Godiya ga Allah a Aljanna

Tafsirin Shaikh Abdurrahman as-Sa'di

(Wanda Ya saukar da mu) wato, Ya saukar da mu saukarwa ta zama da tabbata, ba saukarwa ta wucewa da ɗaukar darasi ba. (A gidan zama) wato, gidan da zama a cikinsa yake dawwama, kuma gidan da ake marmarin zama a cikinsa saboda yawan alheransa, da ci gaba da farin cikinsa, da gushewar abubuwan da ke ɓata shi. Wannan saukarwa kuwa (daga falalarSa) da karamcinSa ne a gare mu, ba saboda ayyukanmu ba. Da ba domin falalarSa ba, da ba mu kai ga inda muka kai ba.

(Wata wahala ba ta shãfar mu a cikinsa, kuma wata kasãwa ba ta shãfar mu a cikinsa) wato, babu gajiyar jiki, ko ta zuciya da ƙarfi, kuma babu gajiyar da take zuwa saboda yawan jin daɗi. Wannan yana nuna cewa Allah Maɗaukaki zai halicci jikinsu a cikakkiyar halitta, kuma Ya tanadar musu da abubuwan jin daɗi na har abada, har su kasance a wannan hali, ta yadda wata wahala ko kasãwa ko damuwa ko baƙin ciki ba za su shãfe su ba. Haka kuma yana nuna cewa ba za su yi barci a Aljanna ba, domin amfanin barci shi ne kawar da gajiya da samun hutu ta hanyarsa, alhali kuwa mutanen Aljanna ba haka suke ba.

Bugu da ƙari, barci ƙaramin mutuwa ne, kuma mutanen Aljanna ba sa mutuwa. Allah Ya sanya mu cikinsu, da falalarSa da karamcinSa.

Kuma a lokacin da ni'imarsu ta cika, jin daɗinsu kuma ya zama cikakke, (suka ce: Godiya ta tabbata ga Allah Wanda Ya tafiyar da baƙin ciki daga gare mu). Wannan ya ƙunshi kowane irin baƙin ciki: babu wani baƙin ciki da zai same su saboda wani rashi a kyawunsu, ko abincinsu da abin shansu, ko jin daɗinsu, ko jikinsu, ko dawwamar zamansu. Suna cikin ni'ima wadda ba su ganin akwai wani abu da ya fi ta, alhali kuwa tana ƙaruwa har abada.

(Lalle Ubangijinmu, haƙĩƙa Mai gafarane) domin Ya gafarta mana kura-kurai, (Mai godiya) domin Ya karɓi kyawawan ayyukanmu, Ya ninka musu lada, kuma Ya ba mu daga falalarSa abin da ayyukanmu da burinmu ba su kai gare shi ba. Da gafararSa ne suka tsira daga duk abin ƙi da abin tsoro, kuma da godiyarSa da falalarSa ne suka sami duk abin da ake marmarinsa kuma ake so.

Tafsirin Imām Ibn Kathir

(Suka ce: Godiya ta tabbata ga Allah Wanda Ya tafiyar da baƙin ciki daga gare mu) wato, tsoron abin da ake gudun faruwarsa. Ya kawar da shi daga gare mu, Ya kuma hutar da mu daga abin da muke tsoro da fargaba, na damuwar duniya da Lahira. Abdur-Rahman bn Zayd bn Aslam ya ruwaito daga babansa, daga Ibn Umar, ya ce: Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Mutanen ‘Laa ilaaha illallaah’ ba za su ji tsoro ko kaɗaici a cikin kaburburansu ko lokacin tashinsu ba.

Kamar dai ina ganin mutanen ‘Laa ilaaha illallaah’ suna kakkaɓe ƙasa daga kawunansu, suna cewa: (Godiya ta tabbata ga Allah Wanda Ya tafiyar da baƙin ciki daga gare mu).” Ibn Abi Hatim ya ruwaito shi daga wannan isnadi.

At-Tabarani ya ce: Ja'far bn Muhammad al-Firyabi ya ba mu labari, Yahya bn Musa al-Marwazi ya ba mu labari, Sulayman bn Abdullah bn Wahb al-Kufi ya ba mu labari daga Abdul-Aziz bn Hakim, daga Ibn Umar, ya ce: Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Mutanen ‘Laa ilaaha illallaah’ ba za su ji tsoro ko kaɗaici a lokacin mutuwa ba, ko a cikin kaburburansu, ko lokacin tashinsu. Kamar dai ina kallonsu a lokacin busar ƙaho suna kakkaɓe ƙasa daga kawunansu, suna cewa: (Godiya ta tabbata ga Allah Wanda Ya tafiyar da baƙin ciki daga gare mu. Lalle Ubangijinmu, haƙĩƙa Mai gafarane, Mai godiya).”

Ibn Abbas da wasu sun ce: Ya gafarta musu zunubai masu yawa, Ya kuma gode musu saboda kyawawan ayyuka kaɗan.

(Wanda Ya saukar da mu a gidan zama daga falalarSa): suna cewa, Shi ne Ya ba mu wannan matsayi da wannan makoma saboda falalarSa, baiwarSa da rahamarSa; ayyukanmu ba su cancanci haka ba. Kamar yadda ya tabbata a cikin ingantaccen hadisi cewa Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Ayyukan ɗayanku ba za su shigar da shi Aljanna ba.” Suka ce: “Kai ma, ya Manzon Allah?” Ya ce: “Ni ma ba za su shigar da ni ba, sai dai idan Allah Ya lulluɓe ni da rahama da falala daga gare Shi.”

(Wata wahala ba ta shãfar mu a cikinsa, kuma wata kasãwa ba ta shãfar mu a cikinsa) wato, babu wata wahala ko gajiyarwa da za ta shãfe mu a cikinsa. Ana amfani da kalmomin wahala da kasãwa kowannensu wajen nufin gajiya. Watakila abin da ake nufi shi ne, babu gajiya a jikinsu ko a ruhinsu, Allah ne Mafi sani. Daga cikin haka akwai cewa a duniya sun kasance suna wahalar da kansu wajen ibada, amma da shigarsu Aljanna nauyin wajibai ya kau daga gare su, suka shiga hutu na dindindin.

Allah Maɗaukaki Ya ce: “Ku ci, ku sha cikin jin daɗi saboda abin da kuka gabatar a kwanakin da suka shige.” (Suratul-Haaqqah, 69:24).

Tafsirin al-Baghawi

(Suka ce) wato, suna cewa idan sun shiga Aljanna: (Godiya ta tabbata ga Allah Wanda Ya tafiyar da baƙin ciki daga gare mu). Kalmomin “al-hazn” da “al-huzn” ma'anarsu ɗaya ce, kamar “al-bukhl” da “al-bukhl”. Ibn Abbas ya ce: Wato, baƙin cikin Wuta. Qatadah ya ce: Baƙin cikin mutuwa.

Muqatil ya ce: Sun kasance cikin baƙin ciki domin ba su san abin da Allah zai yi da su ba. Ikrimah ya ce: Baƙin cikin zunubai da munanan ayyuka, da tsoron kada a ƙi karɓar ayyukan biyayya. Al-Qasim ya ce: Baƙin cikin gushewar ni'imomi da jujjuyawar zuciya, da tsoron ƙarshen al'amari. An kuma ce: Baƙin cikin abubuwan firgitarwa na Ranar Ƙiyama.

Al-Kalbi ya ce: Abin da ya kasance yana baƙanta musu rai a duniya game da al'amarin Ranar Ƙiyama. Sa'id bn Jubayr ya ce: Damuwa game da abinci a duniya. An kuma ce: Damuwa game da neman abin rayuwa. Az-Zajjaj ya ce: Allah Ya kawar wa mutanen Aljanna dukkan baƙin ciki, na abin rayuwa da na Lahira.

Abu al-Hasan Ali bn Muhammad ad-Dahhak al-Khatib ya ba mu labari, Abu Ishaq Ibrahim bn Muhammad al-Isfarayini ya ba mu labari, Abu Bakr Ahmad bn Ibrahim al-Isma'ili ya ba mu labari, Abu al-Abbas Ahmad bn Muhammad at-Turabi ya ba mu labari, Yahya bn Abdul-Hamid ya ba mu labari, Abdur-Rahman bn Zayd bn Aslam ya ba mu labari daga babansa, daga Ibn Umar, ya ce: Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: “Mutanen ‘Laa ilaaha illallaah’ ba za su ji tsoro ko kaɗaici a cikin kaburburansu ko lokacin tashinsu ba.

Kamar dai ina ganin mutanen ‘Laa ilaaha illallaah’ suna kakkaɓe ƙasa daga kawunansu, suna cewa: ‘Godiya ta tabbata ga Allah Wanda Ya tafiyar da baƙin ciki daga gare mu.’”

Maganar Allah Maɗaukaki: (Lalle Ubangijinmu, haƙĩƙa Mai gafarane, Mai godiya).

(Wanda Ya saukar da mu) wato, Ya saukar da mu. (A gidan zama) wato, gidan da ake zama. (Daga falalarSa, wata wahala ba ta shãfar mu a cikinsa) wato, babu wahala ko tsanani da zai same mu a cikinsa. (Kuma wata kasãwa ba ta shãfar mu a cikinsa) wato, gajiyar da take zuwa daga wahala.