Pagtitiwala at Paghingi ng Kapatawaran

Tafsir ni Shaykh Abdurrahman as-Sa’di

O mga mananampalataya, nagkaroon nga kayo ng isang magandang huwaran—ibig sabihin, isang mabuting halimbawa na dapat sundan at mapakikinabangan—kina Abraham at ng mga kasama niya na mga mananampalataya. Sapagkat iniutos sa inyo na sundin ang paniniwala ni Abraham, na makatotohanan at nakahilig sa katotohanan.

Nang sabihin nila sa kanilang mga kababayan: “Tunay na wala kaming kaugnayan sa inyo at sa mga sinasamba ninyo bukod kay Allāh,” ibig sabihin, itinakwil ni Abraham, sumakanya ang kapayapaan, at ng mga mananampalatayang kasama niya ang kanilang mga kababayang nagtatambal kay Allāh at ang mga sinasamba nila bukod sa Kanya. Pagkatapos ay malinaw na malinaw nilang ipinahayag ang pakikipag-away nila sa mga iyon, at sinabi nila: “Itinakwil namin kayo, at lumitaw na sa pagitan namin at ninyo ang poot at pagkamuhi.” Ang poot ay nasa mga puso at pagkawala ng pagmamahal; ang pakikipag-away naman ay sa mga kilos at ugnayan.

Walang takdang panahon o hangganan ang poot at pagkamuhi; mananatili ang mga iyon magpakailanman habang nagpapatuloy kayo sa kawalan ng pananampalataya, hanggang sa sumampalataya kayo kay Allāh lamang. Kapag sumampalataya kayo kay Allāh lamang, mawawala ang poot at pagkamuhi at mapapalitan ang mga iyon ng pagmamahalan at pagkakampi-kampi. Kaya, O mga mananampalataya, mayroon kayong huwaran kina Abraham at ng mga kasama niya sa paninindigan sa pananampalataya at Kaisahan ni Allāh, at sa pagtupad sa mga kaakibat at hinihingi ng mga iyon, gayundin sa lahat ng pagsamba kay Allāh lamang.

Maliban sa isang bagay: ang sinabi ni Abraham sa kanyang amang si Āzar, ang nagtatambal kay Allāh, tumatangging sumampalataya at matigas ang ulo, nang anyayahan niya ito sa pananampalataya at Kaisahan ni Allāh ngunit tumanggi ito. Sinabi ni Abraham: “Tiyak na hihingi ako ng tawad para sa iyo,” gayong “wala akong kapangyarihang magdulot sa iyo ng anuman laban kay Allāh.” Ngunit mananalangin ako sa aking Panginoon, sa pag-asang hindi ako magiging bigo sa pananalangin sa Kanya. Kaya hindi kayo dapat tumulad kay Abraham sa pagkakataong ito, nang manalangin siya para sa isang nagtatambal kay Allāh.

Hindi kayo dapat manalangin para sa mga nagtatambal kay Allāh at magsabing sinusunod ninyo rito ang paniniwala ni Abraham. Ipinaliwanag ni Allāh ang dahilan ni Abraham sa pagsasabi nito: “At ang paghingi ni Abraham ng tawad para sa kanyang ama ay dahil lamang sa pangakong ipinangako niya rito. Ngunit nang maging malinaw sa kanya na kaaway ito ni Allāh, itinakwil niya ito. Tunay na si Abraham ay lubhang mapagpakumbaba at matiisin.” (Qur’an 9:114)

Mayroon din kayong magandang huwaran kina Abraham at ng mga kasama niya nang nanalangin sila kay Allāh, nagtiwala sa Kanya, nagbalik-loob sa Kanya, at umamin sa kanilang kawalan ng kakayahan at pagkukulang. Sinabi nila: “Panginoon namin, sa Iyo kami nagtiwala”—ibig sabihin, umasa kami sa Iyo sa pagdudulot ng kapakinabangan sa amin at pag-aalis ng makapipinsala sa amin; nagtiwala kami sa Iyo, O Panginoon namin, sa lahat ng iyon. “At sa Iyo kami nagbalik-loob”—ibig sabihin, bumalik kami sa pagsunod sa Iyo, sa paghahangad ng Iyong kaluguran, at sa lahat ng naglalapit sa amin sa Iyo.

Nagsisikap kami rito at buong-sigasig na gumagawa ng mabuti. Alam naming sa Iyo kami babalik, kaya naghahanda kami sa pagharap sa Iyo at gumagawa ng maglalapit sa amin sa Iyo at magtatamo ng Iyong pagkalugod.

“Panginoon namin, huwag Mo kaming gawing pagsubok para sa mga tumangging sumampalataya.” Ibig sabihin: Huwag Mong ipangibabaw sa amin ang mga iyon dahil sa aming mga kasalanan, upang pahirapan nila kami at hadlangan sa mga bagay ng pananampalataya na kaya nilang hadlangan. Maging sila man ay masusubok din: kapag nakita nilang nagtatagumpay sila laban sa amin, iisipin nilang sila ang nasa katotohanan at kami ang nasa kamalian, kaya lalo silang magdaragdag sa kawalan ng pananampalataya at pagsuway.

“At patawarin Mo kami” sa mga kasalanan at masasamang gawa na nagawa namin, at sa pagkukulang namin sa mga ipinag-uutos sa amin. “Panginoon namin, tunay na Ikaw ang Makapangyarihan,” na nangingibabaw sa lahat ng bagay, “ang Marunong,” na naglalagay sa mga bagay sa nararapat na kalagayan. Kaya sa pamamagitan ng Iyong kapangyarihan at karunungan, tulungan Mo kami laban sa aming mga kaaway, patawarin Mo ang aming mga kasalanan, at ituwid Mo ang aming mga pagkukulang.

Tafsir ni Imam Ibn Kathir

“Panginoon namin, huwag Mo kaming gawing pagsubok para sa mga tumangging sumampalataya.” Sinabi ni Mujāhid: Ang kahulugan nito ay, “Huwag Mo kaming parusahan sa pamamagitan ng kanilang mga kamay o ng parusang mula sa Iyo, upang sabihin nila: ‘Kung nasa katotohanan ang mga taong ito, hindi sana sila dinapuan nito.’” Gayundin ang sinabi ni Aḍ-Ḍaḥḥāk. Sinabi naman ni Qatādah: “Huwag Mong ipakita na nagtatagumpay sila laban sa amin, sapagkat dahil dito ay masusubok sila at iisipin nilang nagtagumpay sila sa amin dahil nasa katotohanan sila.”

Ito ang pinili ni Ibn Jarīr. Isinalaysay ni ʿAlī ibn Abī Ṭalḥah mula kay Ibn ʿAbbās: “Huwag Mong ipangibabaw sila sa amin upang pahirapan nila kami at iligaw kami.”

“ At patawarin Mo kami, Panginoon namin. Tunay na Ikaw ang Makapangyarihan, ang Marunong.” Ibig sabihin: Ikubli Mo sa iba ang aming mga kasalanan at patawarin Mo ang mga iyon sa pagitan Mo at namin. “Tunay na Ikaw ang Makapangyarihan, ang Marunong”—Ikaw ang hindi maaapi ang sinumang sumisilong sa Iyong pangangalaga; Ikaw ang Marunong sa Iyong mga salita, mga gawa, batas at pagtatakda.

Sinabi ng Kataas-taasang Allāh sa Kanyang mga mananampalatayang lingkod na iniutosan Niyang humiwalay sa mga tumatangging sumampalataya, makipag-alitan sa kanila, lumayo sa kanila at itakwil sila: “Nagkaroon nga kayo ng magandang huwaran kina Abraham at ng mga kasama niya.” Ibig sabihin, sa mga tagasunod ni Abraham na sumampalataya kasama niya. “Nang sinabi nila sa kanilang mga kababayan: ‘Tunay na wala kaming kaugnayan sa inyo’”—ibig sabihin, itinakwil namin kayo—“at sa mga sinasamba ninyo bukod kay Allāh. Itinakwil namin kayo”—ibig sabihin, itinakwil namin ang inyong relihiyon at landas.

“At lumitaw na sa pagitan namin at ninyo ang poot at pagkamuhi magpakailanman.” Ibig sabihin, nagsimula na ngayon ang poot at pagkamuhi sa pagitan namin at ninyo. Habang nagpapatuloy kayo sa kawalan ng pananampalataya, palagi namin kayong itatakwil at kamumuhian, “hanggang sa sumampalataya kayo kay Allāh lamang”—hanggang sambahin ninyo si Allāh lamang, nang walang katambal, at itakwil ang mga diyus-diyosan at mga huwad na sinasamba ninyo kasama Niya.

Ang sinabi Niya: “Maliban sa sinabi ni Abraham sa kanyang ama: ‘Tiyak na hihingi ako ng tawad para sa iyo’”—mayroon kayong magandang huwaran kina Abraham at ng kanyang mga kababayan, ngunit hindi sa paghingi ni Abraham ng tawad para sa kanyang ama. Ginawa lamang niya iyon dahil sa pangakong ipinangako niya sa kanyang ama. Nang maging malinaw sa kanya na kaaway ito ni Allāh, itinakwil niya ito. May ilang mananampalataya noon na nananalangin para sa kanilang mga amang namatay na nagtatambal kay Allāh at humihingi ng tawad para sa kanila, at sinasabi nilang humingi rin ng tawad si Abraham para sa kanyang ama.

Kaya ipinahayag ni Allāh, pagkataas-taas Niya: “Hindi nararapat sa Propeta at sa mga sumampalataya na humingi ng tawad para sa mga nagtatambal kay Allāh, kahit pa mga kamag-anak nila ang mga ito, matapos maging malinaw sa kanila na ang mga iyon ay mga maninirahan sa Apoy. At ang paghingi ni Abraham ng tawad para sa kanyang ama ay dahil lamang sa pangakong ipinangako niya rito. Ngunit nang maging malinaw sa kanya na kaaway ito ni Allāh, itinakwil niya ito. Tunay na si Abraham ay lubhang mapagpakumbaba at matiisin.” (Qur’an 9:113–114)

At sinabi ng Kataas-taasang Allāh sa marangal na talatang ito: “Nagkaroon nga kayo ng magandang huwaran kina Abraham at ng mga kasama niya,” hanggang sa sinabi Niya: “Maliban sa sinabi ni Abraham sa kanyang ama: ‘Tiyak na hihingi ako ng tawad para sa iyo, at wala akong kapangyarihang magdulot sa iyo ng anuman laban kay Allāh.’” Ibig sabihin, hindi ninyo dapat tularan iyon—ang paghingi ng tawad para sa mga nagtatambal kay Allāh. Gayon ang sinabi nina Ibn ʿAbbās, Mujāhid, Qatādah, Muqātil, Aḍ-Ḍaḥḥāk at iba pa.

Pagkatapos ay ibinalita ng Kataas-taasang Allāh ang sinabi ni Abraham at ng mga kasama niya nang humiwalay sila sa kanilang mga kababayan at itakwil ang mga iyon, at bumaling kay Allāh at nagsumamo sa Kanya. Sinabi nila: “Panginoon namin, sa Iyo kami nagtiwala, sa Iyo kami nagbalik-loob, at sa Iyo ang kahahantungan.” Ibig sabihin, nagtiwala kami sa Iyo sa lahat ng bagay, ipinagkatiwala namin sa Iyo ang aming mga gawain at isinuko namin ang mga iyon sa Iyo. “At sa Iyo ang kahahantungan”—ang pagbabalik sa Kabilang-Buhay. (Qur’an 60:4–5; 9:113–114)

Tafsir ni al-Baghawi

“Nagkaroon nga kayo ng huwaran”—ibig sabihin, isang halimbawa—“na maganda kina Abraham at ng mga kasama niya,” mula sa mga mananampalataya, “nang sabihin nila sa kanilang mga kababayan,” na mga nagtatambal kay Allāh: “Tunay na wala kaming kaugnayan sa inyo”—ang pangmaramihang anyo ng “walang kaugnayan” (barīʾ). “At sa mga sinasamba ninyo bukod kay Allāh. Itinakwil namin kayo”—itinanggi at tinutulan namin ang inyong relihiyon. “At lumitaw na sa pagitan namin at ninyo ang poot at pagkamuhi magpakailanman, hanggang sa sumampalataya kayo kay Allāh lamang.”

Iniutos nito kina Ḥāṭib at sa mga mananampalataya na tularan si Abraham, sumakanya ang kapayapaan, at ang mga mananampalatayang kasama niya sa pagtatakwil sa mga nagtatambal kay Allāh.

“Maliban sa sinabi ni Abraham sa kanyang ama: ‘Tiyak na hihingi ako ng tawad para sa iyo.’” Ibig sabihin, magandang huwaran para sa inyo si Abraham at ang mga ginawa niya, maliban sa paghingi niya ng tawad para sa kanyang amang nagtatambal kay Allāh. Sinabi ni Abraham, sumakanya ang kapayapaan, sa kanyang ama: “Tiyak na hihingi ako ng tawad para sa iyo,” pagkatapos ay itinakwil niya ito—gaya ng binanggit namin sa Sūrah At-Tawbah. “At wala akong kapangyarihang magdulot sa iyo ng anuman laban kay Allāh.”

Sinasabi ni Abraham sa kanyang ama: Wala akong magagawa upang iligtas ka o ilayo sa iyo ang parusa ni Allāh kung susuwayin mo Siya at magtatambal ka sa Kanya.

“Panginoon namin, sa Iyo kami nagtiwala”—sinabi ito ni Abraham at ng mga mananampalatayang kasama niya. “At sa Iyo kami nagbalik-loob, at sa Iyo ang kahahantungan.”

“Panginoon namin, huwag Mo kaming gawing pagsubok para sa mga tumangging sumampalataya.” Sinabi ni Az-Zajjāj: Huwag Mong ipakita na nagtatagumpay sila laban sa amin, upang isipin nilang nasa katotohanan sila at masubok dahil dito. Sinabi ni Mujāhid: Huwag Mo kaming parusahan sa pamamagitan ng kanilang mga kamay o ng parusang mula sa Iyo, upang sabihin nila: “Kung nasa katotohanan ang mga taong ito, hindi sana sila dinapuan niyon.” “At patawarin Mo kami, Panginoon namin. Tunay na Ikaw ang Makapangyarihan, ang Marunong.”