Paghingi ng Kapatawaran at Tulong

Tafsir ni Shaykh Abdurrahman as-Sa’di

Nang ipinahayag ang sinabi ni Allāh, “Ilantad man ninyo ang nasa mga kalooban ninyo o ililihim ninyo ito, sisingilin kayo ni Allāh dahil dito,” nabigatan ang mga Muslim, sapagkat inakala nilang papanagutin sila sa mga bagay na nasa puso—maging yaong permanente, panandalian at nananatili, o iba pa. Kaya ipinaalam Niya sa kanila sa talatang ito na “hindi nag-aatang si Allāh sa isang kaluluwa malibang ayon sa kaya nito,” ibig sabihin, isang bagay na kaya ng kakayahan nito at hindi Niya ipinapasan dito ang anumang magpapahirap dito.

Gaya ng sinabi Niya: “Hindi Siya naglagay sa inyo ng anumang paghihirap sa Relihiyon.”

Ang mga pangunahing utos at pagbabawal ay hindi mga bagay na nagpapahirap sa mga kaluluwa. Sa halip, mga ito ay pagkain para sa mga espiritu, lunas para sa mga katawan, at panangga laban sa pinsala. Iniutos ni Allāh sa mga lingkod ang mga iniutos Niya bilang awa at kabutihang-loob. Bukod dito, kapag nagkaroon ng mga kadahilanang maaaring magdulot ng hirap, nagkakaroon ng pagpapagaan at pagpapadali: maaaring alisin ang obligasyon sa taong inaatasan, o alisin ang ilan dito, gaya ng mga pagpapagaan para sa maysakit, manlalakbay, at iba pa.

Pagkatapos ay ipinaalam ng Kataas-taasan na ukol sa bawat kaluluwa ang kabutihang kinamit nito, at laban dito ang kasamaang nagawa nito. Kaya hindi papasanin ng isang tagapasan ang pasanin ng iba, at hindi mapupunta sa iba ang mga mabubuting gawa ng isang tao. Ang paggamit ng “kasabat” para sa kabutihan ay nagpapahiwatig na nakakamit ng tao ang mabuting gawa sa pamamagitan ng napakaliit na pagsisikap—sa katunayan, maging sa layunin lamang ng puso. Samantalang ginamit ang “iktasabat” para sa masamang gawa upang ipahiwatig na hindi ito itinatala laban sa tao hangga’t hindi niya ito ginagawa at nagsisikap para rito.

Matapos ipabatid ng Kataas-taasan ang pananampalataya ng Sugo at ng mga mananampalatayang kasama niya, at na gagantimpalaan ang bawat gumagawa ayon sa kanyang gawa, at dahil maaaring magkulang, magkamali at makalimot ang tao, at ipinaalam Niyang hindi Niya tayo aatasan maliban sa kaya natin at sa abot ng ating lakas, isinalaysay Niya ang pagsusumamo ng mga mananampalataya para sa mga iyon. Ipinabatid ng Propeta na sinabi ni Allāh: “Tinugon Ko na,” bilang tugon sa pagsusumamong ito.

“Panginoon namin, huwag Kang magpanagot sa amin kung nakalimot kami o nagkamali kami.” Magkaiba ang dalawang ito: ang pagkalimot ay ang pagkawala sa isip ng isang iniutos, kaya naiiwan ito dahil sa pagkalimot; ang pagkakamali naman ay kapag nilayon ng isang tao ang isang bagay na pinahihintulutan niyang layunin, ngunit nauwi ang kanyang ginawa sa isang bagay na hindi pinahihintulutang gawin. Pinatawad ni Allāh ang Pamayanang ito sa mga pagkakamali at pagkalimutang ganito, bilang awa at kabutihang-loob sa kanila.

Alinsunod dito, pinatatawad ang sinumang nagdasal suot ang damit na inagaw o marumi, o nakalimutan ang karumihan sa kanyang katawan; ang nagsalita sa dasal dahil sa pagkalimot; ang nakagawa ng nakasisira sa pag-aayuno dahil sa pagkalimot; o ang nakagawa dahil sa pagkalimot ng ipinagbabawal sa ihrām na walang kinalaman sa pagsira o pagpatay. Gayundin, hindi nalalabag ng isang tao ang kanyang sumpa kung ginawa niya ang bagay na isinumpa niyang hindi gagawin dahil sa pagkalimot.

Kung nagkamali naman siya at nakapatay o nakapinsala ng ari-arian, wala siyang kasalanan, bagaman nananatili ang pananagutang dulot ng mismong pinsala. Gayundin, sa mga pagkakataong kailangang banggitin ang pangalan ni Allāh, hindi nakapipinsala kung nakalimutang banggitin ito.

“Panginoon namin, huwag Kang magpabuhat sa amin ng isang pabigat” — ibig sabihin, ng mga tungkuling nagpapahirap — “gaya ng ipinabuhat Mo sa mga nauna pa sa amin.” At ginawa na nga ito ng Kataas-taasan: pinagaan Niya para sa Pamayanang ito ang mga utos sa paglilinis at sa mga kalagayan ng pagsamba sa paraang hindi Niya ginawa para sa ibang mga pamayanan.

“Panginoon namin, huwag Kang magpapasan sa amin ng anumang wala kaming lakas doon.” At ginawa na nga Niya ito; sa Kanya ang papuri. “Magpaumanhin Ka sa amin, magpatawad Ka sa amin, at maawa Ka sa amin.” Sa pamamagitan ng pagpapaumanhin at pagpapatawad, naaalis ang mga kapinsalaan at kasamaan; sa pamamagitan naman ng awa, nagiging maayos ang mga bagay.

“Ikaw ay Mapagtangkilik sa amin” — ibig sabihin, Ikaw ang Panginoon namin, ang Hari namin at Diyos namin. Hindi nagbabago ang Iyong pagkalinga sa amin mula nang likhain at itatag Mo kami. Patuloy at walang patid na sumasaatin ang Iyong mga pagpapala sa bawat sandali. Pagkatapos ay pinagkalooban Mo kami ng dakilang biyaya at napakalaking kaloob: ang biyaya ng Islām, na pinagbabatayan ng lahat ng iba pang biyaya.

Kaya hinihiling namin sa Iyo, Panginoon namin at Mapagtangkilik sa amin, na lubusin Mo ang Iyong biyaya sa pamamagitan ng pag-adya sa amin laban sa mga taong tumatangging sumampalataya sa Iyo at sa mga Sugo Mo, lumalaban sa mga taong sumusunod sa Iyong Relihiyon at nagwawalang-bahala sa Iyong utos. Adyain Mo kami laban sa kanila sa pamamagitan ng katibayan at pagpapaliwanag, at sa pamamagitan ng tabak at sibat; bigyan Mo kami ng kapangyarihan sa lupa, biguin Mo sila, at pagkalooban Mo kami ng pananampalataya at mga gawang nagdudulot ng tagumpay. Ang papuri ay ukol kay Allāh, Panginoon ng mga nilalang.

Natapos ang pagpapaliwanag sa Surah Al-Baqarah sa tulong at patnubay ni Allāh. Pagpalain at batiin nawa ni Allāh si Muhammad.

Ipinababatid ng Kataas-taasan ang pananampalataya ng Sugo at ng mga mananampalatayang kasama niya, ang kanilang pagsuko at pagsunod, at ang paghingi nila ng kapatawaran sa kabila nito. Ipinabatid Niya na sumampalataya sila kay Allāh, sa Kanyang mga anghel, sa Kanyang mga Kasulatan at sa Kanyang mga Sugo.

Kabilang dito ang paniniwala sa lahat ng ipinabatid ni Allāh tungkol sa Kanyang sarili, at ng Kanyang mga Sugo tungkol sa Kanya—sa mga katangian ng Kanyang kaganapan at mga paglalarawan ng Kanyang kadakilaan, kapwa sa pangkalahatan at sa mga detalye—at ang paglalayo sa Kanya sa anumang paghahalintulad o pagtanggi sa Kanyang mga katangian, at sa lahat ng katangiang nagpapahiwatig ng kakulangan.

Kabilang din dito ang pananampalataya sa mga anghel na binanggit ng mga batas ng relihiyon, sa pangkalahatan at sa mga detalye, at ang paniniwala sa lahat ng Sugo at mga Kasulatan—ibig sabihin, sa lahat ng ipinabatid ng mga Sugo at nilalaman ng mga Kasulatan na mga balita, utos at pagbabawal. Hindi sila nagtatangi-tangi sa sinuman sa mga Sugo Niya; sa halip, sumasampalataya sila sa kanilang lahat, sapagkat mga tagapamagitan sila sa pagitan ni Allāh at ng Kanyang mga lingkod. Ang pagtanggi sa isa sa kanila ay pagtanggi sa kanilang lahat, at pagtanggi kay Allāh.

“At sinabi nila: ‘Nakarinig kami’” — ng iniutos Mo at ipinagbawal Mo sa amin. “At tumalima kami” — sinunod Ka namin doon. Hindi sila kabilang sa mga nagsasabing, “Nakarinig kami at sumuway kami.” Dahil tiyak na magkukulang ang isang lingkod sa pagtupad sa mga karapatan ni Allāh, at palagi siyang nangangailangan ng kapatawaran Niya, sinabi nila: “Ang kapatawaran Mo,” ibig sabihin, hinihiling namin sa Iyo ang kapatawaran sa mga pagkukulang at kasalanang nagawa namin, at na pawiin Mo ang mga kapintasang nasa amin.

“Tungo sa Iyo ang kahahantungan,” ibig sabihin, sa Iyo ang pagbabalik ng lahat ng nilalang, at gagantimpalaan Mo sila ayon sa mabuti at masamang ginawa nila.

Tafsir ni Imam Ibn Kathir

Mga salaysay tungkol sa kabutihan ng dalawang marangal na talatang ito—nawa’y makinabang tayo sa mga ito.

Unang hadith: Sinabi ni Al-Bukhārī: Isinalaysay sa amin ni Muḥammad ibn Kathīr, ipinabatid sa amin ni Shu‘bah, mula kay Sulaymān, mula kay Ibrāhīm, mula kay ‘Abd al-Raḥmān, mula kay Abū Mas‘ūd, mula sa Propeta, na nagsabi: “Ang sinumang bumasa ng dalawang talata…” Isinalaysay rin sa amin ni Abū Nu‘aym, isinalaysay sa amin ni Sufyān, mula kay Manṣūr, mula kay Ibrāhīm, mula kay ‘Abd al-Raḥmān ibn Yazīd, mula kay Abū Mas‘ūd, na nagsabi: Sinabi ng Sugo ni Allāh: “Ang sinumang bumasa sa gabi ng dalawang talata mula sa hulihan ng Surah Al-Baqarah ay sasapat na ang mga ito para sa kanya.”

Isinalaysay rin ito ng natitira pang mga may-akda ng mga aklat ng Hadith sa pamamagitan ni Sulaymān ibn Mihrān Al-A‘mash, na may gayunding isnād at kahulugan. Nasa dalawang Ṣaḥīḥ ito sa salaysay ni Al-Thawrī, mula kay Manṣūr, mula kay Ibrāhīm, mula kay ‘Abd al-Raḥmān, mula kay Abū Mas‘ūd. Nasa dalawang Ṣaḥīḥ din ito sa salaysay ni ‘Abd al-Raḥmān, mula kay ‘Alqamah, mula kay Abū Mas‘ūd. Sinabi ni ‘Abd al-Raḥmān: Pagkatapos ay nakatagpo ko si Abū Mas‘ūd at isinalaysay niya ito sa akin.

Gayon din ang salaysay ni Aḥmad ibn Ḥanbal: Isinalaysay sa amin ni Yaḥyā ibn Ādam, isinalaysay sa amin ni Sharīk, mula kay ‘Āṣim, mula kay Al-Musayyib ibn Rāfi‘, mula kay ‘Alqamah, mula kay Abū Mas‘ūd, mula sa Propeta, na nagsabi: “Ang sinumang bumasa sa gabi ng dalawang talata mula sa hulihan ng Surah Al-Baqarah ay sasapat na ang mga ito para sa kanya.”

Ikalawang hadith: Sinabi ni Imām Aḥmad: Isinalaysay sa amin ni Ḥusayn, isinalaysay sa amin ni Shaybān, mula kay Manṣūr, mula kay Rib‘ī, mula kay Kharashah ibn Al-Ḥurr, mula kay Al-Ma‘rūr ibn Suwayd, mula kay Abū Dharr, na nagsabi: Sinabi ng Sugo ni Allāh: “Ipinagkaloob sa akin ang mga pangwakas na talata ng Surah Al-Baqarah mula sa isang yaman sa ilalim ng Trono; hindi ipinagkaloob ang mga ito sa sinumang propeta bago ako.”

Isinalaysay rin ito ni Ibn Mardawayh sa pamamagitan ni Al-Ashja‘ī, mula kay Al-Thawrī, mula kay Manṣūr, mula kay Rib‘ī, mula kay Zayd ibn Ẓabyān, mula kay Abū Dharr, na nagsabi: Sinabi ng Sugo ni Allāh: “Ipinagkaloob sa akin ang mga pangwakas na talata ng Surah Al-Baqarah mula sa isang yaman sa ilalim ng Trono.”

Ikatlong hadith: Sinabi ni Muslim: Isinalaysay sa amin ni Abū Bakr ibn Abī Shaybah, isinalaysay sa amin ni Abū Usāmah, isinalaysay sa amin ni Mālik ibn Mighwal. (Ḥā’) At isinalaysay sa amin nina Ibn Numayr at Zuhayr ibn Ḥarb, kapwa mula kay ‘Abdullāh ibn Numayr; halos magkatulad ang kanilang mga pananalita. Sinabi ni Ibn Numayr: Isinalaysay sa amin ng aking ama, isinalaysay sa amin ni Mālik ibn Mighwal, mula kay Al-Zubayr ibn ‘Adī, mula kay Ṭalḥah, mula kay Murrah, mula kay ‘Abdullāh, na nagsabi: Nang dalhin sa paglalakbay sa gabi ang Sugo ni Allāh, dinala siya hanggang Sidrat Al-Muntahā.

Nasa ikaanim na langit ito; doon umaabot ang umaakyat mula sa lupa at kinukuha mula roon, at doon umaabot ang bumababa mula sa itaas nito at kinukuha rin mula roon. Sinabi niya: “Nang balutin ang punong lotus ng anumang bumalot dito” (53:16). Sinabi niya: “Mga gamu-gamong yari sa ginto.” Sinabi niya: Tatlong bagay ang ipinagkaloob sa Sugo ni Allāh: ipinagkaloob sa kanya ang limang dasal, ang mga pangwakas na talata ng Surah Al-Baqarah, at ang kapatawaran para sa sinumang kabilang sa kanyang pamayanan na hindi nagtambal ng anuman kay Allāh, sa kabila ng mga nakapapahamak na kasalanan [mabibigat na kasalanan].

Ikaapat na hadith: Sinabi ni Aḥmad: Isinalaysay sa amin ni Isḥāq ibn Ibrāhīm Al-Rāzī, isinalaysay sa amin ni Salamah ibn Al-Faḍl, isinalaysay sa akin ni Muḥammad ibn Isḥāq, mula kay Yazīd ibn Abī Ḥabīb, mula kay Marthad ibn ‘Abdullāh Al-Yazanī, mula kay ‘Uqbah ibn ‘Āmir Al-Juhanī, na nagsabi: Sinabi sa akin ng Sugo ni Allāh: “Bumasa ka ng dalawang talata mula sa hulihan ng Surah Al-Baqarah, sapagkat ipinagkaloob sa akin ang mga ito mula sa ilalim ng Trono.” Maganda ang isnād na ito, ngunit hindi nila ito isinama sa kanilang mga aklat.

Ikalimang hadith: Sinabi ni Ibn Mardawayh: Isinalaysay sa amin ni Aḥmad ibn Kāmil, isinalaysay sa amin ni Ibrāhīm ibn Isḥāq Al-Ḥarbī, ipinabatid sa amin ni Musaddad, ipinabatid sa amin ni Abū ‘Awānah, mula kay Abū Mālik, mula kay Rib‘ī, mula kay Ḥudhayfah, na nagsabi: Sinabi ng Sugo ni Allāh: “Nahigitan namin ang mga tao sa tatlong bagay: ipinagkaloob sa akin ang mga talatang ito mula sa hulihan ng Surah Al-Baqarah, mula sa isang bahay-yaman sa ilalim ng Trono; walang sinumang pinagkalooban ng mga ito bago ako, at walang pagkakalooban ng mga ito pagkatapos ko.”

Isinalaysay rin niya ito sa pamamagitan ng salaysay ni Nu‘aym ibn Abī Hind, mula kay Rib‘ī, mula kay Ḥudhayfah, na may kahalintulad na pananalita.

Ikaanim na hadith: Sinabi ni Ibn Mardawayh: Isinalaysay sa amin ni ‘Abd Al-Bāqī ibn Nāfi‘, ipinabatid sa amin ni Ismā‘īl ibn Al-Faḍl, ipinabatid sa amin ni Muḥammad ibn Ḥātim ibn Bazī‘, ipinabatid sa amin ni Ja‘far ibn ‘Awn, mula kay Mālik ibn Mighwal, mula kay Abū Isḥāq, mula kay Al-Ḥārith, mula kay ‘Alī, na nagsabi: “Hindi ko itinuturing na tunay na nakauunawa sa Islām ang sinumang natutulog nang hindi binabasa ang mga pangwakas na talata ng Surah Al-Baqarah, sapagkat mga yaman ang mga ito na ipinagkaloob sa inyong Propeta mula sa ilalim ng Trono.”

Isinalaysay ito ni Wakī‘, mula kay Isrā’īl, mula kay Abū Isḥāq, mula kay ‘Umayr ibn ‘Amr Al-Khārifī, mula kay ‘Alī, na nagsabi: “Hindi ko itinuturing na nakauunawa ang sinumang nakaabot sa kanya ang Islām kung natutulog siya nang hindi binabasa ang Āyat Al-Kursī at ang mga pangwakas na talata ng Surah Al-Baqarah, sapagkat mga ito ay mula sa isang yaman sa ilalim ng Trono.”

Ikapitong hadith: Sinabi ni Abū ‘Īsā Al-Tirmidhī: Isinalaysay sa amin ni Bundār, isinalaysay sa amin ni ‘Abd Al-Raḥmān ibn Mahdī, isinalaysay sa amin ni Ḥammād ibn Salamah, mula kay Ash‘ath ibn ‘Abd Al-Raḥmān Al-Jurmī, mula kay Abū Qilābah, mula kay Abū Al-Ash‘ath Al-Ṣan‘ānī, mula kay Al-Nu‘mān ibn Bashīr, mula sa Propeta, na nagsabi: “Nagsulat si Allāh ng isang kasulatan dalawang libong taon bago Niya nilikha ang mga langit at lupa. Ibinaba Niya mula roon ang dalawang talata na ipinanapos Niya sa Surah Al-Baqarah.

Hindi babasahin ang mga ito sa isang tahanan sa loob ng tatlong gabi malibang hindi ito malalapitan ng isang demonyo.” Pagkatapos ay sinabi niya: “Kakaibang hadith ito.” Gayon din itong isinalaysay ni Al-Ḥākim sa Al-Mustadrak sa pamamagitan ni Ḥammād ibn Salamah, at sinabi niya: “Tama ito ayon sa pamantayan ni Muslim, ngunit hindi nila ito inilabas.”

Ikawalong hadith: Sinabi ni Ibn Mardawayh: Isinalaysay sa amin ni ‘Abd Al-Raḥmān ibn Muḥammad ibn Madīn, ipinabatid sa amin ni Al-Ḥasan ibn Al-Jahm, ipinabatid sa amin ni Ismā‘īl ibn ‘Amr, ipinabatid sa amin ni Ibn Abī Maryam, isinalaysay sa akin ni Yūsuf ibn Abī Al-Ḥajjāj, mula kay Sa‘īd, mula kay Ibn ‘Abbās, na nagsabi: Kapag binabasa ng Sugo ni Allāh ang hulihan ng Surah Al-Baqarah at ang Āyat Al-Kursī, ngumingiti siya at nagsasabi: “Ang dalawang ito ay mula sa yaman ng Pinakamaawain sa ilalim ng Trono.”

At kapag binabasa niya ang “Ang sinumang gumawa ng masama ay gagantihan dahil dito” at “na walang ukol sa tao maliban sa pinagsikapan niya, at makikita ang kanyang pagsisikap, pagkatapos ay gagantimpalaan siya nang ganap na gantimpala” (53:39–41), nagsasabi siya ng “Innā lillāhi wa innā ilayhi rāji‘ūn” at nagpapakumbaba.

Ikasiyam na hadith: Sinabi ni Ibn Mardawayh: Isinalaysay sa amin ni ‘Abdullāh ibn Muḥammad ibn Kūfī, isinalaysay sa amin ni Aḥmad ibn Yaḥyā ibn Ḥamzah, isinalaysay sa amin ni Muḥammad ibn Bakr, isinalaysay sa amin ni Makkī ibn Ibrāhīm, isinalaysay sa amin ni ‘Abdullāh ibn Abī Ḥumayd, mula kay Abū Milayḥ, mula kay Ma‘qil ibn Yasār, na nagsabi: Sinabi ng Sugo ni Allāh: “Ipinagkaloob sa akin ang pambungad ng Aklat at ang mga pangwakas na talata ng Surah Al-Baqarah mula sa ilalim ng Trono, at ang mga maiikling surah ay karagdagang bahagi.”

Ikasampung hadith: Nauna nang nabanggit sa mga salaysay tungkol sa kabutihan ng Al-Fātiḥah, sa salaysay ni ‘Abdullāh ibn ‘Īsā ibn ‘Abd Al-Raḥmān ibn Abī Laylā, mula kay Sa‘īd ibn Jubayr, mula kay Ibn ‘Abbās, na nagsabi: Habang kasama ng Sugo ni Allāh si Jibrīl, nakarinig sila ng kalabog sa itaas niya. Tumingala si Jibrīl sa langit at nagsabi: “Ito ay isang pintuang binuksan sa langit; hindi pa ito nabubuksan kailanman.”

Pagkatapos ay bumaba mula roon ang isang anghel at lumapit sa Propeta, at nagsabi: “Magalak ka sa dalawang liwanag na ipinagkaloob sa iyo; hindi ipinagkaloob ang mga ito sa sinumang propeta bago ka: ang pambungad ng Aklat at ang mga pangwakas na talata ng Surah Al-Baqarah. Hindi ka babasa ng isang titik mula sa mga ito malibang pagkakalooban ka nito.” Isinalaysay ito ni Muslim at Al-Nasā’ī; ito ang pananalita ni Al-Nasā’ī.

Ang sinabi ng Kataas-taasan, “Sumampalataya ang Sugo sa anumang ibinaba sa kanya mula sa Panginoon niya,” ay pahayag tungkol sa Propeta na sumampalataya rito. Sinabi ni Ibn Jarīr: Isinalaysay sa amin ni Bishr, isinalaysay sa amin ni Yazīd, isinalaysay sa amin ni Sa‘īd, mula kay Qatādah, na nagsabi: Naibalita sa amin na nang ibaba ang talatang ito, sinabi ng Sugo ni Allāh: “Tunay ngang nararapat sa kanya na sumampalataya.”

Isinalaysay ni Al-Ḥākim sa Al-Mustadrak: Isinalaysay sa amin ni Abū Al-Naḍr Al-Faqīh, isinalaysay sa amin ni Mu‘ādh ibn Najdah Al-Qurashī, isinalaysay sa amin ni Khallād ibn Yaḥyā, isinalaysay sa amin ni Abū ‘Aqīl, mula kay Yaḥyā ibn Abī Kathīr, mula kay Anas ibn Mālik, na nagsabi: Nang ibaba ang talatang ito sa Propeta, “Sumampalataya ang Sugo sa anumang ibinaba sa kanya mula sa Panginoon niya,” sinabi ng Propeta: “Tunay ngang nararapat sa kanya na sumampalataya.” Pagkatapos ay sinabi ni Al-Ḥākim: “Tama ang isnād nito, ngunit hindi nila ito inilabas.”

Ang “at ang mga mananampalataya” ay iniugnay sa “Sugo.” Pagkatapos ay nagsabi Siya tungkol sa kanilang lahat: “Bawat isa ay sumampalataya kay Allāh, sa Kanyang mga anghel, sa Kanyang mga Kasulatan at sa Kanyang mga Sugo. Hindi kami nagtatangi-tangi sa isa man sa mga Sugo Niya.” Sumasampalataya ang mga mananampalataya na si Allāh ay Nag-iisa, Bukod-Tangi, ang Pinananaligan ng lahat; walang diyos maliban sa Kanya at walang panginoon bukod sa Kanya.

Pinaniniwalaan nila ang lahat ng propeta at Sugo, at ang mga Kasulatang ibinaba mula sa langit sa Kanyang mga lingkod na mga Sugo at propeta. Hindi sila nagtatangi-tangi sa sinuman sa mga ito: hindi sila sumasampalataya sa ilan at tumatanggi sa iba. Sa halip, para sa kanila, silang lahat ay tapat, mabuti, matuwid, napatnubayan at pumapatnubay sa mga landas ng kabutihan. Maaaring ipawalang-bisa ng ilan sa kanila, sa pahintulot ni Allāh, ang batas ng iba, hanggang sa mapawalang-bisa ang lahat ng nauna sa batas ni Muḥammad, ang pangwakas sa mga propeta at Sugo.

Sa batas niya magaganap ang Oras, at patuloy na mananatili sa katotohanan ang isang pangkat mula sa kanyang pamayanan.

“At sinabi nila: ‘Nakarinig kami at tumalima kami’” — narinig namin ang sinabi Mo, Panginoon namin, naunawaan namin ito, isinagawa namin at sinunod namin ang hinihingi nito. “Ang kapatawaran Mo, Panginoon namin” ay paghingi ng kapatawaran, awa at kabutihang-loob.

Sinabi ni Ibn Abī Ḥātim: Isinalaysay sa amin ni ‘Alī ibn Ḥarb Al-Mawṣilī, isinalaysay sa amin ni Ibn Fuḍayl, mula kay ‘Aṭā’ ibn Al-Sā’ib, mula kay Sa‘īd ibn Jubayr, mula kay Ibn ‘Abbās, tungkol sa sinabi ni Allāh, “Sumampalataya ang Sugo sa anumang ibinaba sa kanya mula sa Panginoon niya at ang mga mananampalataya,” hanggang sa “Ang kapatawaran Mo, Panginoon namin,” na nagsabi siya: “Pinatawad Ko na kayo.” “Tungo sa Iyo ang kahahantungan,” ibig sabihin, sa Iyo ang pagbabalik at hantungan sa Araw na tatayo ang mga tao para sa Pagtutuos.

Sinabi ni Ibn Jarīr: Isinalaysay sa amin ni Ibn Ḥumayd, isinalaysay sa amin ni Jarīr, mula kay Bayān, mula kay Ḥakīm, mula kay Jābir, na nagsabi: Nang ibaba sa Sugo ni Allāh ang “Sumampalataya ang Sugo sa anumang ibinaba sa kanya mula sa Panginoon niya at ang mga mananampalataya; bawat isa ay sumampalataya kay Allāh, sa Kanyang mga anghel, sa Kanyang mga Kasulatan at sa Kanyang mga Sugo. Hindi kami nagtatangi-tangi sa isa man sa mga Sugo Niya. At sinabi nila: ‘Nakarinig kami at tumalima kami. Ang kapatawaran Mo, Panginoon namin.

Tungo sa Iyo ang kahahantungan,’” sinabi ni Jibrīl: “Napakainam ng pagpuri ni Allāh sa iyo at sa iyong pamayanan. Humiling ka at ipagkakaloob iyon sa iyo.” Kaya humiling siya ng “Hindi nag-aatang si Allāh sa isang kaluluwa malibang ayon sa kaya nito,” hanggang sa katapusan ng talata. (16:16; 4:123; 53:39–41).

Ikalabing-isang hadith: Sinabi ni Abū Muḥammad ‘Abdullāh ibn ‘Abd Al-Raḥmān Al-Dārimī sa kanyang Musnad: Isinalaysay sa amin ni Abū Al-Mughīrah, isinalaysay sa amin ni Ṣafwān, isinalaysay sa amin ni Ayfa‘ ibn ‘Abdullāh Al-Kilā‘ī, na nagsabi: May isang lalaki na nagsabi: “O Sugo ni Allāh, alin ang pinakadakilang talata sa Aklat ni Allāh?” Sumagot siya: “Āyat Al-Kursī: ‘Si Allāh—walang diyos maliban sa Kanya, ang Buhay, ang Tagapagpanatili.’” Nagtanong ang lalaki: “Aling talata sa Aklat ni Allāh ang nais mong mapasa iyo at sa iyong pamayanan?”

Sumagot siya: “Ang hulihan ng Surah Al-Baqarah; wala itong iniwang anumang kabutihan sa Mundo at Kabilang-buhay na hindi nito saklaw.”

Ang sinabi Niya, “Hindi nag-aatang si Allāh sa isang kaluluwa malibang ayon sa kaya nito,” ay nangangahulugang hindi Niya inaatasan ang sinuman ng higit sa kanyang makakaya. Bahagi ito ng kabutihang-loob ni Allāh sa Kanyang mga nilikha, ng Kanyang habag sa kanila at ng Kanyang kabutihan sa kanila. Ito ang talatang nagpawalang-bisa at nag-alis sa kinatakutan ng mga Kasamahan tungkol sa sinabi Niya: “Ilantad man ninyo ang nasa mga kalooban ninyo o ililihim ninyo ito, sisingilin kayo ni Allāh dahil dito.”

Ibig sabihin, bagaman magsusulit at magtatanong si Allāh, hindi Niya parurusahan ang tao maliban sa bagay na kaya niyang iwasan. Ang mga bulong ng sarili at mga kaisipang hindi mapipigilan ay hindi pananagutan ng tao; at ang pagkasuklam sa masasamang bulong ay tanda ng pananampalataya.

“Ukol dito ang kinamit nito” — ibig sabihin, kabutihan; “at laban dito ang nakamit nito” — ibig sabihin, kasamaan. Tumutukoy ito sa mga gawang saklaw ng pananagutan. Pagkatapos ay ginabayan ng Kataas-taasan ang Kanyang mga lingkod na humiling sa Kanya at tiniyak Niya sa kanila ang pagtugon.

Gaya ng itinuro at ipinagtagubilin Niya sa kanila na sabihin: “Panginoon namin, huwag Kang magpanagot sa amin kung…” — kung iniwan namin ang isang tungkulin dahil sa pagkalimot, o gumawa kami ng ipinagbabawal dahil dito — “o nagkamali kami,” ibig sabihin, hindi namin natukoy ang wastong paraan ng paggawa ayon sa batas dahil sa kamangmangan. Nauna nang nabanggit sa Ṣaḥīḥ Muslim, sa hadith ni Abū Hurayrah, na sinabi ni Allāh: “Oo.” At sa hadith ni Ibn ‘Abbās, sinabi Niya: “Ginawa Ko na.”

Isinalaysay ni Ibn Mājah sa kanyang Sunan at ni Ibn Ḥibbān sa kanyang Ṣaḥīḥ, sa hadith ni Abū ‘Amr Al-Awzā‘ī, mula kay ‘Aṭā’—sa salaysay ni Ibn Mājah, mula kay Ibn ‘Abbās; samantalang ayon kina Al-Ṭabarānī at Ibn Ḥibbān, mula kay ‘Aṭā’, mula kay ‘Ubayd ibn ‘Umayr, mula kay Ibn ‘Abbās—na nagsabi: Sinabi ng Sugo ni Allāh: “Inalis ni Allāh sa aking pamayanan ang pagkakamali, pagkalimot at ang anumang ipinilit sa kanila.” Isinalaysay din ito sa iba pang mga paraan, ngunit itinuring nina Aḥmad at Abū Ḥātim na may depekto ang salaysay; at si Allāh ang higit na nakaaalam.

Sinabi ni Ibn Abī Ḥātim: Isinalaysay sa amin ng aking ama, isinalaysay sa amin ni Muslim ibn Ibrāhīm, isinalaysay sa amin ni Abū Bakr Al-Hudhalī, mula kay Shahr, mula kay Umm Al-Dardā’, mula sa Propeta, na nagsabi: “Pinalampas ni Allāh para sa aking pamayanan ang tatlong bagay: pagkakamali, pagkalimot at pamimilit.” Sinabi ni Abū Bakr: Ikinuwento ko ito kay Al-Ḥasan at sinabi niya: “Oo. Hindi ka ba bumabasa ng ganitong pahayag sa Qur’an: ‘Panginoon namin, huwag Kang magpanagot sa amin kung nakalimot kami o nagkamali kami’?”

“Panginoon namin, huwag Kang magpabuhat sa amin ng isang pabigat na gaya ng ipinabuhat Mo sa mga nauna pa sa amin.” Ibig sabihin, huwag Mo kaming atasan ng mahihirap na gawain, kahit kaya naming gawin ang mga ito, gaya ng ipinag-utos Mo sa mga naunang pamayanan sa anyo ng mga tanikala at mabibigat na pasaning iniatang sa kanila. Ipinadala Mo ang Iyong Propeta Muḥammad, ang Propeta ng awa, upang alisin ang mga ito sa pamamagitan ng batas na ipinadala Mo sa kanya—ang dalisay, magaan at mapagparayang Relihiyon. Napatunayan sa Ṣaḥīḥ Muslim, mula kay Abū Hurayrah, mula sa Sugo ni Allāh, na sinabi ni Allāh: “Oo.”

At sa salaysay ni Ibn ‘Abbās, sinabi ng Sugo ni Allāh na sinabi Niya: “Ginawa Ko na.” Isinalaysay sa iba’t ibang paraan mula sa Sugo ni Allāh na nagsabi siya: “Ipinadala ako taglay ang dalisay at mapagparayang pananampalataya.”

“Panginoon namin, huwag Kang magpapasan sa amin ng anumang wala kaming lakas doon.” Ibig sabihin, mga tungkulin, kapinsalaan at pagsubok na hindi namin kayang tiisin; huwag Mo kaming subukin sa anumang hindi namin makakayanan. Tungkol sa sinabi Niya, “Panginoon namin, huwag Kang magpapasan sa amin ng anumang wala kaming lakas doon,” sinabi ni Makḥūl: “Ang pag-iisa sa ibang lupain at ang matinding pagnanasa.” Isinalaysay ito ni Ibn Abī Ḥātim. Sinabi ni Allāh: “Oo.” At sa ibang hadith: “Ginawa Ko na.”

“Magpaumanhin Ka sa amin” — sa mga nagawa namin sa pagitan namin at Mo, na batid Mo na mga pagkukulang at pagkatisod namin. “Magpatawad Ka sa amin” — sa mga nagawa namin sa pagitan namin at ng Iyong mga lingkod; huwag Mong ilantad sa kanila ang aming mga kapintasan at pangit na gawa. “At maawa Ka sa amin” — sa hinaharap, huwag Mo kaming hayaang mahulog sa isa pang kasalanan sa pamamagitan ng Iyong patnubay.

Kaya sinabi nila: “Nangangailangan ang nagkasala ng tatlong bagay: na patawarin siya ni Allāh sa pagitan niya at ng Kanyang sarili; na ikubli siya sa Kanyang mga lingkod upang hindi siya ipahiya sa harap nila; at na pangalagaan siya upang hindi siya mahulog sa kaparehong kasalanan.” Nauna nang nabanggit sa hadith na sinabi ni Allāh: “Oo.” At sa ibang hadith: “Ginawa Ko na.”

“Ikaw ay Mapagtangkilik sa amin” — ibig sabihin, Ikaw ang aming Tagapangalaga at Tagapag-adya. Sa Iyo kami nananalig; Ikaw ang hinihingan namin ng tulong at sa Iyo kami umaasa. Wala kaming lakas ni kapangyarihan maliban sa pamamagitan Mo. “Kaya mag-adya Ka sa amin laban sa mga taong tumatangging sumampalataya,” ibig sabihin, yaong tumanggi sa Iyong Relihiyon, tumanggi sa Kaisahan Mo at sa pagiging Sugo ng Iyong Propeta, sumamba sa iba bukod sa Iyo at nagtambal ng iba sa Iyong mga lingkod.

Adyain Mo kami laban sa kanila at ipagkaloob Mo sa amin ang kahihinatnan laban sa kanila sa Mundo at Kabilang-buhay. Sinabi ni Allāh: “Oo.” At sa hadith na isinalaysay ni Muslim mula kay Ibn ‘Abbās, sinabi Niya: “Ginawa Ko na.” Sinabi ni Ibn Jarīr: Isinalaysay sa akin ni Al-Muthannā ibn Ibrāhīm, isinalaysay sa amin ni Abū Nu‘aym, isinalaysay sa amin ni Sufyān, mula kay Abū Isḥāq, na si Mu‘ādh, kalugdan nawa siya ni Allāh, kapag natapos niyang basahin ang Surah at ang “Kaya mag-adya Ka sa amin laban sa mga taong tumatangging sumampalataya,” ay nagsasabi ng “Āmīn.”

Isinalaysay ito ni Wakī‘ mula kay Sufyān, mula kay Abū Isḥāq, mula sa isang lalaki, mula kay Mu‘ādh ibn Jabal, na kapag tinatapos niya ang Al-Baqarah ay nagsasabi siya ng “Āmīn.” Nakalimutan namin [ang natitira].

Tafsir ni al-Baghawi

Ang sinabi ng Kataas-taasan, “Sumampalataya ang Sugo,” ay nangangahulugang naniwala siya. “Sa anumang ibinaba sa kanya mula sa Panginoon niya at ang mga mananampalataya; bawat isa ay sumampalataya kay Allāh.” Iisa ang pandiwang ginamit dahil tumutukoy ito sa bawat isa sa kanila. “At sa Kanyang mga anghel, sa Kanyang mga Kasulatan at sa Kanyang mga Sugo.”

Binasa nina Ḥamzah at Al-Kisā’ī ang “Kanyang Kasulatan” sa pang-isahan, na tumutukoy sa Qur’an. Sinasabi ring maaaring mangahulugan ito ng maramihan kahit nasa pang-isahang anyo, gaya ng sinabi ng Kataas-taasan: “Ipinadala ni Allāh ang mga propeta bilang mga tagapagbalita ng magandang balita at mga tagapagbabala, at ibinaba Niya kasama nila ang Kasulatan” (2:213). Binasa naman ng iba ang “Kanyang mga Kasulatan” sa maramihan, gaya ng sinabi ng Kataas-taasan: “Sa Kanyang mga anghel, sa Kanyang mga Kasulatan at sa Kanyang mga Sugo” (4:136).

“Hindi kami nagtatangi-tangi sa isa man sa mga Sugo Niya” — hindi kami sumasampalataya sa ilan at tumatanggi sa iba, gaya ng ginawa ng mga Hudyo at mga Kristiyano. May ipinahiwatig na parirala rito: ang ibig sabihin ay sinasabi nila, “Hindi kami nagtatangi-tangi.” Binasa ni Ya‘qūb ang pandiwa sa anyong “hindi nagtatangi-tangi” na may titik yā’, kaya nagiging pahayag ito tungkol sa Sugo; maaari rin itong mangahulugang hindi nagtatangi-tangi ang lahat. Sinabi niyang “sa pagitan ng isa man” sa halip na “sa pagitan ng mga isa,” sapagkat ang “isa” ay maaaring tumukoy sa iisang tao o sa marami.

Sinabi ni Allāh: “Walang isa man sa inyo na makapipigil dito” (69:47).

“At sinabi nila: ‘Nakarinig kami’” — ng Iyong sinabi. “At tumalima kami” — sa Iyong utos. Isinalaysay mula kay Ḥakīm, mula kay Jābir, kalugdan nawa silang dalawa ni Allāh, na nang ibaba ang talatang ito, sinabi ni Jibrīl, sumakanya nawa ang kapayapaan, sa Propeta: “Pinuri ka ni Allāh at ang iyong pamayanan. Humiling ka at ipagkakaloob iyon sa iyo.”

Kaya humiling siya sa pamamagitan ng patnubay ni Allāh at nagsabi: “Ang kapatawaran Mo.” Nasa anyong accusative ito bilang pangngalang-diwa, na para bang sinasabi: “Patawarin Mo kami, ng Iyong kapatawaran,” o, “Hinihiling namin sa Iyo ang Iyong kapatawaran.” “Panginoon namin, at tungo sa Iyo ang kahahantungan.”

“Hindi nag-aatang si Allāh sa isang kaluluwa malibang ayon sa kaya nito.” Sa panlabas na kahulugan, sinasagot ng talata ang pangangailangan; subalit may ipinahiwatig na kahilingan, na para bang sinabi nila: “Huwag Mo kaming atasan maliban sa kaya namin.” At tumugon Siya: “Hindi nag-aatang si Allāh sa isang kaluluwa malibang ayon sa kaya nito,” ibig sabihin, ayon sa lakas nito. Ang “kakayahan” ay tawag sa bagay na kayang gawin ng isang tao at hindi nagpapahirap sa kanya.

Nagkaiba ang mga iskolar sa pagpapakahulugan nito. Ayon kay Ibn ‘Abbās, kay ‘Aṭā’ at sa karamihan ng mga tagapagpaliwanag, ang tinutukoy rito ay ang mga kaisipan ng kalooban na binanggit sa sinabi ng Kataas-taasan: “Ilantad man ninyo ang nasa mga kalooban ninyo o ililihim ninyo ito,” gaya ng naipaliwanag namin.

Isinalaysay naman mula kay Ibn ‘Abbās na sinabi niya: “Ang tinutukoy ay ang mga mananampalataya lamang; pinagaan para sa kanila ang mga usapin ng kanilang Relihiyon at hindi sila inatasan maliban sa kaya nila,” gaya ng sinabi ni Allāh: “Nais ni Allāh para sa inyo ang kadalian at hindi Niya nais para sa inyo ang kahirapan” (2:185), at sinabi Niya: “Hindi Siya naglagay sa inyo ng anumang paghihirap sa Relihiyon” (22:78).

Tinanong si Sufyān ibn ‘Uyaynah tungkol sa sinabi ng Makapangyarihan at Dakila, “Hindi nag-aatang si Allāh sa isang kaluluwa malibang ayon sa kaya nito,” at sumagot siya: “Maliban sa kadalian nito; hindi Niya ito inatasan nang higit sa kaya nito.” Magandang paliwanag ito, sapagkat ang “kakayahan” ay mas mababa sa sukdulang lakas.

Ang sinabi ng Kataas-taasan, “Ukol dito ang kinamit nito,” ay nangangahulugang ukol sa kaluluwa ang mabuting ginawa nito, at mapapasakanya ang gantimpala nito. “At laban dito ang nakamit nito” mula sa kasamaan; laban dito ang bigat ng kasalanan nito.

“Panginoon namin, huwag Kang magpanagot sa amin,” ibig sabihin, huwag Mo kaming parusahan. “Kung nakalimot kami.” Itinuturing ito ng ilan na pagkalimot na nangangahulugang pagkalingat. Sinabi ni Al-Kalbī: Kapag nakalimutan o nagkamali ang mga Anak ni Isrā’īl sa isang bagay na iniutos sa kanila, agad silang pinarurusahan; ipinagbabawal sa kanila ang isang pagkain o inumin alinsunod sa kasalanang iyon.

Kaya inutusan ni Allāh ang mga mananampalataya na hilingin sa Kanya na huwag silang papanagutin sa mga ganitong bagay. Sinasabi ring ang “nakalimot” ay nangangahulugang iniwan, gaya ng sinabi ng Kataas-taasan: “Nakalimutan nila si Allāh kaya kinalimutan Niya sila” (9:67).

“ O nagkamali kami.” Sinasabi ng ilan na ang kahulugan nito ay sinasadya at kusa; sinasabi kasing nagkamali ang isang tao kapag sinadya niya, gaya ng sinabi ng Kataas-taasan: “Tunay na ang pagpatay nila sa mga anak nila ay isang malaking pagkakamali” (17:31). Sinabi ni ‘Aṭā’: “Ang ‘kung nakalimot kami o nagkamali kami’ ay nangangahulugang kung naging mangmang kami o sinadya namin.”

Karamihan naman ay nagsabi na ang tinutukoy ay pagkakamali dahil sa kamangmangan at pagkalingat, sapagkat ang sinadyang kasalanan ay hindi pinatatawad nang gayon lamang, bagkus nasa kalooban ni Allāh ang pagpapasya tungkol dito; samantalang pinatatawad ang pagkakamali. Sinabi ng Propeta: “Inalis sa aking pamayanan ang pagkakamali, pagkalimot at ang anumang ipinilit sa kanila.”

Ang sinabi ng Kataas-taasan, “Panginoon namin, huwag Kang magpabuhat sa amin ng isang pabigat,” ay nangangahulugang mabigat na kasunduan at tipang hindi namin kayang tuparin, na magdudulot sa amin ng parusa kapag sinira o iniwan namin ito. “Gaya ng ipinabuhat Mo sa mga nauna pa sa amin,” ibig sabihin, sa mga Hudyo, na hindi tumupad dito kaya pinarusahan Mo sila. Ito ang paliwanag nina Mujāhid, ‘Aṭā’, Qatādah, Al-Suddī, Al-Kalbī at iba pa. Pinatutunayan ito ng sinabi ng Kataas-taasan: “Tinanggap ninyo ang Aking tipan” (3:81), ibig sabihin, ang Aking kasunduan.

Sinasabi rin na ang ibig sabihin nito ay: Huwag Mong gawing mabigat at mahigpit ang bagay para sa amin gaya ng paghihigpit Mo sa mga nauna sa amin na mga Hudyo. Ipinag-utos sa kanila ni Allāh ang limampung dasal, at ang pagbibigay ng ikaapat na bahagi ng kanilang ari-arian bilang zakāh; kapag nadumihan ang damit ng isa sa kanila, pinuputol niya ang bahaging nadumihan; kapag nakagawa siya ng kasalanan, kinaumagahan ay nakasulat na ang kasalanan niya sa pintuan niya; at marami pang katulad na mabibigat na utos at tanikala. Ito ang paliwanag nina ‘Uthmān, ‘Aṭā’, Mālik ibn Anas, Abū ‘Ubaydah at iba pa.

Pinatutunayan ito ng sinabi ng Kataas-taasan: “Inaalis Niya sa kanila ang mabibigat nilang pasanin at ang mga tanikalang nakatali sa kanila” (7:157). Sinasabi rin na ang “pabigat” ay kasalanang walang pagsisisi rito; ang kahulugan kung gayon ay: ilayo Mo kami sa gayong kasalanan. Sa pinagmulan nito, ang salita ay tumutukoy sa pagpigil at pagpapatibay.

“Panginoon namin, huwag Kang magpapasan sa amin ng anumang wala kaming lakas doon,” ibig sabihin, huwag Mo kaming atasan ng mga gawaing hindi namin kayang gawin. Sinasabi ring tumutukoy ito sa mga kaisipan ng kalooban at mga bulong. Isinalaysay kay Makḥūl na sinabi niya: “Ito ay matinding pagnanasa.” Ang “ghulmah” ay ipinaliwanag bilang tindi ng pagnanasa.

Isinalaysay mula kay Ibrāhīm na sinabi niya: “Ito ay pag-ibig.” Sinabi naman ni Muḥammad ibn ‘Abd Al-Wahhāb: “Ito ay silakbo ng damdamin.” Sinabi ni Ibn Jurayj: “Ito ay ang pagbabagong-anyo bilang unggoy at baboy.” Sinasabi rin na ito ay ang pagkagalak ng mga kaaway sa kasawian ng iba; o ang pagkakahiwalay at pagputol ng ugnayan. Nagpapakupkop tayo kay Allāh laban dito.

“Magpaumanhin Ka sa amin,” ibig sabihin, palampasin at pawiin Mo ang aming mga kasalanan. “Magpatawad Ka sa amin,” ibig sabihin, ikubli Mo ang aming mga kasalanan at huwag Mo kaming ipahiya. “At maawa Ka sa amin,” sapagkat hindi namin maisasagawa ang mabubuting gawa maliban sa pagsunod sa Iyo, at hindi namin maiiwasan ang pagsuway maliban sa pamamagitan ng Iyong awa. “Ikaw ay Mapagtangkilik sa amin” — aming Tagapag-adya, Tagapag-ingat at Tagapangalaga.

“Kaya mag-adya Ka sa amin laban sa mga taong tumatangging sumampalataya.”

Isinalaysay ni Sa‘īd ibn Jubayr mula kay Ibn ‘Abbās, kalugdan nawa silang dalawa ni Allāh, tungkol sa sinabi ng Makapangyarihan at Dakila, “Ang kapatawaran Mo, Panginoon namin,” na sinabi ni Allāh: “Pinatawad Ko na kayo.” Tungkol naman sa “Huwag Kang magpanagot sa amin kung nakalimot kami o nagkamali kami,” sinabi Niya: “Hindi Ko kayo papanagutin.” Tungkol sa “Panginoon namin, huwag Kang magpabuhat sa amin ng isang pabigat,” sinabi Niya: “Hindi Ko kayo papasanin ng pabigat.” Tungkol sa “Huwag Kang magpapasan sa amin ng anumang wala kaming lakas doon,” sinabi Niya: “Hindi Ko kayo papasanin nito.”

At tungkol sa “Magpaumanhin Ka sa amin” hanggang sa katapusan, sinabi Niya: “Pinatawad Ko kayo, pinatawad Ko kayo, kinaawaan Ko kayo at inadya Ko kayo laban sa mga taong tumatangging sumampalataya.” Kapag tinatapos ni Mu‘ādh ibn Jabal ang Surah Al-Baqarah, sinasabi niya: “Āmīn.”

Ipinabatid sa amin ni Ismā‘īl ibn ‘Abd Al-Qāhir, ipinabatid sa amin ni Abū ‘Abd Al-Ghāfir ibn Muḥammad, ipinabatid sa amin ni Muḥammad ibn ‘Īsā Al-Julūdī, ipinabatid sa amin ni Ibrāhīm ibn Muḥammad ibn Sufyān, ipinabatid sa amin ni Muslim ibn Al-Ḥajjāj, ipinabatid sa amin ni Abū Bakr ibn Abī Shaybah, ipinabatid sa amin ni Abū Usāmah, isinalaysay sa akin ni Mālik ibn Mighwal, mula kay Al-Zubayr ibn ‘Adī, mula kay Ṭalḥah ibn ‘Alī ibn Muṣarrif, mula kay Murrah, mula kay ‘Abdullāh, na nagsabi: Nang dalhin sa paglalakbay sa gabi ang Sugo ni Allāh, dinala siya hanggang Sidrat Al-Muntahā.

Nasa ikaanim na langit ito; doon umaabot ang umaakyat mula sa lupa at kinukuha mula roon, at doon umaabot ang bumababa mula sa itaas nito at kinukuha rin mula roon. Sinabi niya: “Nang balutin ang punong lotus ng anumang bumalot dito” (53:16). Sinabi niya: “Mga gamu-gamong yari sa ginto.” Tatlong bagay ang ipinagkaloob sa Sugo ni Allāh: ang limang dasal, ang mga pangwakas na talata ng Surah Al-Baqarah, at ang kapatawaran para sa sinumang hindi nagtambal ng anuman kay Allāh mula sa kanyang pamayanan, maging sa kabila ng mabibigat na kasalanan.”