Азап дӀаяьккха дехар

Шейх Абдуррахман ас-Саадин тафсир

Шейх ас-Саадица яздина: «Цхьанна а адамна азап я кхерам тӀеэша йолуш, цуьнан тӀера иза дӀаяккха Аллахе тӀе дӀадогӀуш деха деза, иза Веза-Валахь волчунна ийман а, цунна теваккал а билгалдеш».

Имам Ибн Касира тафсир

Цуьнан: «Тхан Дела, тхуна тӀера азап дӀаяккха, баккъалла а, тхо иман дечу нах бу», — цӀахь дӀахьо къинош долчу нах, АллахӀан азап а цуьнан къинхетам боцуш йолу къийла тӀекхаьчча, иза дӀаяккха а, дӀаяккха а дехаш. Иза, АллахӀан дешнашца, ма-дарра ду: «Хьо вуьйлахь хьоьга, цар цӀаьххьана цӀеран юкъахь хьала а хьийзина, бохуш: “Аьхке, тхо дӀахӀоттийта, Тхан Дала аяташ лгалур дац, тхо иман долчу нах хир ду”» (аль-АнӀам, 27).

Иза а, АллахӀан дешнашца, ма-дарра ду: «Нахка хьехар дехьа, азап дӀакхаьчарна тӀехь, гӀалат дина нах бохур бу: “Тхан Дела, хьоьга дехьа, тхуна кӀезиг хан дӀайолийта, Тхуна хьоьга дӀадехарна жоп лур ду, элчанашна тӀаьхьа а кхочур ду”». (Царна дийр ду:) «Хьалха хьоьш кхузара дӀадаьхна дац аьлла Дала тӀаьхье дина дац?» (Ибраһим, 44).

Аль-Багавин тафсир

Мухьаммад бин ИсмаӀил Йахьяна тӀера, ВәкиӀа тӀера, АӀмашана тӀера риваят дина, иза элира: «Цар элира: “Тхан Дела, тхуна тӀера азап дӀаяккха, баккъалла а, тхо иман дечу нах бу”». Цунна элира: «Тхо царна тӀера азап дӀаяккхахь, цар къиношка тӀаьхьа юхахь дӀабогӀур бу». Ткъа цо Далла дуӀа дина, цунна тӀера иза дӀаяккхира. Цар юхахь къиношка тӀаьхьа дӀабахира, ткъа АллахӀа Бадранан дийнахь царна лазам бира.

Иза ду цуьнан дешнашна ма-дарра: «ТӀехьахье, хьалха хьоьга дӀаьххье дудуьйлахь хӀаваьрра», — аьлла, «тхо хьалха хьоьга дӀаьххье дудуьйлахь», — аьллачу аятан чулацам. «Тхо, баккъалла а, лазам бечу нах бу» — цуьнга кхаччалц.

Абу-ль-Вахид аль-Малихица тхоьга дийцира: Ахмад бин Абдуллах ан-НуӀаймица тхоьга дийцира: Мухьаммад бин Юсуфа тхоьга дийцира: Мухьаммад бин ИсмаӀила тхоьга дийцира: Йахьяна тхоьга дийцира: ВәкиӀа тӀера, АӀмашана тӀера, Муслимана тӀера, Масрукъана тӀера, АбдуллахӀана тӀера, иза элира: «Пхиъ дӀадаьхна: лазам, румаш, батшата, маьлхан аьрхӀа а, хӀаваьрра а».

Цхьаболчу нахана дуьхьал, иза Къияман дийнахь хьалха дӀакхочур долу хӀаваьрра ду, иза хӀинца хьакхаьчна дац. Иза къинош долчу нах а, мунафикъаш а, церан юьхьанна тӀехь гӀотта дуьйлахь, хӀайаьллачу кӀал а ма-дарра. Иман долчу нахана иза саьхьан хьажар санна хилар ду, ткъа лаьтта дукхалла, цуьнга цӀе йоккхучу цӀенан юкъ санна хилар ду. Иза Ибн Аббасан, Ибн Умаран а, Хьасанан а къамел ду.

Абу СаӀид аш-ШурайхӀица тхоьга дийцира: Абу Исхакъ ас-СаӀлабица тхоьга дийцира: ӀАкил бин Мухьаммад аль-Джуржаница тхоьга дийцира: Абу-ль-Фараж аль-МуӀафа бин Закарийя аль-Багъдадица тхоьга дийцира: Мухьаммад бин Жарира тхоьга дийцира: ӀИссам бин Рәвад бин аль-ДжаррахӀа тхоьга дийцира: цуьнан даьс тхоьга дийцира: Абу Суфьян бин СаӀида тхоьга дийцира: Мансур бин аль-МуӀтамар РабиӀ бин Хьираша тӀера риваят дина, иза элира: Хьузайфа бин аль-Йаман элира тӀаьхье схьадоьллий гӀуллакхашна тӀера: «Хьалхара аятан белгало хӀаваьрра, Иса бин Марьям хьажар а, Адн Абайнан чӀегӀарчу кӀорггахьара цӀе схьаялар а ду.

Цо нах маьхьшаранна тӀе дӀахӀотто, нахалца дӀа а лелаш, цар тӀехь кӀел а доьллу». Хьузайфа элира: «АллахӀан Элча, хӀара хӀаваьрра хӀун ду?» Цо хӀара аят йоӀуш: «Дийнахь хӀаваьрра схьадоьллий, ма-дарра», — аьлла. Иза маьрша а, маьрша а арахь-хьалхахьа долчу юккъехь кхочур ду, ткъа нийса кӀирах а, буьйса а кхочур ду.

Иман долчу нахана цуьнга къизам кхачар, саьхьан хьажар санна хир ду. Къинош долчу нахана, цӀаьххьана саьхьанахь хьоьржуш хилар санна хир ду; иза царна сийна, берашна а, боьлхучу чӀагӀа а тӀера аракхочур ду.