ಬಾಕರಾ ಸೂರಾದ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು
آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ، وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ، وَمَلَائِكَتِهِ، وَكُتُبِهِ، وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ، وَقَالُوا سَمِعْنَا، وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ. رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ، وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ. رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا، إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا. رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا. رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ، وَاعْفُ عَنَّا، وَاغْفِرْ لَنَا، وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا، فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.
آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
ಆಡಿಯೊ ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
ರಸೂಲರು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿನಿಂದ ತನಗೆ ಅವತೀರ್ಣ ಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳೂ ಕೂಡಾ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಾಹ್, ಆತನ ಮಲಾಇಕತ್, ಆತನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಗೂ ಆತನ ಪ್ರವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಪ್ರವಾದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಾವು ತಾರತಮ್ಯ ತೋರಲಾರೆವು. ನಾವು ಆಲಿಸಿದೆವು, ಅನುಸರಿಸಿದೆವು. ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ತಮಗೆ ದೋಷಮುಕ್ತಿ ನೀಡು. ನಮ್ಮ ನಿರ್ಗಮನ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೇ” ಎಂದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ . ಅಲ್ಲಾಹನು ಯಾರ ಮೇಲೂ ಅವನ ತಾಕತ್ತಿಗೆ ಮೀರಿದ ಹೊಣೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ದೇಹಕ್ಕೂ ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸತ್ಫಲವಿದೆ. ಅದು ಎಸಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ದುಷ್ಫಲವೂ ಇದೆ. ನಮ್ಮೊಡೆಯನೇ! ನಮ್ಮ ಮರೆವು ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸದಿರು. ನಮ್ಮ ನಾಥನೇ! ಪೂರ್ವಿಕರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿದಂತಹ ಹೊರೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಹೊರಿಸದಿರು. ನಮ್ಮ ಯಜಮಾನನೇ, ನಮಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೊರಿಸದಿರು. ನಮಗೆ ಮಾಫಿ ನೀಡು. ನಮಗೆ ಕ್ಷಮಿಸು! ನಮಗೆ ದಯೆ ತೋರು . ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಯಜಮಾನ. ಸತ್ಯನಿಷೇಧಿಗಳಾದ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ನಮಗೆ ನೆರವಾಗು!
ರೂಪಗಳು: ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಮಸ್ದರ್ «ಘುಫ್ರಾನಕ» (غُفْرَانَكَ — ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ನಾವು ಕೋರುತ್ತೇವೆ); ಇದರ ನಂತರ ನಿಷೇಧರೂಪದ «ಲಾ ತುಆಖಿಧ್ನಾ» (لاَ تُؤَاخِذْنَا) ಮತ್ತು ವಿನಂತಿಯ «ವಅ್ಫು ಅನ್ನಾ» (وَاعْفُ عَنا) ಬರುತ್ತವೆ. ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಎರಡು ಮಹಾನ್ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳು.
ಶೇಖ್ ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಅಸ್-ಸಅದಿ ಅವರ ತಫ್ಸೀರ್
«ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರೂ, ಅಲ್ಲಾಹನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳುವನು» ಎಂಬ ವಚನವು ಅವತೀರ್ಣವಾದಾಗ, ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಅದು ಕಷ್ಟಕರವೆನಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗಾಢವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ ಆಲೋಚನೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ತಾವು ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಲ್ಪಡುವೆವು ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. ಆಗ ಈ ಆಯತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಾಹನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು: «ಅಲ್ಲಾಹನು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ»; ಅಂದರೆ, ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ವಿಷಯವನ್ನಷ್ಟೇ ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯಾಗುವ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುವ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೀಗೆಂದಿರುವಂತೆ: «ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿಲ್ಲ» (ಅಲ್-ಹಜ್ಜ್, 22:78).
ಆಜ್ಞಾಪಿತ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಮೂಲತತ್ತ್ವವು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವು ಆತ್ಮಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ, ದೇಹಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಾಹನು ತನ್ನ ದಾಸರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಉಪಕಾರದಿಂದಲೇ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಕಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ನೆಪಗಳು ಎದುರಾದರೆ, ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ಸಡಿಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತರು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ನೀಡುವ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ.
ನಂತರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ಅದು ಗಳಿಸಿದ ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳ ಹೊಣೆಯೂ ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲಾಹನು ತಿಳಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೊರೆ ಹೊರುವವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊರುವುದಿಲ್ಲ; ದಾಸನ ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳು ಬೇರೊಬ್ಬನ ಪಾಲಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ «ಕಸಬತ್» (ಗಳಿಸಿತು) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದು, ಅಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೇ—ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹೃದಯದ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಲೂ—ಮಾನವನಿಗೆ ಸತ್ಕಾರ್ಯದ ಫಲ ದೊರೆಯುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ «ಇಕ್ತಸಬತ್» (ಸಂಪಾದಿಸಿತು) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದು, ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿ ನಿಜವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕವೇ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವು ಮಾನವನ ಹೆಸರಿಗೆ ಬರೆಯಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾದಿ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗಿದ್ದ ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಯನಿರತನಿಗೂ ಅವನ ಕರ್ಮದ ಪ್ರತಿಫಲ ದೊರೆಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಾಹನು ತಿಳಿಸಿದನು. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಲೋಪ, ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮರೆವು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ತಾಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವುದನ್ನಷ್ಟೇ ಅವನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳು ಈ ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದನು.
ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಾಹನು, «ನಾನು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ» ಎಂದು ಹೇಳಿದನೆಂದು ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ತಿಳಿಸಿರುವರು.
«ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಾವು ಮರೆತರೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸದಿರು.» ಮರೆವು ಎಂದರೆ, ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲಾದ ವಿಷಯವು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮರೆವಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು. ತಪ್ಪು ಎಂದರೆ, ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರೂ, ಮಾಡಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ನಡೆದುಹೋಗುವುದು.
ಈ ಎರಡರಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವುದನ್ನು ಈ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಉಪಕಾರದಿಂದ ಅಲ್ಲಾಹನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಬಳಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಅಶುದ್ಧವಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಮಾಝ್ ಮಾಡಿದವನು; ತನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲಿದ್ದ ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮರೆತವನು; ನಮಾಝ್ ಮಾಡುವಾಗ ಮರೆತು ಮಾತನಾಡಿದವನು; ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮರೆತು ಮಾಡಿದವನು; ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡದ ಇಹ್ರಾಮಿನ ನಿಷಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮರೆತು ಮಾಡಿದವನು—ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಿದೆ. ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿದ ನಿಷಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮರೆತು ಮಾಡಿದರೂ ಪ್ರಮಾಣಭಂಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪಾಗಿ ಒಬ್ಬನ ಜೀವವನ್ನು ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪವಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ನಾಶಮಾಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿಸುವ ಹೊಣೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ.
ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾಹ್ ಹೇಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟರೂ ಹಾನಿಯಿಲ್ಲ.
«ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಭಾರವಾದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂದರೆ, ಕಷ್ಟಕರವಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸದಿರು ಎಂದರ್ಥ. «ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹೊರಿಸಿದಂತೆ» ಎಂದಿರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಹನು ಈಗಾಗಲೇ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸದಿದ್ದಷ್ಟು ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಈ ಸಮುದಾಯದ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಆರಾಧನಾ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.
«ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಮಗೆ ತಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅಲ್ಲಾಹನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನಿಗೇ ಸರ್ವಸ್ತುತಿ.
«ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು, ನಮ್ಮನ್ನು ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು.» ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ದೋಷಮುಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಡುಕುಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಕರುಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಸರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
«ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಒಡೆಯ» ಎಂದರೆ: ನಮ್ಮನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದಂದಿನಿಂದಲೂ ನೀನು ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಕ, ಒಡೆಯ ಮತ್ತು ಆರಾಧ್ಯನಾಗಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಗಳು ಕಾಲವೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಬಳಿಕ ನೀನು ನಮಗೆ ಮಹಾನ್ ಅನುಗ್ರಹವೊಂದನ್ನು—ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು—ನೀಡಿದೆ. ಇತರ ಎಲ್ಲ ಅನುಗ್ರಹಗಳೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಾಗಿವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ, ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಕನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸು; ನಿನ್ನನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿದ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮದ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಸತ್ಯನಿಷೇಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಮಗೆ ನೆರವಾಗು ಎಂದು ನಾವು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಬೇಡುತ್ತೇವೆ. ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ, ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಭರ್ಜಿಯ ಮೂಲಕವೂ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ನಮಗೆ ವಿಜಯ ನೀಡು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸು; ವಿಜಯವನ್ನು ತರುವ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು. ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ ಸರ್ವಸ್ತುತಿ.
ಅಲ್ಲಾಹನ ನೆರವು ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಾಹನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಲಿ.
ಪ್ರವಾದಿಯವರು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗಿದ್ದ ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸ, ವಿಧೇಯತೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕ್ಷಮೆಯಾಚನೆಯ ಕುರಿತು ಅಲ್ಲಾಹನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಅಲ್ಲಾಹ್, ಅವನ ಮಲಕ್‌ಗಳು, ಅವನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟರು. ಇದು ಅಲ್ಲಾಹನು ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ತಿಳಿಸಿದ ಅವನ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗುಣಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಿಮೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ—ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೂ ವಿವರವಾಗಿಯೂ—ನಂಬುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದರಿಂದಲೂ, ಅವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದರಿಂದಲೂ, ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಕೊರತೆಯ ಗುಣಗಳಿಂದಲೂ ಪರಿಶುದ್ಧನೆಂದು ನಂಬುವುದನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಮಲಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೂ ವಿವರವಾಗಿಯೂ ನಂಬುವುದು; ಎಲ್ಲ ಸಂದೇಶವಾಹಕರನ್ನೂ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ನಂಬುವುದು; ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸುದ್ದಿಗಳು, ಆಜ್ಞೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಂಬುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಅವರು ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಯಾರ ನಡುವೆಯೂ ತಾರತಮ್ಯ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅಲ್ಲಾಹ್ ಮತ್ತು ಅವನ ದಾಸರ ನಡುವಿನ ಮಾಧ್ಯಮರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿದಂತೆಯೇ; ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನೇ ನಿರಾಕರಿಸಿದಂತೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
«ನಾವು ಆಲಿಸಿದೆವು» ಎಂದರೆ, ನೀನು ನಮಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದುದನ್ನೂ ನಿಷೇಧಿಸಿದುದನ್ನೂ ಆಲಿಸಿದೆವು; «ಮತ್ತು ನಾವು ಅನುಸರಿಸಿದೆವು» ಎಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದೆವು. «ಆಲಿಸಿದೆವು, ಆದರೆ ಅವಿಧೇಯತೆ ತೋರಿದೆವು» ಎಂದು ಹೇಳಿದವರಂತೆ ಅವರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಾಹನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ದಾಸನಿಂದ ಲೋಪವಾಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ; ಅವನಿಗೆ ಸದಾ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕ್ಷಮೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು, «ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇವೆ» ಎಂದರು.
ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಲೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು; ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕು ಎಂದರ್ಥ.
«ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೇ ಮರಳುವಿಕೆಯಿದೆ» ಎಂದರೆ, ಎಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಗಳೂ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಮರಳುತ್ತವೆ; ಆಗ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಒಳಿತು ಮತ್ತು ಕೆಡುಕುಗಳಿಗೆ ನೀನು ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುವೆ.
ಇಮಾಮ್ ಇಬ್ನ್ ಕಸೀರ್ ಅವರ ತಫ್ಸೀರ್
ಈ ಎರಡು ಮಹತ್ವದ ಆಯತ್ತುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಕುರಿತು ಬಂದಿರುವ ಹದೀಸ್‌ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಾಹನು ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡಲಿ.
ಮೊದಲ ಹದೀಸ್: ಅಲ್-ಬುಖಾರಿ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಕಸೀರ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಶುಅಬಾ ಅವರು ಸುಲೈಮಾನ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಮಸ್‌ಊದ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಯಾರು ಈ ಎರಡು ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ…»
ನಮಗೆ ಅಬೂ ನುಐಮ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಸುಫ್ಯಾನ್ ಅವರು ಮನ್ಸೂರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಇಬ್ನು ಯಝೀದ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಮಸ್‌ಊದ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಯಾರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವು ಅವರಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತವೆ.» ಉಳಿದ ಹದೀಸ್ ಸಂಕಲನಕಾರರೂ ಸುಲೈಮಾನ್ ಇಬ್ನು ಮಿಹ್ರಾನ್ ಅಲ್-ಅಅ್ಮಶ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಇದೇ ಅರ್ಥದ ಹದೀಸ್ ಅನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮನ್ಸೂರ್ ಅವರಿಂದ, ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಅವರಿಂದ, ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಅವರಿಂದ ಬಂದ ಸುಫ್ಯಾನ್ ಅತ್-ಸೌರಿಯವರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹೀಹ್‌ಗಳಾದ ಅಲ್-ಬುಖಾರಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಅವರು ಅಲ್ಕಮಾ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಮಸ್‌ಊದ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಇಬ್ಬರ ಸಹೀಹ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಹೇಳಿದರು: «ನಂತರ ನಾನು ಅಬೂ ಮಸ್‌ಊದ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ, ಅವರು ನನಗೆ ಈ ಹದೀಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು.»
ಅಹ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಹಂಬಲ್ ಕೂಡ ಹೀಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ: ನಮಗೆ ಯಹ್ಯಾ ಇಬ್ನು ಆದಮ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಶರೀಕ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಆಸಿಮ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಲ್-ಮುಸಯ್ಯಿಬ್ ಇಬ್ನು ರಾಫಿಅ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಲ್ಕಮಾ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಮಸ್‌ಊದ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಯಾರು ಆ ರಾತ್ರಿ ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವು ಅವರಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತವೆ.»
ಎರಡನೇ ಹದೀಸ್: ಇಮಾಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಹುಸೈನ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಶೈಬಾನ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಮನ್ಸೂರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ರಿಬ್ಈ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಖರಶಾ ಇಬ್ನು ಅಲ್-ಹುರ್ರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಲ್-ಮಅ್ರೂರ್ ಇಬ್ನು ಸುವೈದ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಝರ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಅರ್ಶ್‌ನ ಕೆಳಗಿರುವ ಒಂದು ನಿಧಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನನಗಿಂತ ಮೊದಲು ಯಾವ ಪ್ರವಾದಿಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.» ಇಬ್ನು ಮರ್ದವೈಹ್ ಅವರು ಅಲ್-ಅಶ್ಜಈ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅತ್-ಸೌರಿ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಮನ್ಸೂರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ರಿಬ್ಈ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಝೈದ್ ಇಬ್ನು ಝಬ್ಯಾನ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಝರ್ ಅವರಿಂದಲೂ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಅರ್ಶ್‌ನ ಕೆಳಗಿರುವ ನಿಧಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.»
ಮೂರನೇ ಹದೀಸ್: ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಅಬೂ ಬಕರ್ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಶೈಬಾ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಅಬೂ ಉಸಾಮಾ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಮಾಲಿಕ್ ಇಬ್ನು ಮಿಘ್ವಲ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. (ಮತ್ತೊಂದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ) ನಮಗೆ ಇಬ್ನು ನುಮೈರ್ ಮತ್ತು ಝುಹೈರ್ ಇಬ್ನು ಹರ್ಬ್ ಇಬ್ಬರೂ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹ್ ಇಬ್ನು ನುಮೈರ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಇಬ್ನು ನುಮೈರ್ ಹೇಳಿದರು: ನನ್ನ ತಂದೆ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಮಾಲಿಕ್ ಇಬ್ನು ಮಿಘ್ವಲ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಝ್-ಝುಬೈರ್ ಇಬ್ನು ಅದಿಯ್ಯ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ತಲ್ಹಾ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಮುರ್ರಾ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಸಿದ್ರತುಲ್ ಮುಂತಹಾ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಅದು ಆರನೆಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿದೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಡುವುದೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲ್ಪಡುವುದೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. «ಆವರಿಸುವುದು ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಿದಾಗ» (ಅನ್-ನಜ್ಮ್, 53:16) ಎಂಬ ವಚನದ ಕುರಿತು ಅವರು ಹೇಳಿದರು: «ಅದು ಚಿನ್ನದ ಚಿಟ್ಟೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.» ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಿಗೆ ﷺ ಮೂರು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು: ಐದು ಹೊತ್ತಿನ ನಮಾಝ್‌ಗಳು, ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದವರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹನೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಸಹಭಾಗಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡದವರಿಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲಾಯಿತು.
ನಾಲ್ಕನೇ ಹದೀಸ್: ಅಹ್ಮದ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಇಸ್ಹಾಕ್ ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಅರ್-ರಾಜೀ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಸಲಮಾ ಇಬ್ನು ಅಲ್-ಫದ್ಲ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಇಸ್ಹಾಕ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಯಝೀದ್ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಹಬೀಬ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಮರ್ಸದ್ ಇಬ್ನು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹ್ ಅಲ್-ಯಝನೀ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಉಕ್ಬಾ ಇಬ್ನು ಆಮಿರ್ ಅಲ್-ಜುಹನೀ ಹೇಳಿದರು: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು: «ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸು; ಅವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಶ್‌ನ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ನನಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.» ಇದರ ಇಸ್ನಾದ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಲ.
ಐದನೇ ಹದೀಸ್: ಇಬ್ನು ಮರ್ದವೈಹ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಅಹ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಕಾಮಿಲ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಇಬ್ನು ಇಸ್ಹಾಕ್ ಅಲ್-ಹರ್ಬೀ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಮುಸದ್ದದ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಅಬೂ ಅವಾನಾ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಅಬೂ ಮಾಲಿಕ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ರಿಬ್ಈ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಹುಧೈಫಾ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಮೂರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಇತರ ಜನರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: ಅರ್ಶ್‌ನ ಕೆಳಗಿರುವ ನಿಧಿಯ ಮನೆಯಿಂದ ಈ ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನನಗಿಂತ ಮೊದಲು ಯಾರಿಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ನಂತರವೂ ಯಾರಿಗೂ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.» ನಂತರ ಇಬ್ನು ಮರ್ದವೈಹ್ ಅವರು ನುಐಮ್ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಹಿಂದೀ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ರಿಬ್ಈ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಹುಧೈಫಾ ಅವರಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು.
ಆರನೇ ಹದೀಸ್: ಇಬ್ನು ಮರ್ದವೈಹ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಬಾಕೀ ಇಬ್ನು ನಾಫಿಅ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಇಸ್ಮಾಈಲ್ ಇಬ್ನು ಅಲ್-ಫದ್ಲ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು; ಅವರು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಹಾತಿಮ್ ಇಬ್ನು ಬಝೀಅ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಜಅ್ಫರ್ ಇಬ್ನು ಔನ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಮಾಲಿಕ್ ಇಬ್ನು ಮಿಘ್ವಲ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಇಸ್ಹಾಕ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಲ್-ಹಾರಿಸ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಲೀಯವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: «ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದ ಯಾರೂ ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಕೊನೆಯ ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸದೆ ಮಲಗುವುದನ್ನು ನಾನು ಸರಿಯೆಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರವಾದಿಗೆ ﷺ ಅರ್ಶ್‌ನ ಕೆಳಗಿನ ನಿಧಿಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಧಿಯಾಗಿವೆ.»
ವಕೀಅ್ ಅವರು ಇಸ್ರಾಈಲ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಇಸ್ಹಾಕ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಉಮೈರ್ ಇಬ್ನು ಅಮ್ರ್ ಅಲ್-ಖಾರಿಫೀ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಲೀಯವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ: «ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಸಂದೇಶ ತಲುಪಿದ, ವಿವೇಕವಿರುವ ಯಾರೂ ಆಯತುಲ್ ಕುರ್ಸೀ ಮತ್ತು ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸದೆ ಮಲಗುವುದನ್ನು ನಾನು ಸರಿಯೆಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಅರ್ಶ್‌ನ ಕೆಳಗಿನ ನಿಧಿಯಿಂದ ಬಂದಿವೆ.»
ಏಳನೇ ಹದೀಸ್: ಅಬೂ ಈಸಾ ಅತ್-ತಿರ್ಮಿದೀ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಬನ್ನುದಾರ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಇಬ್ನು ಮಹ್ದೀ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಹಮ್ಮಾದ್ ಇಬ್ನು ಸಲಮಾ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಶ್ಅಸ್ ಇಬ್ನು ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಅಲ್-ಜುರ್ಮೀ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಕಿಲಾಬಾ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಅಲ್-ಅಶ್ಅಸ್ ಅಸ್-ಸನ್‌ಆನೀ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅನ್-ನುಅ್ಮಾನ್ ಇಬ್ನು ಬಶೀರ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಆಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಅಲ್ಲಾಹನು ಒಂದು ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದನು. ಅದರಿಂದ ಎರಡು ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ಅವತೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದನು. ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಾದರೂ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಶೈತಾನನು ಆ ಮನೆಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.»
ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದರು: «ಈ ಹದೀಸ್ ಗರೀಬ್ ಆಗಿದೆ.» ಹಮ್ಮಾದ್ ಇಬ್ನು ಸಲಮಾ ಅವರಿಂದ ಇದೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್-ಹಾಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಅಲ್-ಮುಸ್ತದ್ರಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿ, «ಇದು ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ನ ಷರತ್ತಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸಹೀಹ್ ಆಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಲ» ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಎಂಟನೇ ಹದೀಸ್: ಇಬ್ನು ಮರ್ದವೈಹ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಇಬ್ನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಮದೀನ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಅಲ್-ಹಸನ್ ಇಬ್ನು ಅಲ್-ಜಹ್ಮ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಇಸ್ಮಾಈಲ್ ಇಬ್ನು ಅಮ್ರ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಮರ್ಯಮ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಯೂಸುಫ್ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಅಲ್-ಹಜ್ಜಾಜ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಸಈದ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವನ್ನೂ ಆಯತುಲ್ ಕುರ್ಸೀಯನ್ನೂ ಪಠಿಸಿದಾಗ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು: «ಅವು ಅರ್ಶ್‌ನ ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಪರಮ ಕರುಣಾಮಯನ ನಿಧಿಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.»
ಅವರು «ಯಾರು ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ» (ಅನ್-ನಿಸಾ, 4:123) ಮತ್ತು «ಮಾನವನಿಗೆ ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನ ಪ್ರಯತ್ನವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತೋರಿಸಲ್ಪಡುವುದು; ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡಲಾಗುವುದು» (ಅನ್-ನಜ್ಮ್, 53:39–41) ಎಂಬುದನ್ನು ಪಠಿಸಿದಾಗ, «ಇನ್ನಾ ಲಿಲ್ಲಾಹಿ» ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿನೀತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಒಂಬತ್ತನೇ ಹದೀಸ್: ಇಬ್ನು ಮರ್ದವೈಹ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹ್ ಇಬ್ನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಕೌಫೀ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಅಹ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಯಹ್ಯಾ ಇಬ್ನು ಹಮ್ಝಾ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಬಕರ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಮಕ್ಕೀ ಇಬ್ನು ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹ್ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಹಮೀದ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಮಲೀಹ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಮಅ್ಕಲ್ ಇಬ್ನು ಯಸಾರ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಅರ್ಶ್‌ನ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ನನಗೆ ಗ್ರಂಥದ ಆರಂಭದ ಸೂರಾ (ಅಲ್-ಫಾತಿಹಾ) ಮತ್ತು ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಮುಫಸ್ಸಲ್ ಸೂರಾಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅನುಗ್ರಹವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.»
ಹತ್ತನೇ ಹದೀಸ್: ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹ್ ಇಬ್ನು ಈಸಾ ಇಬ್ನು ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಲೈಲಾ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಸಈದ್ ಇಬ್ನು ಜುಬೈರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಹದೀಸ್ ಅನ್ನು ಅಲ್-ಫಾತಿಹಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಬ್ರೀಲ್ ಇದ್ದಾಗ, ಮೇಲಿನಿಂದ ಒಂದು ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿತು. ಜಿಬ್ರೀಲ್ ಆಕಾಶದ ಕಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: «ಇದು ಆಕಾಶದ ಒಂದು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಶಬ್ದ. ಇದುವರೆಗೆ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ.»
ಆಗ ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಬ್ಬ ಮಲಕ್ ಇಳಿದು ಬಂದು ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: «ನಿಮಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ, ನಿಮಗಿಂತ ಮೊದಲು ಯಾವ ಪ್ರವಾದಿಗೂ ನೀಡದ ಎರಡು ಬೆಳಕುಗಳ ಶುಭವಾರ್ತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ: ಅಲ್-ಫಾತಿಹಾ ಮತ್ತು ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳು. ಇವುಗಳಿಂದ ನೀವು ಓದುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಕ್ಷರಕ್ಕೂ ನಿಮಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.» ಇದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮತ್ತು ಅನ್-ನಸಾಈ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಅನ್-ನಸಾಈ ಅವರ ಪದಪ್ರಯೋಗ.
«ಪ್ರವಾದಿಯು ತನ್ನ ಒಡೆಯನಿಂದ ತನಗೆ ಅವತೀರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾದುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟನು» ಎಂಬ ಅಲ್ಲಾಹನ ವಚನವು ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಬ್ನು ಜರೀರ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಬಿಶ್ರ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಯಝೀದ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಸಈದ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಕತಾದಾ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಈ ಆಯತ್ತು ಅವತೀರ್ಣವಾದಾಗ, ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ಹೀಗೆಂದರೆಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ: «ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಡುವುದು ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ.»
ಅಲ್-ಹಾಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಅಲ್-ಮುಸ್ತದ್ರಕ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ: ನಮಗೆ ಅಬೂ ನದ್ರ್ ಅಲ್-ಫಕೀಹ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಮಆಝ್ ಇಬ್ನು ನಜ್ದಾ ಅಲ್-ಕುರ್ಶೀ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಖಲ್ಲಾದ್ ಇಬ್ನು ಯಹ್ಯಾ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಅಬೂ ಅಖೀಲ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಯಹ್ಯಾ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಕಸೀರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅನಸ್ ಇಬ್ನು ಮಾಲಿಕ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: «ಪ್ರವಾದಿಯವರ ಮೇಲೆ “ಪ್ರವಾದಿಯು ತನ್ನ ಒಡೆಯನಿಂದ ತನಗೆ ಅವತೀರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾದುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟನು” ಎಂಬ ಆಯತ್ತು ಅವತೀರ್ಣವಾದಾಗ, ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಹೇಳಿದರು: “ಅವರು ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ.”» ನಂತರ ಅಲ್-ಹಾಕಿಮ್ ಹೇಳಿದರು: «ಇದರ ಇಸ್ನಾದ್ ಸಹೀಹ್ ಆಗಿದೆ; ಆದರೆ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಲ.»
«ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳು» ಎಂಬುದು «ಪ್ರವಾದಿ» ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರೆಲ್ಲರ ಕುರಿತು, «ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಾಹ್, ಅವನ ಮಲಕ್‌ಗಳು, ಅವನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟರು; ನಾವು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಯಾರ ನಡುವೆಯೂ ತಾರತಮ್ಯ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳು ಅಲ್ಲಾಹನು ಏಕೈಕನು, ಅದ್ವಿತೀಯನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ರಯದಾತನು; ಅವನ ಹೊರತು ಆರಾಧ್ಯನಿಲ್ಲ, ಅವನ ಹೊರತು ಒಡೆಯನಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಾಹನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವಾಹಕರನ್ನೂ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಅವನ ದಾಸರಾದ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾದಿಗಳಿಗೆ ಅವತೀರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ.
ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ನಂಬಿ ಇತರರನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸತ್ಯವಂತರು, ಸಜ್ಜನರು, ಸನ್ಮಾರ್ಗಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಒಳಿತಿನ ಮಾರ್ಗಗಳತ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಹನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವು ರದ್ದುಪಡಿಸಿರಬಹುದು; ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವಾಹಕರ ಅಂತಿಮರಾದ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು. ಅವರ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆಯೇ ಅಂತ್ಯಕಾಲವು ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ; ಅವರ ಸಮುದಾಯದ ಒಂದು ಗುಂಪು ಸದಾ ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
«ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ನಾವು ಆಲಿಸಿದೆವು ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸಿದೆವು» ಎಂದರೆ, «ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಾವು ಆಲಿಸಿದೆವು, ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆದು, ಅದರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದೆವು» ಎಂದರ್ಥ.
«ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇವೆ» ಎಂಬುದು ಕ್ಷಮೆ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡುವುದಾಗಿದೆ. ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಹಾತಿಮ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಅಲೀ ಇಬ್ನು ಹರ್ಬ್ ಅಲ್-ಮೌಸಿಲೀ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಇಬ್ನು ಫುದೈಲ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಅತಾ ಇಬ್ನು ಅಸ್-ಸಾಇಬ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಸಈದ್ ಇಬ್ನು ಜುಬೈರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: «ಪ್ರವಾದಿಯು ತನ್ನ ಒಡೆಯನಿಂದ ತನಗೆ ಅವತೀರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾದುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳೂ ಕೂಡ…» ಎಂಬ ವಚನದಿಂದ «ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇವೆ, ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ» ಎಂಬ ವಚನದವರೆಗೆ ಬರುವ ಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಹೇಳಿದರು: «ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ.»
«ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೇ ಮರಳುವಿಕೆಯಿದೆ» ಎಂದರೆ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ದಿನದಂದು ಮರಳುವಿಕೆಯೂ ಅಂತಿಮ ಗಮ್ಯವೂ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೇ ಆಗಿದೆ. ಇಬ್ನು ಜರೀರ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಇಬ್ನು ಹಮೀದ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಜರೀರ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಬಯಾನ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಹಕೀಮ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಜಾಬಿರ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: «ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರ ಮೇಲೆ “ಪ್ರವಾದಿಯು ತನ್ನ ಒಡೆಯನಿಂದ ತನಗೆ ಅವತೀರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾದುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟನು; ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳೂ ಕೂಡ… ನಾವು ಆಲಿಸಿದೆವು ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸಿದೆವು. ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇವೆ, ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ; ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೇ ಮರಳುವಿಕೆಯಿದೆ” ಎಂಬ ಆಯತ್ತು ಅವತೀರ್ಣವಾದಾಗ, ಜಿಬ್ರೀಲ್ ಹೇಳಿದರು: “ಅಲ್ಲಾಹನು ನಿಮ್ಮನ್ನೂ ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯವನ್ನೂ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನೀವು ಬೇಡಿರಿ; ನಿಮಗೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು.”
ಆಗ ಅವರು «ಅಲ್ಲಾಹನು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂಬ ಆಯತ್ತಿನಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಬೇಡಿದರು.»
«ಅಲ್ಲಾಹನು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂದರೆ, ಯಾರ ಮೇಲೂ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ತನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ, ಅವರ ಮೇಲಿನ ಅವನ ದಯೆ ಮತ್ತು ಉಪಕಾರದ ಪ್ರತೀಕ. ಸಹಾಬಾಗಳು «ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರೂ, ಅಲ್ಲಾಹನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳುವನು» ಎಂಬ ಆಯತ್ತಿನ ಕುರಿತು ಆತಂಕಪಟ್ಟಿದ್ದರು; ಈ ಆಯತ್ತೇ ಆ ಆತಂಕವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ, ಹಿಂದಿನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಆಯತ್ತಾಗಿದೆ. ಹೌದು, ಅವನು ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳಬಹುದು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದರ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಮನಸ್ಸಿನ ಒಳಗಿನ ಪಿಸುಮಾತು ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳಂತಹ ತಡೆಯಲಾಗದ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಟ್ಟ ಪಿಸುಮಾತುಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದೂ ವಿಶ್ವಾಸದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.
«ಅದಕ್ಕೆ ಅದು ಗಳಿಸಿದುದಿದೆ» ಎಂದರೆ, ಅದು ಮಾಡಿದ ಒಳಿತಿನ ಪ್ರತಿಫಲವಿದೆ. «ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಅದು ಸಂಪಾದಿಸಿದುದಿದೆ» ಎಂದರೆ, ಅದು ಮಾಡಿದ ಕೆಡುಕಿನ ಹೊಣೆಯಿದೆ. ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಕಾರ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅಲ್ಲಾಹನು ತನ್ನ ದಾಸರಿಗೆ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು; ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ವಾಗ್ದಾನವೂ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದನು:
«ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಾವು ಮರೆತರೆ…» ಅಂದರೆ, ಮರೆವಿನಿಂದ ಒಂದು ಕಡ್ಡಾಯವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರೂ, ಅಥವಾ ಮರೆವಿನಿಂದ ನಿಷಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸದಿರು.
«ಅಥವಾ ನಾವು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ» ಎಂದರೆ, ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಯಮವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡದೆ ಹೋದರೆ. ಅಬೂ ಹುರೈರಾ ಅವರ ಹದೀಸ್ ಕುರಿತು ಸಹೀಹ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಬಂದಿದೆ: «ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೇಳಿದನು: “ಹೌದು.”» ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರ ಹದೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ: «ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೇಳಿದನು: “ನಾನು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ.”» ಎಂದು ಬಂದಿದೆ.
ಇಬ್ನು ಮಾಜಾ ಅವರ ಸುನನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ನು ಹಿಬ್ಬಾನ್ ಅವರ ಸಹೀಹ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಬೂ ಅಮ್ರ್ ಅಲ್-ಔಝಾಈ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅತಾ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ; ಇಬ್ನು ಮಾಜಾ ಅವರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅತ್-ತಬರಾನೀ ಮತ್ತು ಇಬ್ನು ಹಿಬ್ಬಾನ್ ಅವರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅತಾ ಅವರು ಉಬೈದ್ ಇಬ್ನು ಉಮೈರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ತಪ್ಪು, ಮರೆವು ಮತ್ತು ಬಲವಂತಕ್ಕೊಳಗಾದದ್ದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಹನು ನನ್ನ ಸಮುದಾಯದವರಿಂದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಾನೆ.» ಇದು ಬೇರೆ ಸರಣಿಗಳಿಂದಲೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅಹ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಅಬೂ ಹಾತಿಮ್ ಇದನ್ನು ದೋಷಪೂರಿತವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಾಹನೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಲ್ಲವನು.
ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಹಾತಿಮ್ ಹೇಳಿದರು: ನನ್ನ ತಂದೆ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಇಬ್ನು ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಅಬೂ ಬಕರ್ ಅಲ್-ಹುದಲೀ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಶಹ್ರ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಉಮ್ಮು ದರ್‌ದಾ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಮೂರು ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅಲ್ಲಾಹನು ನನ್ನ ಸಮುದಾಯದವರನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ: ತಪ್ಪು, ಮರೆವು ಮತ್ತು ಬಲವಂತ.» ಅಬೂ ಬಕರ್ ಹೇಳಿದರು: «ನಾನು ಇದನ್ನು ಅಲ್-ಹಸನ್ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು: “ಹೌದು, ಇದನ್ನು ಕುರಾನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಓದುವುದಿಲ್ಲವೇ: ‘ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಾವು ಮರೆತರೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸದಿರು’?”»
«ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹೊರಿಸಿದಂತೆ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೂ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂದರೆ, ಅವರು ತಾಳಿದ್ದರೂ ನಮಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸದಿರು ಎಂದರ್ಥ. ನೀನು ಹಿಂದಿನ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದ ಸಂಕೋಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರವಾದ ಹೊಣೆಗಳನ್ನು ನಮಗೂ ವಿಧಿಸದಿರು. ಕರುಣೆಯ ಪ್ರವಾದಿಯಾದ ಮುಹಮ್ಮದ್ ﷺ ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವರು ತಂದ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಸಹನೀಯವಾದ ನೇರ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವೆ.
ಅಬೂ ಹುರೈರಾ ಅವರಿಂದ ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಸಹೀಹ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ನ ಹದೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಾಹನು «ಹೌದು» ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿಯಾದ ಹದೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ಅಲ್ಲಾಹನು “ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದನು.» ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರಿಂದ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, «ನಾನು ಸುಲಭವಾದ ನೇರ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ» ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
«ನಮಗೆ ತಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂದರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳು, ವಿಪತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಹಿಸಲಾಗದಿರುವುದನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸದಿರು; ನಮಗೆ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸದಿರು ಎಂದರ್ಥ. «ನಮಗೆ ತಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂಬ ವಚನದ ಕುರಿತು ಮಕ್ಹೂಲ್ ಹೇಳಿದರು: «ಪರದೇಶವಾಸ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಕಾಮವಾಂಛೆ.» ಇದನ್ನು ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಹಾತಿಮ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಾಹನು «ಹೌದು» ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಹದೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ, «ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ» ಎಂದು ಬಂದಿದೆ.
«ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು» ಎಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ನಡುವಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಲೋಪ ಮತ್ತು ಜಾರಿಹೋಗುವಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.
«ನಮ್ಮನ್ನು ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸು» ಎಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ದಾಸರ ನಡುವಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತೋರಿಸದೆ ಮುಚ್ಚಿಡು.
«ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು» ಎಂದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಬೀಳದಂತೆ ಕಾಪಾಡು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪಾಪ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಮೂರು ಸಂಗತಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ತನ್ನ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾಹನ ನಡುವಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹನು ಅವನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು; ತನ್ನ ದಾಸರ ಮುಂದೆ ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸದೆ, ಅವನ ಪಾಪವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಬೇಕು; ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಬೀಳದಂತೆ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಹದೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹನು «ಹೌದು» ಎಂದಿರುವುದು ಮೊದಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಹದೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ: «ಅಲ್ಲಾಹನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ» ಎಂದಿದೆ.
«ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಒಡೆಯ» ಎಂದರೆ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ನೆರವುದಾತ. ನಿನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ನಾವು ಭರವಸೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನೆರವು ಕೋರುತ್ತೇವೆ; ನಮ್ಮ ಅವಲಂಬನೆ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಇದೆ. ನಿನ್ನ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.
«ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯನಿಷೇಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಮಗೆ ನೆರವಾಗು» ಎಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ, ನಿನ್ನ ಏಕತ್ವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ, ನಿನ್ನ ಪ್ರವಾದಿಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ, ನಿನ್ನ ಹೊರತಾದವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ದಾಸರನ್ನು ಸಹಭಾಗಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವರ ವಿರುದ್ಧ ನಮಗೆ ನೆರವಾಗು; ಇಹಲೋಕ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ನಮಗೆ ಅಂತಿಮ ವಿಜಯವನ್ನು ನೀಡು ಎಂದರ್ಥ. ಅಲ್ಲಾಹನು, «ಹೌದು» ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಹದೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ, «ಅಲ್ಲಾಹನು “ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದನು» ಎಂದು ಬಂದಿದೆ.
ಇಬ್ನು ಜರೀರ್ ಹೇಳಿದರು: ಅಲ್-ಮಸನ್ನಾ ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಅವರು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು; ನಮಗೆ ಅಬೂ ನುಐಮ್ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅವರು ಸುಫ್ಯಾನ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಇಸ್ಹಾಕ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಮಆಝ್ رضي الله عنه ಅವರು ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ «ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯನಿಷೇಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಮಗೆ ನೆರವಾಗು» ಎಂಬ ಕೊನೆಯ ವಚನವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಮುಗಿಸಿದಾಗ, «ಆಮೀನ್» ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವಕೀಅ್ ಅವರು ಸುಫ್ಯಾನ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬೂ ಇಸ್ಹಾಕ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಹೆಸರಿಸದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವರು ಮಆಝ್ ಇಬ್ನು ಜಬಲ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ: ಅವರು ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದಾಗ, «ಆಮೀನ್» ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಮರೆತಿದ್ದೇವೆ.
ಅಲ್-ಬಗವಿ ಅವರ ತಫ್ಸೀರ್
ಅಲ್ಲಾಹನ ವಚನ «ಪ್ರವಾದಿಯು ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟನು» ಎಂದರೆ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
«ತನ್ನ ಒಡೆಯನಿಂದ ತನಗೆ ಅವತೀರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾದುದರಲ್ಲಿ; ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳೂ ಕೂಡ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಾಹನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟರು» ಎಂದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟರು ಎಂಬುದು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಪದವನ್ನು ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
«ಅವನ ಮಲಕ್‌ಗಳು, ಅವನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಲ್ಲಿ» ಎಂಬಲ್ಲಿ, ಹಮ್ಝಾ ಮತ್ತು ಅಲ್-ಕಿಸಾಈ «ಅವನ ಗ್ರಂಥ» ಎಂದು ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ಕುರಾನ್. ಇದನ್ನು ಏಕವಚನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಅದು ಬಹುವಚನದ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಾಹನ ವಚನ «ಅಲ್ಲಾಹನು ಪ್ರವಾದಿಗಳನ್ನು ಶುಭಸಂದೇಶ ನೀಡುವವರಾಗಿಯೂ ಎಚ್ಚರಿಸುವವರಾಗಿಯೂ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅವತೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು» (ಅಲ್-ಬಕರಾ, 2:213) ಎಂಬುದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಇತರ ಪಾಠಕರು «ಅವನ ಗ್ರಂಥಗಳು» ಎಂದು ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದಾರೆ; ಇದೇ «ಅವನ ಮಲಕ್‌ಗಳು, ಅವನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು» (ಅನ್-ನಿಸಾ, 4:136) ಎಂಬ ವಚನದಲ್ಲಿಯೂ ಬಂದಿದೆ.
«ನಾವು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಯಾರ ನಡುವೆಯೂ ತಾರತಮ್ಯ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂದರೆ, ಯಹೂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಮಾಡಿದಂತೆ ಕೆಲವರನ್ನು ನಂಬಿ ಇತರರನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲಿಖಿತ ಪದವಿದೆ: «ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ನಾವು ಅವನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಯಾರ ನಡುವೆಯೂ ತಾರತಮ್ಯ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂದು. ಯಅ್ಕೂಬ್ ಅವರು «ಯುಫರ್ರಿಕು» ಎಂದು ಯಾ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಓದಿದ್ದಾರೆ; ಆಗ ಅದು ಪ್ರವಾದಿಯ ಕುರಿತು ವರದಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆ «ಅವರು ತಾರತಮ್ಯ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂಬ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. «ಯಾರ ನಡುವೆ» ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; «ಬಹುಜನರ ನಡುವೆ» ಎಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ.
ಏಕೆಂದರೆ «ಅಹದ್» ಎಂಬ ಪದವು ಏಕವಚನಕ್ಕೂ ಬಹುವಚನಕ್ಕೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಾಹನ ವಚನ «ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುವವರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ» (ಅಲ್-ಹಾಖ್ಖಾ, 69:47) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ.
«ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ನಾವು ಆಲಿಸಿದೆವು» ಎಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಆಲಿಸಿದೆವು; «ಮತ್ತು ನಾವು ಅನುಸರಿಸಿದೆವು» ಎಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದೆವು. ಹಕೀಮ್ ಅವರು ಜಾಬಿರ್ رضي الله عنهما ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಈ ಆಯತ್ತು ಅವತೀರ್ಣವಾದಾಗ ಜಿಬ್ರೀಲ್ عليه السلام ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: «ಅಲ್ಲಾಹನು ನಿಮ್ಮನ್ನೂ ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯವನ್ನೂ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಬೇಡಿರಿ, ನಿಮಗೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು.» ಅಲ್ಲಾಹನು ಕಲಿಸಿದಂತೆ ಅವರು «ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇವೆ» ಎಂದು ಬೇಡಿದರು. «ಘುಫ್ರಾನಕ» ಎಂಬುದು ಮಸ್ದರ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮನ್ಸೂಬ್ ಆಗಿದೆ; ಇದರ ಅರ್ಥ «ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು» ಅಥವಾ «ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ನಾವು ಬೇಡುತ್ತೇವೆ» ಎಂದಾಗಿದೆ.
«ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೇ ಮರಳುವಿಕೆಯಿದೆ. ಅಲ್ಲಾಹನು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂಬ ಆಯತ್ತಿನ ಬಾಹ್ಯ ಅರ್ಥವು ಅವರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದರೊಳಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಅರ್ಥ ಅಡಕವಾಗಿದೆ: ಅವರು, «ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದುದನ್ನು ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು; ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, «ಅಲ್ಲಾಹನು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.
ಅಂದರೆ, ಅದರ ಶಕ್ತಿಗೆ ಮೀರಿದುದನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. «ವಸ್‌ಅ್» ಎಂದರೆ, ಮಾನವನು ತಾಳಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟವಾಗದಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
ಇದರ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ رضي الله عنه, ಅತಾ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಫ್ಸೀರ್ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶವು «ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೂ…» ಎಂಬ ಆಯತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳು. ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ رضي الله عنه ಅವರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ, «ಇದು ಸತ್ಯವಿಶ್ವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ. ಅವರ ಧರ್ಮದ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು; ಅವರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನಷ್ಟೇ ಅವರ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು» ಎಂದು ಬಂದಿದೆ.
ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೇಳಿದಂತೆ: «ಅಲ್ಲಾಹನು ನಿಮಗೆ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಕಷ್ಟವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ» (ಅಲ್-ಬಕರಾ, 2:185), ಮತ್ತು «ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿಲ್ಲ» (ಅಲ್-ಹಜ್ಜ್, 22:78).
ಅಲ್ಲಾಹನ ವಚನ «ಅಲ್ಲಾಹನು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ» ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸುಫ್ಯಾನ್ ಇಬ್ನು ಉಯೈನ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: «ಅದರ ಸುಲಭತೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನುದನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.» ಇದು ಉತ್ತಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಏಕೆಂದರೆ «ವಸ್‌ಅ್» ಎಂದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ.
«ಅದಕ್ಕೆ ಅದು ಗಳಿಸಿದುದಿದೆ» ಎಂದರೆ, ಜೀವಿಯು ಮಾಡಿದ ಸತ್ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಿದೆ. «ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಅದು ಸಂಪಾದಿಸಿದುದಿದೆ» ಎಂದರೆ, ಅದು ಮಾಡಿದ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ಹೊರೆ ಅದರ ಮೇಲಿದೆ.
«ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸದಿರು» ಎಂದರೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ದಂಡಿಸದಿರು.
«ನಾವು ಮರೆತರೆ» ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಮರೆವು, ಅಂದರೆ ಮರೆತಿರುವುದೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್-ಕಲ್ಬೀ ಹೇಳಿದರು: ಬನೂ ಇಸ್ರಾಈಲರು ತಮಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲಾದುದನ್ನು ಮರೆತರೂ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೂ, ತಕ್ಷಣ ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ಪಾಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವರ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ನಿಷಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸಮುದಾಯದವರು ಅಂಥ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸದಂತೆ ಅಲ್ಲಾಹನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಲ್ಲಿ «ಮರೆತರು» ಎಂದರೆ «ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು» ಎಂಬ ಅರ್ಥ.
ಅಲ್ಲಾಹನ ವಚನ «ಅವರು ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನು ಮರೆತರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಮರೆತನು» (ಅತ್-ತೌಬಾ, 9:67) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ.
«ಅಥವಾ ನಾವು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ» ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಅರಬಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ «ಅವನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದನು» ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಾಹನ ವಚನ «ಅವರ ಮಕ್ಕಳುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಮಹಾ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ» (ಅಲ್-ಇಸ್ರಾ, 17:31) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಅತಾ ಹೇಳಿದರು: «ನಾವು ಮರೆತರೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ» ಎಂದರೆ, «ನಾವು ಅರಿಯದೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ» ಎಂದರ್ಥ.
ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದನ್ನು ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮರೆವಿನಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಪಾಪವು ಕ್ಷಮಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಅಲ್ಲಾಹನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ತಪ್ಪು ಕ್ಷಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಹೇಳಿದರು: «ತಪ್ಪು, ಮರೆವು ಮತ್ತು ಬಲವಂತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.»
«ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಭಾರವಾದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಭಾರವಾದ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದರಿಂದ ನಮಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸದಿರು.
«ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹೊರಿಸಿದಂತೆ» ಎಂದರೆ, ಯಹೂದಿಗಳ ಮೇಲೆ. ಅವರು ಆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಅವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಇದು ಮುಜಾಹಿದ್, ಅತಾ, ಕತಾದಾ, ಅಸ್-ಸುಡ್ಡೀ, ಅಲ್-ಕಲ್ಬೀ ಮತ್ತು ಇತರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. «ಅದರ ಮೂಲಕ ನೀವು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀರಿ» (ಆಲು ಇಮ್ರಾನ್, 3:81) ಎಂಬ ಅಲ್ಲಾಹನ ವಚನವು ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ «ಇಸ್ರ್» ಎಂದರೆ ನನ್ನ ಒಪ್ಪಂದ ಎಂದು ಅರ್ಥ.
ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, «ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೀನು ವಿಧಿಸಿದಂತೆ, ನಮ್ಮ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸದಿರು» ಎಂದರ್ಥ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಾಹನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಐವತ್ತು ಹೊತ್ತಿನ ನಮಾಝ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದನು; ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಝಕಾತ್ ಆಗಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ್ದನು; ಅವರ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಅಶುದ್ಧತೆ ತಗುಲಿದರೆ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗಿತ್ತು; ಪಾಪ ಮಾಡಿದವನ ಪಾಪವು ಮರುದಿನ ಅವನ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು; ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಭಾರಗಳಿದ್ದವು. ಇದು ಉಸ್ಮಾನ್, ಅತಾ, ಮಾಲಿಕ್ ಇಬ್ನು ಅನಸ್, ಅಬೂ ಉಬೈದಾ ಮತ್ತು ಇತರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. «ಅವರ ಮೇಲಿದ್ದ ಭಾರವನ್ನೂ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಅವರಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ» (ಅಲ್-ಅಅ್ರಾಫ್, 7:157) ಎಂಬ ವಚನವು ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, «ಇಸ್ರ್» ಎಂದರೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಪಾಪ; ಅಂದರೆ, ಅಂಥ ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಬೀಳದಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ಇದರ ಮೂಲ ಅರ್ಥ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಬಿಗಿಹಾಕುವುದು.
«ನಮಗೆ ತಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂದರೆ, ನಾವು ತಾಳಲಾರದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸದಿರು. ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಮನಸ್ಸಿನ ಪಿಸುಮಾತು ಮತ್ತು ವಸ್ವಸಾ. ಮಕ್ಹೂಲ್ ಅವರಿಂದ ಹೀಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ: «ಇದು ಅತಿಯಾದ ಕಾಮವಾಂಛೆ.» ಕಾಮವಾಂಛೆ ಎಂದರೆ ತೀವ್ರವಾದ ಲೈಂಗಿಕ ಬಯಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಹೇಳಿದರು: «ಅದು ಪ್ರೀತಿ.» ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಅಬ್ದುಲ್ ವಹ್ಹಾಬ್ ಹೇಳಿದರು: «ಅದು ಪ್ರೇಮಾಸಕ್ತಿ.» ಇಬ್ನು ಜುರೈಜ್ ಹೇಳಿದರು: «ಅದು ಕೋತಿಗಳಾಗಿಯೂ ಹಂದಿಗಳಾಗಿಯೂ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದು.» ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, «ಅದು ಶತ್ರುಗಳು ನಮ್ಮ ದುರವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷಪಡುವುದು.»
ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, «ಅದು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧ ಕಡಿತ.» ಇವುಗಳಿಂದ ನಾವು ಅಲ್ಲಾಹನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಕೋರುತ್ತೇವೆ. «ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು» ಎಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕು.
«ನಮ್ಮನ್ನು ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸು» ಎಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡು; ಅವುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವಮಾನಿಸದಿರು.
«ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು» ಎಂದರೆ, ನಿನ್ನ ವಿಧೇಯತೆಯ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿನ್ನ ಅವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ತೊರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
«ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಒಡೆಯ» ಎಂದರೆ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ನೆರವುದಾತ, ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಒಡೆಯ. «ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯನಿಷೇಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಮಗೆ ನೆರವಾಗು.»
ಸಈದ್ ಇಬ್ನು ಜುಬೈರ್ ಅವರು ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ رضي الله عنه ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ: «ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇವೆ, ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ» ಎಂಬ ವಚನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೇಳಿದನು: «ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ.» «ನಾವು ಮರೆತರೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸದಿರು» ಎಂಬ ವಚನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು: «ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.» «ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನೇ! ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಭಾರವಾದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು: «ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.»
«ನಮಗೆ ತಾಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸದಿರು» ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು: «ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.» «ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು» ಎಂಬುದರಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗಿನ ಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು: «ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ, ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷೇಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಮಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದೇನೆ.»
ಮಆಝ್ ಇಬ್ನು ಜಬಲ್ ಅವರು ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದಾಗ «ಆಮೀನ್» ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಮಗೆ ಇಸ್ಮಾಈಲ್ ಇಬ್ನು ಅಬ್ದುಲ್ ಕಾಹಿರ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಅಬೂ ಅಲ್-ಘಾಫಿರ್ ಇಬ್ನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು; ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಈಸಾ ಅಲ್-ಜುಲೂದೀ ಅವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು; ಇಬ್ರಾಹೀಮ್ ಇಬ್ನು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನು ಸುಫ್ಯಾನ್ ಅವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು; ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಇಬ್ನು ಅಲ್-ಹಜ್ಜಾಜ್ ಅವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು; ಅಬೂ ಬಕರ್ ಇಬ್ನು ಅಬೀ ಶೈಬಾ ಅವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು; ಅಬೂ ಉಸಾಮಾ ಅವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು: ಮಾಲಿಕ್ ಇಬ್ನು ಮಿಘ್ವಲ್ ಅವರು ಅಝ್-ಝುಬೈರ್ ಇಬ್ನು ಅದಿಯ್ಯ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ತಲ್ಹಾ ಇಬ್ನು ಅಲೀ ಇಬ್ನು ಮುಸ್ರಿಫ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಮುರ್ರಾ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಸಿದ್ರತುಲ್ ಮುಂತಹಾ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು ಆರನೆಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿದೆ.
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಡುವುದೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮೇಲಿನಿಂದ ಇಳಿಸಲ್ಪಡುವುದೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. «ಆವರಿಸುವುದು ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಿದಾಗ» (ಅನ್-ನಜ್ಮ್, 53:16) ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಹೇಳಿದರು: «ಅದು ಚಿನ್ನದ ಚಿಟ್ಟೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.» ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಿಗೆ ﷺ ಮೂರು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು: ಐದು ಹೊತ್ತಿನ ನಮಾಝ್‌ಗಳು, ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದವರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹನೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಸಹಭಾಗಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡದವರಿಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಹೀಹ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ (ಸಂಖ್ಯೆ 126)ರಲ್ಲಿ, ಇಬ್ನು ಅಬ್ಬಾಸ್ ಅವರಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ: ಒಬ್ಬ ಮಲಕ್ ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದು ಪ್ರವಾದಿ ﷺ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: «ಎರಡು ಬೆಳಕುಗಳ ಶುಭವಾರ್ತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ… ಅವು ಸೂರತುಲ್ ಫಾತಿಹಾ ಮತ್ತು ಸೂರತುಲ್ ಬಕರಾದ ಅಂತಿಮ ಆಯತ್ತುಗಳು.»