માફી અને દયાની દુઆ

શેખ અબ્દુર્રહમાન અસ-સાદીની તફસીર

ત્યારે નૂહ (અ. સ.) એ પોતાની પાસેથી જે થયું તેના પર ભારે પસ્તાવો કર્યો અને કહ્યું: «મારા પાલનહાર! હું તારી શરણમાં આવું છું કે તારી પાસે એવી વસ્તુ માગું, જેના વિશે મને જ્ઞાન નથી. અને જો તું મને માફ નહીં કરે અને મારા પર દયા નહીં કરે, તો હું નુકસાન ઉઠાવનારાઓમાંનો થઈ જઈશ.»

માફી અને દયા દ્વારા જ બંદો નુકસાન ઉઠાવનારાઓમાંનો થવાથી બચે છે. આ વાત સૂચવે છે કે નૂહ (અ. સ.) ને એ જાણ નહોતી કે પોતાના પુત્રની મુક્તિ માટે પોતાના પાલનહારને કરેલી વિનંતી હરામ છે અને તે «અને જેમણે અત્યાચાર કર્યો છે તેમના વિશે મારી સાથે વાત ન કર; નિશ્ચિતપણે તેઓ ડુબાડવામાં આવશે» (હૂદ ૧૧:૩૭) એ વચનમાં આવે છે.

પરંતુ તેમની દૃષ્ટિએ આ બે આદેશો પરસ્પર વિરોધી જણાયા, અને તેમણે વિચાર્યું કે તેનો પુત્ર «અને તારા પરિવારજનોને» (હૂદ ૧૧:૪૦) એ વચનમાં સામેલ છે. ત્યાર પછી તેમને સ્પષ્ટ થયું કે તેનો પુત્ર તેમના માટે દુઆ કરવા અને તેમના વિશે વિનંતી કરવા પરની મનાઈમાં આવે છે.

ઇમામ ઇબ્ન કસીરની તફસીર

ઇબ્ન કથિર જણાવે છે: «નૂહે અયોગ્ય વિનંતીઓથી અલ્લાહની શરણ માગી અને ડૂબી ગયેલા અવિશ્વાસી પુત્ર પ્રત્યે માનવીય કરુણા દાખવવા બદલ માફી માગી.»

અલ-બગવીની તફસીર

«નૂહે કહ્યું: “મારા પાલનહાર! હું તારી શરણમાં આવું છું કે તારી પાસે એવી વસ્તુ માગું, જેના વિશે મને જ્ઞાન નથી. અને જો તું મને માફ નહીં કરે અને મારા પર દયા નહીં કરે, તો હું નુકસાન ઉઠાવનારાઓમાંનો થઈ જઈશ.”»