આઝાબથી મુક્તિની દુઆ

શેખ અબ્દુર્રહમાન અસ-સાદીની તફસીર

શેખ અસ્-સઅદી લખે છે: «જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પર તકલીફ કે બીમારી આવી પડે, ત્યારે તેણે અલ્લાહને વિનંતી કરવી જોઈએ કે તે તેની પાસેથી આ આફત દૂર કરે; અને આ રીતે પોતાના ઈમાન તથા તેના પરના ભરોસાની પુષ્ટિ કરવી જોઈએ».

ઇમામ ઇબ્ન કસીરની તફસીર

અને અલ્લાહના શબ્દો: «હે અમારા રબ! અમારી પાસેથી આઝાબ દૂર કરી દે; નિશ્ચિતપણે અમે ઈમાન લાવનારા છીએ»નો અર્થ એ છે કે જ્યારે કાફિરો અલ્લાહનો આઝાબ અને તેની સજા નજરે જોશે, ત્યારે તેઓ તેને દૂર કરવા અને પોતાના પરથી હટાવવા માટે વિનંતી કરશે. જેમ કે અલ્લાહના આ શબ્દોમાં છે: «અને જો તમે જુઓ જ્યારે તેઓ આગ સામે ઊભા કરવામાં આવશે, તો તેઓ કહેશે: ‘કાશ, અમને પાછા મોકલવામાં આવે, તો અમે અમારા રબની આયતોને જૂઠી ન ઠેરવીએ અને ઈમાનવાળાઓમાંના થઈ જઈએ’» (અલ્-અનઆમ, 6:27). તેવી જ રીતે આ શબ્દોમાં: «અને લોકોને તે દિવસથી ચેતવો જ્યારે તેમના પર આઝાબ આવશે, ત્યારે અત્યાચારીઓ કહેશે: ‘હે અમારા રબ!

અમને થોડા સમય માટે મુલતવી રાખ, અમે તારી હાકલ સ્વીકારીશું અને રસૂલોનું અનુસરણ કરીશું.’ શું તમે અગાઉ કસમો ખાઈને નહોતા કહ્યું કે તમારું સ્થાનાંતર થશે જ નહીં?» (ઇબ્રાહીમ, 14:44).

અલ-બગવીની તફસીર

મુહંમદ બિન ઇસ્માઈલએ યહ્યા પાસેથી, તેમણે વકી‘ પાસેથી અને તેમણે અલ્-અઅમશ પાસેથી રિવાયત કરી છે કે તેમણે કહ્યું: તેઓએ કહ્યું: «હે અમારા રબ! અમારી પાસેથી આઝાબ દૂર કરી દે; નિશ્ચિતપણે અમે ઈમાન લાવનારા છીએ.» ત્યારે તેમને કહેવામાં આવ્યું: «જો અમે તેમની પાસેથી આઝાબ દૂર કરી દઈએ, તો તેઓ ફરીથી પોતાના કુફ્ર તરફ પાછા ફરશે.» પછી તેમણે પોતાના રબને દુઆ કરી, તો તેણે તેમની પાસેથી આઝાબ દૂર કર્યો; પરંતુ તેઓ ફરી પાછા ફર્યા, તેથી અલ્લાહે બદ્રના દિવસે તેમની પાસેથી બદલો લીધો.

આ જ અલ્લાહના આ શબ્દોનો અર્થ છે: «તો તમે રાહ જુઓ તે દિવસની, જ્યારે આકાશ સ્પષ્ટ ધુમાડો લાવશે»થી લઈને «નિશ્ચિતપણે અમે બદલો લેનારા છીએ» સુધી.

અબુલ્-વાહિદ અલ્-મિલીહી અમને જણાવે છે: અહમદ બિન અબ્દુલ્લાહ અન્-નુઅયમી અમને જણાવે છે: મુહંમદ બિન યુસુફે અમને હદીસ સંભળાવી: મુહંમદ બિન ઇસ્માઈલએ અમને હદીસ સંભળાવી: યહ્યાએ અમને હદીસ સંભળાવી: વકી‘એ અમને અલ્-અઅમશ પાસેથી, તેમણે મુસ્લિમ પાસેથી, તેમણે મસરૂક પાસેથી અને તેમણે અબ્દુલ્લાહ પાસેથી રિવાયત કરી કે તેમણે કહ્યું: «પાંચ ઘટનાઓ થઈ ચૂકી છે: અલ્-લિઝામ, રોમનોનો પ્રસંગ, અલ્-બત્શા [કઠોર પકડ], ચંદ્ર અને ધુમાડો.»

કેટલાક લોકોએ કહ્યું છે: આ એવો ધુમાડો છે જે કિયામત પહેલાં આવશે અને હજુ આવ્યો નથી. તે કાફિરો અને મુનાફિકોના કાનમાં પ્રવેશશે, અહીં સુધી કે તેઓ માટે તે શેકેલા માથા જેવો થઈ જશે; અને મોમિનને તેનાથી શરદી જેવી અસર થશે. આખી ધરતી એવી થઈ જશે જાણે આગ સળગાવેલા ઘરમાં હોય. આ ઇબ્ન અબ્બાસ, ઇબ્ન ઉમર અને અલ્-હસનનો મત છે.

અબૂ સઈદ અશ્-શુરૈહી અમને જણાવે છે: અબૂ ઇશાક અસ્-સઅલબી અમને જણાવે છે: ઉકૈલ બિન મુહંમદ અલ્-જરજાની અમને જણાવે છે: અબુલ્-ફરજ અલ્-મુઆફા બિન ઝકરિયા અલ્-બગદાદીએ અમને હદીસ સંભળાવી: મુહંમદ બિન જરીર અત્-તબરીએ મને હદીસ સંભળાવી: ઇસામ બિન રવ્વાદ બિન અલ્-જર્રાહે અમને હદીસ સંભળાવી: મારા પિતાએ અમને હદીસ સંભળાવી: અબૂ સુફિયાન બિન સઈદે અમને હદીસ સંભળાવી: મનસૂર બિન અલ્-મુઅતમિરે રિબઈ બિન હિરાશ પાસેથી રિવાયત કરી કે તેમણે કહ્યું: મેં હુઝૈફા બિન અલ્-યમાનને કહેતા સાંભળ્યા: અલ્લાહના રસૂલે ﷺ કહ્યું: «નિશાનીઓમાં સૌપ્રથમ ધુમાડો, ઈસા બિન મરયમનું અવતરણ અને અદન અબયનના તળિયેથી નીકળતી આગ છે, જે લોકોને મહશર તરફ હાંકી લઈ જશે અને તેઓ જ્યાં બપોરનો આરામ કરશે ત્યાં તેમની સાથે રોકાશે.»

હુઝૈફાએ પૂછ્યું: «હે અલ્લાહના રસૂલ! ધુમાડો શું છે?» તો તેમણે આ આયત પઢી: «જે દિવસે આકાશ સ્પષ્ટ ધુમાડો લાવશે.» તે પૂર્વ અને પશ્ચિમની વચ્ચેની જગ્યા ભરી દેશે અને ચાલીસ દિવસ અને રાત સુધી રહેશે. મોમિનને તેની અસર શરદી જેવી થશે, જ્યારે કાફિર પર તેની અસર નશામાં ધૂત માણસ જેવી થશે; તેનાં નસકોરાં, કાન અને પાછળના માર્ગમાંથી ધુમાડો નીકળશે.