Миний мэдлэг чамд хүрсэн бөгөөд Миний өршөөл уур хилэнгээс түрүүлсэн. Би чамайг өршөөлөө.

Гэр бүл, хөрөнгийг чинь, тэдгээрийн адил хэмжээг нэмж буцаалаа. Чамайг бүтээсэн хүмүүст минь тэмдэг, зовсон хүмүүст сургамж, тэвчээртэй хүмүүст тайвшрал болгохын тулд. Хөлөөрөө газар товш. Энэ бол хүйтэн усанд орох газар бөгөөд уух ус; үүнд чиний эдгэрэл бий.

Нөхдийнхөө төлөө тахил өргөж, тэдний төлөө өршөөл хүс. Учир нь тэд чиний талаар Надад дуулгаваргүй байсан» гэв. Аюб хөлөөрөө газар товшиход булаг оргилон гарч ирэв. Тэр усанд орж, Аллах түүнээс бүх зовлонг арилгав. Дараа нь гарч ирээд суув.

Эхнэр нь түүнийг хэвтэж байсан газраас хайгаад олсонгүй. Ухаан алдсан мэт нааш цааш эргэлдэн: «Эй, Аллахын боол минь, энд байсан зовж буй хүний талаар мэдэх үү?» гэж асуув. Тэр: «Түүнийг харвал таних уу?» гэхэд, «Тэгэлгүй яах вэ» гэв.

Тэр инээмсэглэхэд эхнэр нь инээдээр нь таньж, тэвэрч авав. Ибн Аббас: «Абдуллахын сүнс атгасан Нэгэний тангараг, тэр эмэгтэйг тэвэрсээр байхад нь тэдний бүх хөрөнгө, үр хүүхэд тэнд ирсэн» гэв. Тиймээс Аллахын «Аюбыг [санагтун], тэр Эзэнээ дуудан: “Намайг зовлон зүдгүүр дайрлаа...”» гэсэн үг юм. Түүнийг хэзээ дуудаж, яагаад энэ үгийг хэлсэн, зовлонгийн хугацаа нь хэр байсан талаар санал зөрсөн.

Ибн Шихаб Анасаас өргөн дамжуулсан риваятэд: Аюб зовлондоо арван найман жил байжээ. Вахб: зовлон нь гурван жил үргэлжилж, нэг өдөр ч нэмэгдээгүй гэв. Кааб: долоон жил, долоон сар, долоон өдөр гэжээ. Аль-Хасан: Аюб Израилийн хогийн овоон дээр долоон жил гаруй хэвтсэн; амьтад дээгүүр нь явдаг байв.

Түүнтэй хамт үнэнчээр тэвчиж, хоол авчирч, Аюб Аллахыг магтахад хамт магтдаг Рахмагаас өөр хэн ч ойртоогүй. Аюб зовлонг тэвчин, Аллахыг дурдан байв. Иблис энэ байдлыг хараад дэлхийн өнцөг булан бүрээс цэргүүдээ хашхируулан цуглуулж: «Юу таныг гунигтай болгов?» гэхэд: «Хөрөнгө, хүүхдийг нь авсан ч улам тэвчсэн энэ боол намайг туйлдууллаа.

Бие дээр нь эрх мэдэл авч, түүнийг тосгоны хог дээр шархтай хэвтүүлэв. Эхнэрээс нь өөр хэн ч түүнд ойртсонгүй. Та нарыг надад туслуулахаар дуудлаа» гэв. Тэд: «Өмнөх хүмүүсийг мөхөөсөн мэх чинь хаана байна?» гэхэд: «Аюбыг эс тооцвол тэр бүгд бүтэлгүйтсэн.

Надад зөвлөөрэй» гэв. Тэд: «Адамыг Диваажингаас гаргахдаа хаанаас нь оролдсон бэ?» гэхэд: «Эхнэрээр нь» гэв. «Тэгвэл Аюбын эхнэрээр оролд. Тэр түүнд дуулгаваргүй байж чадахгүй, түүн дээр түүнээс өөр хэн ч очдоггүй» гэв. «Та нар зөвлөж байна» гэж хэлээд Иблис явж, эхнэр нь өглөг өгч байх үед хүний дүрээр ирэв.

Тэр эмэгтэйгээс: «Аллахын боолын эмэгтэй минь, нөхөр чинь хаана байна?» гэж асуухад, «Тэр энд, шархаа маажиж байна, амьтад бие дээгүүр нь явж байна» гэв. Түүний үгийг сонсоод Иблис эмэгтэйг цөхөрсөн үг хэлнэ гэж найдсан тул тэдний өмнө байсан нигүүлсэл, эд баялаг, Аюбын гоо үзэсгэлэн, залуу нас, одоогийн зовлонг нь сануулж, энэ зовлон хэзээ ч арилахгүй гэж шивнэв. Аль-Хасан хэлэхдээ: Эхнэр нь хашхирахад Иблис түүнийг цөхрөнгөө барсныг мэдэв.

Тэр эмэгтэйд хурга авчирч: «Аюбаар үүнийг нядлуул. Тэгвэл эдгэнэ» гэв. Эхнэр нь хашхирсаар Аюб дээр ирээд: «Эй, Аюб, Эзэн чинь чамайг хэзээ хүртэл зовоох юм бэ? Хөрөнгө хаана, үр хүүхэд хаана, найзууд хаана, сайхан өнгө зүс хаана, бие чинь хаана?

Энэ хургыг нядалж, амар» гэв. Аюб: «Аллахын дайсан чам дээр ирж, чамд үлээжээ. Хөөрхий чи! Чиний уйлаад байгаа хөрөнгө, үр хүүхэд, эрүүл мэндийг хэн өгсөн бэ?» гэхэд, «Аллах» гэв. Тэр: «Бид түүгээр хэр удаан жаргасан бэ?»

гэхэд, «Наян жил» гэв. «Бид хэзээнээс соригдов?» гэхэд, «Долоон жил, хэдэн сар» гэв. Аюб: «Хөөрхий чи, бид амар амгаланд наян жил байхдаа тэвчсэнтэй адил зовлонд наян жил тэвчихгүй гэж үү? Аллах намайг эдгээвэл чамайг зуун ташуурдана.

Чи надад Аллахаас өөрийн нэрээр нядлахыг тушаасан тул авчирсан хоол, ундаа чинь надад хориотой; үүнээс хойш авчирсан зүйлээс чинь юу ч амсахгүй. Надаас холд, чамайг дахин харахгүй» гэв. Тэр эмэгтэйг хөөжээ. Тэнд хоол, унд, найз нөхөд нь үлдээгүй тул Аюб сөгдөн: «Эзэн минь, “Намайг зовлон зүдгүүр дайрлаа.

Та бол өршөөнгүйчүүдийн хамгийн өршөөнгүй нь”» гэв. Түүнд: «Толгойгоо өргө. Чиний залбирал хүлээн авлаа. Хөлөөрөө газар товш» гэж хэлэв. Тэр хөлөөрөө товшиход булаг оргилон гарч, түүнд өвчнөөс нь юу ч ил үлдэлгүй, арьс нь унаж, залуу нас, гоо үзэсгэлэн нь урьдынхаас ч сайхан болж буцав.

Дараа нь нөгөө хөлөөрөө газар товшиход өөр булаг оргилов. Тэрнээс уухад дотор нь байсан бүх өвчин гарч, эрүүл саруул босож, гоёмсог хувцас өмсөв. Эргэн тойрноо харахад гэр бүл, хөрөнгө нь үлдсэнээс гадна Аллах түүнд үүнээс хоёр дахин ихийг өгсөн байв. Аллахын тангараг, түүнд хэлснээр угааж байсан ус нь цээжин дээр нь цацарч, алтан царцаа болов.

Тэр тэдгээрийг гараараа хамж эхлэхэд Аллах түүнд: «Эй, Аюб, Би чамайг хангалттай болгож өгөөгүй юу?» гэхэд, «Тийм ээ, харин энэ бол Таны барака. Хэн Таны баракаас ханах билээ?» гэв. Тэгээд өндөрлөг газар очиж суув. Эхнэр нь: «Хэрэв тэр намайг хөөсөн бол түүнийг хэн хооллох вэ?

Би түүнийг өлсөж үхүүлээд, араатан идүүлэхээр орхих уу? Би түүн рүү буцаж очно» гэж бодоод иржээ. Гэтэл хогийн овоо болон өмнөх байдал нь үгүй болж, бүх зүйл өөрчлөгдсөн байв. Тэр хогийн овоо байсан газрыг тойрон явж уйлав.

Үүнийг Аюб харж байлаа. Гоёмсог хувцас өмссөн хүнийг хараад түүнээс асуухаас эмээсэн тул Аюб түүнийг дуудаж: «Аллахын боолын эмэгтэй минь, юу хүсэж байна?» гэхэд, тэр уйлан: «Хогон дээр хэвтэж байсан зовж буй хүнийг хайж байна. Тэр алга болов уу, эсвэл юу болсон бол?»

гэв. Аюб: «Намайг харвал таних уу?» гэхэд, «Түүнийг харсан хүн яаж танихгүй байх билээ?» гэв. Тэр түүнийг хараад эмээн зогсож, дараа нь: «Эрүүл байхдаа чамтай хамгийн адилхан бүтээл юм» гэв. Аюб: «Би бол Аюб. Чи намайг Иблисийн төлөө нядлахыг тушаасан.

Би Аллахад дуулгавартай байж, шайтанд дуулгаваргүй хандан, Аллахаас дуудсан. Тэгээд харж байгаа бүхнийг минь буцаан өгсөн» гэв. Вахб хэлэхдээ: Аюб гурван жил зовжээ. Аюб Иблисийг ялж, Иблис түүнээс юу ч дийлэхгүй болмогц, тэр Аюбын эхнэртэй хүний биеийн хэмжээ, гоо үзэсгэлэнгээс өөр, сүрлэг сайхан дүртэй бөгөөд хүмүүсийн унадаггүй сүрлэг унаан дээр тааралджээ.

Тэр: «Чи энэ зовсон хүний эхнэр үү?» гэхэд, «Тийм» гэв. «Намайг таних уу?» гэхэд, «Үгүй» гэв. «Би газрын бурхан; нөхөр чинь тэнгэрийн Эзнийг шүтэж, Намайг орхисноос болж би түүнд энэ бүхнийг хийсэн. Хэрэв тэр Надад нэг удаа сөгдвөл, та хоёрын бүх хөрөнгө, үр хүүхдийг буцааж өгнө.

Тэд энд байна» гээд хөндийн ёроолд тэднийг үзүүлэв. Вахб: «Нөхөр чинь Аллахын нэр дурдахгүйгээр хоол идсэн бол зовлонгоос эдгэнэ» гэж хэлсэн гэсэн мэдээ сонссон гэжээ. Аллах л илүү сайн мэднэ. Зарим сударт Иблис түүнд: «Надад нэг удаа сөгдвөл хөрөнгө, хүүхдийг чинь буцааж, нөхрийг чинь эдгээнэ» гэж хэлсэн гэдэг.

Тэр эмэгтэй Аюб дээр буцаж, хэлснийг нь ярьжээ. Аюб: «Аллахын дайсан чамайг шашнаас чинь урвуулахын тулд иржээ» гэв. Тэгээд эдгэрвэл зуун ташуурдахаар тангараглав. Тэр үед Аюб «Иблис миний эрхэм эхнэрийг өөртөө сөгдөхийг хүсэж, түүнийг болон намайг үл итгэхэд уриалснаас болж намайг зовлон зүдгүүр дайрлаа» гэв.

Дараа нь Агуу, Дээд Аллах Аюбын эхнэрийг зовлонг нь хамт тэвчсэнд өршөөж, түүнд хөнгөлөлт үзүүлэхийг, мөн Аюб тангаргаа биелүүлэхийг хүсэв. Тиймээс түүнд зуун жижиг мөчиртэй нэг багц мөчир авч, нэг удаа цохиод тангаргаа зөрчихгүй байхыг тушаасан. Агуу Аллахын «Гартаа нэг багц барьж, түүгээрээ цохи, тангаргаа бүү зөрч» гэсэн үгэнд энэ дурдагддаг (Сад 38:44). Иблис авдар хийж, түүнд эм тариа хийж, эхнэрийнх нь зам дээр сууж хүмүүст эмчилгээ хийдэг болсон гэж ч дамжуулсан.

Аюбын эхнэр түүн дээр өнгөрөхдөө: «Надад өвчтэй хүн бий. Эмчлэх үү?» гэхэд, «Тийм. Түүнийг эдгээсний дараа чи намайг эдгээсэн гэж хэлэхийг л хүсэж байна» гэв. Тэр үүнийг Аюбт хэлэхэд, «Энэ бол чамайг хуурсан Иблис мөн» гэв.

Тэр Аллах эдгээвэл эхнэрээ зуун удаа ташуурдахаар тангараглав. Вахб болон бусад нь: Аюбын эхнэр хүмүүст ажиллаж, хоол авчирдаг байв. Зовлон удаан үргэлжилж, хүмүүс түүнээс залхан ажиллуулахгүй болсон тул нэг өдөр түүнд идүүлэх юм хайсан ч юу ч олсонгүй. Тэгээд толгойнхоо нэг сүлжээсийг тайрч, талхаар сольж, Аюбт авчирч өгөв.

Аюб: «Сүлжээс чинь хаана байна?» гэж асуухад тэр болсон явдлыг хэлэв. Тэр үед Аюб: «Намайг зовлон зүдгүүр дайрлаа» гэж хэлжээ. Зарим хүн: Өтнүүд түүний зүрх, хэл рүү ойртож, Аллахыг дурдан бодохоо болих вий гэж айсан үедээ ингэж хэлсэн гэв.

Хабиб ибн Аби Сабит: Түүний зовлонг арилгуулахыг Аллахаас гуйх хүртэл гурван зүйл ил болсон гэж хэлжээ. Нэгдүгээрт, хоёр найз нь түүний тухай сонсоод ирсэн. Түүнд хоёр нүднээс өөр юу ч үлдээгүй байв. Тэд аймшигтай байдлыг хараад: «Хэрэв чи Аллахын дэргэд байр суурьтай байсан бол энэ зовлон чамд тохиолдохгүй байсан» гэв.

Хоёрдугаарт, эхнэр нь хоол олохгүй тул сүлжээсээ зарж, түүнд хоол авчирсан. Гуравдугаарт, Иблис «“Чи намайг эдгээсэн” гэж хэлвэл би түүнийг эмчилнэ» гэж хэлсэн. Зарим хүн Иблис түүнд эхнэр нь завхайрсан гэж шивнэсэн тул тэр эхнэрийнхээ сүлжээсийг тасалсан гэжээ. Тэр үед тэвчээр нь барагдаж дуудан, эхнэрээ зуун удаа ташуурдахаар тангараглав.

Зарим нь: «Дайснуудынх нь шоолон баярлах нь намайг зовлон зүдгүүрт оруулсан» гэж хэлсэн гэв. Түүнээс: «Зовлонгоос чинь хамгийн хүнд нь юу байсан бэ?» гэж асуухад, «Дайснуудын маань баярлах нь» гэж хариулсан тухай өгүүлжээ. Мөн гуянаас нь өт унаж, түүнийг буцааж байранд нь тавиад: «Ид.

Аллах намайг чиний хоол болгожээ» гэж хэлсэн гэдэг. Өт хазахад нь өвдөлт нь түүний амссан бүх өтний хазалтаас илүү хүчтэй байв. Хэрэв Аллах түүнийг тэвчээртэй хэмээн нэрлэсэн атлаа «Намайг зовлон зүдгүүр дайрлаа» болон «Шайтан намайг зовлон, шаналлаар дайрлаа» гэж илэрхийлсэнд гомдол, цөхрөл гаргасан гэж асуувал: Энэ нь гомдол биш, харин залбирал юм. Учир нь Аллах «Бид түүнд хариу өгсөн» гэж хэлсэн.

Цөхрөл гэдэг нь хүмүүст гомдлоо хэлэх явдал; харин Агуу, Дээд Аллахад гомдлоо хэлэх нь цөхрөл, тэвчээргүй байдал биш. Якуб: «Би зовлон, гунигаа зөвхөн Аллахад л гомдоллодог» гэж хэлсэнтэй адил (Юсуф 12:86). Суфьян ибн Уяйна: Аллахын зарлигт сэтгэл хангалуун хэвээр байж хүмүүст зовлонгоо хэлсэн ч энэ нь цөхрөл болохгүй гэжээ. Жибрил Набигийн ﷺ өвчтэй байхад нь орж ирээд: «Өөрийгөө хэрхэн мэдэрч байна?»

гэхэд: «Сэтгэл хямарч, зовж байна» гэж хэлсэн тухай, мөн Аиша: «Миний толгой өвдөж байна» гэхэд Наби ﷺ: «Харин миний толгой өвдөж байна» гэж хэлсэн тухай дамжуулжээ.