Azapdan halas bolmak dilegi
رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ، إِنَّا مُؤْمِنُونَ.
رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ
Audio ýazgyny ýükläp bolmady. Soňrak gaýtadan synanyşyň.
Eý, Rabbimiz! Biziň üstümizden azaby aýyr, çünki biz iman getirendiris.
Doga «ikşif» (اكْشِفْ — aýyr, halas et) buýrugy bilen aýdylýar. Ol gurakçylykdan, epidemiýalardan, uruşlardan we agyr betbagtçylyklardan halas bolmak üçin edilýän dilegdir.
Şeýh Abdurrahman as-Sagadiniň tefsiri
Şeýh as-Sa‘di şeýle ýazýar: «Adama kynçylyk ýa-da kesel ýetende, iman edýändigini we Allaha bil baglaýandygyny tassyklap, bu belany özünden aýyrmagy üçin Allaha ýalbarmalydyr».
Imam Ibn Kesiriň tefsiri
«Eý, Rabbimiz! Biziň üstümizden azaby aýyr, çünki biz iman getirendiris» diýen söz barada: bu, kapyrlaryň Allanyň azabyny we jezasyny görenlerinde, ony özlerinden aýyrmagyny we ýok etmegini sorap aýdýan sözleridir. Munuň ýaly, Allatagala şeýle diýýär: «Olaryň oda dikeldilen wagtyny görseň, olar: “Käşgä, yzyna gaýtarylsakdyk, Rabbimiziň aýatlaryny ýalan hasaplamasakdyk we iman getirenlerden bolsakdyk!” diýerler» («Al-An‘am», 27).
Şeýle hem: «Adamlara azabyň geljek güni barada duýdur. Şonda zulum edenler: “Eý, Rabbimiz! Bizi az salymlyk yza goý, çakylygyňy kabul ederis we ilçilere eýereris” diýerler. Olara: “Mundan öň siziň ýitip gitmejekdigiňize ant içmändiňizmi?” diýler» («Ibrahim», 44).
Bagawiniň tefsiri
Muhammet ibn Isma‘il Ýahýadan, ol Waki‘den, ol al-A‘maşdan rowaýat edip şeýle diýdi: Olar: «Eý, Rabbimiz! Biziň üstümizden azaby aýyr, çünki biz iman getirendiris» diýdiler. Oňa: «Eger Biz olary azapdan halas etsek, olar ýene kapyrlyga dolanarlar» diýildi. Ol Rabbine doga etdi, şonda Ol olary halas etdi.
Emma olar ýene-de öňki ýagdaýlaryna dolandylar. Şonda Allah olardan Bedir güni ar aldy. «Açyk-aýdyň tüsse bilen asmanyň gelmegine garaş» diýen sözünden başlap, «Biz ar alarys» diýen sözüne çenli bolan aýatlaryň manysy şudur.
Abdulwahid al-Milihiden, ol Ahmad ibn Abdullah an-Na‘imiden, ol Muhammet ibn Ýusufdan, ol Muhammet ibn Isma‘ilden, ol Ýahýadan, ol Waki‘den, ol al-A‘maşdan, ol Muslimden, ol Masruqdan, ol bolsa Abdullahdan habar berdi. Ol şeýle diýdi: «Bäş zat eýýäm bolup geçdi: al-Lizam, rumlylar, güýçli urgy, Aý we tüsse».
Käbir alymlar bolsa şeýle diýdiler: Bu, Kyýamatdan öň peýda boljak, entek gelmedik tüssedir. Ol kapyrlaryň we mynapyklaryň gulaklaryna girip, kelle bişen ýaly ýagdaý döreder; möminlere bolsa sowuklama ýaly täsir eder. Ýer ýüzi tutuşlygyna ot ýakylan öý ýaly bolar. Bu, Ibn Abbasdan, Ibn Umardan we al-Hasandan gelen pikirdir.
Abu Sa‘id ash-Shurayhiden, ol Abu Ishaq ath-Tha‘labiden, ol ‘Aqil ibn Muhammet al-Jurjaniden, ol Abu al-Faraj al-Mu‘afa ibn Zakariýa al-Bagdadiden, ol Muhammet ibn Jarir at-Tabariden, ol ‘Isam ibn Rawwad ibn al-Jarrahdan, ol kakasyndan, ol Abu Sufýan ibn Sa‘idden, ol Mansur ibn al-Mu‘tamirden, ol Rubay‘ ibn Hirashdan habar berdi.
Rubay‘ şeýle diýdi: «Hudhaýfa ibn al-Ýamanyň: “Men Allahyň ilçisiniň (Allah oňa ýalkaw we parahatlyk bersin): ‘Ilkinji alamatlar — tüsse, Isa ibn Merýemiň inmegi we Adanyň Aýban diýen ýeriniň düýbünden çykyp, adamlary ýygnanyşýan ýere sürjek otdur; adamlar günortan dynç almaga oturanlarynda ol hem olar bilen bile dynç alar’ diýendigini eşitdim” diýenini eşitdim». Hudhaýfa: «Eý, Allahyň ilçisi, tüsse nämedir?» diýip sorady. Ol şu aýaty okady: «Asmanyň açyk-aýdyň tüsse getirjek güni» (ad-Duhan, 10).
Ol gündogardan günbatara çenli aralygy dolduryp, kyrk gije-gündiz durar. Mömin ony sowuklama ýaly duýar, kapyr bolsa serhoş ýaly ýagdaýa düşer; tüsse onuň burnundan, gulaklaryndan we yz tarapyndan çykar.
«Sahih al-Buhari» kitabynda (1007-nji hadys) Masruqdan rowaýat edilmegine görä, Ibn Mas‘ud kureýşlileriň başyna gelen tüsse we açlyk barada gürrüň beripdir.