Baryada in dhibka laga qaado

Tafsiirka Sheekh Cabdiraxmaan As-Sacdi

Sheekh As-Saʿdi wuxuu qorayaa: “Marka qofka ay haleesho dhibaato ama cudur, waa inuu Alle ka baryaa inuu dhibkaas ka qaado, isagoo xaqiijinaya iimaankiisa iyo tawakkulkiisa isaga.”

Tafsiirka Imaam Ibnu Kathiir

Hadalkiisa ah: “Rabbiyow naga qaad cadaabka; annagu waan rumaysannahay” wuxuu ka dhigan yahay in gaaladu, markay arkaan cadaabka iyo ciqaabta Alle, ay baryaan in laga qaado oo laga faydo. Sidaas oo kale ayuu Alle yiri: “Haddaad arki lahayd markay Naarta hor istaagaan, iyagoo leh: ‘Allaahayoow, ma naloo celin lahaa [adduunka], markaas ma beenin lahayn aayadaha Rabbigeen, waxaana noqon lahayn mu’miniinta!’” (Al-Ancaam, 6:27). Sidoo kale: “Uga dig dadka Maalinta uu cadaabku u imanayo, markaas kuwa dulmiga falay ay oran doonaan: ‘Rabbiyow, dib noo dhig muddo dhow; waan ajiibaynaa baaqaaga, rusushana waan raacaynaa.’

[Waxaa lagu oran doonaa:] ‘Miyaanaydaan horay ugu dhaaran inaanaydaan guurayn?’” (Ibraahiim, 14:44).

Tafsiirka Al-Baqawi

Muxammad bin Ismaaciil wuxuu ka wariyey Yaxya, kaas oo ka wariyey Wakiic, isaga oo ka wariyey Al-Aʿmash, inuu yiri: Waxay yiraahdeen: “Rabbiyow naga qaad cadaabka; annagu waan rumaysannahay.” Markaas waxaa lagu yiri: “Haddii aan ka qaadno, waxay ku noqonayaan gaalnimadoodii.” Markaasuu Rabbigiis baryay, Alle-na wuu ka qaaday; dabadeed way ku noqdeen gaalnimadoodii, markaasuu Alle kaga aarsaday Maalintii Badar. Taasina waa macnaha hadalkiisa: “Ee sug Maalinta ay samadu keeni doonto qiiq muuqda,” ilaa hadalkiisa: “Annagu waan ka aarsanaynaa.”

Abu Cabdullaah wuxuu noo sheegay; waxaa noo sheegay Axmed bin Cabdullaah An-Nucaymi; waxaa noo sheegay Muxammad bin Yuusuf; waxaa noo sheegay Muxammad bin Ismaaciil; waxaa noo sheegay Yaxya; waxaa noo sheegay Wakiic, isaga oo ka wariyey Al-Aʿmash, Muslim, Masruuq, iyo Cabdullaah, inuu yiri: “Shan arrimood ayaa dhacay: Al-Lizaam, Rooma, weerarkii xoogga badnaa, dayaxii iyo qiiqii.”

Qaar kalena waxay yiraahdeen: Waa qiiq iman doona ka hor Qiyaamaha, welina ma iman. Wuxuu geli doonaa dhegaha gaalada iyo munaafiqiinta, ilaa ay u ekaadaan madax la dubay. Mu’minkana wuxuu ku yeelan doonaa wax u eg hargab. Dhulka oo dhanna wuxuu noqon doonaa sida guri dab lagu shiday. Sidaas waxaa qaba Ibnu Cabbaas, Ibnu Cumar iyo Al-Xasan.

Abuu Saciid Ash-Shurayxi wuxuu noo sheegay; waxaa noo sheegay Abuu Isxaaq Ath-Thaclabiy; waxaa noo sheegay Caqiil bin Muxammad Al-Jurjaani; waxaa noo sheegay Abul-Faraj Al-Mucaafaa bin Zakariyyaa Al-Baqdaadi; waxaa noo sheegay Muxammad bin Jariir At-Tabari; waxaa ii sheegay Cisaam bin Rawaad bin Al-Jarraax; waxaa ii sheegay aabbahay; waxaa noo sheegay Abuu Sufyaan bin Saciid; waxaa noo sheegay Mansuur bin Al-Muctamir, isaga oo ka wariyey Ribci bin Xiraash, inuu yiri: Waxaan maqlay Xudhayfah bin Al-Yamaan oo leh: Rasuulka Alle (naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaatee) wuxuu yiri:

“Calaamadaha ugu horreeya waa qiiqa, soo degista Ciise bin Maryam, iyo dab ka soo bixi doona gunta Cadan Abyan, kaas oo dadka u kaxayn doona goobta la isu soo kulminayo; wuu la joogi doonaa marka ay nastaan.” Xudhayfah wuxuu yiri: “Rasuulkii Allow, muxuu yahay qiiqu?” Markaasuu akhriyey aayaddan: “Maalinta ay samadu keeni doonto qiiq muuqda.” Wuxuu buuxin doonaa inta u dhexaysa bari iyo galbeed, wuxuuna jiri doonaa afartan maalmood iyo habeen.

Mu’minka waxaa ku dhici doona wax u eg hargab, gaalkana wuxuu ku noqon doonaa sida qof sakhraansan; qiiqu wuxuu ka soo bixi doonaa sankiisa, dhegihiisa iyo dabadiisa.”