Pagpapatawad at Kadalisayan ng Puso

Tafsir ni Shaykh Abdurrahman as-Sa’di

Sapat nang kabutihan para sa mga sumunod sa kanila ang lumakad sa kanilang mga yapak at sumunod sa kanilang patnubay. Kaya binanggit ng Allah ang mga sumunod na kabilang sa kanila ang tumatahak sa kanilang landas at sumusunod sa kanila: “At ang mga dumating pagkaraan nila,” ibig sabihin, pagkaraan ng mga Muhajir at Ansar, “ay nagsasabi” bilang tapat na pagpapayo sa kanilang mga sarili at sa iba pang mga mananampalataya: “Panginoon namin, patawarin Mo kami at ang mga kapatid namin na nauna sa amin sa pananampalataya.”

Saklaw ng panalanging ito ang lahat ng mananampalataya: ang mga nauna, kabilang ang mga Kasamahan, at ang mga nauna sa kanila at sumunod sa kanila. Kabilang sa mga kabutihan ng pananampalataya na nakikinabang ang mga mananampalataya sa isa’t isa at nagdarasal sila para sa isa’t isa, dahil sa pagkakaisa nila sa pananampalataya. Ito ang nagtatatag ng ugnayang magkakapatid sa mga mananampalataya; kabilang sa mga bunga nito ang pagdarasal nila para sa isa’t isa at pagmamahalan nila sa isa’t isa.

Dahil dito, binanggit ng Allah sa panalangin ang pag-aalis ng poot sa puso—maliit man o malaki. Kapag nawala ito, naitatatag ang kabaligtaran nito: pagmamahalan ng mga mananampalataya, katapatan sa isa’t isa, tapat na pagpapayo, at iba pang kabilang sa mga karapatan ng mga mananampalataya. Inilarawan ng Allah bilang mga mananampalataya ang mga sumunod pagkaraan ng mga Kasamahan, sapagkat ang kanilang pahayag na “nauna sa amin sa pananampalataya” ay patunay na kapwa sila sumasampalataya at sumusunod sa mga Kasamahan sa mga paniniwala at saligang prinsipyo ng pananampalataya.

Sila ang Ahl al-Sunnah wa al-Jama‘ah, sapagkat sila lamang ang ganap na tumutugma sa paglalarawang ito.

Inilarawan din sila bilang mga kumikilala sa kanilang mga kasalanan at humihingi ng kapatawaran para sa mga ito, humihingi ng kapatawaran ng Allah para sa isa’t isa, at nagsisikap na alisin sa kanilang mga puso ang poot at hinanakit laban sa kanilang mga kapatid na mananampalataya. Ang pagsusumamo nila nito ay nangangailangan at nagpapahiwatig ng mga bagay na nabanggit namin: na mahalin nila ang isa’t isa, na naisin ng bawat isa para sa kapatid niya ang nais niya para sa sarili niya, at na maging tapat sila sa pagpapayo sa isa’t isa sa harap man o sa likuran, buhay man o pumanaw na.

Ipinakikita ng marangal na talatang ito na kabilang ito sa mga karapatan ng mga mananampalataya sa isa’t isa.

Pagkatapos ay tinapos nila ang kanilang panalangin sa dalawang marangal na pangalan ng Allah na nagpapahiwatig ng ganap na awa Niya, ng tindi ng Kanyang habag at kabutihan sa kanila. Kabilang dito—at isa ito sa pinakamahalaga—ang pagkakaloob Niya sa kanila ng kakayahang gampanan ang mga karapatan ng Allah at ang mga karapatan ng Kanyang mga lingkod.

Ang tatlong pangkat na ito ang mga pangkat ng pamayanang ito, at sila ang karapat-dapat sa fay’ na inilalaan para sa mga kapakinabangan ng Islam. Sila ang tunay na mga karapat-dapat dito. Nawa’y ibilang tayo ng Allah sa kanila, sa pamamagitan ng Kanyang kagandahang-loob at kabutihang-loob.

Tafsir ni Imam Ibn Kathir

Ang mga salita ng Allah na “At ang mga dumating pagkaraan nila ay nagsasabi: ‘Panginoon namin, patawarin Mo kami at ang mga kapatid namin na nauna sa amin sa pananampalataya, at huwag Mong ilagay sa aming mga puso ang poot laban sa mga sumampalataya. Panginoon namin, tunay na Ikaw ay Mahabagin, Maawain’” ay tumutukoy sa ikatlong pangkat na ang mga maralita ay may karapatan sa yaman ng fay’: ang mga Muhajir, pagkatapos ay ang mga Ansar, at pagkatapos ay ang mga sumunod sa kanila nang buong kabutihan.

Gaya ng sinabi ng Allah sa talata sa Surat al-Tawbah: “At ang mga naunang nanguna sa pananampalataya mula sa mga Muhajir at Ansar, at ang mga sumunod sa kanila nang buong kabutihan—nalugod ang Allah sa kanila.” Ang mga sumunod sa kanila nang buong kabutihan ay yaong sumusunod sa kanilang mabubuting bakas at magagandang katangian at dumadalangin para sa kanila nang lihim at hayagan.

Kaya sinabi ng Allah sa marangal na talatang ito: “At ang mga dumating pagkaraan nila ay nagsasabi,” ibig sabihin, sinasabi nila: “Panginoon namin, patawarin Mo kami at ang mga kapatid namin na nauna sa amin sa pananampalataya, at huwag Mong ilagay sa aming mga puso ang poot”—ibig sabihin, pagkamuhi at inggit—“laban sa mga sumampalataya. Panginoon namin, tunay na Ikaw ay Mahabagin, Maawain.”

Napakahusay ng paghihinuha ni Imam Malik mula sa marangal na talatang ito: ang isang Rafidi na nilalait ang mga Kasamahan ay walang bahagi sa yaman ng fay’, sapagkat wala sa kanya ang katangiang ipinuri ng Allah sa mga taong ito sa kanilang pahayag: “Panginoon namin, patawarin Mo kami at ang mga kapatid namin na nauna sa amin sa pananampalataya, at huwag Mong ilagay sa aming mga puso ang poot laban sa mga sumampalataya. Panginoon namin, tunay na Ikaw ay Mahabagin, Maawain.”

Sinabi ni Ibn Abi Hatim: Isinalaysay sa amin ni Musa ibn ‘Abd al-Rahman al-Masruqi, isinalaysay sa amin ni Muhammad ibn Bishr, isinalaysay sa amin ni Isma‘il ibn Ibrahim ibn Muhajir mula sa kanyang ama, mula kay ‘A’ishah na nagsabi: “Inutusan silang humingi ng kapatawaran para sa kanila, ngunit nilait nila sila!” Pagkatapos ay binasa niya ang talatang ito: “At ang mga dumating pagkaraan nila ay nagsasabi: ‘Panginoon namin, patawarin Mo kami at ang mga kapatid namin na nauna sa amin sa pananampalataya’”—hanggang sa dulo ng talata.

Isinalaysay naman ni Isma‘il ibn ‘Ulayyah mula kay ‘Abd al-Malik ibn ‘Umayr, mula kay Masruq, mula kay ‘A’ishah na nagsabi: “Inutusan kayong humingi ng kapatawaran para sa mga Kasamahan ni Muhammad ﷺ, ngunit nilait ninyo sila. Narinig ko ang inyong Propeta ﷺ na nagsabi: ‘Hindi magwawakas ang pamayanang ito hangga’t hindi sinusumpa ng mga huling salinlahi nito ang mga nauna rito.’” Isinalaysay ito ni al-Baghawi.

Sinabi ni Abu Dawud: Isinalaysay sa amin ni Musaddad, isinalaysay sa amin ni Isma‘il ibn Ibrahim, isinalaysay sa amin ni Ayyub, mula kay al-Zuhri na nagsabi: Sinabi ni ‘Umar, kalugdan nawa siya ng Allah: “Ang anumang ibinalik ng Allah sa Kanyang Sugo mula sa kanila ay hindi ninyo nakuha sa pamamagitan ng pagpapasugod ng mga kabayo o mga kamelyo.” Sinabi ni al-Zuhri: Sinabi ni ‘Umar: “Ang mga ito ay para lamang sa Sugo ng Allah ﷺ—mga nayon sa Arabia gaya ng Fadak at iba pa.

Ang anumang ibinalik ng Allah sa Kanyang Sugo mula sa mga naninirahan sa mga pamayanan ay para sa Allah, sa Sugo, sa mga kamag-anak, sa mga ulila, sa mga dukha, sa mga manlalakbay, at sa mga maralitang pinaalis mula sa kanilang mga tahanan at ari-arian; gayundin sa mga nanirahan na sa tahanan at pananampalataya bago sila, at sa mga dumating pagkaraan nila.” Kaya saklaw ng talatang ito ang lahat ng tao; walang Muslim na hindi nagkaroon dito ng karapatan—o, ayon kay Ayyub, bahagi—maliban sa ilan sa mga alipin ninyo.” Ganito ito isinalaysay ni Abu Dawud, ngunit naputol ang kawing ng pagsasalaysay nito.

Sinabi ni Ibn Jarir: Isinalaysay sa amin ni Ibn ‘Abd al-A‘la, isinalaysay sa amin ni Ibn Thawr, mula kay Ma‘mar, mula kay Ayyub, mula kay ‘Ikrimah ibn Khalid, mula kay Malik ibn Aws ibn al-Hadathan na nagsabi: Binasa ni ‘Umar ibn al-Khattab ang talata: “Ang mga kawanggawa ay para lamang sa mga maralita at mga dukha,” hanggang sa “Nakaaalam, Marunong,” at pagkatapos ay sinabi niya: “Ito ay para sa mga taong ito.”

Pagkatapos ay binasa niya: “At alamin ninyo na anumang samsam na makuha ninyo, ang ikalimang bahagi nito ay para sa Allah, sa Sugo, sa mga kamag-anak, sa mga ulila, at sa mga dukha,” at sinabi niya: “Ito ay para sa mga taong ito.” Pagkatapos ay binasa niya: “Ang anumang ibinalik ng Allah sa Kanyang Sugo mula sa mga naninirahan sa mga pamayanan,” hanggang sa mga salitang “para sa mga maralita,” “at sa mga nanirahan na sa tahanan at pananampalataya,” at “at sa mga dumating pagkaraan nila.”

Pagkatapos ay sinabi niya: “Saklaw ng talatang ito ang lahat ng Muslim sa pangkalahatan, at walang sinuman na walang karapatan dito.” Pagkatapos ay sinabi niya: “Kung mabubuhay pa ako, tiyak na matatanggap ng pastol na nasa Sarw Himyar ang kanyang bahagi rito kahit hindi pinagpawisan ang kanyang noo.” Mga sanggunian sa mga talata: Surat al-Tawbah 9:100; Surat al-Tawbah 9:60; Surat al-Anfal 8:41.

Tafsir ni al-Baghawi

Tungkol sa mga salita ng Kataas-taasang Allah na “At ang mga dumating pagkaraan nila,” ito ay tumutukoy sa mga Tabi‘un, yaong dumarating pagkaraan ng mga Muhajir at Ansar hanggang sa Araw ng Paghuhukom. Pagkatapos ay binanggit Niya na dumadalangin sila para sa kanilang mga sarili at para sa mga nauna sa kanila sa pananampalataya at humihingi sila ng kapatawaran para sa kanila.

Sinabi Niya: “Sinasabi nila: ‘Panginoon namin, patawarin Mo kami at ang mga kapatid namin na nauna sa amin sa pananampalataya, at huwag Mong ilagay sa aming mga puso ang poot’”—ibig sabihin, panlilinlang, inggit at pagkamuhi—“laban sa mga sumampalataya. Panginoon namin, tunay na Ikaw ay Mahabagin, Maawain.”

Sinumang may poot sa puso laban sa sinuman sa mga Kasamahan at hindi dumadalangin na kaawaan silang lahat ay hindi kabilang sa mga tinutukoy ng Allah sa talatang ito. Sapagkat inilagay ng Kataas-taasang Allah ang mga mananampalataya sa tatlong antas: ang mga Muhajir, ang mga Ansar, at ang mga Tabi‘un na inilarawan Niya sa mga katangiang ito. Kaya ang sinumang hindi kabilang sa mga Tabi‘un na may ganitong katangian ay nasa labas ng mga pangkat ng mga mananampalataya.

Sinabi ni Ibn Abi Layla: “Ang mga tao ay nasa tatlong pangkat: ang mga maralitang Muhajir, yaong mga nanirahan na sa tahanan at pananampalataya, at yaong mga dumating pagkaraan nila. Kaya pagsikapan mong huwag mapabilang sa labas ng mga pangkat na ito.”

Ipinabatid sa amin ni Abu Sa‘id al-Shurayhi; ipinabatid sa amin ni Abu Ishaq al-Tha‘labi; ipinabatid sa amin ni ‘Abd Allah ibn Hamid; ipinabatid sa amin ni Ahmad ibn ‘Abd Allah ibn Sulayman; isinalaysay sa amin ni Ibn Numayr; isinalaysay sa amin ng kanyang ama mula kay Isma‘il ibn Ibrahim, mula kay ‘Abd al-Malik ibn ‘Umayr, mula kay Masruq, mula kay ‘A’ishah, kalugdan nawa siya ng Allah, na nagsabi: “Inutusan kayong humingi ng kapatawaran para sa mga Kasamahan ni Muhammad ﷺ, ngunit nilait ninyo sila.

Narinig ko ang inyong Propeta ﷺ na nagsabi: ‘Hindi magwawakas ang pamayanang ito hangga’t hindi sinusumpa ng mga huling salinlahi nito ang mga nauna rito.’”

Sinabi ni Malik ibn Mighwal: Sinabi ni ‘Amir ibn Sharahil al-Sha‘bi: “O Malik, nakahihigit ang mga Hudyo at Kristiyano sa mga Rafidi. Tinanong ang mga Hudyo: ‘Sino ang pinakamabuti sa mga kabilang sa inyong relihiyon?’ Sumagot sila: ‘Ang mga Kasamahan ni Musa.’ Tinanong ang mga Kristiyano: ‘Sino ang pinakamabuti sa mga kabilang sa inyong relihiyon?’

Sumagot sila: ‘Ang mga disipulo ni ‘Isa.’ Tinanong naman ang mga Rafidi: ‘Sino ang pinakamasama sa mga kabilang sa inyong relihiyon?’ Sumagot sila: ‘Ang mga Kasamahan ni Muhammad ﷺ.’ Inutusan silang humingi ng kapatawaran para sa mga ito, ngunit nilait nila sila.

Kaya nakabunot ang tabak laban sa kanila hanggang sa Araw ng Paghuhukom: hindi magwawagi ang kanilang bandila, hindi matatatag ang kanilang paninindigan, at hindi magkakaisa ang kanilang hanay. Sa tuwing nagsisindi sila ng apoy ng digmaan, pinapatay ito ng Allah sa pamamagitan ng pagbubuhos ng kanilang dugo, pagkakawatak-watak ng kanilang samahan at pagpapawalang-bisa sa kanilang katwiran. Nawa’y iligtas tayo ng Allah at kayo mula sa mga mapanligaw na pagnanasa.”

Sinabi ni Malik ibn Anas: “Sinumang napopoot sa sinuman sa mga Kasamahan ng Sugo ng Allah ﷺ, o may poot sa puso laban sa kanila, ay walang karapatan sa fay’ ng mga Muslim.” Pagkatapos ay binasa niya ang mga salitang “Ang anumang ibinalik ng Allah sa Kanyang Sugo mula sa mga naninirahan sa mga pamayanan,” hanggang sa makarating siya sa talatang ito: “para sa mga maralita, ang mga Muhajir, at yaong mga nanirahan na sa tahanan at pananampalataya, at ang mga dumating pagkaraan nila,” hanggang sa mga salitang “Mahabagin, Maawain.” Sa pamamagitan ng katangiang ito.