Аллаһка тәүәккәл итү һәм гафу сорау
رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا، وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا، وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ. رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا، وَاغْفِرْ لَنَا. رَبَّنَا، إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.
رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
Аудионы йөкләп булмады. Соңрак кабатлап карагыз.
Тәхкыйк сезгә яхшы үрнәк булды Ибраһим пәйгамбәрдә вә аңа ияргән мөэминнәрдә. Алар үзләренең кавемнәренә әйттеләр: "Тәхкыйк без сездән һәм Аллаһудан башка сез гыйбадәт кыла торган сынымнарыгыздан бизүчебез вә без сезнең батыл динегезне инкяр иттек, вә безнең илә сезнең арада мәңгегә дошманлык һәм ачу заһир булды, хәтта Аллаһуның Үзенә генә иман китергәнегезгәчә. Мәгәр Ибраһимнең атасына әйткән сүзенә иярергә түгел, ул атасына әйтте: "Әлбәттә, синең өчен Аллаһудан гафу сорармын, әгәр кәфер булсаң, Аллаһ ґәзабыннан сине коткарырга һичнәрсәгә кадир түгелмен", – дип. Ий Раббыбыз, без сиңа тәвәккәл кылдык һәм тәүбә вә итагать белми Сиңа кайттык вә ахырда кайтмак Синең хозурыңадыр. Ий Раббыбыз, безләрне кәферләр кулына фетнә кылма, ягъни алар кулында мазлум булудан безне сакла вә безне ярлыка, ий Раббыбыз! Тәхкыйк Син куәтле, һәр эштә өстенсең вә хикмәт белән эш кылучысың.
Формалары: тәүәккәл итүне (تَوَكَّلْنَا) һәм тәүбә итеп Аллаһка мөрәҗәгать итүне (أَنَبْنَا) белдерә торган сүзләрдән соң «безне итмә» (لَا تَجْعَلْنَا) дигән тыю һәм гафу сорау килә.
Шәех Габдуррахман әс-Сәгъди тәфсире
Шәйх әс-Сәгъди яза: «Безне имансызлар өчен сынау итмә» дигән сүзләрнең мәгънәсе: гөнаһларыбыз сәбәпле аларны бездән өстен итмә, югыйсә алар үзләренең ялганнары хакыйкатьтән көчлерәк дип уйларлар.
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир аңлата: «Мөҗәһид әйтте: аларның куллары белән безне җәзага тартма һәм безгә газап җибәрмә, югыйсә алар: “Әгәр алар хак юлда булсалар, аларга мондый хәл килмәс иде!” — дип әйтерләр».
Әл-Багави тәфсире
«…Сезнең өчен күркәм үрнәк булды…» — үрнәк.
«…Ибраһимда һәм аның белән булганнарда…» — иман китерүчеләр арасында.
«…Менә алар үз кавемнәренә әйттеләр:…» — алар мөшрикләр иде.
«…“Без, һичшиксез, сездән ваз кичәбез…”» «Бураа» сүзе «барии» сүзенең күплек формасы.
«…һәм Аллаһтан башка табынган нәрсәләрегездән дә. Без сезнең иманыгызны инкарь иттек…» — иманыгызны дөрес дип танымадык һәм кире кактык.
«…Безнең белән сезнең арада мәңге дошманлык һәм нәфрәт башланды, Аллаһка — Бердәнбергә — иман китергәнче…» Аллаһ Тәгалә Хотибка һәм мөэминнәргә Ибраһимнан (аңа Аллаһның сәламе һәм рәхмәте булсын) һәм аның белән булган мөэминнәрдән мөшрикләрдән ваз кичүдә үрнәк алырга әмер итә.
«…Ибраһимның үз атасына: “Мин синең өчен, һичшиксез, гафу сораячакмын”, — дигән сүзләреннән башка…» Ягъни, Ибраһимда һәм аның гамәлләрендә сезнең өчен күркәм үрнәк бар, ләкин аның мөшрик булган атасы өчен Аллаһтан гафу соравы моннан искәрмә булып тора. Ибраһим (аңа Аллаһның сәламе һәм рәхмәте булсын) атасына: «Мин синең өчен Аллаһтан гафу сораячакмын», — диде, ләкин соңыннан атасыннан ваз кичте. Бу хакта «әт-Тәүбә» сүрәсендә инде искә алган идек.
«…“Минем сиңа Аллаһтан бернәрсә дә булдыра алуым юк”…» Ибраһим атасына: «Әгәр син Аллаһка буйсынмасаң һәм Аңа тиңдәшләр кушсаң, мин сине Аллаһның җәзасыннан коткара да, саклый да алмам», — диде.
«…“Раббыбыз! Без Сиңа тәвәккәл иттек…”» Ибраһим һәм аның белән булган мөэминнәр әйттеләр:
«…һәм Сиңа тәүбә итеп мөрәҗәгать иттек, кайту да Сиңа булачак (Кыямәт көнендә)!…»
«…Раббыбыз! Безне имансызлар өчен сынау итмә…» Зәҗҗәҗ әйтте: алар безне җиңмәсеннәр, безне җиңеп, үзләрен хак юлда дип уйламасыннар һәм шуңа алданып калмасыннар.
Мөҗәһид әйтте: безне аларның куллары белән җәзага тартма һәм безгә Үзеңнән газап җибәрмә, алар: «Әгәр болар хак юлда булсалар, аларга мондый хәл килмәс иде», — дип әйтмәсеннәр. «…һәм безне гафу ит. Раббыбыз! Һичшиксез, Син — Кодрәтле, Хикмәт иясе!»…»
«Сахих әл-Бохари»да (№ 4519) Ибраһимның Барлыкка Китерүчегә тәүәккәл итү үрнәге турында хәбәр ителә.