الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ، إِنَّ. رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ الَّذِي أَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِنْ، فَضْلِهِ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌ، وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٌ.
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ الَّذِي أَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌ وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٌ
Аудио жүктөлгөн жок. Кийинчерээк кайталап көрүңүз.
Бизден кайгы-капаны арылткан Аллахка мактоолор болсун! Чынында, биздин Раббибиз Кечиримдүү (жана) Шүгүр кылуучу! Ал бизди Өзүнүн пазилети менен түбөлүк (жыргал) орундарга жайгаштырды. Анда бизге машакат-кыйынчылык да жетпейт, чарчоо да кыйнабайт.
Формасы: Бейиш бактарына кирген салих адамдардын мактоосу жана дуба түрүндөгү шүгүрү (хамд).
Шейх Абдуррахман ас-Саадинин тафсири
(«Бизди жайгаштырды») башкача айтканда, өткүнчү жана сабак алуу үчүн гана токтой турган жайга эмес, туруктуу орношуу үчүн түшүрдү. («Түбөлүк туруучу жайга») башкача айтканда, анда жашоо түбөлүк улана турган жана жакшылыктары көп, кубанычтары ар дайым кайталанып, көңүлдү кирдеткен нерселер жок болгондуктан, адам анда жашоону самай турган жайга. Ал жайга жайгаштыруу бизге карата Анын пазилетинен жана жоомарттыгынан болду, биздин амалдарыбыздын акысы катары эмес. Эгер Анын пазилети болбогондо, биз жеткен нерсеге жете алмак эмеспиз.
(«Анда бизге машакат жетпейт жана чарчоо да кыйнабайт») башкача айтканда, денеге да, жүрөккө жана күч-кубатка да, ырахаттардын көптүгүнө да чарчоо тийбейт. Бул Аллах Таала алардын денелерин кемчиликсиз жаралышта кылып, тынымсыз эс алууларына себептерди даярдап берерин көрсөтөт. Ошондуктан аларга машакат да, чарчоо да, санаа да, кайгы да тийбейт. Бул алардын Бейиште уктабай турганын да көрсөтөт.
Анткени уйкунун пайдасы — чарчоону кетирип, эс алдыруу, ал эми Бейиш ээлеринин абалы андай эмес. Мындан тышкары, уйку — кичи өлүм, Бейиш ээлери болсо өлбөйт. Аллах Өзүнүн жакшылыгы жана жоомарттыгы менен бизди алардын катарына кошсун.
Алардын ырахаты толук болуп, лаззаттары кемелине жеткенде, («бизден кайгыны арылткан Аллахка мактоолор болсун!») дешет. Бул ар кандай кайгыны камтыйт: сулуулугундагы, тамак-ашы менен суусундугундагы, ырахаттарындагы, денелериндеги же ал жерде түбөлүк калуусундагы кемчиликтен улам аларга кайгы келбейт. Алар өздөрү көрүп турган ырахаттан да артык нерсе жок болгон абалда болушат, ал эми алардын ырахаты түбөлүктөн түбөлүккө арта берет.
(«Чындыгында, биздин Раббибиз Кечиримдүү») — анткени Ал биздин жаңылыштыктарыбызды кечирди; («Шүгүр кылуучу») — анткени Ал жакшы амалдарыбызды кабыл алып, аларды көбөйттү жана амалдарыбыз да, үмүт-тилектерибиз да жетпеген нерсени Өз пазилетинен берди. Анын кечирими менен алар бардык жагымсыз жана коркунучтуу нерселерден кутулушту, ал эми Анын шүгүрү жана пазилети менен бардык сүйүктүү, эңсеген нерселерге жетишти.
Имам Ибн Касирдин тафсири
(«Бизден кайгыны арылткан Аллахка мактоолор болсун!») — бул корккон нерселерден улам болгон кооптонуу. Ал аны бизден кетирип, дүйнө жана акыреттеги түйшүктөрдөн коркуп, чочулаган нерселерибизден куткарды. Абдуррахман ибн Зайд ибн Аслам атасынан, ал Ибн Умардан риваят кылат: Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) айтты: «“Лаа илааха иллаллах” дегендер үчүн кабырларында да, кайра тирилтилгенде да жалгыздык жана коркунуч болбойт. “Лаа илааха иллаллах” дегендердин баштарынан топуракты кагып, “Бизден кайгыны арылткан Аллахка мактоолор болсун!”
деп жатканын көз алдыма келтирип турам». Бул риваятты Ибн Аби Хатим анын хадиси аркылуу келтирген. Ат-Табарани мындай деди: Бизге Жафар ибн Мухаммад аль-Фирьяби, ага Яхья ибн Муса аль-Марвази, ага Сулайман ибн Абдуллах ибн Вахб аль-Куфи, ага Абдул-Азиз ибн Хаким, ал эми ага Ибн Умар жеткирип риваят кылды. Ал айтты: Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) мындай деген: «“Лаа илааха иллаллах” дегендер үчүн өлүмдө да, кабырларында да, кайра тирилүүдө да жалгыздык жана коркунуч болбойт.
Алар кыйкырык угулганда баштарындагы топуракты кагып жаткандай болуп, мен аларды көрүп тургансыйм. Алар: “Бизден кайгыны арылткан Аллахка мактоолор болсун! Чындыгында, биздин Раббибиз Кечиримдүү, Шүгүр кылуучу”, — дешет». Ибн Аббас жана башкалар: «Ал алардын көптөгөн күнөөлөрүн кечирип, аз гана жакшы амалдарын кабыл алып, сыйлыгын көбөйттү», — дешкен.
(«Өз пазилетинен бизди түбөлүк туруучу жайга жайгаштырды») — алар мындай дешет: «Ал бизге бул даражаны жана бул жайды Өзүнүн пазилети, белеги жана ырайымы менен берди. Биздин амалдарыбыз буга татыктуу эмес эле». Сахих хадисте Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) мындай дегени бекем келген: «Силердин эч кимиңер өз амалы менен Бейишке кирбейт». Алар: «Сиз дабы, оо, Аллахтын Элчиси?» — дешти.
Ал: «Мен да, Аллах мени Өзүнүн ырайымы жана пазилети менен камтыбаса, кире албайм», — деди. («Анда бизге машакат жетпейт жана чарчоо да кыйнабайт») — башкача айтканда, анда бизге кыйынчылык да, алсыроо да тийбейт. «Машакат» менен «чарчоо» деген сөздөрдүн экөө тең түйшүктү билдирет. Бул жерде алардын денелери да, рухтары да чарчабайт деген маани айтылгандай.
Аллах жакшы билет. Дүйнөдө алар ибадат кылуу үчүн өздөрүн кыйнашчу; Бейишке кирген соң алардан диний милдеттер алынып, түбөлүк жана үзгүлтүксүз эс алууда болушат. Аллах Таала мындай деген: «Өткөн күндөрдө кылган амалдарыңар үчүн ырахаттануу менен жегиле жана ичкиле» (аль-Хакка, 24).
Аль-Багавинин тафсири
(«Алар айтышат») башкача айтканда, Бейишке киргенде: («Бизден кайгыны арылткан Аллахка мактоолор болсун!»). «Хазан» жана «хузн» сөздөрүнүн мааниси бир; «бухл» жана «бахл» сөздөрү сыяктуу. Ибн Аббас: «Бул — Тозоктун кайгысы», — деген. Катада: «Өлүмдүн кайгысы», — деген.
Мукатил: «Алар Аллах өздөрүнө эмне кылат деп билбегендиктен кайгырышкан», — деген. Икрима: «Күнөөлөрдүн жана жаман иштердин кайгысы, ошондой эле ибадаттарыбыз кабыл алынбай калабы деген коркунуч», — деген. Аль-Касим: «Немелердин кетип калышына байланышкан кайгы, жүрөктүн өзгөрүп турушу жана акыреттеги абалдан коркуу», — деген. Ошондой эле: «Кыямат күнүнүн үрөй учурган окуяларынан болгон кайгы», — деп айтылган.
Аль-Калби: «Дүйнөдө аларды кыямат күнүнө байланыштуу кайгырткан нерселер», — деген. Саид ибн Жубайр: «Дүйнөдөгү нан табуу түйшүгү», — деген. Ошондой эле: «Жашоо-тиричиликтин түйшүгү», — деп айтылган. Аз-Зажжаж: «Аллах Бейиш ээлерин тиричиликке байланышкан же акыретке тиешелүү бардык кайгылардан арылтты», — деген.
Абу аль-Хасан Али ибн Мухаммад ибн ад-Даххак аль-Хатиб бизге риваят кылды; ага Абу Исхак Ибрахим ибн Мухаммад аль-Исфараини, ага Абу Бакр Ахмад ибн Ибрахим аль-Исмаили, ага Абу аль-Аббас Ахмад ибн Мухаммад ат-Тураби, ага Яхья ибн Абд аль-Хамид, ал эми ага Абдуррахман ибн Зайд ибн Аслам атасынан, ал Ибн Умардан риваят кылган. Ибн Умар айтты: Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) мындай деген: «“Лаа илааха иллаллах” дегендердин кабырларында да, кайра тирилтилгенде да жалгыздык жана коркунуч болбойт.
“Лаа илааха иллаллах” дегендердин баштарынан топуракты кагып, “Бизден кайгыны арылткан Аллахка мактоолор болсун!” деп жатканын көз алдыма келтирип турам».
Аллах Тааланын: («Чындыгында, биздин Раббибиз Кечиримдүү, Шүгүр кылуучу») деген сөзү.
(«Бизди жайгаштырды») — бизди түшүрдү. («Түбөлүк туруучу жайга») — жашоочу жайга. («Өз пазилетинен. Анда бизге машакат жетпейт») — башкача айтканда, ал жерде бизге кыйынчылык жана оор түйшүк келбейт. («Жана чарчоо да кыйнабайт») — чарчоодон улам алсыроо.
«Сахих аль-Бухари» (№ 6549) китебинде мындай деп риваят кылынат: «Бейиште бир жарчы: “Чындыгында, силер дайыма саламатта болосуңар жана эч качан оорубайсыңар; жашайсыңар жана эч качан өлбөйсүңөр!” — деп жар салат».