ઝાલિમોથી બચવા માટેની દુઆ

શેખ અબ્દુર્રહમાન અસ-સાદીની તફસીર

તેઓએ આ આદેશનું પાલન કરતાં કહ્યું: “અમે અલ્લાહ પર ભરોસો કર્યો. હે અમારા પાલનહાર! અમને ઝાલિમ કોમ માટે ફિતનોનું કારણ ન બનાવ.” એટલે કે તેમને અમારા પર કાબૂ ન આપ, જેથી તેઓ અમને સતાવી શકે અથવા અમારા પર વિજય મેળવે; અને પછી આ કારણે તેઓ પોતે ફિતનામાં પડી જાય અને કહે: “જો તેઓ સત્ય પર હોત, તો તેમના પર વિજય મેળવાયો ન હોત.”

“અને અમને તમારી રહેમતથી કાફિર કોમથી બચાવી લે,” જેથી અમે તેમની બૂરાઈથી સલામત રહીએ અને અમારો દીન એવી રીતે સ્થાપિત કરી શકીએ કે તેના વિધિવિધાનો અમલ કરી શકીએ અને તેને જાહેર કરી શકીએ, કોઈ વિરોધી કે હરીફ વિના.

ઇમામ ઇબ્ન કસીરની તફસીર

“અને અમને તમારી રહેમતથી બચાવી લે” એટલે કે તમારી તરફથી રહેમત અને ઉપકાર દ્વારા અમને મુક્તિ આપ. “કાફિર કોમથી” એટલે કે જેમણે સત્યનો ઇન્કાર કર્યો અને તેને ઢાંકી દીધું; જ્યારે અમે તારા પર ઈમાન લાવ્યા છીએ અને તારા પર ભરોસો કર્યો છે.

બની ઇસ્રાઈલએ આ વાતનું પાલન કર્યું અને કહ્યું: “અમે અલ્લાહ પર ભરોસો કર્યો. હે અમારા પાલનહાર! અમને ઝાલિમ કોમ માટે ફિતનાનું કારણ ન બનાવ.” એટલે કે તેમને અમારા પર વિજય ન આપ અને અમારા પર તેમનો કાબૂ ન કરાવ, જેથી તેઓ એમ ન સમજે કે તેઓને અમારા પર સત્તા એટલા માટે મળી છે કે તેઓ સત્ય પર છે અને અમે અસત્ય પર; અને આ કારણે તેઓ ફિતનામાં પડી જાય.

અબૂ મિજલઝ અને અબૂ દુહાથી આવું જ વર્ણવાયું છે. ઇબ્ન અબી નજીહ અને બીજા કેટલાકે મુજાહિદથી વર્ણવ્યું છે કે તેનો અર્થ છે: “અમને ફિરઔનની કોમના હાથે અથવા તારી તરફથી આવતા અઝાબથી સજા ન કર, નહીં તો ફિરઔનની કોમ કહેશે: ‘જો તેઓ સત્ય પર હોત, તો તેમને અઝાબ ન થયો હોત અને અમને તેમના પર સત્તા ન મળી હોત’; આમ તેઓ અમારા કારણે ફિતનામાં પડશે.” અબ્દુર્રઝ્ઝાકે કહ્યું: અમને ઇબ્ન ઉયૈનાએ ઇબ્ન નજીહ પાસેથી, અને તેમણે મુજાહિદ પાસેથી વર્ણવ્યું કે “હે અમારા પાલનહાર! અમને ઝાલિમ કોમ માટે ફિતનાનું કારણ ન બનાવ”નો અર્થ છે: “તેમને અમારા પર કાબૂ ન આપ, જેથી તેઓ અમને સતાવી શકે.”

અલ-બગવીની તફસીર

“તેઓએ કહ્યું: ‘અમે અલ્લાહ પર ભરોસો કર્યો’” એટલે કે અમે તેના પર આધાર રાખ્યો. પછી તેમણે દુઆ કરી અને કહ્યું: “હે અમારા પાલનહાર! અમને ઝાલિમ કોમ માટે ફિતનાનું કારણ ન બનાવ.” એટલે કે તેમને અમારા પર વિજયી ન કર અને તેમના હાથથી અમારો નાશ ન કર, જેથી તેઓ એમ માને કે અમે સત્ય પર નહોતા અને તેમનો અત્યાચાર વધી જાય.

મુજાહિદે કહ્યું: “અમને તારી તરફથી આવતા અઝાબથી સજા ન કર, નહીં તો ફિરઔનની કોમ કહેશે: ‘જો તેઓ સત્ય પર હોત, તો તેમને અઝાબ ન થયો હોત’; અને તેઓ પોતાને અમારા કરતાં શ્રેષ્ઠ માનીને ફિતનામાં પડશે.” “અને અમને તમારી રહેમતથી કાફિર કોમથી બચાવી લે.”