Falënderimi për hyrjen në Xhenet

Tefsiri i shejh Abdurrahman Es-Sa’diut

Është Ai, që me mirësinë e Tij na vendosi në Shtëpinë e përjetshme,... - Na vendosi për të qenë përjetësisht në këtë vend të mrekullueshëm e jo për t'u larguar prej tij. Allahu e quajti atë vend me një emërtim shumë të bukur: "Dar el Mukameti" - Vendqëndrimi i Përjetshëm dhe një vend ku çdokush dëshiron që të qëndrojë e jetojë përgjithmonë, për shkak të mirësive të shumta që ndodhen dhe shijohen në të. Ajo quhet kështu, sepse mirësitë dhe kënaqësitë atje janë të shumta e të vazhdueshme. Atje nuk ka asgjë që mund të sjellë shqetësim e pakënaqësi, prandaj çdokush e synon atë vend.

Pa dyshim që Ai që i vendosi në këtë vend të mrekullueshëm është Allahu i Madhëruar, që dhuron nga mirësia dhe bujaria e Tij. Nuk janë veprat tona – thonë banorët e Xhenetit - ato me të cilat ne hymë në Xhenet, por është mëshira dhe bujaria e Allahut që na i dhuroi. Nëse nuk do të na fuste në mëshirën e Tij dhe nuk do të na dhuronte nga bujaria e Tij, kurrë nuk do të mund ta arrinim këtë kënaqësi. ... ku nuk do të kemi asnjë mundim dhe ku nuk do të kemi asnjë lodhje. - Lodhja nuk i kap as në trupat, as në zemrat e as në shpritrat e tyre, por ata janë plot gjallëri dhe jetë, plot kënaqësi e lumturi.

Kjo tregon se Allahu i bën trupat e tyre të plotë dhe të përkryer, aq sa ata ndiejnë kënaqësi dhe rehati në çdo çast dhe kurrë nuk e ndiejnë lodhjen apo zbehjen e kënaqësive. Gjithmonë janë të mbushur me dëshira e kënaqësi, gjallëri e jetë dhe kalojnë nga një kënaqësi në tjetrën. Kjo tregon se ata nuk flenë në Xhenet, sepse qëllimi i gjumit është çlodhja dhe përtëritja e fuqive, por banorët e Xhenetit nuk lodhen dhe nuk kanë nevojë që të flenë për t'u çlodhur. Gjithashtu, gjumi është quajtur si vdekja e vogël dhe banorët e Xhenetit nuk vdesin kurrë.

Allahu na bëftë prej tyre, me mirësinë dhe bujarinë e Tij! Dhe ata do të thonë: “I lavdëruar qoftë Allahu që na i largoi të gjitha brengat! - Kjo përfshin çdo lloj trishtimi, pakënaqësie dhe mërzie. Shkaqet e mërzisë e trishtimit mund të jenë të shumta në këtë dynja. Dikush trishtohet për pamjen e tij jo të bukur, dikush për ushqimin dhe pijen e tij, dikush për privimin nga disa kënaqësi etj.

Ndërsa në Xhenet kurrë nuk kanë për t'i ndjerë këto trishtime, sepse ato janë në gradën më të lartë të bukurisë dhe hijeshisë, kanë ushqimet dhe pijet më të mrekullueshme. Lumturia që përjetojnë është e përkryer, sepse kanë çdo gjë që dëshirojnë. Gjithashtu, përjetimet e tyre në Xhenet janë të përjetshme dhe kurrë nuk frikësohen se mund t'u largohen. Madje, mirësitë gjithmonë u shtohen, dhe kjo do të zgjasë përjetësisht.

Zoti ynë është Falës i Madh dhe shumë Mirënjohës.”. - Ai i fali dhe i mbuloi këto gabime me faljen e Tij të gjerë. Allahu është El Shekur , pra, Mirënjohësi, sepse i pranon ato pak të mira që ne bëjmë dhe i shumëfishon ato. Ai na jep nga mirësitë dhe bujaria e Tij shumë më tepër sesa mund të shpresonim apo të arrinim me veprat tona. Me faljen e Tij, njerëzit shpëtojnë nga çdo fatkeqësi dhe frikë, ndërsa me bujarinë dhe mirënjohjen e Tij, ata arrijnë çdo të mirë.

Tefsiri i imamit Ibn Kethir

(Dhe do të thonë: “Lavdi Allahut, i Cili e largoi hidhërimin nga ne”) — pra, frikën nga ajo që mund të na godiste. Ai e largoi prej nesh dhe na çliroi nga ato që kishim frikë e prej të cilave ruheshim, nga shqetësimet e kësaj bote dhe të botës tjetër. ʿAbd al-Raḥmān ibn Zayd ibn Aslam përcjell nga i ati, ky nga Ibn ʿUmeri, se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ata që dëshmojnë se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut, nuk do të kenë vetmi e frikë as në varret e tyre, as kur të ringjallen.

Më duket sikur po i shoh ata që dëshmojnë se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut, duke shkundur dheun nga kokat e tyre e duke thënë: «Lavdi Allahut, i Cili e largoi hidhërimin nga ne».” Këtë e përcolli Ibn Ebi Hatimi nëpërmjet zinxhirit të tij të transmetimit.

Et-Taberani tha: Na rrëfeu Xhaʿfer ibn Muḥammed el-Firjabi; na rrëfeu Jaḥja ibn Musa el-Meruezi; na rrëfeu Sulejman ibn ʿAbdullah ibn Vehb el-Kufi, nga ʿAbdul ʿAziz ibn Ḥakimi, nga Ibn ʿUmeri, i cili tha se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ata që dëshmojnë se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut, nuk do të kenë vetmi e frikë në çastin e vdekjes, në varret e tyre dhe në ringjallje. Më duket sikur po i shoh kur të buçasë thirrja [e Ringjalljes], duke shkundur dheun nga kokat e tyre e duke thënë: «Lavdi Allahut, i Cili e largoi hidhërimin nga ne. Vërtet, Zoti ynë është Falës dhe Mirënjohës».”

Ibn ʿAbbasi dhe të tjerë kanë thënë: Ai ua fali gjynahet e shumta dhe ua vlerësoi veprat e mira, ndonëse të pakta.

(“I Cili na vendosi në shtëpinë e banimit të përhershëm, me mirësinë e Tij”) — ata thonë: Ai na e dhuroi këtë pozitë dhe këtë vendbanim nga mirësia, dhuntia dhe mëshira e Tij; veprat tona nuk e meritonin këtë. Është vërtetuar në hadithin autentik se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Asnjërin prej jush veprat e tij nuk do ta fusin në Xhenet.” I thanë: “As ty, o i Dërguar i Allahut?” Ai tha: “As mua, përveç nëse Allahu më mbulon me mëshirë dhe mirësi prej Tij.”

(“Aty nuk do të na prekë as lodhja e as rraskapitja”) — domethënë, aty nuk do të na prekë mundimi dhe as këputja. Të dyja fjalët, naṣab dhe lughūb, përdoren për lodhjen. Me sa duket, kuptimi është se prej tyre është larguar çdo lodhje e trupit dhe e shpirtit; Allahu e di më së miri. Në këtë përfshihet edhe fakti se në këtë botë ata i mundonin vetet e tyre në adhurim; me hyrjen në Xhenet u hoqën nga ta detyrimet dhe ata u gjendën në prehje të përhershme e të pandërprerë.

Allahu i Lartësuar thotë: “Hani dhe pini të kënaqur, për atë që keni bërë më parë në ditët e kaluara!” (El-Ḥāḳḳa, 24).

Tefsiri i El-Begaviut

(Dhe do të thonë) — domethënë, do ta thonë kur të hyjnë në Xhenet: (“Lavdi Allahut, i Cili e largoi hidhërimin nga ne”). Fjalët ḥuzn dhe ḥazan kanë të njëjtin kuptim, sikurse bukhl dhe bakhal [të dyja kanë kuptimin koprraci]. Ibn ʿAbbasi ka thënë: “Hidhërimi i zjarrit.” Katade ka thënë: “Hidhërimi i vdekjes.”

Muḳatili ka thënë: “Ata ishin në hidhërim, sepse nuk e dinin se çfarë do të bënte Allahu me ta.” ʿIkrime ka thënë: “Hidhërimi për gjynahet dhe veprat e këqija, si dhe frika se mos u refuzoheshin veprat e adhurimit.” El-Ḳasimi ka thënë: “Hidhërimi për humbjen e mirësive dhe për luhatjen e zemrës, si dhe frika për përfundimin.” Është thënë: “Hidhërimi për tmerret e Ditës së Kiametit.”

El-Kelbi ka thënë: “Ajo që i hidhëronte në këtë botë lidhur me Ditën e Kiametit.” Saʿid ibn Xhubejri ka thënë: “Shqetësimi për bukën në këtë botë.” Është thënë: “Shqetësimi për jetesën.” Ez-Zexhaxhi ka thënë: “Allahu i largoi nga banorët e Xhenetit të gjitha hidhërimet, qofshin ato për jetesën e kësaj bote, qofshin për jetën e ardhshme.”

Na njoftoi Ebu el-Ḥasan ʿAli ibn Muḥammed ibn ed-Daḥḥak el-Khatibi; na rrëfeu Ebu Isḥaḳ Ibrahimi ibn Muḥammed el-Isferajini; na njoftoi Ebu Bekr Aḥmed ibn Ibrahimi el-Ismaʿili; na njoftoi Ebu el-ʿAbbas Aḥmed ibn Muḥammed et-Turabi; na rrëfeu Jaḥja ibn ʿAbdul Ḥamid; na rrëfeu ʿAbdur Raḥman ibn Zayd ibn Aslam, nga i ati, ky nga Ibn ʿUmeri, i cili tha se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ata që dëshmojnë se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut, nuk do të kenë vetmi e frikë as në varret e tyre, as kur të ringjallen.

Më duket sikur po i shoh ata që dëshmojnë se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut, duke shkundur dheun nga kokat e tyre e duke thënë: «Lavdi Allahut, i Cili e largoi hidhërimin nga ne».”

Fjala e të Lartësuarit: (“Vërtet, Zoti ynë është Falës dhe Mirënjohës”).

(“I Cili na vendosi”) — na zbriti në (shtëpinë e banimit të përhershëm), domethënë në vendbanimin e përhershëm.

(“Me mirësinë e Tij. Aty nuk do të na prekë lodhja”) — pra, nuk do të na godasë mundimi dhe vështirësia. (“Dhe nuk do të na prekë rraskapitja”) — këputja që vjen nga lodhja.