Благодарност за рајското живеалиште

Тефсир на шејх Абдуррахман ас-Саади

„Кој нè смести“ значи: нè насели таму, за постојано да останеме, а не само да поминеме и да ја разгледаме. „Во живеалиштето на постојаниот престој“ значи: во живеалиштето во кое престојот е вечен и во кое човек копнее да остане поради изобилството на добра, непрекинатото следење на радости и исчезнувањето на сѐ што ја поматува среќата. Тоа сместување е „од Неговата добрина“ кон нас и од Неговата великодушност, а не поради нашите дела. Да не беше Неговата добрина, немаше да го достигнеме она што го достигнавме.

„Во него нема да нѐ допре замор, ниту во него ќе нѐ снајде истоштеност“ значи дека нема да има замор ниту во телата, ниту во срцата и силите, па ни од изобилството на уживања. Ова укажува дека Возвишениот Аллах ќе им даде на нивните тела совршена состојба и постојано ќе им ги обезбедува причините за одмор, така што нема да ги допира ниту замор, ниту истоштеност, ниту грижа, ниту тага. Ова укажува и дека жителите на Рајот нема да спијат, бидејќи користа од спиењето е отстранувањето на заморот и постигнувањето одмор, а жителите на Рајот нема да имаат потреба од тоа.

Освен тоа, спиењето е мала смрт, а жителите на Рајот нема да умираат. Аллах, по Својата добрина и великодушност, нека нѐ направи од нив.

Кога нивното блаженство ќе биде целосно и нивната радост ќе се исполни, тие ќе речат: „Сета благодарност му припаѓа на Аллах, Кој од нас ја отстрани тагата.“ Ова ги опфаќа сите видови тага: нема да ги растажува недостаток во нивната убавина, храната, пијалаците, уживањата или телата, ниту грижата дека нивниот престој ќе заврши. Тие ќе бидат во блаженство за кое нема да гледаат дека може да стане поголемо, а сепак тоа ќе се зголемува во вечноста.

„Навистина, нашиот Господар многу простува“ — бидејќи ни ги прости пропустите; „благодарен е“ — бидејќи ги прими нашите добри дела, ги умножи и од Својата добрина ни даде повеќе отколку што можеле да достигнат нашите дела и желби. Со Неговото простување се спасиле од сѐ што е непријатно и страшно, а со Неговата благодарност и добрина го добиле сето она што го посакуваат и сакаат.

Тефсир на имамот Ибн Касир

„И ќе речат: ‘Сета благодарност му припаѓа на Аллах, Кој од нас ја отстрани тагата’“ — тоа е стравот од она што може да им наштети. Тој го отстрани од нас и нѐ ослободи од она од што се плашевме и што го очекувавме со страв, од грижите на овој и на идниот свет.

Абдуррахман бин Зејд бин Аслам пренесува од својот татко, а тој од Ибн Омер, дека Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Следбениците на ‘Ла илахе иллаллах’ нема да чувствуваат страв во своите гробови ниту при воскресението. Како да ги гледам следбениците на ‘Ла илахе иллаллах’ како ја истресуваат земјата од своите глави и велат: ‘Сета благодарност му припаѓа на Аллах, Кој од нас ја отстрани тагата.’“ Ова го забележал Ибн Аби Хатим во преданието што го пренесува.

Ат-Табарани рекол: Ни раскажа Џафар бин Мухаммед ал-Фирјаби, нему Јахја бин Муса ал-Марвази, нему Сулејман бин Абдуллах бин Вахб ал-Куфи, од Абдулазиз бин Хаким, од Ибн Омер, дека Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Следбениците на ‘Ла илахе иллаллах’ нема да чувствуваат страв при смртта, во своите гробови ниту при воскресението. Како да ги гледам во мигот на повикот: ја истресуваат земјата од своите глави и велат: ‘Сета благодарност му припаѓа на Аллах, Кој од нас ја отстрани тагата. Навистина, нашиот Господар многу простува и благодарен е.’“

Ибн Аббас и други рекле: „Им прости за многуте лоши дела и им ги прифати малкуте добри дела.“

„Кој, од Својата добрина, нѐ смести во живеалиштето на постојаниот престој“ — ќе речат: Оној Кој ни го подари ова високо место и оваа положба од Својата добрина, дарежливост и милост; нашите дела не биле достојни за тоа. Во веродостојните преданија е потврдено дека Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Никого од вас неговото дело нема да го внесе во Рајот.“ Тие рекле: „Ниту тебе, Аллахов Пратенику?“ Тој одговорил: „Ниту мене, освен ако Аллах не ме опфати со Својата милост и добрина.“

„Во него нема да нѐ допре замор, ниту во него ќе нѐ снајде истоштеност“ значи: нема да нѐ допрат тешкотија ниту исцрпеност. И двата збора се употребуваат за замор. Можеби со нив се негира секаков замор кај нив — и на телата и на душите. Аллах најдобро знае.

Тие во овој свет ги исцрпувале себеси во богослужението, а со влегувањето во Рајот обврските им се укинати и преминале во постојан и непрекинат одмор. Возвишениот Аллах рекол: „Јадете и пијте пријатно, за она што го направивте во минатите денови!“ (Ал-Хакка, 24).

Тефсир на ал-Багави

„И ќе речат“ — односно, ќе речат кога ќе влезат во Рајот: „Сета благодарност му припаѓа на Аллах, Кој од нас ја отстрани тагата.“ Зборовите „хузн“ и „хазан“ имаат исто значење, како зборовите „бухл“ и „бахал“ [скржавост]. Ибн Аббас рекол: „Тоа е тагата поради Огнот.“ Катада рекол: „Тагата поради смртта.“

Мукатил рекол: „Тие биле тажни бидејќи не знаеле што ќе одлучи Аллах за нив.“ Икрима рекол: „Тагата поради гревовите и лошите дела, како и стравот дека добрите дела нема да бидат прифатени.“ Ал-Касим рекол: „Тагата поради исчезнувањето на благодатите, променливоста на срцето и стравот од исходот.“ А се вели и дека станува збор за стравотиите на Судниот ден.

Ал-Калби рекол: „Сѐ што ги растажувало во овој свет во врска со Судниот ден.“ Сеид бин Џубејр рекол: „Грижата за лебот во овој свет.“ А се вели и: грижата за издршката. Аз-Заџаџ рекол: „Аллах ги отстранил од жителите на Рајот сите таги — и оние што се однесуваат на овоземниот живот и оние што се однесуваат на идниот живот.“

Ни соопшти Абу-л-Хасан Али бин Мухаммед бин ад-Дахак ал-Хатиб, нему Абу Исхак Ибрахим бин Мухаммед ал-Исфараини, нему Абу Бакр Ахмед бин Ибрахим ал-Исмаили, нему Абу-л-Аббас Ахмед бин Мухаммед ат-Тураби, нему Јахја бин Абд ал-Хамид, нему Абдуррахман бин Зејд бин Аслам, од својот татко, а тој од Ибн Омер, дека Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Следбениците на ‘Ла илахе иллаллах’ нема да чувствуваат страв во своите гробови ниту при воскресението.

Како да ги гледам следбениците на ‘Ла илахе иллаллах’ како ја истресуваат земјата од своите глави и велат: ‘Сета благодарност му припаѓа на Аллах, Кој од нас ја отстрани тагата.’“

Зборовите на Возвишениот: „Навистина, нашиот Господар многу простува и благодарен е.“

„Кој нѐ смести“ значи: нѐ насели. „Во живеалиштето на постојаниот престој“ значи: во живеалиштето на вечниот престој. „Од Својата добрина“ значи: од Својата милост. „Во него нема да нѐ допре замор“ значи: нема да нѐ снајдат тешкотија и мака. „Ниту во него ќе нѐ снајде истоштеност“ значи: исцрпеност од замор.