Ọpẹ́ fún ìgbàlà àti ìsinmi

Tafsīr ti Shaykh ʿAbdurraḥmān as-Saʿdī

(Ẹni tí Ó gbé wa kalẹ̀) ìyẹn, Ó sọ̀ wa kalẹ̀ sí ibẹ̀ láti máa gbé níbẹ̀ títí láé, kì í ṣe pé Ó mú wa wọ ibẹ̀ fún ìgbà díẹ̀ ká sì kúrò. (Ilé ìdúró títí láé) ìyẹn, ilé tí gbígbé nínú rẹ̀ yóò wà títí láé, àti ilé tí ènìyàn fẹ́ láti máa gbé nítorí ọ̀pọ̀lọpọ̀ oore rẹ̀, bí ayọ̀ ṣe ń tẹ̀ léra, àti bí gbogbo ohun tó ń ba ìgbádùn jẹ́ ṣe pòórá. Gbigbé wọn síbẹ̀ jẹ́ (láti inú oore Rẹ̀) àti ọlá Rẹ̀ sí wa, kì í ṣe nítorí iṣẹ́ wa. Tí kì í bá ṣe oore Rẹ̀, a kì bá tí dé ibi tí a dé yìí.

(Àárẹ̀ kì yóò kan wa níbẹ̀, àárẹ̀ tàbí ìrẹ̀wẹ̀sì kì yóò sì kan wa níbẹ̀) ìyẹn, kò sí àárẹ̀ nínú ara, nínú ọkàn tàbí nínú agbára wa, kò sì sí àárẹ̀ kódà bí a bá ń gbádùn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbádùn. Èyí fi hàn pé Ọlọ́hun Olódùmarè yóò dá àwọn ara wọn ní àbùdá pípé, yóò sì pèsè àwọn ohun ìtura tí yóò máa bá wọn lọ nígbà gbogbo, débi pé àárẹ̀ tàbí ìrẹ̀wẹ̀sì, àníyàn tàbí ìbànújẹ́ kì yóò kàn wọ́n. Ó tún fi hàn pé wọn kì yóò sùn ní Ọgbà Al-jannah, nítorí àǹfààní oorun ni pé ó ń mú àárẹ̀ kúrò, ó sì ń mú ìtura wá.

Ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn Ọgbà Al-jannah kò ní irú àárẹ̀ bẹ́ẹ̀; pẹ̀lúpẹ̀lú, oorun jẹ́ ikú kékeré, àwọn ènìyàn Ọgbà Al-jannah kò sì ní kú. Kí Ọlọ́hun fi oore àti ọlá Rẹ̀ ṣe wa ní ọ̀kan lára wọn.

Nígbà tí ìgbádùn wọn pé, tí ayọ̀ wọn sì di pípé, (wọ́n sọ pé: “Gbogbo ọpẹ́ jẹ́ ti Ọlọ́hun, Ẹni tí Ó mú ìbànújẹ́ kúrò lọ́dọ̀ wa.”) Ọ̀rọ̀ yìí kan gbogbo onírúurú ìbànújẹ́: kò sí ìbànújẹ́ tó máa dé bá wọn nítorí àìpé nínú ẹwà wọn, oúnjẹ àti ohun mímu wọn, ìgbádùn wọn, ara wọn tàbí bí wọ́n ṣe máa dúró níbẹ̀ títí láé. Wọ́n wà nínú ìgbádùn tí wọn kò rí ohun míì tó ga ju un lọ; ìgbádùn náà yóò sì máa pọ̀ sí i títí láéláé.

(Dájúdájú, Olúwa wa ni Aláforíjì) nítorí Ó dárí àwọn àṣìṣe wa jì wá; (Ọlọ́pẹ́) nítorí Ó gba àwọn iṣẹ́ rere wa, Ó sì sọ èrè wọn di púpọ̀, Ó sì fún wa ní oore Rẹ̀ ju ohun tí iṣẹ́ wa tàbí ìfẹ́ ọkàn wa lè dé. Nípasẹ̀ ìdáríjì Rẹ̀ ni wọ́n fi bọ́ lọ́wọ́ gbogbo ohun tí kò dùn àti ohun tí wọ́n ń bẹ̀rù; nípasẹ̀ ọpẹ́ àti oore Rẹ̀ sì ni wọ́n fi rí gbogbo ohun tí wọ́n fẹ́ràn tí wọ́n sì ń retí.

Tafsīr ti Imam Ibn Kathīr

(Wọ́n sọ pé: “Gbogbo ọpẹ́ jẹ́ ti Ọlọ́hun, Ẹni tí Ó mú ìbànújẹ́ kúrò lọ́dọ̀ wa.”) Ìbànújẹ́ yìí ni ìbẹ̀rù ohun búburú tó lè ṣẹlẹ̀. Ó mú un kúrò lọ́dọ̀ wọn, Ó sì tu wọ́n lára kúrò nínú àwọn àníyàn ayé àti ti Ọ̀run tí wọ́n ń bẹ̀rù tí wọ́n sì ń ṣọ́ra fún.

‘Abd al-Raḥmān ibn Zayd ibn Aslam sọ láti ọ̀dọ̀ bàbá rẹ̀, láti ọ̀dọ̀ Ibn ‘Umar pé: Òjíṣẹ́ Ọlọ́hun, kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Ọlọ́hun máa bá a, sọ pé: “Kò ní sí ìdààmú tàbí ìdáwà fún àwọn ènìyàn ‘Lā ilāha illā Allāh’ nínú ibojì wọn tàbí nígbà tí wọ́n bá jí dìde. Ó dà bí ẹni pé mo rí àwọn ènìyàn ‘Lā ilāha illā Allāh’ tí wọ́n ń gbọn erùpẹ̀ kúrò lórí wọn, tí wọ́n sì ń sọ pé: ‘Gbogbo ọpẹ́ jẹ́ ti Ọlọ́hun, Ẹni tí Ó mú ìbànújẹ́ kúrò lọ́dọ̀ wa.’” Ibn Abī Ḥātim ni ó gbà á wá láti ọ̀dọ̀ rẹ̀.

Al-Ṭabarānī sọ pé: Ja‘far ibn Muḥammad al-Firyābī sọ fún wa, Yaḥyā ibn Mūsā al-Marwazī sọ fún wa, Sulaymān ibn ‘Abd Allāh ibn Wahb al-Kūfī sọ fún wa láti ọ̀dọ̀ ‘Abd al-‘Azīz ibn Ḥakīm, láti ọ̀dọ̀ Ibn ‘Umar pé: Òjíṣẹ́ Ọlọ́hun, kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Ọlọ́hun máa bá a, sọ pé: “Kò ní sí ìdààmú tàbí ìdáwà fún àwọn ènìyàn ‘Lā ilāha illā Allāh’ nígbà ikú, nínú ibojì wọn tàbí nígbà tí wọ́n bá jí dìde. Ó dà bí ẹni pé mo ń wò wọ́n nígbà tí a bá fun fèrè, tí wọ́n ń gbọn erùpẹ̀ kúrò ní orí wọn, tí wọ́n sì ń sọ pé: ‘Gbogbo ọpẹ́ jẹ́ ti Ọlọ́hun, Ẹni tí Ó mú ìbànújẹ́ kúrò lọ́dọ̀ wa. Dájúdájú, Olúwa wa ni Aláforíjì, Ọlọ́pẹ́.’”

Ibn ‘Abbās àti àwọn mìíràn sọ pé: Ó dárí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀ṣẹ̀ wọn jì wọ́n, Ó sì dúpẹ́ fún àwọn iṣẹ́ rere díẹ̀ tí wọ́n ṣe.

(Ẹni tí Ó gbé wa kalẹ̀ sí Ilé ìdúró títí láé láti inú oore Rẹ̀): Wọ́n ń sọ pé: Ó fún wa ní ipò àti ibùdó yìí láti inú oore Rẹ̀, ẹ̀bùn Rẹ̀ àti àánú Rẹ̀; àwọn iṣẹ́ wa kò tó ìwọ̀n èyí. Gẹ́gẹ́ bí ó ti fìdí múlẹ̀ nínú àwọn ìwé Ṣaḥīḥ pé Òjíṣẹ́ Ọlọ́hun, kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Ọlọ́hun máa bá a, sọ pé: “Kò sí ẹnikẹ́ni nínú yín tí iṣẹ́ rẹ̀ yóò mú un wọ Ọgbà Al-jannah.” Wọ́n bi í pé: “Àní ìwọ náà, Ìránṣẹ́ Ọlọ́hun?” Ó dáhùn pé: “Àní èmi náà, àfi bí Ọlọ́hun bá fi àánú àti oore Rẹ̀ bò mí mọ́lẹ̀.”

(Àárẹ̀ kì yóò kan wa níbẹ̀, àárẹ̀ tàbí ìrẹ̀wẹ̀sì kì yóò sì kan wa níbẹ̀) ìyẹn, ìnira tàbí àárẹ̀ kì yóò dé bá wa níbẹ̀. Ọ̀rọ̀ náàṣab àti lughūb méjèèjì ni a ń lò fún àárẹ̀. Ó dà bí ẹni pé ohun tí a fẹ́ fi méjèèjì sọ ni pé kò sí àárẹ̀ kankan tó máa kan ara wọn tàbí ọkàn wọn, Ọlọ́hun sì mọ̀ jù. Ọ̀kan lára ohun tó fa èyí ni pé wọ́n máa ń fi gbogbo agbára wọn ṣe ìjọsìn ní ayé; nígbà tí wọ́n bá wọ Ọgbà Al-jannah, ojúṣe ìjọsìn kúrò lórí wọn, wọ́n sì wọ inú ìsinmi títí láé tí kò ní dáwọ́ dúró.

Ọlọ́hun Olódùmarè sọ pé: “Ẹ jẹ, kí ẹ sì mu ní ìdùnnú nítorí ohun tí ẹ ti ṣe ṣáájú ní àwọn ọjọ́ tó kọjá.” (Al-Ḥāqqah: 24).

Tafsīr al-Baghawī

(Wọ́n sọ) ìyẹn, wọ́n máa sọ nígbà tí wọ́n bá wọ Ọgbà Al-jannah pé: (Gbogbo ọpẹ́ jẹ́ ti Ọlọ́hun, Ẹni tí Ó mú ìbànújẹ́ kúrò lọ́dọ̀ wa.) Ọ̀rọ̀ al-ḥuzn àti al-ḥazan túmọ̀ sí ohun kan náà, gẹ́gẹ́ bí al-bukhl àti al-baḵal. Ibn ‘Abbās sọ pé: Ìbànújẹ́ iná ni. Qatādah sọ pé: Ìbànújẹ́ ikú ni.

Muqātil sọ pé: Wọ́n ní ìbànújẹ́ nítorí wọn kò mọ ohun tí Ọlọ́hun yóò ṣe sí wọn. ‘Ikrimah sọ pé: Ìbànújẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ àti ìwà búburú ni, àti ìbẹ̀rù pé a lè kọ àwọn iṣẹ́ ìgbọràn wọn. Al-Qāsim sọ pé: Ìbànújẹ́ pípadánù àwọn ìbùkún àti yíyípadà ọkàn ni, àti ìbẹ̀rù àbájáde. A tún sọ pé ó jẹ́ ìbànújẹ́ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ amúnikún-fún-ẹ̀rù Ọjọ́ Àjíǹde.

Al-Kalbī sọ pé: Ohun tó ń kó ìbànújẹ́ bá wọn ní ayé nípa Ọjọ́ Àjíǹde ni. Sa‘īd ibn Jubayr sọ pé: Àníyàn oúnjẹ ní ayé ni. A tún sọ pé ó jẹ́ àníyàn ìgbésí ayé. Al-Zajjāj sọ pé: Ọlọ́hun mú gbogbo ìbànújẹ́ kúrò lọ́dọ̀ àwọn ènìyàn Ọgbà Al-jannah, bóyá ó jẹ́ ti ìpèsè ayé wọn tàbí ti ohun tó ń bọ̀ lẹ́yìn ikú.

Abū al-Ḥasan ‘Alī ibn Muḥammad al-Ḍaḥḥāk al-Khaṭīb sọ fún wa pé: Abū Isḥāq Ibrāhīm ibn Muḥammad al-Isfarāyinī sọ fún wa pé: Abū Bakr Aḥmad ibn Ibrāhīm al-Ismā‘īlī sọ fún wa pé: Abū al-‘Abbās Aḥmad ibn Muḥammad al-Turābī sọ fún wa pé: Yaḥyā ibn ‘Abd al-Ḥamīd sọ fún wa pé: ‘Abd al-Raḥmān ibn Zayd ibn Aslam sọ láti ọ̀dọ̀ bàbá rẹ̀, láti ọ̀dọ̀ Ibn ‘Umar pé, Òjíṣẹ́ Ọlọ́hun, kí ìkẹ́ àti àlàáfíà Ọlọ́hun máa bá a, sọ pé: “Kò ní sí ìdààmú tàbí ìdáwà fún àwọn ènìyàn ‘Lā ilāha illā Allāh’ nínú ibojì wọn tàbí nígbà tí wọ́n bá jí dìde.

Ó dà bí ẹni pé mo rí àwọn ènìyàn ‘Lā ilāha illā Allāh’ tí wọ́n ń gbọn erùpẹ̀ kúrò lórí wọn, tí wọ́n sì ń sọ pé: ‘Gbogbo ọpẹ́ jẹ́ ti Ọlọ́hun, Ẹni tí Ó mú ìbànújẹ́ kúrò lọ́dọ̀ wa.’” Ọ̀rọ̀ Ọlọ́hun pé: (Dájúdájú, Olúwa wa ni Aláforíjì, Ọlọ́pẹ́.) (Ẹni tí Ó gbé wa kalẹ̀) ìyẹn, Ó sọ̀ wa kalẹ̀ síbẹ̀. (Ilé ìdúró títí láé) ìyẹn, ilé gbígbé.

(Láti inú oore Rẹ̀. Àárẹ̀ kì yóò kan wa níbẹ̀) ìyẹn, ìnira tàbí ìnira líle kì yóò ṣẹlẹ̀ sí wa níbẹ̀. (Àárẹ̀ tàbí ìrẹ̀wẹ̀sì kì yóò sì kan wa níbẹ̀) ìyẹn, àárẹ̀ tó ń wá láti inú iṣẹ́ ni.