Azaptan qurtulmaq içün dua

Şeyh Abdurrahman es-Saadiniñ tefsiri

Şeyh es-Saadi yaza: «İnsannı bir qıyınlıq yaki hastalıq basqanda, onı bu belâdan qurtarması içün Allahqa yalvarması, imanını ve Oña tevekkül etkenini beyan etmesi kerek».

İmam İbn Kesirniñ tefsiri

«Rabbimiz, bizden azapnı ketir; biz, şübhesiz, iman etkenleriz», sözlerine kelgende, bunıñ manası şudur: kâfirler Allahnıñ azabını ve cezasını közleri ile körgen vaqıtta, ondan qurtulmaq ve azapnı özlerinden ketirmekni isteyerek böyle derler. Nitekim Allahnıñ şu sözlerinde olğanı kibi: «Ateşniñ qasında turğanda, olarnıñ: “Keşke, biz qaytarılsa edik de Rabbimizniñ ayetlerini yalanlamasa edik ve iman etkenlerden olsa edik”, degennlerini bir körseñ!» (el-En’am, 27). Ve yine şu ayette: «İnsanlarnı azap olarnıñ üstüne kelecek künden qorqut.

O vaqıtta zalımlar: “Rabbimiz, bizi az bir müddetke qadar keçiktir, Seniñ davetiñe cevap berir ve elçilere uyarmız”, derler. Halbuki, evelden “Bizim içün yoq olmaq yoqtır”, dep yemin etmegen ediñizmi?» (İbrahim, 44).

el-Bağaviniñ tefsiri

Muhammed ibn İsmail, Yahya’dan, o Veki’den, o da el-A’meş’ten rivayet etti: «Onlar: “Rabbimiz, bizden azapnı ketir; biz, şübhesiz, iman etkenleriz”, dediler». Oña: «Eger olarnı azapdan qurtarsaq, olar kâfirliklerine keri qaytacaqlar», denildi. O ise Rabbine dua etti; Allah olarnı azapdan qurtardı, amma olar keri qayttılar. Şunıñ içün Allah Bedir kününde olardan öç aldı.

İşte bu, Allahnıñ şu sözleridir: «O kök ap-açıq bir tütün ketirecek kündi közle» sözlerinden «Biz, şübhesiz, öç alıcılarız» sözlerine qadar.

Bize Abdülvahid el-Melihi haber berdi; oña Ahmed ibn Abdullah en-Nuaymi haber berdi; oña Muhammed ibn Yusuf haber berdi; o, Muhammed ibn İsmailge, o Yahyağa, o Veki’ge, o el-A’meş’ke, o Müslimge, o Mesruq’qa, o da Abdullah’qa haber berdi. Abdullah dedi: «Beş şey olup keçti: el-Lizam, er-Rum, el-Batşa, el-Qamer ve ed-Duhan».

Bir toplulıq ayttı: bu, Qıyamet qopmazdan evel kelecek, lâkin daa kelmegen tütündir. Ol kâfirlerniñ ve münafıqlarnıñ qulaqlarına kirip, olarnı qızdırılğan baş kibi yapacaq; müminge ise ondan nezlege beñzegen bir al yetişecek. Yerniñ tamamalığı içinde ateş yaqılğan bir ev kibi olacaq. Bu, İbn Abbas, İbn Ömer ve el-Hasan’niñ sözidir.

Bize Ebu Sa’id eş-Şureyhi haber berdi; oña Ebu İshaq es-Sa’lebi haber berdi; oña Aqil ibn Muhammed el-Cürcani haber berdi; o, Ebu’l-Ferec el-Mu’afa ibn Zekeriyya el-Bağdadi’den, o Muhammed ibn Cerir et-Taberi’den, o da İsam ibn Revvad ibn el-Cerrah’tan rivayet etti. İsamnıñ babası haber berdi: Ebu Süfyan ibn Sa’id bizge haber berdi; o, Mansur ibn el-Mu’temir’den, o da Reb’i ibn Hiraş’tan rivayet etti. Reb’i dedi: «Huzeyfe ibn el-Yeman’niñ şöyle aytqanını eşittim: Allahnıñ Resuli (sallallahu aleyhi ve sellem) buyurdı: “Ayetlerniñ ilki — tütün, Meryem oğlu İsa’nıñ inmesi ve Aden-i Ebyen’niñ tübünden çıqqan ateştir.

O, insanlarnı Mahşer yerine sürer ve olar bir yerde toqtap qalganda, ol da olar ile toqtay.”» Huzeyfe: «Ya Resulallah, tütün nedir?» dep soradı. Resulullah şu ayetni oqıdı: «O kök ap-açıq bir tütün ketirecek kündi». Tütün şarq ile ğarb arasındaki mesafeni toldurır ve qırq kün-gece qalır.

Mümin ondan nezlege beñzegen bir al sezer; kâfir ise sersem insannıñ alına tüşer: tütün onıñ burnundan, qulaqlarından ve arqasından çıqar.