സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സ്തുതിയും നന്ദിയും

ശൈഖ് അബ്ദുർറഹ്മാൻ അസ്സഅ്ദിയുടെ തഫ്സീർ

“അവൻ ഞങ്ങളെ കുടിയിരുത്തി” എന്നതിന്റെ അർഥം: കടന്നുപോകുന്ന താൽക്കാലിക താമസമായി അല്ല, സ്ഥിരമായി താമസിക്കാനും വസിക്കാനുമായി അവൻ ഞങ്ങളെ അവിടെ ഇറക്കിയിരുത്തി എന്നാണ്. “സ്ഥിരവാസത്തിനുള്ള ഭവനം” എന്നത് താമസം നിലനിൽക്കുന്നതും, അതിലെ നന്മകളുടെ പെരുപ്പവും സന്തോഷങ്ങൾ തുടർച്ചയായി വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതും ദുഃഖമലിനതകൾ നീങ്ങിപ്പോകുന്നതും കാരണം അവിടെ വസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുമായ ഭവനമാണ്. “തന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ” എന്നത്, നമ്മുടെ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടല്ല, അവന്റെ അനുഗ്രഹവും ഔദാര്യവും കൊണ്ടാണ് അവൻ നമ്മെ അവിടെ താമസിപ്പിച്ചത് എന്നാണ്. അവന്റെ അനുഗ്രഹമില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ നാം എത്തിയ ഈ സ്ഥാനത്ത് എത്തുമായിരുന്നില്ല.

“അവിടെ യാതൊരു പ്രയാസവും ഞങ്ങളെ ബാധിക്കുകയില്ല; ക്ഷീണവും ഞങ്ങളെ സ്പർശിക്കുകയില്ല” എന്നതിന്റെ അർഥം: ശരീരത്തിനോ ഹൃദയത്തിനോ ശക്തികൾക്കോ ക്ഷീണമുണ്ടാവുകയില്ല; ആസ്വാദനങ്ങൾ എത്രയധികമായാലും അവയിൽ തളർച്ചയുണ്ടാവുകയുമില്ല. അല്ലാഹു അവരുടെ ശരീരങ്ങളെ പൂർണമായ സൃഷ്ടിഘടനയിൽ ആക്കുകയും, തുടർച്ചയായി ആശ്വാസം ലഭിക്കാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അവരെ പ്രയാസമോ ക്ഷീണമോ ആശങ്കയോ ദുഃഖമോ ബാധിക്കുകയില്ല. സ്വർഗ്ഗവാസികൾ ഉറങ്ങുകയില്ലെന്നും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; കാരണം ഉറക്കത്തിന്റെ പ്രയോജനം ക്ഷീണം നീങ്ങുകയും അതിലൂടെ ആശ്വാസം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.

എന്നാൽ സ്വർഗ്ഗവാസികളുടെ അവസ്ഥ അതിന് വിരുദ്ധമാണ്. ഉറക്കം ചെറിയ മരണവുമാണ്; സ്വർഗ്ഗവാസികൾ മരിക്കുകയില്ല. അവന്റെ ഔദാര്യത്താലും കൃപയാലും അല്ലാഹു നമ്മെയും അവരിൽ ഉൾപ്പെടുത്തട്ടെ.

അവരുടെ സുഖാനുഭവങ്ങൾ പൂർത്തിയാവുകയും ആനന്ദം സമ്പൂർണമാവുകയും ചെയ്തപ്പോൾ അവർ പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങളിൽനിന്ന് ദുഃഖം നീക്കിയ അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി.” ഈ വാക്ക് എല്ലാത്തരം ദുഃഖങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. സൗന്ദര്യത്തിലെ കുറവുകൊണ്ടോ ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളിലെ കുറവുകൊണ്ടോ ആനന്ദങ്ങളിലോ ശരീരങ്ങളിലോ അവിടത്തെ താമസം നിലനിൽക്കുന്നതിലോ ഉള്ള കുറവുകൊണ്ടോ അവരെ ഒരു ദുഃഖവും ബാധിക്കുകയില്ല. അവർ കാണുന്ന സുഖാനുഭവങ്ങൾക്ക് അധികമൊന്നും വരാനില്ലെന്ന നിലയിലല്ല; മറിച്ച് അവ അനന്തകാലം വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും.

“തീർച്ചയായും ഞങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവ് ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനാണ്” — ഞങ്ങളുടെ വീഴ്ചകൾ അവൻ പൊറുത്തുതന്നതിനാൽ; “നന്ദി സ്വീകരിക്കുന്നവനുമാണ്” — ഞങ്ങളുടെ സൽപ്രവൃത്തികൾ സ്വീകരിക്കുകയും അവയെ പലമടങ്ങാക്കുകയും, ഞങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികൾക്കും ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും എത്തിച്ചേരാനാകാത്തത് തന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുകയും ചെയ്തതിനാൽ. അവന്റെ പാപമോചനത്താൽ അവർ എല്ലാ അനിഷ്ടങ്ങളിൽനിന്നും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യങ്ങളിൽനിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടു; അവന്റെ നന്ദിസ്വീകരണത്താലും ഔദാര്യത്താലും അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതുമായ എല്ലാം പ്രാപിച്ചു.

ഇമാം ഇബ്നു കസീറിന്റെ തഫ്സീർ

“ഞങ്ങളിൽനിന്ന് ദുഃഖം നീക്കിയ അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി” എന്നത്, ഭയപ്പെട്ടിരുന്ന അനിഷ്ടകരമായ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം അവൻ ഞങ്ങളിൽനിന്ന് അകറ്റുകയും, ഇഹലോകത്തെയും പരലോകത്തെയും ആശങ്കകളിൽനിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകുകയും ചെയ്തു എന്നാണ്. അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്നു സൈദ് ഇബ്നു അസ്ലം തന്റെ പിതാവിൽനിന്നും അദ്ദേഹം ഇബ്നു ഉമറിൽനിന്നും ഉദ്ധരിക്കുന്നു: അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ﷺ പറഞ്ഞു: “ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് എന്നു പറയുന്നവർക്കു അവരുടെ ഖബറുകളിലും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴും ഭയമുണ്ടാകുകയില്ല.

ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് എന്നു പറയുന്നവർ മണ്ണ് തലയിൽനിന്ന് തട്ടിക്കളഞ്ഞുകൊണ്ട് ‘ഞങ്ങളിൽനിന്ന് ദുഃഖം നീക്കിയ അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി’ എന്നു പറയുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നതുപോലെയുണ്ട്.” ഇബ്നു അബീ ഹാതിം അദ്ദേഹത്തിൽനിന്നുള്ള ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ത്വബറാനി പറഞ്ഞു: ജഅ്ഫർ ഇബ്നു മുഹമ്മദ് അൽ-ഫിര്യാബി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; യഹ്‌യാ ഇബ്നു മൂസാ അൽ-മർവസി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; സുലൈമാൻ ഇബ്നു അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു വഹ്ബ് അൽ-കൂഫി, അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്നു ഹകീമിൽനിന്നും അദ്ദേഹം ഇബ്നു ഉമറിൽനിന്നും ഉദ്ധരിച്ച് പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ﷺ പറഞ്ഞു: “ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് എന്നു പറയുന്നവർക്ക് മരണസമയത്തോ ഖബറുകളിലോ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴോ ഭയമുണ്ടാകുകയില്ല.

കാഹളം മുഴങ്ങുമ്പോൾ അവർ തലകളിലെ മണ്ണ് തട്ടിക്കളഞ്ഞുകൊണ്ട് ‘ഞങ്ങളിൽനിന്ന് ദുഃഖം നീക്കിയ അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി; തീർച്ചയായും ഞങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവ് ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും നന്ദി സ്വീകരിക്കുന്നവനുമാണ്’ എന്നു പറയുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നതുപോലെയുണ്ട്.” ഇബ്നു അബ്ബാസും മറ്റുള്ളവരും പറഞ്ഞു: അവർക്കുവേണ്ടി ധാരാളം പാപങ്ങൾ പൊറുത്തുകൊടുക്കുകയും, അവരുടെ ചെറിയ നന്മകൾക്കുപോലും നന്ദിയോടെ പ്രതിഫലം നൽകുകയും ചെയ്തു.

“തന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ സ്ഥിരവാസത്തിനുള്ള ഭവനത്തിൽ ഞങ്ങളെ കുടിയിരുത്തിയവൻ” എന്നത്: ഈ സ്ഥാനവും ഈ വാസസ്ഥലവും തന്റെ അനുഗ്രഹത്താലും ഔദാര്യത്താലും കരുണയാലും ഞങ്ങൾക്ക് നൽകിയവനാണ് അവൻ; ഞങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികൾക്ക് അതിന് തുല്യമാകുമായിരുന്നില്ല. സ്വഹീഹിൽ സ്ഥിരപ്പെട്ടതുപോലെ, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ﷺ പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളിൽ ആരെയും അവന്റെ പ്രവൃത്തി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല.” അവർ ചോദിച്ചു: “അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, അങ്ങയെയും അല്ലയോ?” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹു തന്റെ കരുണയും ഔദാര്യവുംകൊണ്ട് എന്നെ പൊതിയുന്നതല്ലാതെ എന്നെയും ഇല്ല.”

“അവിടെ യാതൊരു പ്രയാസവും ഞങ്ങളെ ബാധിക്കുകയില്ല; ക്ഷീണവും ഞങ്ങളെ സ്പർശിക്കുകയില്ല” എന്നതിന്റെ അർഥം: അവിടെ ഞങ്ങളെ കഷ്ടപ്പാടോ തളർച്ചയോ ബാധിക്കുകയില്ല എന്നാണ്. “പ്രയാസം” എന്നും “ക്ഷീണം” എന്നും രണ്ടും തളർച്ചയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. അവരുടെ ശരീരങ്ങൾക്കും ആത്മാക്കൾക്കും ക്ഷീണമുണ്ടാകില്ലെന്ന് ഇതിലൂടെ നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നതായിരിക്കാം; അല്ലാഹുവാണ് ഏറ്റവും അറിയുന്നവൻ. ഇഹലോകത്ത് അവർ ആരാധനയിൽ സ്വയം കഠിനമായി പരിശ്രമിച്ചിരുന്നതിൽ ഇതും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചതോടെ മതബാധ്യതകൾ അവരിൽനിന്ന് നീക്കപ്പെടുകയും അവർ തുടർച്ചയായ ശാശ്വതമായ ആശ്വാസത്തിലാവുകയും ചെയ്തു. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി സന്തോഷത്തോടെ തിന്നുകയും കുടിക്കുകയും ചെയ്യുക” (അൽ-ഹാഖ്ഖ 69:24).

അൽ-ബഗവിയുടെ തഫ്സീർ

“അവർ പറഞ്ഞു” എന്നത്: സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവർ പറയും എന്നാണ്. “ഞങ്ങളിൽനിന്ന് ദുഃഖം നീക്കിയ അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി.” “അൽ-ഹസൻ” എന്നും “അൽ-ഹുസൻ” എന്നും ഒരേ അർഥമാണ്; “അൽ-ബുഖ്ൽ”, “അൽ-ബുഖുൽ” എന്നീ പദങ്ങൾ പോലെത്തന്നെ. ഇബ്നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു: അതായത് നരകത്തിന്റെ ദുഃഖം.

ഖതാദ പറഞ്ഞു: മരണത്തിന്റെ ദുഃഖം. മുഖാതിൽ പറഞ്ഞു: അല്ലാഹു അവരോട് എന്തു ചെയ്യുമെന്ന് അറിയാതിരുന്നതിനാൽ അവർ ദുഃഖിച്ചിരുന്നു. ഇക്രിമ പറഞ്ഞു: പാപങ്ങളുടെയും ദുഷ്പ്രവൃത്തികളുടെയും ദുഃഖവും അനുസരണപ്രവൃത്തികൾ സ്വീകരിക്കപ്പെടാതിരിക്കുമോ എന്ന ഭയവും. അൽ-ഖാസിം പറഞ്ഞു: അനുഗ്രഹങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ദുഃഖം, ഹൃദയത്തിന്റെ ചാഞ്ചാട്ടം, അന്ത്യഫലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം എന്നിവ.

മറ്റൊരു അഭിപ്രായത്തിൽ, അന്ത്യദിനത്തിലെ ഭയാനകതകൾക്കുറിച്ചുള്ള ദുഃഖമാണ്. അൽ-Кал്ബി പറഞ്ഞു: അന്ത്യദിനത്തെക്കുറിച്ച് ഇഹലോകത്ത് അവരെ ദുഃഖിപ്പിച്ചിരുന്ന കാര്യങ്ങൾ. സഈദ് ഇബ്നു ജുബൈർ പറഞ്ഞു: ഇഹലോകത്തിലെ അപ്പത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക. മറ്റൊരു അഭിപ്രായത്തിൽ, ഉപജീവനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക.

അസ്-സജ്ജാജ് പറഞ്ഞു: ഉപജീവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതോ പരലോകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതോ ആയ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അല്ലാഹു സ്വർഗ്ഗവാസികളിൽനിന്ന് നീക്കി.

അബുൽ ഹസൻ അലി ഇബ്നു മുഹമ്മദ് അദ്-ദഹ്ഹാക് അൽ-ഖതീബ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അബു ഇസ്ഹാഖ് ഇബ്രാഹീം ഇബ്നു മുഹമ്മദ് അൽ-ഇസ്ഫറായീനി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അബൂബകർ അഹ്മദ് ഇബ്നു ഇബ്രാഹീം അൽ-ഇസ്മാഈലി ഞങ്ങളോട് അറിയിച്ചു; അബുൽ അബ്ബാസ് അഹ്മദ് ഇബ്നു മുഹമ്മദ് അത്ത്-തുറാബി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; യഹ്‌യാ ഇബ്നു അബ്ദുൽ ഹമീദ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്നു സൈദ് ഇബ്നു അസ്ലം, തന്റെ പിതാവിൽനിന്നും അദ്ദേഹം ഇബ്നു ഉമറിൽനിന്നും ഉദ്ധരിച്ച് പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ﷺ പറഞ്ഞു: “ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് എന്നു പറയുന്നവർക്കു അവരുടെ ഖബറുകളിലും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴും ഭയമുണ്ടാകുകയില്ല.

ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ് എന്നു പറയുന്നവർ തലകളിൽനിന്ന് മണ്ണ് തട്ടിക്കളഞ്ഞുകൊണ്ട് ‘ഞങ്ങളിൽനിന്ന് ദുഃഖം നീക്കിയ അല്ലാഹുവിന് സ്തുതി’ എന്നു പറയുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നതുപോലെയുണ്ട്.”

അല്ലാഹുവിന്റെ വചനം: “തീർച്ചയായും ഞങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവ് ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനും നന്ദി സ്വീകരിക്കുന്നവനുമാണ്.”

“ഞങ്ങളെ കുടിയിരുത്തിയവൻ” — അതായത്, ഞങ്ങളെ ഇറക്കിയിരുത്തി. “സ്ഥിരവാസത്തിനുള്ള ഭവനം” — അതായത്, താമസസ്ഥലം. “തന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ; അവിടെ യാതൊരു പ്രയാസവും ഞങ്ങളെ ബാധിക്കുകയില്ല” — അതായത്, അവിടെ കഷ്ടപ്പാടും പ്രയാസവും ഞങ്ങളെ ബാധിക്കുകയില്ല. “ക്ഷീണവും ഞങ്ങളെ സ്പർശിക്കുകയില്ല” — അതായത്, തളർച്ചയും ക്ഷീണവും ഞങ്ങളെ ബാധിക്കുകയില്ല.