ከቅጣት መገላገል

የሼኽ አብዱርረሕማን አስ-ሰዕዲ ተፍሲር

ሸይኽ አስ-ሳዕዲ እንዲህ ይላሉ፦ «ሰውን ችግር ወይም በሽታ በሚያጋጥመው ጊዜ፣ እምነቱንና በአላህ ላይ ያለውን መተማመን እያረጋገጠ፣ ያንን መከራ ከእርሱ እንዲያነሳለት አላህን መለመን ይገባዋል።»

የኢማም ኢብን ከሲር ተፍሲር

«ጌታችን ሆይ! ከእኛ ላይ ቅጣቱን አስወግድ፤ እኛ አማኞች ነን» የሚለው ንግግር፣ ከሓዲዎች የአላህን ቅጣትና አሠቃቂ ቅጣቱን በዓይናቸው ሲያዩ ከእነርሱ እንዲያነሳና እንዲያስወግድላቸው እየለመኑ የሚሉት ነው። ይህም፦ «ወደ እሳት በቆሙ ጊዜ ብታያቸው፣ ‘ወዮ! ወደ ዓለም ብንመለስ፣ በጌታችን አንቀጾች ባንክድና ከአማኞችም ብንሆን ምኞታችን ነበር’ ብለው ነበር» ከሚለው ጋር ይመሳሰላል።

(አል-አንዓም፣ 6፡27)። እንዲሁም፦ «ሰዎችንም ቅጣቱ በሚመጣባቸው ቀን አስጠንቅቅ፤ በዚያን ጊዜ በዳዮቹ፦ ‘ጌታችን ሆይ! ወደ ቅርብ ጊዜ አዘግየን፤ ጥሪህን እንቀበላለን፣ መልእክተኞችንም እንከተላለን’ ይላሉ። ‘ከዚህ በፊት ከቦታችሁ እንደማትንቀሳቀሱ አልማችሁ ነበርን?’» (ኢብራሂም፣ 14፡44)።

የአል-በጋዊ ተፍሲር

ሙሐመድ ኢብኑ ኢስማዒል ከያሕያ፣ እርሱም ከወኪዕ፣ እርሱም ከአል-አዕማሽ በማስተላለፍ እንዲህ ዘግበዋል፦ እነርሱ፦ «ጌታችን ሆይ! ከእኛ ላይ ቅጣቱን አስወግድ፤ እኛ አማኞች ነን» አሉ። ከዚያም እንዲህ ተባለ፦ «ከእነርሱ ላይ ቅጣቱን ብናነሳ ወደ ክህደታቸው ይመለሳሉ።» እርሱም ጌታውን ለመነ፤ ከእነርሱም ላይ ቅጣቱ ተነሳ። እነርሱ ግን ወደ ክህደታቸው ተመለሱ፤ ስለዚህም አላህ በበድር ቀን በቀላቸው። ይህም፦ «ግልጽ ጭስ የሚያመጣውን ሰማይ ተጠባበቅ» እስከ «እኛ በቀላጮች ነን» የሚለው ነው።

አቡ ዋሒድ አል-ሚሊሒ ነገሩን፤ አሕመድ ኢብኑ ዐብደላህ አን-ነዕይሚ ነገሩን፤ ሙሐመድ ኢብኑ ዩሱፍ ነገሩን፤ ሙሐመድ ኢብኑ ኢስማዒል ነገሩን፤ ያሕያ ነገሩን፤ ወኪዕ ከአል-አዕማሽ፣ እርሱም ከሙስሊም፣ እርሱም ከመስሩቅ፣ እርሱም ከዐብደላህ እንዲህ ማለታቸውን አስተላለፉ፦ «አምስት ነገሮች አልፈዋል፤ አል-ሊዛም፣ አር-ሩም፣ አል-በጥሻ፣ ጨረቃውና ጭሱ።»

አንዳንዶች ግን፦ «ይህ ጭስ ከትንሣኤ ቀን በፊት የሚመጣ ሲሆን ገና አልመጣም። ወደ ከሓዲዎችና ግብዞች ጆሮዎች ውስጥ ይገባል፤ ስለዚህም እንደ በሙቀት የተጠበሰ ራስ ይሆናል። አማኙን ግን እንደ ጉንፋን ያጋጥመዋል። ምድርም ሁሉ እሳት እንደተለኮሰበት ቤት ትሆናለች» አሉ። ይህ የኢብኑ ዐባስ፣ የኢብኑ ዑመርና የአል-ሐሰን አስተያየት ነው።

አቡ ሰዒድ አሽ-ሸሪሒ ነገሩን፤ አቡ ኢስሓቅ አስ-ሰዕለቢ ነገሩን፤ ዑቀይል ኢብኑ ሙሐመድ አል-ጁርጃኒ ነገሩን፤ አቡ አል-ፈረጅ አል-ሙዓፋ ኢብኑ ዘከሪያ አል-በግዳዲ ነገሩን፤ ሙሐመድ ኢብኑ ጀሪር አጥ-ጠበሪ ነገሩን፤ ዒሳም ኢብኑ ረዋድ ኢብኑ አል-ጀራሕ ነገሩን፤ አባቱ ነገሩት፤ አቡ ሱፍያን ኢብኑ ሰዒድ ነገሩት፤ መንሱር ኢብኑ አል-ሙዕተሚር ከረብዒ ኢብኑ ሒራሽ እንዲህ ማለቱን አስተላለፉ፦ «ሑዘይፋ ኢብኑ አል-የማንን ሰማሁ፤ እርሱም የአላህ መልእክተኛ ﷺ እንዲህ ሲሉ አስተላለፈ፦ ‘የምልክቶቹ የመጀመሪያዎች ጭሱ፣ ዒሳ ኢብኑ መርየም መውረዱና ከዐደን አቢየን ሥር የሚወጣ እሳት ናቸው፤ ሰዎችንም ወደ መሰብሰቢያው ይነዳቸዋል። እነርሱ በቀትር ሲያርፉ አብሯቸው ያርፋል።’» ሑዘይፋም፦ «የአላህ መልእክተኛ ሆይ! ጭሱ ምንድነው?»

አለ። እርሳቸውም ይህን አንቀጽ አነበቡ፦ «ሰማይም ግልጽ ጭስ በሚያመጣበት ቀን»። ጭሱ በምሥራቅና በምዕራብ መካከል ያለውን ሁሉ ይሞላል፤ አርባ ቀንና ሌሊት ይቆያል። አማኙን እንደ ጉንፋን ያጋጥመዋል፤ ከሓዲውን ግን እንደ ሰከረ ሰው ያደርገዋል፤ ከአፍንጫው፣ ከጆሮዎቹና ከጀርባው ይወጣል።»