അയ്യൂബിന്റെ പ്രാർത്ഥനയും ക്ഷമയും

ശൈഖ് അബ്ദുർറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദിയുടെ തഫ്സീർ

അതായത്, നമ്മുടെ ദാസനും ദൂതനുമായ അയ്യൂബിനെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുക. അദ്ദേഹത്തെ പ്രശംസിച്ചും മഹത്വപ്പെടുത്തിയും ഉന്നതമായ പദവി നൽകി പരാമർശിക്കുകയാണിവിടെ. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തെ കഠിനമായ പരീക്ഷണത്തിലാക്കിയപ്പോൾ ക്ഷമയോടെയും തൃപ്തിയോടെയും നിലകൊള്ളുന്നതായി അവനെ കണ്ടെത്തി. അല്ലാഹുവിന്റെ പരീക്ഷണവും പരിശോധനയുമായി പിശാചിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരത്തിന്മേൽ അധികാരപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

പിശാച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഊതിയതിനാൽ വലിയ വ്രണങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ദീർഘകാലം അദ്ദേഹം അങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു; ദുരിതം കഠിനമായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം മരിക്കുകയും സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ രക്ഷിതാവിനെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു: «എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു; നീ കാരുണികരിൽ ഏറ്റവും കരുണയുള്ളവനാണല്ലോ» (അൽ-അൻബിയാഅ് 21:83).

തന്റെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനോട് മധ്യസ്ഥത തേടി; ദുരിതം തന്നെ അതിന്റെ പരമാവധിയിലെത്തിയെന്നും അറിയിച്ചു.

ഇമാം ഇബ്നു കസീറിന്റെ തഫ്സീർ

അയ്യൂബ് നബിക്ക് (അലൈഹിസ്സലാം) സമ്പത്തിലും മക്കളിലും ശരീരത്തിലും ഉണ്ടായ പരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു ഇവിടെ പറയുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ധാരാളം കന്നുകാലികളും വിളഭൂമികളും അനേകം മക്കളും മനോഹരമായ താമസസ്ഥലങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. അവയെല്ലാം പരീക്ഷണത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഒടുവിൽ ഒന്നും ശേഷിക്കാതെയായി. പിന്നീട് ശരീരത്തിലും പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

ശരീരമാകെ കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ചതായാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിച്ചിരുന്ന ഹൃദയവും നാവും ഒഴികെ ശരീരത്തിൽ ആരോഗ്യത്തോടെ ശേഷിച്ചത് ഒന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അടുത്തിരുന്നവർക്കുപോലും അദ്ദേഹത്തെ വെറുപ്പായി; പട്ടണത്തിന്റെ ഒരു കോണിൽ ഒറ്റപ്പെടുത്തി. അദ്ദേഹത്തോട് കരുണ കാണിച്ചിരുന്ന ഒരേയൊരാൾ ഭാര്യയായിരുന്നു; അവൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കി.

അവൾക്കുതന്നെ ആവശ്യങ്ങൾ വന്നപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി ആളുകൾക്കു ജോലിചെയ്തിരുന്നുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

നബി ﷺ പറഞ്ഞു: «ജനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കഠിനമായ പരീക്ഷണം നേരിടുന്നത് പ്രവാചകന്മാരാണ്; പിന്നെ സദ്‌വൃത്തർ; പിന്നെ അവരോട് ഏറ്റവും സാമ്യമുള്ളവർ» എന്നും മറ്റൊരു ഹദീസിൽ: «ഒരാൾ തന്റെ മതത്തിന്റെ ഉറപ്പിനനുസരിച്ചാണ് പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. അവന്റെ മതനിഷ്ഠ ദൃഢമാണെങ്കിൽ, അവന്റെ പരീക്ഷണവും വർധിപ്പിക്കപ്പെടും» എന്നും വന്നിട്ടുണ്ട്. അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രവാചകനായ അയ്യൂബ് (അലൈഹിസ്സലാം) ക്ഷമയിൽ അത്യുന്നതനായിരുന്നു; ക്ഷമയുടെ കാര്യത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉദാഹരണമായി പറയാറുണ്ട്.

യസീദ് ഇബ്‌നു മൈസറ പറഞ്ഞു: അല്ലാഹു അയ്യൂബ് നബിയെ കുടുംബവും സമ്പത്തും മക്കളും നഷ്ടപ്പെട്ടുകൊണ്ട് പരീക്ഷിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന് ഒന്നും ശേഷിക്കാതെയായി. എന്നിട്ടും അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനെ ഏറ്റവും നല്ല രീതിയിൽ സ്മരിച്ചു. തുടർന്ന് പറഞ്ഞു: «സകലരുടെയും രക്ഷിതാവായ നിന്നെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു. നീ എന്നോട് നന്മ ചെയ്തു; സമ്പത്തും മക്കളും നൽകി.

എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ഒരു ഭാഗം പോലും അതിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. പിന്നെ നീ അതെല്ലാം എന്നിൽനിന്ന് എടുത്തു; എന്റെ ഹൃദയത്തെ ശൂന്യമാക്കി. എനിക്കും നിനക്കും ഇടയിൽ ഇനി ഒന്നും തടസ്സമില്ല. ഞാൻ ചെയ്തതെന്തെന്ന് എന്റെ ശത്രുവായ ഇബ്‌ലീസ് അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ, അവൻ എന്നോട് അസൂയപ്പെട്ടേനെ.» ഇതു കേട്ട് ഇബ്‌ലീസിന് വലിയ വിഷമമുണ്ടായി.

അയ്യൂബ് (അലൈഹിസ്സലാം) പറഞ്ഞു: «രക്ഷിതാവേ, നീ എനിക്ക് സമ്പത്തും മക്കളും നൽകി. ഞാൻ ആരോടും അനീതി ചെയ്തതുകൊണ്ട് എന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ ആരും എന്റെ വാതിൽക്കൽ വന്നിട്ടില്ല; നീ അതെല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്. കിടക്ക വിരിച്ചുതരുമ്പോൾ, ‘എന്റെ ആത്മാവേ, കിടക്കയിൽ കിടക്കാൻ വേണ്ടിയല്ല നീ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്’ എന്ന് ഞാൻ എന്നോടുതന്നെ പറഞ്ഞ് അതിൽ കിടക്കാതെ മാറിനിന്നിരുന്നു. നിന്റെ പ്രീതി തേടിക്കൊണ്ടാണ് ഞാൻ അങ്ങനെ ചെയ്തത്.» ഇത് ഇബ്‌നു അബീ ഹാതിം നിവേദനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

വഹ്ബ് ഇബ്‌നു മുനബ്ബിഹിൽനിന്ന് അയ്യൂബിന്റെ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് ദീർഘമായ ഒരു വിവരണം ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇബ്‌നു ജരീറും ഇബ്‌നു അബീ ഹാതിമും അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരമ്പരയോടെ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്; പിൽക്കാലത്തെ നിരവധി തഫ്സീർ പണ്ഡിതന്മാരും അത് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ അപരിചിതമായ കാര്യങ്ങളുള്ളതിനാൽ ദൈർഘ്യം പരിഗണിച്ച് ഞങ്ങൾ അത് ഇവിടെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.

അയ്യൂബ് നബി ദീർഘകാലം പരീക്ഷണത്തിൽ കഴിഞ്ഞുവെന്ന് റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രാർത്ഥന നടത്താൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ച കാരണത്തെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർ വ്യത്യസ്താഭിപ്രായങ്ങൾ പറഞ്ഞു. അൽ-ഹസനും ഖതാദയും പറഞ്ഞു: അയ്യൂബ് നബി ഏഴ് വർഷവും ഏതാനും മാസങ്ങളും ഇസ്രായേൽമക്കളുടെ മാലിന്യക്കൂമ്പാരത്തിൽ കിടന്നു. മൃഗങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരത്തിലൂടെ നടന്നുപോയി.

പിന്നീട് അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദുരിതം നീക്കി, മഹത്തായ പ്രതിഫലം നൽകി, ഉത്തമമായി പ്രശംസിച്ചു. വഹ്ബ് ഇബ്‌നു മുനബ്ബിഹ് പറഞ്ഞു: അദ്ദേഹം മൂന്ന് വർഷം പരീക്ഷണത്തിൽ കഴിഞ്ഞു; അതിൽ വർധനയോ കുറവോ ഉണ്ടായില്ല.

അസ്-സുദ്ദി പറഞ്ഞു: അയ്യൂബിന്റെ മാംസം കൊഴിഞ്ഞ്, ഞരമ്പുകളും അസ്ഥികളും മാത്രം ശേഷിക്കുന്ന അവസ്ഥയായി. ഭാര്യ അദ്ദേഹത്തെ പരിചരിച്ചു; ഭക്ഷണമുള്ള പൊതിച്ചോറ് കൊണ്ടുവന്ന് നൽകി. വേദന നീണ്ടപ്പോൾ ഭാര്യ ചോദിച്ചു: «അയ്യൂബേ, നിന്റെ രക്ഷിതാവിനോട് പ്രാർത്ഥിച്ച് ഈ ദുരിതം നീക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാത്തതെന്താണ്?» അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «ആരോഗ്യത്തോടെ എഴുപത് വർഷം ഞാൻ ജീവിച്ചു.

അല്ലാഹുവിനുവേണ്ടി എഴുപത് വർഷം ക്ഷമിക്കുന്നത് എനിക്ക് അധികമാണോ?» ഇതുകേട്ട് അവൾക്ക് സഹിക്കാനാകാതെ പുറത്തുപോയി. അവൾ ആളുകൾക്കു കൂലിക്കു ജോലി ചെയ്ത് കിട്ടിയത് അയ്യൂബിന് കൊണ്ടുവന്ന് കൊടുത്തു.

ഇബ്‌ലീസ് ഫലസ്തീനിലെ തന്റെ രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കളായ സഹോദരന്മാരുടെ അടുത്ത് ചെന്നു പറഞ്ഞു: «നിങ്ങളുടെ സഹോദരനായ അയ്യൂബിന് ഇങ്ങനെയിങ്ങനെ ദുരിതം ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ച് ആശ്വസിപ്പിക്കുക; നിങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ വീഞ്ഞും കൊണ്ടുപോകുക. അത് കുടിച്ചാൽ അദ്ദേഹം സുഖം പ്രാപിക്കും.» അവർ അയ്യൂബിന്റെ അടുത്തെത്തി.

അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോൾ കരഞ്ഞു. അയ്യൂബ് ചോദിച്ചു: «നിങ്ങൾ ആരാണ്?» അവർ പറഞ്ഞു: «ഞങ്ങൾ അങ്ങനെയും ഇങ്ങനെയും ഉള്ളവരാണ്.» അദ്ദേഹം അവരെ സ്വാഗതം ചെയ്ത് പറഞ്ഞു: «ദുരിതകാലത്ത് എന്നെ ഉപേക്ഷിക്കാതെ വന്നവർക്കു സ്വാഗതം.» അവർ ചോദിച്ചു: «അല്ലാഹു നിന്നെ ഇങ്ങനെ പരീക്ഷിച്ചത്, നീ എന്തെങ്കിലും രഹസ്യമായി ചെയ്യുകയും പരസ്യമായി മറ്റൊന്ന് കാണിക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ടായിരിക്കുമോ?»

അദ്ദേഹം ആകാശത്തേക്ക് തല ഉയർത്തി പറഞ്ഞു: «എനിക്കറിയില്ല; എന്നാൽ ഞാൻ രഹസ്യമായി മറ്റൊന്ന് ചെയ്തതും പരസ്യമായി മറ്റൊന്ന് കാണിച്ചതും അല്ലാഹുവിന് അറിയാം. ഞാൻ ക്ഷമിക്കുമോ അതോ അസഹിഷ്ണുത കാണിക്കുമോ എന്ന് പരിശോധിക്കാനാണ് എന്റെ രക്ഷിതാവ് എന്നെ പരീക്ഷിച്ചത്.» അവർ പറഞ്ഞു: «ഞങ്ങളുടെ വീഞ്ഞ് കുടിക്കൂ; അതു കുടിച്ചാൽ നീ സുഖം പ്രാപിക്കും.» അദ്ദേഹം കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: «ആ ദുഷ്ടൻ നിങ്ങളെ സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ പറയാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചോ?

നിങ്ങളുടെ വാക്കും ഭക്ഷണവും പാനീയവും എനിക്ക് നിഷിദ്ധമാണ്.» അവർ അവിടെനിന്ന് എഴുന്നേറ്റുപോയി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ആളുകൾക്കായി ജോലി ചെയ്യാൻ പോയി. ഒരു വീട്ടിലെ കുട്ടിക്കുവേണ്ടി അവൾ അപ്പം ചുട്ടു. അവർ ഒരു അപ്പം അവൾക്കു കൊടുത്തു; അവരുടെ മകൻ ഉറങ്ങുകയായിരുന്നതിനാൽ അവനെ ഉണർത്താൻ അവർക്ക് മനസ്സില്ലായിരുന്നു. അവൾ ആ അപ്പം അയ്യൂബിന് കൊണ്ടുവന്നു.

അത് കണ്ട അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: «ഇതുവരെ നീ എനിക്കിത് കൊണ്ടുവന്നിട്ടില്ലല്ലോ; ഇന്ന് എന്തുപറ്റി?» അവൾ നടന്ന കാര്യം പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «കുട്ടി ഉണർന്നിട്ടുണ്ടാകാം; അപ്പം കാണാതെ അവൻ കരയുന്നുണ്ടാകുമല്ലോ. മറ്റൊന്നും സ്വീകരിക്കാതെ അതിനായി കരയുന്നുണ്ടാവാം.»

അവൾ പറഞ്ഞു: «അല്ലാഹു അയ്യൂബിനോട് കരുണ കാണിക്കട്ടെ.» എന്നിട്ട് അപ്പം അദ്ദേഹത്തിന് കൊടുത്ത് മടങ്ങി.

പിന്നീട് ഇബ്‌ലീസ് വൈദ്യന്റെ രൂപത്തിൽ അവളുടെ അടുത്തുവന്നു പറഞ്ഞു: «നിന്റെ ഭർത്താവിന്റെ രോഗം നീണ്ടുപോയി. അയാൾ സുഖം പ്രാപിക്കണമെങ്കിൽ, ഒരു ഈച്ചയെ പിടിച്ച് അങ്ങനെയും ഇങ്ങനെയും ഉള്ള വിഗ്രഹത്തിന്റെ പേരിൽ അറുത്തുകൊടുക്കണം; അപ്പോൾ അയാൾ സുഖം പ്രാപിക്കും. പിന്നീട് പശ്ചാത്തപിച്ചുകൊള്ളാം.» അവൾ ഈ കാര്യം അയ്യൂബിനോട് പറഞ്ഞു.

അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «ആ ദുഷ്ടൻ നിന്നെ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ സുഖം പ്രാപിച്ചാൽ നിന്നെ നൂറ് അടി അടിക്കുമെന്ന് അല്ലാഹുവിനോട് ഞാൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരിക്കുന്നു.»

അവൾ അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി ജോലി തേടി പോയി; എന്നാൽ അവൾക്ക് ഉപജീവനമാർഗം തടയപ്പെട്ടു. അവളെ ജോലിക്കെടുക്കാൻ ആരും തയ്യാറായില്ല. ദുരിതം കടുത്തപ്പോൾ അയ്യൂബിന് വിശപ്പുണ്ടാകുമോ എന്ന് ഭയന്ന് അവൾ സ്വന്തം മുടിയിൽനിന്ന് ഒരു കൊമ്പ് മുറിച്ച് ഉന്നതകുടുംബത്തിലെ ഒരു പെൺകുട്ടിക്ക് വിറ്റു. പകരമായി അവർ ധാരാളം നല്ല ഭക്ഷണം നൽകി.

അത് അയ്യൂബിന് കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: «ഇത് നിനക്ക് എവിടെനിന്നു കിട്ടി?» അവൾ പറഞ്ഞു: «ചിലർക്ക് ജോലി ചെയ്തുകൊടുത്തപ്പോൾ അവർ ഭക്ഷണം നൽകി.» അദ്ദേഹം അതിൽനിന്ന് കഴിച്ചു. അടുത്ത ദിവസം അവൾ വീണ്ടും ജോലിക്കായി പോയി; ജോലി കിട്ടാതായപ്പോൾ മുടിയുടെ മറ്റൊരു കൊമ്പും മുറിച്ച് അതേ പെൺകുട്ടിക്ക് വിറ്റു.

അവർ ഭക്ഷണം നൽകി; അവൾ അത് അയ്യൂബിന് കൊണ്ടുവന്നു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «ഇത് എവിടെനിന്നാണെന്ന് അറിയുന്നതുവരെ അല്ലാഹുവാണേ, ഞാനിത് കഴിക്കില്ല.» അവൾ തലമറച്ചിരുന്ന വസ്ത്രം നീക്കിയപ്പോൾ അവളുടെ തല മുണ്ഡനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത് കണ്ടു. അദ്ദേഹത്തിന് അതിയായ ദുഃഖമുണ്ടായി.

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ ശക്തനും മഹത്വവാനുമായ രക്ഷിതാവിനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു: «എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു; നീ കാരുണികരിൽ ഏറ്റവും കരുണയുള്ളവനാണല്ലോ» (അൽ-അൻബിയാഅ് 21:83).

ഇബ്‌നു അബീ ഹാതിം പറഞ്ഞു: എന്റെ പിതാവ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; മൂസാ ഇബ്‌നു ഇസ്മാഈൽ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ഹമ്മാദ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അബൂ ഇംറാൻ അൽ-ജൗനി, നൗഫ് അൽ-ബകാലിയിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: അയ്യൂബിന്റെ മേൽ അധികാരപ്പെടുത്തിയ പിശാചിന്റെ പേര് «സൗത്» എന്നായിരുന്നു. അയ്യൂബിന്റെ ഭാര്യ പറയുമായിരുന്നു: «അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കൂ; അവൻ നിന്നെ സുഖപ്പെടുത്തട്ടെ.» എന്നാൽ അയ്യൂബ് പ്രാർത്ഥിച്ചില്ല. ഇസ്രായേൽമക്കളിൽപ്പെട്ട ചിലർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തുകൂടി കടന്നുപോയി.

അവരിൽ ഒരാൾ മറ്റൊരാളോട് പറഞ്ഞു: «അയ്യൂബിന് ഇത്രയും ദുരിതം വന്നത്, അവൻ ചെയ്ത വലിയ പാപം കൊണ്ടല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്?» അപ്പോഴാണ് അയ്യൂബ് പറഞ്ഞത്: «എന്റെ രക്ഷിതാവേ, എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു; നീ കാരുണികരിൽ ഏറ്റവും കരുണയുള്ളവനാണല്ലോ.»

എന്റെ പിതാവ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അബൂ സലമ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ജരീർ ഇബ്‌നു ഹാസിം, അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്‌നു ഉബൈദ് ഇബ്‌നു ഉമൈറിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: അയ്യൂബിന് (അലൈഹിസ്സലാം) രണ്ട് സഹോദരന്മാരുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തെത്തിയെങ്കിലും ശരീരത്തിലെ ദുർഗന്ധം കാരണം അടുത്തുചെല്ലാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ദൂരെ നിന്നുകൊണ്ട് അവരിലൊരാൾ മറ്റൊരാളോട് പറഞ്ഞു: «അയ്യൂബിൽ എന്തെങ്കിലും നന്മ അല്ലാഹു അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ ഇങ്ങനെ പരീക്ഷിക്കുമായിരുന്നില്ല.» അവരുടെ വാക്ക് കേട്ട് അയ്യൂബിന് മറ്റെന്തിനേക്കാളും കടുത്ത ദുഃഖമുണ്ടായി.

അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «അല്ലാഹുവേ, വിശക്കുന്ന ഒരാളുടെ സാന്നിധ്യം അറിയാമായിരുന്നിട്ടും ഞാൻ ഒരിക്കലും വയറുനിറച്ച് രാത്രി കഴിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് നീ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, അതിന് സാക്ഷ്യം നൽകേണമേ.» ആകാശത്തുനിന്ന് സാക്ഷ്യം ലഭിച്ചു; അവർ ഇരുവരും അതു കേട്ടു. പിന്നെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «അല്ലാഹുവേ, വസ്ത്രമില്ലാത്ത ഒരാളെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞിരിക്കെ എനിക്ക് ഒരിക്കലും രണ്ട് കുപ്പായങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് നീ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, അതിന് സാക്ഷ്യം നൽകേണമേ.» ആകാശത്തുനിന്ന് സാക്ഷ്യം ലഭിച്ചു; അവർ ഇരുവരും അതു കേട്ടു.

തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «നിന്റെ മഹത്വം മുൻനിർത്തി, അല്ലാഹുവേ!» എന്നിട്ട് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു. പിന്നെയും പറഞ്ഞു: «നിന്റെ മഹത്വം മുൻനിർത്തി, അല്ലാഹുവേ, ഈ ദുരിതം നീക്കുന്നതുവരെ ഞാൻ തല ഉയർത്തുകയില്ല.» ദുരിതം നീക്കപ്പെടുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം തല ഉയർത്തിയില്ല.

ഇബ്‌നു അബീ ഹാതിം മറ്റൊരു പരമ്പരയിലൂടെ ഇതിന് സമാനമായൊരു ഹദീസ് നബി ﷺ യിലേക്ക് ഉയർത്തി നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: യൂനുസ് ഇബ്‌നു അബ്ദിൽ അഅ്‌ലാ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ഇബ്‌നു വഹ്ബ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; നാഫിഉ് ഇബ്‌നു യസീദ്, ഉഖൈൽ, അസ്-സുഹ്‌രി എന്നിവരിലൂടെ അനസ് ഇബ്‌നു മാലിക്കിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ﷺ പറഞ്ഞു: «അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രവാചകനായ അയ്യൂബ് പതിനെട്ട് വർഷം പരീക്ഷണത്തിൽ കഴിഞ്ഞു. അടുത്തവരും അകലെയുള്ളവരുമെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചു; തന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഹോദരന്മാരായിരുന്ന രണ്ടുപേർ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നത്. അവർ രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിക്കുമായിരുന്നു.

ഒരിക്കൽ അവരിലൊരാൾ മറ്റെയാളോട് പറഞ്ഞു: ‘അയ്യൂബ് ലോകത്തിലെ മറ്റാരും ചെയ്യാത്ത ഒരു പാപം ചെയ്തിരിക്കണം; അല്ലാഹു സത്യം.’ മറ്റെയാൾ ചോദിച്ചു: ‘എന്താണത്?’ അയാൾ പറഞ്ഞു: ‘പതിനെട്ട് വർഷമായിട്ടും അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തോട് കരുണ കാണിച്ച് ഈ ദുരിതം നീക്കിയിട്ടില്ലല്ലോ.’ അവർ വൈകുന്നേരം അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ, അവരിലൊരാൾക്ക് അത് പറയാതിരിക്കാനായില്ല; അയ്യൂബിനോട് അതു പറഞ്ഞു.

അയ്യൂബ് (അലൈഹിസ്സലാം) പറഞ്ഞു: ‘നീ പറയുന്നതെന്തെന്ന് എനിക്കറിയില്ല. എന്നാൽ വഴക്കിടുന്ന രണ്ടുപേരുടെ അടുത്തുകൂടി ഞാൻ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, അവർ അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് കേട്ടാൽ, അല്ലാഹുവിനെ അനർഹമായി പരാമർശിക്കരുതെന്ന ഇഷ്ടംകൊണ്ട് വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തി, അവരുടെ പേരിൽ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യുമായിരുന്നു എന്നത് അല്ലാഹുവിന് അറിയാം.’» ആവശ്യത്തിനായി പുറത്തുപോകുമ്പോൾ, കാര്യം കഴിഞ്ഞാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ കൈപിടിച്ച് വീട്ടിലെത്തിക്കുമായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം അവൾ വൈകിയപ്പോൾ, അയ്യൂബ് ഇരുന്ന സ്ഥലത്തുവെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് ദിവ്യസന്ദേശം ലഭിച്ചു: «നിന്റെ കാൽ നിലത്തടിക്കൂ.

ഇതാ, കുളിക്കാനും കുടിക്കാനുമുള്ള തണുത്ത വെള്ളം» (സാദ് 38:42). ഈ ഹദീസ് വളരെ അപരിചിതമാണ്.

ഇബ്‌നു അബീ ഹാതിം പറഞ്ഞു: എന്റെ പിതാവ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; മൂസാ ഇബ്‌നു ഇസ്മാഈൽ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ഹമ്മാദ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അലി ഇബ്‌നു സൈദ്, യൂസുഫ് ഇബ്‌നു മഹ്‌റാൻ വഴി ഇബ്‌നു അബ്ബാസിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: അല്ലാഹു അയ്യൂബിനെ സ്വർഗീയ വസ്ത്രം ധരിപ്പിച്ചു. അയ്യൂബ് മാറി ഒരു വശത്ത് ഇരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ വന്നപ്പോൾ അവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല. അവൾ ചോദിച്ചു: «അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസാ, ഇവിടെ കിടന്നിരുന്ന ആ രോഗബാധിതൻ എവിടെപ്പോയി?

നായ്ക്കളോ ചെന്നായ്ക്കളോ അവനെ കൊണ്ടുപോയോ?» കുറച്ചുനേരം അവൾ അദ്ദേഹത്തോട് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «നിനക്കു നാശം! ഞാൻ അയ്യൂബാണ്.» അവൾ പറഞ്ഞു: «അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസാ, നീ എന്നെ പരിഹസിക്കുകയാണോ?» അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «നിനക്കു നാശം!

ഞാൻ അയ്യൂബാണ്; അല്ലാഹു എന്റെ ശരീരം എനിക്ക് തിരികെ നൽകിയിരിക്കുന്നു.» ഇബ്‌നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമ്പത്തും മക്കളും നേരിട്ട് തിരിച്ചുനൽകി; അതിനൊപ്പം അത്രയും അധികവും നൽകി. വഹ്ബ് ഇബ്‌നു മുനബ്ബിഹ് പറഞ്ഞു: അല്ലാഹു അയ്യൂബിന് ദിവ്യസന്ദേശം നൽകി: «നിന്റെ കുടുംബത്തെയും സമ്പത്തിനെയും അതിന്റെ ഇരട്ടിയെയും ഞാൻ നിനക്ക് തിരികെ നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഈ വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കൂ; അതിൽ നിനക്ക് രോഗശാന്തിയുണ്ട്.

നിന്റെ ഭാര്യക്കുവേണ്ടി ഒരു ബലിയർപ്പണം നടത്തുക. അവർ നിന്നെ സംബന്ധിച്ച് എന്നോട് അനുസരണക്കേട് കാണിച്ചിരിക്കുന്നു; അവർക്കുവേണ്ടി പാപമോചനം തേടുക.» ഇത് ഇബ്‌നു അബീ ഹാതിം നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഇബ്‌നു അബീ ഹാതിം മറ്റൊരു നിവേദനവും രേഖപ്പെടുത്തി: അബൂ സുറ്അ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അംറ് ഇബ്‌നു മർസൂഖ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ഹമ്മാം, ഖതാദ, അന്നദ്ർ ഇബ്‌നു അനസ്, ബശീർ ഇബ്‌നു നഹീക് എന്നിവരിലൂടെ അബൂ ഹുറൈറയിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു. അദ്ദേഹം നബി ﷺ യിൽനിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: «അല്ലാഹു അയ്യൂബിന് ആരോഗ്യം തിരികെ നൽകിയപ്പോൾ, ആകാശത്തുനിന്ന് സ്വർണ്ണവെട്ടുക്കിളികളെ അദ്ദേഹത്തിന്മേൽ വർഷിച്ചു. അദ്ദേഹം അവ കൈകൊണ്ട് എടുത്ത് വസ്ത്രത്തിൽ നിറയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി.» തുടർന്ന് ചോദിക്കപ്പെട്ടു: «അയ്യൂബേ, നിനക്ക് മതിയായില്ലേ?»

അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «എന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ കാരുണ്യത്തിൽ ആർക്കാണ് മതിവരിക?» ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനരൂപം സ്വഹീഹൈൻ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഉണ്ട്; മറ്റൊരു സ്ഥലത്ത് അത് വരും. അവളോട് അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ പറയപ്പെട്ടു. അവൾ അതുമായി പോയി.

ആളുകൾ താമസിക്കുന്ന ഉയർന്ന സ്ഥലത്തെത്തിയപ്പോൾ അവരുടെ ഒരു ആട് അവളെ ഇടിച്ചു. അവൾ പറഞ്ഞു: «പാപിയായ അയ്യൂബിന് നാശം!» അവൾ മുകളിലെത്തിയപ്പോൾ കുട്ടി ഉണർന്നിരുന്നു; അപ്പം ചോദിച്ച് കരയുകയും തന്റെ കുടുംബത്തെ തേടുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു.

അൽ-ബഗവിയുടെ തഫ്സീർ

അല്ലാഹുവിന്റെ വചനം: «അയ്യൂബിനെയും ഓർക്കുക; അദ്ദേഹം തന്റെ രക്ഷിതാവിനെ വിളിച്ച സന്ദർഭം» (അൽ-അൻബിയാഅ് 21:83), അതായത് അദ്ദേഹം തന്റെ രക്ഷിതാവിനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു.

വഹ്ബ് ഇബ്‌നു മുനബ്ബിഹ് പറഞ്ഞു: അയ്യൂബ് (അലൈഹിസ്സലാം) റോമക്കാരനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അയ്യൂബ് ഇബ്‌നു അമൂസ് ഇബ്‌നു റാസിഖ് ഇബ്‌നു റൂം ഇബ്‌നു ഈസ് ഇബ്‌നു ഇസ്ഹാഖ് ഇബ്‌നു ഇബ്രാഹീം ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവ് ഹാറാന്റെ മകനായ ലൂത്വിന്റെ സന്തതികളിൽപ്പെട്ടവളായിരുന്നു. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത് പ്രവാചകനാക്കി; വിശാലമായ ഐഹികസമ്പത്തും നൽകി.

സിറിയയിലെ ബത്‌നിയ്യ പ്രദേശം മുഴുവനും—അതിലെ സമതലവും മലനിരകളും—അദ്ദേഹത്തിന്റേതായിരുന്നു. പശു, ഒട്ടകം, ആട്, കുതിര, കഴുത എന്നിങ്ങനെ എല്ലാത്തരം സമ്പത്തുകളും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു; സമ്പത്തിന്റെ വൈപുല്യത്തിലും എണ്ണത്തിലും അദ്ദേഹത്തെക്കാൾ മികച്ചൊരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന് അഞ്ഞൂറ് കൃഷിയിടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു; ഓരോ കൃഷിയിടത്തിലും അഞ്ഞൂറ് അടിമകൾ. ഓരോ അടിമയ്ക്കും ഭാര്യയും മക്കളും സമ്പത്തുമുണ്ടായിരുന്നു.

ഓരോ കൃഷിയിടത്തിലെ ഉപകരണങ്ങളും വഹിക്കാൻ ഒരു പെൺകഴുത വീതം ഉണ്ടായിരുന്നു; ഓരോ പെൺകഴുതയ്ക്കും രണ്ടും മൂന്നും നാലും അഞ്ചും അതിലധികവും കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളുമായ മക്കളെയും കുടുംബത്തെയും അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി.

അദ്ദേഹം സദ്‌വൃത്തനും ദൈവഭക്തനും ദരിദ്രരോട് കരുണയുള്ളവനുമായിരുന്നു. ദരിദ്രർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകി; വിധവകളുടെയും അനാഥരുടെയും സംരക്ഷണം ഏറ്റെടുത്തു; അതിഥികളെ ആദരിച്ചു; വഴിപോക്കർക്ക് സഹായം നൽകി. അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് നന്ദി കാണിക്കുകയും അവന്റെ അവകാശങ്ങൾ നിറവേറ്റുകയും ചെയ്തു. സമ്പന്നരിൽനിന്ന് അവരെ വഞ്ചനയിലൂടെയും അശ്രദ്ധയിലൂടെയും അല്ലാഹുവിന്റെ കാര്യങ്ങളിൽനിന്ന് തിരക്കിലാക്കിക്കൊണ്ടും ഇബ്‌ലീസ് നേടിയെടുക്കുന്ന സ്വാധീനത്തിൽനിന്ന് അദ്ദേഹം രക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു.

അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വിശ്വസിക്കുകയും സത്യപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്ത മൂന്ന് പേരുണ്ടായിരുന്നു: യമനിൽനിന്നുള്ള അൽ-യഖിൻ എന്നു പേരുള്ള ഒരാളും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പട്ടണത്തിൽനിന്നുള്ള യിൽദദ്, സ്വാഫിർ എന്നു പേരുള്ള രണ്ടുപേരും. അവർ പ്രായംചെന്നവരായിരുന്നു.

ഇബ്‌ലീസിന് ആകാശങ്ങളിൽ ഒന്നും തടസ്സമായിരുന്നില്ല; ഇഷ്ടമുള്ളിടത്ത് അവൻ നിലകൊള്ളുമായിരുന്നു. അല്ലാഹു ഈസാ നബിയെ ഉയർത്തിയപ്പോൾ നാല് ആകാശങ്ങളിൽനിന്ന് അവനെ തടഞ്ഞു. മുഹമ്മദ് ﷺ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ശേഷിച്ച മൂന്ന് ആകാശങ്ങളിൽനിന്നും അവനെ തടഞ്ഞു. അയ്യൂബിനെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു പരാമർശിക്കുകയും പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, മലക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതിന്റെ പ്രതിധ്വനി ഇബ്‌ലീസ് കേട്ടു.

അവനിൽ അതിക്രമവും അസൂയയും ഉണർന്നു. അവൻ വേഗത്തിൽ മുകളിലേക്ക് കയറി, പതിവായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന ആകാശസ്ഥലത്ത് എത്തി പറഞ്ഞു: «എന്റെ ദൈവമേ, നിന്റെ ദാസനായ അയ്യൂബിന്റെ കാര്യം ഞാൻ പരിശോധിച്ചു. നീ അവന് അനുഗ്രഹം നൽകി; അവൻ നിന്നോട് നന്ദി പറഞ്ഞു. നീ അവന് ആരോഗ്യം നൽകി; അവൻ നിന്നെ സ്തുതിച്ചു.

എന്നാൽ നീ നൽകിയതെല്ലാം അവനിൽനിന്ന് എടുത്തുകളഞ്ഞ് പരീക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ ഇപ്പോഴുള്ള നന്ദിയും ആരാധനയും ഉപേക്ഷിച്ച് നിന്റെ അനുസരണയിൽനിന്ന് പുറത്തുപോകും.» അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: «പോകൂ; അവന്റെ സമ്പത്തിന്മേൽ നിനക്ക് അധികാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു.»

അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രുവായ ഇബ്‌ലീസ് താഴേക്കിറങ്ങി, ജിന്നുകളിലെ ഭീകരരെയും പിശാചുക്കളിലെ അതിക്രമികളെയും കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ചോദിച്ചു: «നിങ്ങൾക്കുള്ള ശക്തി എന്താണ്? അയ്യൂബിന്റെ സമ്പത്തിന്മേൽ എനിക്ക് അധികാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഇത് വലിയ ദുരന്തവും പുരുഷന്മാർക്ക് ക്ഷമിക്കാൻ കഴിയാത്ത പരീക്ഷണവുമാണ്.» പിശാചുക്കളിൽ ഒരു ഭീകരൻ പറഞ്ഞു: «ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ തീച്ചുഴലിക്കാറ്റായി മാറി, അതിന്റെ വഴിയിൽ വരുന്നതെല്ലാം കത്തിക്കാൻ എനിക്ക് ശക്തിയുണ്ട്.»

ഇബ്‌ലീസ് പറഞ്ഞു: «ഒട്ടകങ്ങളുടെയും അവയെ മേയിക്കുന്നവരുടെയും അടുത്തേക്ക് ചെല്ലുക.» ഒട്ടകങ്ങൾ തലതാഴ്ത്തി മേച്ചിൽസ്ഥലത്ത് നിന്നിരുന്നപ്പോൾ അവൻ അവിടെയെത്തി. ഭൂമിക്കടിയിൽനിന്ന് തീച്ചുഴലി ഉയർന്നുവന്നത് ജനങ്ങൾ അറിഞ്ഞതുമില്ല. അതിനടുത്ത് ചെല്ലുന്നവർ ചുട്ടുപോകുമായിരുന്നു.

ഒട്ടകങ്ങളെയും അവയുടെ മേയ്പ്പുകാരെയും അവസാനത്തെയൊന്നുവരെ അത് കത്തിച്ചു. തുടർന്ന് ഇബ്‌ലീസ് ഭീകരമായ രൂപത്തിൽ ഒരു വാഹനപ്പുറത്ത് അയ്യൂബിന്റെ അടുത്തെത്തി. അയ്യൂബ് നമസ്കാരത്തിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. അവൻ പറഞ്ഞു: «അയ്യൂബേ, തീയുടെ ജ്വാലകൾ നിന്റെ ഒട്ടകങ്ങളെ മൂടി; അവയെയും അവയിലുള്ളവരെയും കത്തിച്ചു.

ഞാൻ മാത്രമാണ് രക്ഷപ്പെട്ടത്.» അയ്യൂബ് പറഞ്ഞു: «അവയെ നൽകിയവനായ അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി; അവയെ എടുത്തതും അവനാണ്. എന്റെ സമ്പത്തും എന്റെ ആത്മാവും നശിച്ചുപോകുന്നവയാണെന്ന് ഞാൻ പണ്ടേ മനസ്സിലാക്കിയതാണ്.» ഇബ്‌ലീസ് പറഞ്ഞു: «നിന്റെ രക്ഷിതാവ് ആകാശത്തുനിന്ന് തീ അയച്ചതാണ്; അത് അവയെ കത്തിച്ചു.

ജനങ്ങൾ അതുകണ്ട് വിസ്മയിച്ച് നിൽക്കുകയാണ്. അവരിൽ ചിലർ പറയുന്നു: ‘അയ്യൂബ് ഒന്നിനെയും ആരാധിച്ചിരുന്നില്ല; അവൻ വഞ്ചനയിലായിരുന്നു.’ മറ്റു ചിലർ പറയുന്നു: ‘അയ്യൂബിന്റെ ദൈവത്തിന് എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ അത് തടയുമായിരുന്നു.’ വേറെ ചിലർ പറയുന്നു: ‘അവന്റെ ശത്രുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനും സുഹൃത്തിനെ ദുഃഖിപ്പിക്കാനുമാണ് അവൻ തന്നെയിത് ചെയ്തത്.’»

അയ്യൂബ് പറഞ്ഞു: «അവൻ എനിക്ക് നൽകിയപ്പോഴും എടുത്തുകളഞ്ഞപ്പോഴും അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി. ഞാൻ അമ്മയുടെ വയറ്റിൽനിന്ന് നഗ്നനായി പുറത്തുവന്നു; നഗ്നനായി മണ്ണിലേക്ക് മടങ്ങും; നഗ്നനായി അല്ലാഹുവിന്റെ മുമ്പിൽ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടും. തന്റെ കൈവശം ഏൽപ്പിച്ച വസ്തു നിനക്കു സന്തോഷത്തോടെ നൽകിയപ്പോൾ നീ ആനന്ദിക്കുകയും, അത് തിരിച്ചെടുത്തപ്പോൾ നീ ദുഃഖിക്കുകയും ചെയ്യാൻ നിനക്ക് അവകാശമില്ല. അല്ലാഹുവാണ് നിന്നെക്കാളും നിനക്കു നൽകിയതിനെക്കാളും കൂടുതൽ അധികാരമുള്ളവൻ.

നിന്റെ ഉള്ളിൽ നന്മയുണ്ടെന്ന് അല്ലാഹു അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ, ആ ആത്മാക്കളോടൊപ്പം നിന്റെ ആത്മാവിനെയും എടുത്ത് നിന്നെ രക്തസാക്ഷിയാക്കിയേനേ. എന്നാൽ അവൻ നിന്നിൽ തിന്മ അറിഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ് നിന്നെ പിന്നീടുള്ള കാലത്തേക്ക് വിട്ടത്.» ഇബ്‌ലീസ് നിന്ദിതനും അപമാനിതനുമായി തന്റെ കൂട്ടുകാരുടെ അടുത്തേക്ക് മടങ്ങി.

അവൻ അവരോട് ചോദിച്ചു: «നിങ്ങൾക്കുള്ള ശക്തി എന്താണ്? എനിക്ക് അയ്യൂബിന്റെ ഹൃദയത്തെ സ്പർശിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.» ഒരു ഭീകരൻ പറഞ്ഞു: «ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, ജീവിയുള്ള ഒരാളും കേട്ടാൽ അവന്റെ ആത്മാവ് പുറത്തുപോകുന്ന തരത്തിൽ ഒരു നിലവിളി മുഴക്കാൻ എനിക്ക് ശക്തിയുണ്ട്.» ഇബ്‌ലീസ് പറഞ്ഞു: «ആടുകളുടെയും അവയുടെ മേയ്പ്പുകാരുടെയും അടുത്തേക്ക് ചെല്ലുക.»

അവൻ അവയുടെ നടുവിലെത്തി നിലവിളിച്ചു. എല്ലാം മരിച്ചുവീണു; മേയ്പ്പുകാരും മരിച്ചു. തുടർന്ന് ആടുകളെ നോക്കുന്ന മേൽവിചാരകന്റെ രൂപത്തിൽ ഇബ്‌ലീസ് അയ്യൂബിന്റെ അടുത്തെത്തി. അയ്യൂബ് നമസ്കാരത്തിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. അവൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുതന്നെ പറഞ്ഞു; അയ്യൂബും മുമ്പ് നൽകിയതുപോലെ മറുപടി നൽകി.

പിന്നീട് ഇബ്‌ലീസ് തന്റെ കൂട്ടുകാരുടെ അടുത്തേക്ക് മടങ്ങി ചോദിച്ചു: «നിങ്ങൾക്കുള്ള ശക്തി എന്താണ്? എനിക്ക് അയ്യൂബിന്റെ ഹൃദയത്തെ സ്പർശിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.» ഒരു ഭീകരൻ പറഞ്ഞു: «ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ വഴിയിൽ വരുന്നതെല്ലാം പറത്തിക്കളയുന്ന കൊടുങ്കാറ്റായി മാറാൻ എനിക്ക് കഴിയും.» ഇബ്‌ലീസ് പറഞ്ഞു: «കർഷകരുടെയും വിളകളുടെയും അടുത്തേക്ക് ചെല്ലുക.»

അവർ അറിയുന്നതിനുമുമ്പ് കൊടുങ്കാറ്റ് വീശി; അവിടെയുള്ളതെല്ലാം പറത്തിക്കളഞ്ഞു; അവിടം ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നപോലെയായി. വിളഭൂമിയുടെ മേൽവിചാരകന്റെ രൂപത്തിൽ ഇബ്‌ലീസ് അയ്യൂബിന്റെ അടുത്തെത്തി. അയ്യൂബ് നമസ്കാരത്തിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. അവൻ ആദ്യമായി പറഞ്ഞതുപോലെ പറഞ്ഞു; അയ്യൂബ് മുമ്പ് നൽകിയതുപോലെ മറുപടി നൽകി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമ്പത്തിന്റെ ഓരോ ഭാഗവും നശിച്ചെന്ന വാർത്ത എത്തിയപ്പോഴും അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിച്ചു, അവനെ ഉത്തമമായി പുകഴ്ത്തി, അവന്റെ വിധിയിൽ തൃപ്തിപ്പെട്ടു; പരീക്ഷണത്തെ ക്ഷമയോടെ നേരിടാൻ മനസ്സിനെ ഒരുക്കി. ഒടുവിൽ അദ്ദേഹത്തിന് സമ്പത്തൊന്നും ശേഷിച്ചില്ല.

ഇബ്‌ലീസ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമ്പത്തെല്ലാം നശിപ്പിച്ചതായി കണ്ടപ്പോൾ ആകാശത്തിലേക്ക് കയറി പറഞ്ഞു: «എന്റെ ദൈവമേ, മക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് അയ്യൂബ് നീ അവന് സമ്പത്ത് നൽകുന്നുവെന്ന് കരുതുന്നത്. പുരുഷന്മാരുടെ ഹൃദയങ്ങൾക്ക് താങ്ങാനാകാത്ത ദുരന്തമാണ് മക്കളെ നഷ്ടപ്പെടുന്നത്. അവന്റെ മക്കളുടെ കാര്യത്തിലും എനിക്ക് അധികാരം നൽകുമോ?» അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: «പോകൂ; അവന്റെ മക്കളുടെ കാര്യത്തിൽ നിനക്ക് അധികാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു.»

അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രു അയ്യൂബിന്റെ മക്കൾ കൊട്ടാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ അടുത്തെത്തി. കൊട്ടാരം അടിത്തറയോടെ തകർന്നുവീഴുന്നതുവരെ അവൻ അതിനെ കുലുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. പിന്നെ ചുവരുകൾ ഒന്നിനൊന്ന് ഇടിപ്പിക്കുകയും മരത്തടികളും കല്ലുകളും അവരുടെമേൽ എറിയുകയും ചെയ്തു. അവരെ പലവിധം തകർത്തശേഷം കൊട്ടാരം ഉയർത്തി മറിച്ചിട്ടു; അവർ തലകീഴായി വീണു.

അവരുടെ അധ്യാപകന്റെ രൂപത്തിൽ ഇബ്‌ലീസ് അയ്യൂബിന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി. അവന്റെ മുഖത്ത് മുറിവുകളുണ്ടായിരുന്നു; രക്തവും തലച്ചോറും ഒഴുകുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ വിവരം പറഞ്ഞു: «നിന്റെ മക്കളെ എങ്ങനെ പീഡിപ്പിച്ച് തലകീഴായി മറിച്ചിട്ടുവെന്നും അവരുടെ തലയിൽനിന്ന് രക്തവും തലച്ചോറും ഒഴുകുന്നതും അവരുടെ വയറുകൾ കീറി കുടലുകൾ ചിതറുന്നതും നീ കണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ, നിന്റെ ഹൃദയം തകർന്നുപോകുമായിരുന്നു.» ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ അയ്യൂബിന്റെ മനസ്സ് ദുഃഖാർദ്രമായി.

അദ്ദേഹം കരഞ്ഞു; ഒരു പിടി മണ്ണെടുത്ത് തലയിൽ ഇട്ടു പറഞ്ഞു: «എന്റെ അമ്മ എന്നെ പ്രസവിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിൽ!» ഇബ്‌ലീസ് ഈ അവസരം മുതലാക്കി അയ്യൂബിന്റെ അസഹിഷ്ണുതയുള്ള വാക്ക് സന്തോഷത്തോടെ ആകാശത്തേക്ക് അറിയിച്ചു. എന്നാൽ ഉടൻതന്നെ അയ്യൂബ് മനസ്സുതിരിഞ്ഞ് ബോധം വീണ്ടെടുത്തു; പാപമോചനം തേടി. മലക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പശ്ചാത്താപം അറിയിച്ച് ഉയർന്നു; അല്ലാഹുവിന് അത് അതിനു മുമ്പുതന്നെ അറിയാമായിരുന്നു. ഇബ്‌ലീസ് നിന്ദിതനായി നിന്നു.

അവൻ പറഞ്ഞു: «എന്റെ ദൈവമേ, സമ്പത്തും മക്കളും നിനക്ക് തിരികെ നൽകാൻ കഴിയുമെന്ന് അയ്യൂബിന് അറിയാമായിരുന്നതിനാലാണ് ആ ദുരന്തം അദ്ദേഹത്തിന് ലഘുവായത്. അവന്റെ ശരീരത്തിന്മേലും എനിക്ക് അധികാരം നൽകുമോ?» അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: «പോകൂ; അവന്റെ ശരീരത്തിന്മേൽ നിനക്ക് അധികാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവന്റെ നാവിന്മേലോ ഹൃദയത്തിന്മേലോ നിനക്ക് അധികാരമില്ല.»

അല്ലാഹുവിന് അയ്യൂബിന്റെ അവസ്ഥ നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിഫലം മഹത്താക്കാനും ക്ഷമിക്കുന്നവർക്ക് ഉദാഹരണമാക്കാനും ആരാധനാനിരതർക്കു സ്മരണയാകാനും പരീക്ഷണത്തിലാകുന്നവർക്ക് ക്ഷമയിലും പ്രതിഫലപ്രതീക്ഷയിലും മാതൃകയാകാനും മാത്രമാണ് അല്ലാഹു ഇബ്‌ലീസിന് അധികാരം നൽകിയത്.

അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രു വേഗത്തിൽ ഇറങ്ങി, അയ്യൂബ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തല ഉയരുന്നതിനു മുമ്പേ അടുത്തെത്തി. മുഖഭാഗത്തുനിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂക്കിലേക്ക് ഊതി. അതിന്റെ ഫലമായി ശരീരം മുഴുവൻ തീപിടിച്ചതുപോലെ ചൂടായി; തലമുതൽ കാൽവരെ ആടുകളുടെ മുലപ്പുറത്തെപ്പോലുള്ള കുരുക്കൾ ഉണ്ടായി. ചൊറിച്ചിൽ തുടങ്ങിയപ്പോൾ നഖംകൊണ്ട് ചൊറിഞ്ഞു; നഖങ്ങളെല്ലാം കൊഴിഞ്ഞുവീണു.

പിന്നെ പരുപരുത്ത കമ്പിളികൊണ്ട് ഉരച്ചു; അത് ശരീരം മുറിച്ചുകളഞ്ഞു. തുടർന്ന് മൺപാത്രത്തിന്റെ കഷണങ്ങളും പരുക്കൻ കല്ലുകളുംകൊണ്ട് ചൊറിഞ്ഞു. മാംസം നശിക്കുകയും മുറിഞ്ഞുവീഴുകയും നിറംമാറി ദുർഗന്ധം വമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്രാമക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ പുറത്താക്കി മാലിന്യക്കൂമ്പാരത്തിൽ കിടത്തി; ഒരു ചെറിയ തണൽക്കൂടും ഉണ്ടാക്കി.

അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടികളിൽ എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചു; ഭാര്യ മാത്രം അദ്ദേഹത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. അവൾ റഹ്മ ബിൻത് അഫ്രാഥീം ഇബ്‌നു യൂസുഫ് ഇബ്‌നു യഅ്ഖൂബ് ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ആവശ്യമായവ എത്തിച്ചുകൊടുക്കുകയും കൂടെയിരിക്കുകയും ചെയ്തു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്ന് കൂട്ടുകാരായ യഖിൻ, യിൽദദ്, സ്വാഫിർ എന്നിവർ അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തെ പരീക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതം ഉപേക്ഷിക്കാതെതന്നെ അദ്ദേഹത്തെ സംശയിക്കുകയും അകറ്റിനിർത്തുകയും ചെയ്തു. പരീക്ഷണം നീണ്ടപ്പോൾ അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തെത്തി കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും ശാസിക്കുകയും ചെയ്തു: «നിനക്ക് വന്ന ശിക്ഷയ്ക്ക് കാരണമായ പാപത്തിൽനിന്ന് പശ്ചാത്തപിക്കൂ.» അവരോടൊപ്പം ചെറുപ്പക്കാരനായ, അയ്യൂബിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഒരാളുമുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: «പ്രായംകൊണ്ട് സംസാരിക്കാനുള്ള അവകാശം നിങ്ങളുടേതാണ്; നിങ്ങൾ പ്രായമായവരാണ്.

എന്നാൽ നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതിനെക്കാൾ മെച്ചമായ വാക്കും, നിങ്ങൾ കരുതിയതിനെക്കാൾ ശരിയായ അഭിപ്രായവും, നിങ്ങൾ ചെയ്തതിനെക്കാൾ ഉത്തമമായ പെരുമാറ്റവും നിങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അയ്യൂബിന് നിങ്ങളോടുള്ള അവകാശങ്ങളും ബാധ്യതകളും നിങ്ങൾ വിവരിച്ചതിനെക്കാൾ മഹത്തായവയാണ്. ആരുടെ അവകാശമാണ് നിങ്ങൾ നിഷേധിച്ചതെന്നും, ആരുടെ പവിത്രതയാണ് ലംഘിച്ചതെന്നും, ആരെയാണ് കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും സംശയിക്കുകയും ചെയ്തതെന്നും നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? അയ്യൂബ് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രവാചകനും, അവന്റെ സൃഷ്ടികളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനും, നിങ്ങളുടെ കാലംവരെ ഭൂമിയിലെ അവന്റെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവനുമാണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയില്ലേ?

അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയ അനുഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിച്ച ദിവസംമുതൽ ഇന്നുവരെ അദ്ദേഹം ചെയ്ത ഏതെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ അല്ലാഹു കോപിച്ചുവെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയുമോ? അല്ലാഹു നൽകിയ ആദരവിൽനിന്ന് എന്തെങ്കിലും എടുത്തുകളഞ്ഞതായി നിങ്ങൾക്കറിയുമോ? ഇത്രയും കാലം അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞിട്ടും, അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ച് സത്യവിരുദ്ധമായി പറഞ്ഞതായി നിങ്ങൾക്കറിയുമോ? ദുരിതമാണ് നിങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിൽ അദ്ദേഹത്തെ താഴ്ത്തിയതെങ്കിൽ, വിശ്വാസികളെയും സത്യസന്ധരെയും രക്തസാക്ഷികളെയും സദ്‌വൃത്തരെയും അല്ലാഹു പരീക്ഷിക്കുന്നുവെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാം.

അവരുടെ മേലുള്ള പരീക്ഷണം അല്ലാഹു അവരോട് കോപിച്ചുവെന്നതിന്റെയോ അവരെ നിന്ദിച്ചുവെന്നതിന്റെയോ തെളിവല്ല; അതു മറിച്ച് അവർക്കുള്ള ആദരവും തിരഞ്ഞെടുപ്പുമാണ്. അയ്യൂബ് അല്ലാഹുവിങ്കൽ ഈ പദവിയിലല്ലായിരുന്നാലും, നിങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള സഹവാസംകൊണ്ട് നിങ്ങൾ സ്നേഹിച്ച ഒരു സഹോദരനാണെങ്കിൽ, പരീക്ഷണകാലത്ത് വിവേകമുള്ള ഒരാൾ സഹോദരനെ കൈവിടുകയോ ദുരിതത്തിന്റെ പേരിൽ കുറ്റപ്പെടുത്തുകയോ അറിയാത്ത കാര്യത്തിൽ അവനെ ആക്ഷേപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് യോജിച്ചതല്ല. അവനോട് കരുണ കാണിക്കുകയും അവനോടൊപ്പം കരയുകയും അവനുവേണ്ടി പാപമോചനം തേടുകയും അവന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ദുഃഖിക്കുകയും ശരിയായ വഴിയിലേക്ക് നയിക്കുകയും വേണം. ഇതറിയാത്തവൻ വിവേകമുള്ളവനോ സന്മാർഗ്ഗിയോയല്ല.

അല്ലാഹുവിനെ ഓർക്കുക, വയോധികരേ! അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്വവും പ്രതാപവും മരണസ്മരണയും നിങ്ങളുടെ നാവുകളെ മൗനിപ്പിക്കുകയും ഹൃദയങ്ങളെ തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അല്ലാഹുവിനോടുള്ള ഭയത്താൽ മൂകതയോ സംസാരശേഷിക്കുറവോ ഇല്ലാതെ മൗനികളാകുന്ന ദാസന്മാർ അല്ലാഹുവിനുണ്ടെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയില്ലേ? അവർ വാഗ്മികളും പ്രഗത്ഭരും വിവേകികളും ബുദ്ധിമാന്മാരും അല്ലാഹുവിനെ അറിയുന്നവരുമാണ്.

എന്നാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ മഹത്വം ഓർക്കുമ്പോൾ അവരുടെ നാവുകൾ നിശ്ചലമാകുന്നു; ത്വക്ക് രോമാഞ്ചംകൊള്ളുന്നു; ഹൃദയങ്ങൾ തകർന്നുവീഴുന്നു; അല്ലാഹുവിനോടുള്ള ആദരവും മഹത്വബോധവുംകൊണ്ട് ബുദ്ധി മയങ്ങുന്നു. അതിൽനിന്ന് ബോധം വീണ്ടെടുത്താൽ, അവർ ശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികളുമായി അല്ലാഹുവിലേക്കു മുന്നേറുന്നു. അവർ സ്വയം അക്രമികളുടെയും പാപികളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ എണ്ണുന്നു; എന്നാൽ അവർ സദ്‌വൃത്തരും കുറ്റമറ്റവരുമാണ്. അലംഭാവം കാണിച്ചവരോടും വീഴ്ചവരുത്തിയവരോടും അവർ തങ്ങളെത്തന്നെ ചേർക്കുന്നു; എന്നാൽ അവർ ബുദ്ധിമാന്മാരും ശക്തരുമാണ്.»

അയ്യൂബ് പറഞ്ഞു: «ചെറുപ്പക്കാരന്റെയും മുതിർന്നവന്റെയും ഹൃദയത്തിൽ അല്ലാഹു കാരുണ്യത്തോടൊപ്പം ജ്ഞാനം വളർത്തുന്നു. അത് ഹൃദയത്തിൽ വളരുമ്പോൾ നാവിലൂടെ അല്ലാഹു അത് പ്രകടമാക്കുന്നു. വാർധക്യമോ പ്രായമോ ദീർഘകാല അനുഭവമോ കൊണ്ടല്ല ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നത്. ചെറുപ്പത്തിൽ അല്ലാഹു ഒരാളെ ജ്ഞാനിയാക്കിയാൽ, ജ്ഞാനികൾക്കിടയിൽ അവന്റെ സ്ഥാനം കുറയുകയില്ല; അല്ലാഹു നൽകിയ ആദരവിന്റെ പ്രകാശം അവനിൽ അവർ കാണും.»

പിന്നീട് അയ്യൂബ് അവരിൽനിന്ന് മുഖംതിരിച്ച്, തന്റെ രക്ഷിതാവിനോട് സഹായം തേടുകയും വിനയത്തോടെ പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു: «എന്റെ രക്ഷിതാവേ, എന്തിനാണ് നീ എന്നെ സൃഷ്ടിച്ചത്? നീ എന്നെ വെറുത്തിരുന്നെങ്കിൽ, എന്നെ സൃഷ്ടിക്കാതിരുന്നെങ്കിൽ എത്ര നന്നായിരുന്നു! ഞാൻ ചെയ്ത പാപവും പ്രവൃത്തിയും എന്താണെന്ന് അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ! അതുകൊണ്ടാണോ നീ നിന്റെ ആദരണീയമായ മുഖം എന്നിൽനിന്ന് തിരിച്ചത്?

എന്നെ മരിപ്പിച്ച് മഹത്തായ പിതാക്കന്മാരോടൊപ്പം ചേർത്തിരുന്നെങ്കിൽ! മരണം എനിക്ക് ഇതിലും ഉചിതമായിരുന്നില്ലേ? ഞാൻ അന്യന് താമസസ്ഥലവും ദരിദ്രന് അഭയവും അനാഥന് സംരക്ഷകനും വിധവയ്ക്ക് തുണയുമായിരുന്നില്ലേ? എന്റെ ദൈവമേ, ഞാൻ നിന്റെ ദാസനാണ്.

ഞാൻ നന്മ ചെയ്താൽ അതിന്റെ അനുഗ്രഹം നിനക്കാണ്; തിന്മ ചെയ്താൽ ശിക്ഷ നിന്റെ കൈയിലാണ്. എന്നെ പരീക്ഷണത്തിനുള്ള ലക്ഷ്യമാക്കി; ദുരിതത്തിനുള്ള ഇരയാക്കി. ഒരു പർവതത്തിന്മേൽ വരുത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ അതിന് താങ്ങാനാകാത്തത്ര വലിയ പരീക്ഷണം എന്നിൽ വന്നിരിക്കുന്നു; അപ്പോൾ എന്റെ ദുർബലതയ്ക്ക് അതെങ്ങനെ താങ്ങാനാകും? നിന്റെ വിധിയാണ് എന്നെ അപമാനിച്ചത്; നിന്റെ അധികാരമാണ് എന്നെ രോഗിയാക്കി ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ചത്.

എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ഭക്തിയെന്ന ഭയത്തെ നീ നീക്കി, ഒരു ദാസൻ സ്വയം ന്യായീകരിക്കേണ്ടതുപോലെ തുറന്നുപറയാൻ എന്റെ നാവ് അഴിച്ചുവിട്ടിരുന്നെങ്കിൽ, അപ്പോൾ ഈ ദുരിതത്തിൽനിന്ന് നീ എന്നെ സുഖപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ നീ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് അകന്നിരിക്കുന്നു. നീ എന്നെ കാണുന്നു; ഞാൻ നിന്നെ കാണുന്നില്ല. നീ എന്നെ കേൾക്കുന്നു; ഞാൻ നിന്നെ കേൾക്കുന്നില്ല.

നീ എന്നെ നോക്കി കരുണ കാണിക്കുന്നില്ല; അടുത്തുവന്ന് എന്റെ അടുത്തേക്ക് എന്നെ അടുപ്പിക്കുന്നില്ല. അങ്ങനെ എനിക്ക് എന്റെ ന്യായം അവതരിപ്പിക്കാനോ നിരപരാധിത്വം വ്യക്തമാക്കാനോ സ്വയം പ്രതിരോധിക്കാനോ കഴിയുന്നില്ല.»

അയ്യൂബ് ഇത് പറഞ്ഞപ്പോൾ കൂട്ടുകാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മേഘം അവരെ മൂടി; അത് കഠിനമായ ശിക്ഷയാണെന്ന് അവർ കരുതി. പിന്നെ ഒരു വിളി കേട്ടു: «അയ്യൂബേ, അല്ലാഹു പറയുന്നു: ഇതാ, ഞാൻ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു; ഞാൻ എപ്പോഴും നിനക്ക് അടുത്തായിരുന്നു. എഴുന്നേൽക്കൂ; നിന്റെ ന്യായം അവതരിപ്പിക്കൂ, നിരപരാധിത്വം വ്യക്തമാക്കൂ, നിന്നെക്കുറിച്ച് വാദിക്കൂ.

അരക്കെട്ട് മുറുക്കി, ഒരു ശക്തൻ മറ്റൊരു ശക്തനോട് വാദിക്കുന്നതുപോലെ എഴുന്നേൽക്കൂ—നിനക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ. എന്നെപ്പോലുള്ള ശക്തനോടല്ലാതെ മറ്റാർക്കും എന്നോട് വാദിക്കാനാവില്ല. അയ്യൂബേ, നിന്റെ ശക്തികൊണ്ട് സാധിക്കാത്ത ഒരു കാര്യം നീ ആഗ്രഹിച്ചു. ഭൂമിയെ സൃഷ്ടിച്ച് അതിന് അടിസ്ഥാനം ഒരുക്കിയ ദിവസം നീ എവിടെയായിരുന്നു?

അതിന്റെ അരികുകൾ നീളത്തിൽ വിരിക്കാൻ നീ എന്നോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നോ? അതിന്റെ അളവ് എങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ചുവെന്ന് നിനക്കറിയാമോ? അതിന്റെ അതിരുകൾ ഏതു വസ്തുവിലാണ് സ്ഥാപിച്ചതെന്ന് നിനക്കറിയാമോ? നിന്റെ അനുസരണകൊണ്ടാണോ ഭൂമിയെ വെള്ളം താങ്ങിയത്?

നിന്റെ ജ്ഞാനത്താലാണോ ഭൂമി വെള്ളത്തിന് മൂടിയായത്? ആകാശത്തെ മുകളിൽ മേൽക്കൂരയായി ഉയർത്തിയ ദിവസം നീ എവിടെയായിരുന്നു? മുകളിൽനിന്ന് തൂണുകളൊന്നുമില്ലാതെയും താഴെനിന്ന് താങ്ങുകളൊന്നുമില്ലാതെയും അതിനെ നിർത്തിയത് എങ്ങനെയെന്ന് നിനക്കറിയാമോ? അതിന്റെ പ്രകാശം സഞ്ചരിക്കാനും നക്ഷത്രങ്ങൾ നീങ്ങാനും രാവും പകലും മാറാനും നിന്റെ ജ്ഞാനത്തിന് കഴിയുമോ?

നദികൾ പൊട്ടിയൊഴുകുകയും സമുദ്രങ്ങൾ നിറയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ നീ എവിടെയായിരുന്നു? നിന്റെ അധികാരമാണോ സമുദ്രതിരകളെ അവയുടെ അതിരുകളിൽ തടഞ്ഞുനിർത്തിയത്? നിന്റെ കഴിവാണോ ഗർഭങ്ങൾ അവയുടെ കാലാവധി പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ തുറന്നത്? മണ്ണിന്മേൽ വെള്ളം വർഷിക്കുകയും ഉയർന്ന പർവതങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ നീ എവിടെയായിരുന്നു?

അവയെ എന്തിന്മേലാണ് സ്ഥാപിച്ചതെന്നും ഏതു തൂക്കത്തിലാണ് അളന്നതെന്നും നിനക്കറിയാമോ? അവയെ താങ്ങാൻ നിനക്ക് കൈയുണ്ടോ? ആകാശത്തുനിന്ന് ഇറക്കിയ വെള്ളം എവിടെനിന്നാണെന്ന് നിനക്കറിയാമോ? മേഘങ്ങൾ എന്തിൽനിന്ന് സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു? മഞ്ഞിന്റെ സംഭരണികൾ എവിടെയാണ്?

ആലിപ്പഴത്തിന്റെ മലകൾ എവിടെയാണ്? രാത്രിയെ പകലിനുള്ളിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന സംഭരണി എവിടെയാണ്? കാറ്റിന്റെ സംഭരണി എവിടെയാണ്? മരങ്ങൾ ഏതു ഭാഷയിലാണ് സംസാരിക്കുന്നത്? മനുഷ്യരുടെ ഉള്ളിൽ ബുദ്ധി സ്ഥാപിച്ചത് ആരാണ്? കേൾവിയും കാഴ്ചയും സൃഷ്ടിച്ചത് ആരാണ്?

മലക്കുകൾ അവന്റെ അധികാരത്തിന് കീഴടങ്ങുകയും അതിക്രമികളെ അവന്റെ ശക്തിയാൽ കീഴടക്കുകയും ജ്ഞാനത്താൽ ഉപജീവനങ്ങൾ വിഭജിക്കുകയും ചെയ്തത് ആരാണ്?» അല്ലാഹു തന്റെ ശക്തിയുടെ അനേകം അടയാളങ്ങൾ അയ്യൂബിന് വിവരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

അയ്യൂബ് പറഞ്ഞു: «എന്റെ നില ചെറുതായി; എന്റെ നാവും ബുദ്ധിയും പിന്നിലായി; ഈ വിഷയത്തിൽ എന്റെ ശക്തി ദുർബലമായി. എന്റെ ദൈവമേ, നീ പറഞ്ഞതെല്ലാം നിന്റെ കൈകളുടെ സൃഷ്ടിയും നിന്റെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ സംവിധാനവുമാണെന്ന് എനിക്കറിയാം. അതിലും മഹത്തായതും അത്ഭുതകരവുമായ കാര്യങ്ങൾ നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ചെയ്യാൻ നിനക്ക് കഴിയും. ഒന്നും നിനക്ക് അസാധ്യമല്ല; ഒന്നും നിനക്ക് മറഞ്ഞുകിടക്കുകയുമില്ല.

ദുരിതം എന്നെ ബാധിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ സംസാരിച്ചു; എന്റെ നാവിനെ നിയന്ത്രിക്കാനായില്ല. ഈ ദുരിതമാണ് എന്നെ സംസാരിപ്പിച്ചത്. ഭൂമി എനിക്ക് തുറന്നുതന്ന്, ഞാൻ അതിനുള്ളിൽ പോയിരുന്നെങ്കിൽ എത്ര നന്നായിരുന്നു; എന്റെ രക്ഷിതാവിനെ കോപിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നും ഞാൻ പറയുമായിരുന്നില്ല. അതിനുമുമ്പുതന്നെ കഠിനമായ ദുരിതത്തിൽ ദുഃഖംകൊണ്ട് ഞാൻ മരിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ!

ഞാൻ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, എന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്താതിരിക്കാൻ നീ അത് മനസ്സിലാക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് പറഞ്ഞത്; മൗനം പാലിച്ചപ്പോൾ, നീ എന്നോട് കരുണ കാണിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെയാണ്. എന്നിൽനിന്ന് തെറ്റായ ഒരു വാക്ക് പുറപ്പെട്ടു; ഇനി ഞാൻ മടങ്ങിവരില്ല. എന്റെ കൈ വായിൽ വെച്ചു; നാവിൽ പല്ലുകടിച്ചു; കവിൾ മണ്ണിൽ ചേർത്തു. ഇന്ന് നിന്നിൽനിന്ന് നിന്നിലേക്കുതന്നെ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.

കഠിനമായ പരീക്ഷണത്തിൽനിന്ന് നിന്നോടു സംരക്ഷണം ചോദിക്കുന്നു; എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ. നിന്റെ ശിക്ഷയിൽനിന്ന് നിന്നോടു സഹായം തേടുന്നു; എന്നെ സഹായിക്കേണമേ. എന്റെ കാര്യത്തിൽ നിന്നോട് സഹായം തേടുന്നു; എന്നെ സഹായിക്കേണമേ. നിന്നിൽ ഭരമേൽപ്പിക്കുന്നു; എനിക്ക് മതിയാകേണമേ.

നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു; എന്നെ സംരക്ഷിക്കേണമേ. നിന്നോട് പാപമോചനം തേടുന്നു; എനിക്ക് പൊറുത്തുതരേണമേ. ഇനി നിനക്ക് അനിഷ്ടമായ ഒന്നിലും ഞാൻ മടങ്ങിവരില്ല.»

അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: «അയ്യൂബേ, നിന്നെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ അറിവ് നടപ്പായിരിക്കുന്നു; എന്റെ കാരുണ്യം എന്റെ കോപത്തെ മറികടന്നിരിക്കുന്നു. ഞാൻ നിനക്ക് പൊറുത്തുതന്നു. നിന്റെ കുടുംബത്തെയും സമ്പത്തിനെയും അവയുടെ ഇരട്ടിയെയും ഞാൻ തിരികെ നൽകി. ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചവർക്കുള്ള അടയാളവും, പരീക്ഷണത്തിലുള്ളവർക്ക് പാഠവും, ക്ഷമിക്കുന്നവർക്ക് ആശ്വാസവുമാകാൻ വേണ്ടിയാണിത്.

നിന്റെ കാൽ നിലത്തടിക്കൂ; ഇതാ, കുളിക്കാനും കുടിക്കാനുമുള്ള തണുത്ത വെള്ളം; അതിൽ നിനക്ക് രോഗശാന്തിയുണ്ട്. നിന്റെ കൂട്ടുകാർക്കുവേണ്ടി ഒരു ബലിയർപ്പിക്കുകയും അവർക്കായി പാപമോചനം തേടുകയും ചെയ്യുക; അവർ നിന്നെ സംബന്ധിച്ച് എന്നോട് അനുസരണക്കേട് കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.» അയ്യൂബ് കാൽ നിലത്തടിച്ചു; ഒരു ഉറവ പൊട്ടിയൊഴുകി. അദ്ദേഹം അതിൽ കുളിച്ചു. തനിക്കുണ്ടായിരുന്ന ദുരിതമെല്ലാം അല്ലാഹു നീക്കി.

പിന്നീട് അദ്ദേഹം പുറത്തുവന്ന് ഇരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ കിടന്നിരുന്ന സ്ഥലത്ത് അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെത്തിയെങ്കിലും കണ്ടില്ല. ഉത്കണ്ഠാകുലയായി അവൾ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും നടന്ന് ചോദിച്ചു: «അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസാ, ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ആ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യനെക്കുറിച്ച് നിനക്കറിയാമോ?» അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: «അവനെ കണ്ടാൽ നീ തിരിച്ചറിയുമോ?»

അവൾ പറഞ്ഞു: «തീർച്ചയായും; അവനെ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കും?» അദ്ദേഹം ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: «ഞാനാണ് അയാൾ.» അവന്റെ ചിരിയാൽ അവൾ അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആശ്ലേഷിച്ചു. ഇബ്‌നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: അബ്ദുല്ലാഹുവിന്റെ ജീവൻ ആരുടെ കയ്യിലാണോ അവനെക്കൊണ്ട് സത്യം, അവൾ അദ്ദേഹത്തെ ആശ്ലേഷിച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ, അവരുടെ സമ്പത്തും മക്കളും എല്ലാം അവരുടെ അടുത്തെത്തി.

ഇതാണ് അല്ലാഹുവിന്റെ വചനം: «അയ്യൂബിനെയും ഓർക്കുക; അദ്ദേഹം തന്റെ രക്ഷിതാവിനെ വിളിച്ചു: എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു» (അൽ-അൻബിയാഅ് 21:83).

അയ്യൂബ് എപ്പോൾ പ്രാർത്ഥിച്ചുവെന്നും, എന്തു കാരണത്താലാണ് «എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു» എന്നു പറഞ്ഞതെന്നും, എത്രകാലം പരീക്ഷണത്തിൽ കഴിഞ്ഞുവെന്നും പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇബ്‌നു ശിഹാബ്, അനസിൽനിന്ന് നബി ﷺ യിലേക്ക് ഉയർത്തി നിവേദനം ചെയ്തു: അയ്യൂബ് പതിനെട്ട് വർഷം പരീക്ഷണത്തിൽ കഴിഞ്ഞു. വഹ്ബ് പറഞ്ഞു: അയ്യൂബ് മൂന്ന് വർഷം പരീക്ഷണത്തിൽ കഴിഞ്ഞു; ഒരു ദിവസംപോലും അതിൽ കൂടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്തില്ല. കഅ്ബ് പറഞ്ഞു: അയ്യൂബ് ഏഴ് വർഷവും ഏഴ് മാസവും ഏഴ് ദിവസവും പരീക്ഷണത്തിൽ കഴിഞ്ഞു.

അൽ-ഹസൻ പറഞ്ഞു: അയ്യൂബ് ഇസ്രായേൽമക്കളുടെ മാലിന്യക്കൂമ്പാരത്തിൽ ഏഴ് വർഷവും ഏതാനും മാസങ്ങളും കിടന്നു. മൃഗങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിലൂടെ നടന്നുപോയി. റഹ്മ ഒഴികെ ആരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നില്ല. അവൾ സത്യസന്ധമായി കൂടെനിന്നു; ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവന്നു; അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ അവളും സ്തുതിച്ചു.

അയ്യൂബ് അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കുന്നതിൽനിന്നും പരീക്ഷണത്തിൽ ക്ഷമിക്കുന്നതിൽനിന്നും ഒരിക്കലും വിരമിച്ചില്ല.

ഇബ്‌ലീസ് ഭൂമിയുടെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും തന്റെ സൈന്യത്തെ വിളിച്ചുകൂട്ടുന്ന തരത്തിൽ ഒരു നിലവിളി മുഴക്കി. അവർ ഒന്നിച്ചുകൂടിയപ്പോൾ ചോദിച്ചു: «നിന്റെ ദുഃഖത്തിന് കാരണമെന്താണ്?» അവൻ പറഞ്ഞു: «ഈ ദാസനെ എനിക്ക് കീഴടക്കാനായില്ല. അവന്റെ സമ്പത്തും മക്കളും എടുത്തിട്ടും അവൻ ക്ഷമ മാത്രം വർധിപ്പിച്ചു.

പിന്നെ അവന്റെ ശരീരത്തിന്മേൽ അധികാരം നൽകി; അവനെ വ്രണങ്ങളോടെ മാലിന്യക്കൂമ്പാരത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു. ഭാര്യയൊഴികെ ആരും അടുത്തുവരുന്നില്ല. അവനെതിരെ നിങ്ങൾ സഹായിക്കാനാണ് നിങ്ങളെ വിളിച്ചത്.» അവർ ചോദിച്ചു: «മുൻകാലക്കാരെ നശിപ്പിക്കാൻ നീ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന തന്ത്രങ്ങൾ എവിടെ?»

അവൻ പറഞ്ഞു: «അയ്യൂബിന്റെ കാര്യത്തിൽ അവയെല്ലാം പരാജയപ്പെട്ടു. ഇനി നിങ്ങൾ എന്തു നിർദ്ദേശിക്കുന്നു?» അവർ പറഞ്ഞു: «ആദമിനെ സ്വർഗത്തിൽനിന്ന് പുറത്താക്കിയപ്പോൾ നീ അവന്റെ അടുത്ത് എവിടേക്കാണ് പോയത്?» അവൻ പറഞ്ഞു: «അവന്റെ ഭാര്യയുടെ ഭാഗത്തുകൂടി.»

അവർ പറഞ്ഞു: «അയ്യൂബിന്റെ കാര്യത്തിലും ഭാര്യയുടെ ഭാഗത്തുകൂടി ശ്രമിക്കൂ. അയാൾക്ക് അവളോട് അനുസരണക്കേട് കാണിക്കാൻ കഴിയില്ല; അവനെ സമീപിക്കുന്ന ഒരേയൊരാൾ അവളാണ്.» ഇബ്‌ലീസ് പറഞ്ഞു: «ശരിയാണ്.»

അവൻ വിശ്വസിക്കുന്ന സ്ത്രീയുടെ രൂപത്തിൽ അവളുടെ അടുത്തുചെന്നു. അവൾ ദാനം ചെയ്യുകയായിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അവൻ ചോദിച്ചു: «അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസീ, നിന്റെ ഭർത്താവ് എവിടെയാണ്?» അവൾ പറഞ്ഞു: «അവിടെയാണ്; വ്രണങ്ങൾ ചൊറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, മൃഗങ്ങൾ ശരീരത്തിലൂടെ നടന്നുപോകുന്ന നിലയിൽ.»

അവളുടെ മറുപടി അസഹിഷ്ണുതയുടെ വാക്കായിരിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ ഇബ്‌ലീസ് അവളെ പ്രലോഭിപ്പിച്ചു. അവർ മുമ്പ് അനുഭവിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങളും സമ്പത്തും, അയ്യൂബിന്റെ സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ഈ ദുരിതം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കില്ലെന്നും പറഞ്ഞു. അൽ-ഹസൻ പറഞ്ഞു: അവൾ നിലവിളിച്ചപ്പോൾ അവൾ അസഹിഷ്ണുത കാണിച്ചെന്ന് ഇബ്‌ലീസ് മനസ്സിലാക്കി.

അവൻ ഒരു ആട്ടിൻകുട്ടിയുമായി അവളുടെ അടുത്തെത്തി പറഞ്ഞു: «അയ്യൂബ് ഇതിനെ എനിക്കുവേണ്ടി അറുത്താൽ അയാൾ സുഖം പ്രാപിക്കും.» അവൾ നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് അയ്യൂബിന്റെ അടുത്തെത്തി: «അയ്യൂബേ, നിന്റെ രക്ഷിതാവ് നിന്നെ എത്രകാലം കൂടി പീഡിപ്പിക്കും? സമ്പത്ത് എവിടെ? മക്കൾ എവിടെ?

സുഹൃത്തുക്കൾ എവിടെ? നിന്റെ നല്ല നിറം എവിടെ? ശരീരം എവിടെ? ഈ ആട്ടിൻകുട്ടിയെ അറുത്ത് ആശ്വാസം നേടൂ.» അയ്യൂബ് പറഞ്ഞു: «അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രു നിന്റെ അടുത്തെത്തി നിന്നെ പ്രലോഭിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. സമ്പത്തും മക്കളും ആരോഗ്യവും നീ വിലപിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്?

അവയെ എനിക്ക് തന്നത് ആരാണ്?» അവൾ പറഞ്ഞു: «അല്ലാഹു.» അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: «അവ എത്രകാലം നമുക്ക് നൽകി?» അവൾ പറഞ്ഞു: «എൺപത് വർഷം.» അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: «അപ്പോൾ എത്രകാലമായി അവൻ നമ്മെ പരീക്ഷിക്കുന്നു?» അവൾ പറഞ്ഞു: «ഏഴ് വർഷവും ഏതാനും മാസങ്ങളും.»

അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «നമുക്ക് എൺപത് വർഷം സുഖത്തിൽ കഴിഞ്ഞതുപോലെ, ദുരിതത്തിലും എൺപത് വർഷം ക്ഷമിക്കാതിരിക്കുന്നത് നീതിയാണോ? അല്ലാഹു എന്നെ സുഖപ്പെടുത്തിയാൽ നിന്നെ നൂറ് അടി അടിക്കുമെന്ന് അല്ലാഹുവാണേ, ഞാൻ ശപഥം ചെയ്യുന്നു. അല്ലാഹുവല്ലാത്തവനുവേണ്ടി അറുക്കാൻ നീ എന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. നീ കൊണ്ടുവന്ന ഭക്ഷണവും പാനീയവും എനിക്ക് നിഷിദ്ധമാണ്; ഇനി നീ കൊണ്ടുവരുന്നതിൽനിന്ന് ഞാൻ ഒന്നും രുചിക്കില്ല.

എന്നിൽനിന്ന് അകന്നുപോകൂ; നിന്നെ ഇനി കാണാതിരിക്കട്ടെ.» അദ്ദേഹം അവളെ പുറത്താക്കി. അവൾ പോയപ്പോൾ അയ്യൂബ് ഭക്ഷണവും പാനീയവും സുഹൃത്തുക്കളും ഇല്ലാതെ നിലത്തുവീണ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചു പറഞ്ഞു: «എന്റെ രക്ഷിതാവേ, എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു; നീ കാരുണികരിൽ ഏറ്റവും കരുണയുള്ളവനാണല്ലോ.» അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറയപ്പെട്ടു: «തല ഉയർത്തൂ; നിന്റെ പ്രാർത്ഥന സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

കാൽ നിലത്തടിക്കൂ.» അദ്ദേഹം കാൽ നിലത്തടിച്ചു; ഒരു ഉറവ പൊട്ടിയൊഴുകി. അതിൽ കുളിച്ചപ്പോൾ രോഗത്തിന്റെ പുറംലക്ഷണങ്ങളൊന്നും ശേഷിക്കാതെ എല്ലാം കൊഴിഞ്ഞുപോയി; അദ്ദേഹത്തിന്റെ യൗവനവും സൗന്ദര്യവും ഏറ്റവും ഉത്തമമായ നിലയിൽ തിരികെയെത്തി. പിന്നെ അദ്ദേഹം കാൽ നിലത്തടിച്ചു; മറ്റൊരു ഉറവ പൊട്ടിയൊഴുകി.

അതിൽനിന്ന് കുടിച്ചപ്പോൾ ശരീരത്തിനുള്ളിലെ രോഗങ്ങളെല്ലാം പുറത്തുപോയി. അദ്ദേഹം ആരോഗ്യത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു; ഒരു വസ്ത്രം ധരിച്ചു.

അദ്ദേഹം ചുറ്റും നോക്കിയപ്പോൾ, өмн് ഉണ്ടായിരുന്ന குடும்பവും സമ്പത്തും ഉൾപ്പെടെ തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്നതെല്ലാം അല്ലാഹു പലമടങ്ങായി തിരികെ നൽകിയതായി കണ്ടു. അദ്ദേഹം കുളിച്ച വെള്ളം സ്വർണ്ണവെട്ടുക്കിളികളായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ നെഞ്ചിന്മേൽ ചിതറിവീണുവെന്ന് ഞങ്ങൾക്കു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം അവ കൈകൊണ്ട് കൂട്ടിയെടുത്തു. അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: «അയ്യൂബേ, നിന്നെ ഞാൻ സമ്പന്നനാക്കിയില്ലേ?»

അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «അതെ. എന്നാൽ അതു നിന്റെ അനുഗ്രഹമാണ്; അതിൽ ആർക്കാണ് മതിവരിക?» പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഉയർന്ന ഒരു സ്ഥലത്ത് പോയി ഇരുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: «അയാൾ എന്നെ പുറത്താക്കിയതാണെങ്കിൽ, അയാൾക്ക് ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ ഇനി ആരുണ്ട്? അവനെ വിശന്നുമരിക്കാൻ വിട്ട് കാട്ടുമൃഗങ്ങൾക്ക് ഇരയാക്കാനാവില്ല; ഞാൻ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകും.» അവൾ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ മാലിന്യക്കൂമ്പാരമോ പഴയ ദുരവസ്ഥയോ അവിടെ കണ്ടില്ല; എല്ലാം മാറിയിരുന്നു. മാലിന്യക്കൂമ്പാരം ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് ചുറ്റിനടന്ന് അവൾ കരഞ്ഞു.

അയ്യൂബ് അവളെ കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. අങ്ങനെയുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ച് ചോദിക്കാൻ അവൾ മടിച്ചു. അയ്യൂബ് അവളെ വിളിച്ച് ചോദിച്ചു: «അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസീ, നിനക്കെന്താണ് വേണ്ടത്?» അവൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: «മാലിന്യക്കൂമ്പാരത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആ രോഗിയെ അന്വേഷിച്ചാണ് ഞാൻ വന്നത്.

അവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടോ, എന്ത് സംഭവിച്ചുവെന്നോ എനിക്കറിയില്ല.» അയ്യൂബ് ചോദിച്ചു: «അവൻ നിന്റെ അടുത്തുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ നീ അവനെ തിരിച്ചറിയുമോ?» അവൾ പറഞ്ഞു: «എന്റെ ഭർത്താവിനെ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കുമോ?» പിന്നെ അവൾ അദ്ദേഹത്തെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു; അദ്ദേഹത്തെ സമീപിക്കാൻ മടിച്ചു.

തുടർന്ന് പറഞ്ഞു: «അയാൾ ആരോഗ്യമുള്ളപ്പോൾ നിന്നോട് ഏറ്റവും സാമ്യമുള്ള സൃഷ്ടിയായിരുന്നു.» അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «ഞാൻ തന്നെയാണ് അയ്യൂബ്. ഇബ്‌ലീസിനുവേണ്ടി അറുക്കാൻ നീ എന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു; എന്നാൽ ഞാൻ അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുകയും പിശാചിനെ ധിക്കരിക്കുകയും ചെയ്തു. അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചപ്പോൾ നീ കാണുന്നതെല്ലാം അവൻ എനിക്ക് തിരികെ നൽകി.»

വഹ്ബ് പറഞ്ഞു: അയ്യൂബ് മൂന്ന് വർഷം പരീക്ഷണത്തിൽ കഴിഞ്ഞു. അയ്യൂബ് ഇബ്‌ലീസിനെ ജയിക്കുകയും അയാളിൽനിന്ന് ഒന്നും നേടാനാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, ഇബ്‌ലീസ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയെ മനുഷ്യരൂപത്തിലുള്ളതല്ലാത്ത ശരീരവലിപ്പവും സൗന്ദര്യവുമുള്ള രൂപത്തിൽ സമീപിച്ചു. മനുഷ്യരുടെ വാഹനങ്ങളോട് സാമ്യമില്ലാത്ത, മഹത്തും തേജസ്സുമുള്ള ഒരു വാഹനത്തിലായിരുന്നു അവൻ. അവളോട് ചോദിച്ചു: «പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ മനുഷ്യനായ അയ്യൂബിന്റെ ഭാര്യ നീയാണോ?»

അവൾ പറഞ്ഞു: «അതെ.» അവൻ ചോദിച്ചു: «എന്നെ തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ടോ?» അവൾ പറഞ്ഞു: «ഇല്ല.» അവൻ പറഞ്ഞു: «ഞാൻ ഭൂമിയുടെ ദൈവമാണ്. നിന്റെ ഭർത്താവ് ആകാശത്തിന്റെ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കുകയും എന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തതിനാൽ, അവനോട് ഞാൻ ചെയ്തതെല്ലാം ചെയ്തത് ഞാനാണ്.

അവൻ എന്നോട് ഒരിക്കൽ സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്കുണ്ടായിരുന്ന സമ്പത്തും മക്കളും എല്ലാം ഞാൻ തിരികെ നൽകിയേനേ. അവയെല്ലാം ഈ താഴ്വരയിൽ ഞാൻ നിനക്ക് കാണിച്ചുതരാം.» വഹ്ബ് പറഞ്ഞു: അയ്യൂബ് അല്ലാഹുവിന്റെ നാമം ഉച്ചരിക്കാതെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ഈ ദുരിതത്തിൽനിന്ന് സുഖം പ്രാപിക്കുമെന്ന് അവൻ അവളോട് പറഞ്ഞതായും ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അല്ലാഹുവിനാണ് ഏറ്റവും നന്നായി അറിയുക.

ചില ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഇബ്‌ലീസ് അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതായി കാണാം: «നിന്റെ ഭർത്താവിനെ ഞാൻ സുഖപ്പെടുത്തുകയും സമ്പത്തും മക്കളും തിരികെ നൽകുകയും ചെയ്യണമെങ്കിൽ, എന്നെ ഒരിക്കൽ സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിക്കൂ.» അവൾ മടങ്ങിയെത്തി അയ്യൂബിനോട് വിവരം പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «നിന്നെ മതത്തിൽനിന്ന് വഴിതെറ്റിക്കാൻ അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രു വന്നിരിക്കുന്നു.» അവളെ നൂറ് അടി അടിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ശപഥം ചെയ്തു.

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «എന്റെ ഭാര്യയെ ഇബ്‌ലീസ് സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചതും, അവളെയും എന്നെയും അവിശ്വാസത്തിലേക്ക് വിളിച്ചതും കൊണ്ടാണ് എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചത്.» പിന്നീട് അയ്യൂബിന്റെ ഭാര്യ ദുരിതത്തോടൊപ്പം ക്ഷമിച്ചുനിന്നതിനു അല്ലാഹു അവളോട് കരുണ കാണിച്ചു; അവളുടെ കാര്യത്തിൽ അയ്യൂബിന്റെ ശപഥം നിറവേറ്റാനും ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനാൽ നൂറ് ചെറിയ കമ്പുകൾ ചേർന്ന ഒരു കെട്ട് കൈയിലെടുത്ത് ഒറ്റ അടിയായി അവളെ അടിക്കാൻ അല്ലാഹു അയ്യൂബിനോട് കല്പിച്ചു. അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: «നിന്റെ കൈയിൽ ഒരു പിടി ചെറിയ കമ്പുകളെടുത്ത് അതുകൊണ്ട് അവളെ അടിക്കുക; ശപഥം ലംഘിക്കരുത്» (സാദ് 38:44).

ഇബ്‌ലീസ് ഒരു പെട്ടി ഉണ്ടാക്കി അതിൽ ഔഷധങ്ങൾ വെച്ച്, അയ്യൂബിന്റെ ഭാര്യ പോകുന്ന വഴിയിൽ ഇരുന്ന് ആളുകളെ ചികിത്സിച്ചുവെന്നും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. അയ്യൂബിന്റെ ഭാര്യ അവന്റെ അടുത്തുകൂടി പോയപ്പോൾ ചോദിച്ചു: «എനിക്ക് ഒരു രോഗിയുണ്ട്; നീ അവനെ ചികിത്സിക്കുമോ?» അവൻ പറഞ്ഞു: «ചികിത്സിക്കാം. അവൻ സുഖപ്പെട്ടാൽ ‘നീയാണ് എന്നെ സുഖപ്പെടുത്തിയത്’ എന്നു പറയുക മാത്രമാണ് എനിക്ക് വേണ്ടത്.»

അവൾ ഈ കാര്യം അയ്യൂബിനോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: «അത് ഇബ്‌ലീസാണ്; അവൻ നിന്നെ വഞ്ചിച്ചിരിക്കുന്നു.» അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തെ സുഖപ്പെടുത്തിയാൽ അവളെ നൂറ് അടി അടിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ശപഥം ചെയ്തു.

വഹ്ബും മറ്റുള്ളവരും പറഞ്ഞു: അയ്യൂബിന്റെ ഭാര്യ ആളുകൾക്കു ജോലി ചെയ്ത് അദ്ദേഹത്തിന് ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരുമായിരുന്നു. ദുരിതം നീണ്ടപ്പോൾ ആളുകൾ അവളെ ജോലിക്കെടുക്കുന്നത് നിർത്തി. ഒരു ദിവസം അദ്ദേഹത്തിന് ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ അവൾ ഒന്നും കണ്ടെത്തിയില്ല. അപ്പോൾ തലമുടിയിലെ ഒരു കൊമ്പ് മുറിച്ച് അപ്പത്തിന് വിറ്റു.

അപ്പം അദ്ദേഹത്തിന് കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: «നിന്റെ മുടിക്കൊമ്പ് എവിടെ?» അവൾ കാര്യം പറഞ്ഞു. അപ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്: «എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു.»

ചിലർ പറഞ്ഞു: പുഴുക്കൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയത്തോടും നാവിനോടും അടുക്കുകയും, അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കുന്നതിൽനിന്നും ചിന്തിക്കുന്നതിൽനിന്നും താൻ തടയപ്പെടുമോ എന്ന് ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം അങ്ങനെ പറഞ്ഞത്. ഹബീബ് ഇബ്‌നു അബീ ഥാബിത് പറഞ്ഞു: മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് സംഭവിക്കുന്നതുവരെ ദുരിതം നീക്കാൻ അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചില്ല. ഒന്നാമത്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാർത്ത കേട്ട് രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തെത്തി. കണ്ണുകൾ മാത്രമേ ശേഷിച്ചിരുന്നുള്ളൂ; ഭയാനകമായ അവസ്ഥ കണ്ട് അവർ പറഞ്ഞു: «നിനക്ക് അല്ലാഹുവിങ്കൽ പദവിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ഇതു സംഭവിക്കുമായിരുന്നില്ല.»

രണ്ടാമത്, ഭാര്യക്ക് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താനായില്ല; അവൾ മുടിക്കൊമ്പ് വിറ്റ് ഭക്ഷണം വാങ്ങി അദ്ദേഹത്തിന് കൊണ്ടുവന്നു. മൂന്നാമത്, ഇബ്‌ലീസ് പറഞ്ഞു: «നീ സുഖപ്പെട്ടാൽ ‘നീയാണ് എന്നെ സുഖപ്പെടുത്തിയത്’ എന്ന് പറയണമെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ ഞാൻ നിന്നെ ചികിത്സിക്കാം.» ഇബ്‌ലീസ് അയ്യൂബിന്റെ ഭാര്യയോട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ വ്യഭിചരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മന്ത്രിച്ചതിനാൽ അവൾ മുടിക്കൊമ്പ് മുറിച്ചുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ക്ഷമ അവസാനിച്ചു; അദ്ദേഹം പ്രാർത്ഥിക്കുകയും അവളെ നൂറ് അടി അടിക്കുമെന്ന് ശപഥം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

ശത്രുക്കളുടെ പരിഹാസംകൊണ്ടുള്ള ദുരിതമാണ് «എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു» എന്നതിന്റെ അർഥമെന്നും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തന്റെ പരീക്ഷണത്തിൽ ഏറ്റവും കഠിനമായത് എന്തായിരുന്നു എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ «ശത്രുക്കളുടെ പരിഹാസം» എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. തുടയിൽനിന്ന് ഒരു പുഴു വീണപ്പോൾ, അദ്ദേഹം അതിനെ തിരികെ അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് വെച്ച് «തിന്നുകൊള്ളൂ; അല്ലാഹു എന്നെ നിന്റെ ഭക്ഷണമാക്കിയിരിക്കുന്നു» എന്ന് പറഞ്ഞുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. പുഴുക്കളുടെ കടിയേറ്റുള്ള മുൻപത്തെ വേദനകളെല്ലാംകാൾ അതിന്റെ കടിയേറ്റ വേദന അധികമായി.

അല്ലാഹു അയ്യൂബിനെ ക്ഷമാശീലനെന്ന് വിളിച്ചിരിക്കെ, «എനിക്ക് കഷ്ടപ്പാട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു» എന്നും «പിശാച് എന്നെ ക്ലേശവും പീഡയും ബാധിപ്പിച്ചു» (സാദ് 38:41) എന്നും പറഞ്ഞുകൊണ്ട് പരാതി പ്രകടിപ്പിച്ചുവെന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം: ഇത് പരാതി പറയലല്ല; പ്രാർത്ഥനയാണ്. «അപ്പോൾ നാം അദ്ദേഹത്തിന് ഉത്തരം നൽകി» എന്ന അല്ലാഹുവിന്റെ വചനം അതിന് തെളിവാണ്. കാരണം, പരാതി മനുഷ്യരോടു പറയുന്നതിലാണ് അസഹിഷ്ണുതയാകുന്നത്. എന്നാൽ ശക്തനും മഹത്വവാനുമായ അല്ലാഹുവിനോടുള്ള പരാതി അസഹിഷ്ണുതയോ ക്ഷമ ഉപേക്ഷിക്കലോ അല്ല.

യഅ്ഖൂബ് പറഞ്ഞതുപോലെ: «എന്റെ വ്യസനവും ദുഃഖവും ഞാൻ അല്ലാഹുവോടു മാത്രമേ പരാതിപ്പെടുന്നുള്ളൂ» (യൂസുഫ് 12:86).

സുഫ്യാൻ ഇബ്‌നു ഉയൈന പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിയിൽ തൃപ്തനായി നിലകൊള്ളുന്ന ഒരാൾ ജനങ്ങളോടു തന്റെ ദുരവസ്ഥ പറഞ്ഞാലും അത് അസഹിഷ്ണുതയാകില്ല. ജിബ്‌രീൽ നബി ﷺ യുടെ രോഗാവസ്ഥയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തുവന്ന് «എങ്ങനെയുണ്ട്?» എന്നു ചോദിച്ചപ്പോൾ നബി ﷺ «ഞാൻ വ്യാകുലനും ദുഃഖിതനുമാണ്» എന്ന് പറഞ്ഞതുപോലെയും, ആയിഷ «എന്റെ തലയേ!» എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ നബി ﷺ «അല്ല, എന്റെ തലയാണ്» എന്നു പറഞ്ഞതുപോലെയും.