الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ، إِنَّ. رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ الَّذِي أَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِنْ، فَضْلِهِ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌ، وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٌ.
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ الَّذِي أَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌ وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٌ
ఆడియోను లోడ్ చేయలేకపోయాం. మళ్లీ ప్రయత్నించండి.
మా నుండి దుఃఖాన్ని తొలగించిన అల్లాహ్ యే సర్వస్తోత్రాలకు అర్హుడు. నిశ్చయంగా, మా ప్రభువు క్షమాశీలుడు, కృతజ్ఞతలను ఆమోదించేవాడు. ఆయనే తన అనుగ్రహంతో మమ్మల్ని శాశ్వతమైన నివాస స్థలంలో దింపాడు. ఇందులో మాకు ఎలాంటి కష్టమూ లేదు మరియు ఇందులో ఎలాంటి అలసట కూడా లేదు.
రూపం: స్వర్గవనాలలో ప్రవేశించినప్పుడు సత్పురుషులు చేసే స్తుతి మరియు ప్రార్థనాపూర్వక కృతజ్ఞత (హమ్ద్).
షేఖ్ అబ్దుర్రహ్మాన్ అస్సాదీ తఫ్సీర్
“ఆయన మమ్మల్ని స్థిరంగా నివసింపజేశాడు” అంటే, దాటి వెళ్లే లేదా సందర్శించి వెళ్లే నివాసంగా కాకుండా, స్థిర నివాసంగా మమ్మల్ని అక్కడ ఉంచాడు. “శాశ్వత నివాస గృహం” అంటే, అక్కడ నివాసం శాశ్వతంగా ఉండే గృహం; దాని అపారమైన మేలులు, వరుసగా కలిగే ఆనందాలు, దుఃఖకరమైన విషయాలు తొలగిపోవడం వల్ల అక్కడ నివసించాలని కోరుకునే గృహం. ఆ గృహంలో మమ్మల్ని నిలిపినది “ఆయన అనుగ్రహం వల్లనే”; అది ఆయన ఔదార్యం. మా ఆచరణల వల్ల కాదు.
ఆయన అనుగ్రహం లేకపోతే మేము ఈ స్థితికి చేరుకునేవారము కాదు. “అక్కడ మాకు ఎలాంటి కష్టమూ తగలదు, అలసటా తగలదు” అంటే, శరీరాలకు గానీ, హృదయానికి మరియు శక్తిసామర్థ్యాలకు గానీ అలసట ఉండదు; సుఖభోగాలు అధికంగా ఉండటంవల్ల కూడా అలసట కలగదు. దీని ద్వారా అల్లాహ్ వారి శరీరాలను సంపూర్ణమైన సృష్టిపై ఉంచుతాడని, నిరంతరం విశ్రాంతి కలిగించే కారణాలను వారికి సిద్ధం చేస్తాడని తెలుస్తోంది. అందువల్ల వారిని ఎలాంటి శ్రమ, అలసట, ఆందోళన, దుఃఖం తాకవు.
అలాగే స్వర్గవాసులు నిద్రించరని కూడా ఇది సూచిస్తుంది. ఎందుకంటే అలసట తొలగి విశ్రాంతి కలగడమే నిద్ర ప్రయోజనం; స్వర్గవాసుల స్థితి దీనికి భిన్నమైనది. అంతేకాక, నిద్ర అనేది చిన్న మరణం; స్వర్గవాసులు మరణించరు. తన అనుగ్రహంతో, ఔదార్యంతో మమ్మల్ని వారిలో చేర్చుగాక.
వారి ఆనందం సంపూర్ణమై, వారి సుఖం పరిపూర్ణమైనప్పుడు, వారు ఇలా అంటారు: “మా నుండి దుఃఖాన్ని తొలగించిన అల్లాహ్‌కే సర్వస్తోత్రాలు.” ఇందులో ప్రతి రకమైన దుఃఖమూ చేరుతుంది. వారి సౌందర్యంలోగానీ, ఆహారపానీయాల్లోగానీ, సుఖాల్లోగానీ, శరీరాల్లోగానీ, అక్కడ వారి నివాసం శాశ్వతంగా కొనసాగడంలోగానీ ఎలాంటి లోపం వల్ల వారికి దుఃఖం కలగదు. వారు మరింత పెరుగుతూ ఉండే ఆనందంలో ఉంటారు; ఆ ఆనందం ఎప్పటికీ పెరుగుతూనే ఉంటుంది.
“నిశ్చయంగా, మా ప్రభువు క్షమాశీలుడు” అంటే, ఆయన మా పొరపాట్లను క్షమించాడు. “కృతజ్ఞతలను ఆమోదించేవాడు” అంటే, మా సత్కార్యాలను స్వీకరించి వాటి ప్రతిఫలాన్ని అనేక రెట్లు పెంచాడు; మా ఆచరణలు గానీ, మా ఆశలు గానీ చేరుకోలేని వాటిని తన అనుగ్రహంతో మాకు ప్రసాదించాడు. ఆయన క్షమ వల్ల ప్రతి అవాంఛనీయమైన, భయంకరమైన విషయం నుంచి వారు రక్షించబడ్డారు; ఆయన కృతజ్ఞతా స్వీకారం మరియు అనుగ్రహం వల్ల వారు కోరుకున్న, ఇష్టపడిన ప్రతిదీ పొందారు.
ఇమామ్ ఇబ్న్ కసీర్ తఫ్సీర్
“మా నుండి దుఃఖాన్ని తొలగించిన అల్లాహ్‌కే సర్వస్తోత్రాలు” అంటే, వారు భయపడిన అపాయాన్ని ఆయన తొలగించి, లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ తమకు ఆందోళన కలిగించిన, తాము భయపడిన విషయాల నుంచి వారికి ఉపశమనమిచ్చాడు.
అబ్దుర్రహ్మాన్ ఇబ్న్ జైద్ ఇబ్న్ అస్లమ్ తన తండ్రి ద్వారా ఇబ్న్ ఉమర్ నుంచి ఉల్లేఖించారు: ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్ అని పలికేవారికి వారి సమాధులలోనూ, సమాధుల నుంచి లేపబడే సమయంలోనూ ఎలాంటి భయభ్రాంతి ఉండదు. ‘లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్’ అని పలికేవారు తమ తలలపైని మట్టిని దులుపుకుంటూ, ‘మా నుండి దుఃఖాన్ని తొలగించిన అల్లాహ్‌కే సర్వస్తోత్రాలు’ అని అంటున్నట్లు నేను చూస్తున్నాను.” ఈ హదీసును ఇబ్న్ అబీ హాతిమ్ తన సనద్‌తో ఉల్లేఖించారు.
తబరానీ ఇలా అన్నారు: జఅ్ఫర్ ఇబ్న్ ముహమ్మద్ అల్-ఫిర్యాబీ మాకు హదీసు చెప్పారు; యహ్యా ఇబ్న్ మూసా అల్-మర్వజీ మాకు హదీసు చెప్పారు; సులైమాన్ ఇబ్న్ అబ్దుల్లాహ్ ఇబ్న్ వహ్బ్ అల్-కూఫీ, అబ్దుల్ అజీజ్ ఇబ్న్ హకీమ్ ద్వారా, ఇబ్న్ ఉమర్ నుంచి ఉల్లేఖించారు. ఆయన ఇలా అన్నారు: ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్ అని పలికేవారికి మరణ సమయంలోనూ, వారి సమాధులలోనూ, పునరుత్థాన సమయంలోనూ ఎలాంటి భయభ్రాంతి ఉండదు. శంఖం ఊదినప్పుడు వారు తమ తలలపైని మట్టిని దులుపుకుంటూ, ‘మా నుండి దుఃఖాన్ని తొలగించిన అల్లాహ్‌కే సర్వస్తోత్రాలు.
నిశ్చయంగా మా ప్రభువు క్షమాశీలుడు, కృతజ్ఞతలను ఆమోదించేవాడు’ అని అంటున్నట్లు నేను వారిని చూస్తున్నాను.” ఇబ్న్ అబ్బాస్ మరియు ఇతరులు ఇలా అన్నారు: ఆయన వారి అనేక పాపాలను క్షమించి, వారి కొద్దిపాటి సత్కార్యాలకు ప్రతిఫలమిచ్చాడు.
“ఆయన తన అనుగ్రహంతో మమ్మల్ని శాశ్వత నివాస గృహంలో నిలిపాడు” అంటే, ఈ ఉన్నత స్థానాన్ని, ఈ నివాస స్థలాన్ని ఆయన తన అనుగ్రహం, దయ మరియు కరుణతో మాకు ప్రసాదించాడు; మా ఆచరణలు దీనికి సమానమైనవి కావు. సహీహ్‌లో స్థిరపడినట్లుగా, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “మీలో ఎవరి ఆచరణ కూడా అతన్ని స్వర్గంలోకి ప్రవేశింపజేయదు.” వారు, “అల్లాహ్ ప్రవక్తా, మీ ఆచరణ కూడా కాదా?” అని అడిగారు.
ఆయన, “నేను కూడా కాదు; అల్లాహ్ తన కరుణతో, అనుగ్రహంతో నన్ను కప్పితే తప్ప” అని అన్నారు.
“అక్కడ మాకు ఎలాంటి కష్టమూ తగలదు, అలసటా తగలదు” అంటే, అక్కడ మమ్మల్ని కష్టమూ, నీరసమూ తాకవు. ‘నసబ్’ మరియు ‘లుఘూబ్’ రెండూ అలసటకు ఉపయోగించే పదాలు. బహుశా, వారి శరీరాలకు గానీ, ఆత్మలకు గానీ ఎలాంటి అలసట ఉండదని ఈ రెండు పదాలతో నొక్కి చెప్పడం ఉద్దేశం; అల్లాహ్‌కు బాగా తెలుసు. ఈ లోకంలో వారు ఆరాధనలో తమను తాము శ్రమపెట్టుకునేవారు; స్వర్గంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు వారి నుంచి ఆచరణ బాధ్యత తొలగిపోతుంది, వారు శాశ్వతమైన నిరంతర విశ్రాంతిలో ఉంటారు.
అల్లాహ్ ఇలా అన్నాడు: “గత దినాలలో మీరు చేసిన ఆచరణలకు ప్రతిఫలంగా, సుఖంగా తినండి, త్రాగండి” (అల్-హాఖ్ఖా 69:24).
అల్-బగవీ తఫ్సీర్
“వారు అంటారు” అంటే, స్వర్గంలో ప్రవేశించినప్పుడు వారు ఇలా అంటారు: “మా నుండి దుఃఖాన్ని తొలగించిన అల్లాహ్‌కే సర్వస్తోత్రాలు.” ‘అల్-హజన్’ మరియు ‘అల్-హుజ్న్’ రెండూ ఒకే అర్థాన్ని ఇస్తాయి; ‘అల్-బుఖ్ల్’ మరియు ‘అల్-బుఖుల్’ వలె.
ఇబ్న్ అబ్బాస్ ఇలా అన్నారు: అంటే నరకం గురించిన దుఃఖం. ఖతాదా ఇలా అన్నారు: మరణం గురించిన దుఃఖం. ముకాతిల్ ఇలా అన్నారు: అల్లాహ్ తమ విషయంలో ఏమి చేయబోతున్నాడో వారికి తెలియకపోవడంతో వారు దుఃఖించారు. ఇక్ఱిమా ఇలా అన్నారు: పాపాలు, చెడు పనుల గురించిన దుఃఖం, అలాగే తమ ఆరాధనలు తిరస్కరించబడతాయేమోనన్న భయం.
అల్-ఖాసిమ్ ఇలా అన్నారు: అనుగ్రహాలు తొలగిపోతాయేమోనన్న దుఃఖం, హృదయం మారిపోతుందేమోనన్న ఆందోళన, అంతిమ పరిణామం గురించిన భయం. మరొక అభిప్రాయం ప్రకారం, అది పునరుత్థాన దినపు భయానక పరిస్థితుల గురించిన దుఃఖం. అల్-కల్బీ ఇలా అన్నారు: పునరుత్థాన దినం విషయంలో ఈ లోకంలో వారిని బాధించిన విషయాలన్నీ. సయీద్ ఇబ్న్ జుబైర్ ఇలా అన్నారు: ఈ లోకంలో ఆహారం గురించి కలిగే ఆందోళన.
మరొక అభిప్రాయం ప్రకారం, జీవనోపాధి గురించిన ఆందోళన. అజ్-జజ్జాజ్ ఇలా అన్నారు: జీవనోపాధికి సంబంధించినవైనా, పరలోకానికి సంబంధించినవైనా, స్వర్గవాసుల నుంచి ప్రతి దుఃఖాన్నీ అల్లాహ్ తొలగించాడు.
అబుల్-హసన్ అలీ ఇబ్న్ ముహమ్మద్ ఇబ్న్ అద్దహ్హాక్ అల్-ఖతీబ్ మాకు తెలియజేశారు; అబూ ఇస్హాక్ ఇబ్రాహీం ఇబ్న్ ముహమ్మద్ అల్-ఇస్ఫరాయినీ మాకు చెప్పారు; అబూ బక్ర్ అహ్మద్ ఇబ్న్ ఇబ్రాహీం అల్-ఇస్మాయీలీ మాకు చెప్పారు; అబుల్-అబ్బాస్ అహ్మద్ ఇబ్న్ ముహమ్మద్ అత్తురాబీ మాకు చెప్పారు; యహ్యా ఇబ్న్ అబ్దుల్ హమీద్ మాకు చెప్పారు; అబ్దుర్రహ్మాన్ ఇబ్న్ జైద్ ఇబ్న్ అస్లమ్ తన తండ్రి ద్వారా ఇబ్న్ ఉమర్ నుంచి ఉల్లేఖించారు: ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్ అని పలికేవారికి వారి సమాధులలోనూ, సమాధుల నుంచి లేపబడే సమయంలోనూ ఎలాంటి భయభ్రాంతి ఉండదు.
‘లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్’ అని పలికేవారు తమ తలలపైని మట్టిని దులుపుకుంటూ, ‘మా నుండి దుఃఖాన్ని తొలగించిన అల్లాహ్‌కే సర్వస్తోత్రాలు’ అని అంటున్నట్లు నేను చూస్తున్నాను.”
“నిశ్చయంగా, మా ప్రభువు క్షమాశీలుడు, కృతజ్ఞతలను ఆమోదించేవాడు” అని అల్లాహ్ పలికిన వాక్యం.
“ఆయన మమ్మల్ని నిలిపాడు” అంటే, మమ్మల్ని దింపి నివసింపజేశాడు. “శాశ్వత నివాస గృహంలో” అంటే, శాశ్వతంగా నివసించే స్థలంలో. “ఆయన అనుగ్రహం వల్ల.” “అక్కడ మాకు ఎలాంటి కష్టమూ తగలదు” అంటే, అక్కడ మమ్మల్ని శ్రమగానీ, కష్టంగానీ తాకదు. “అలసటా తగలదు” అంటే, శ్రమ వల్ల కలిగే నీరసమూ మమ్మల్ని తాకదు.
సహీహ్ అల్-బుఖారీలో (6549) ఇలా ఉల్లేఖించబడింది: “స్వర్గంలో ఒక ప్రకటనకర్త ఇలా ప్రకటిస్తాడు: ‘నిశ్చయంగా, మీరు ఆరోగ్యంగా ఉంటారు; ఎన్నటికీ అనారోగ్యానికి గురికారు. మీరు జీవించి ఉంటారు; ఎన్నటికీ మరణించరు!’”