Ducada badbaadada iyo gargaar Alle
رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ، وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.
رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
Lama soo dejin karin maqalka. Mar kale isku day goor dambe.
85. Markaasay yidhaahdeen: Alle baan isku halleynaa oo tala saarannay. Rabbigayow! Ha nagu salladin qoloda daalimiinta ah. 86. Noogana badbaadi Naxariistaada qoloda gaalada ah.
Ducadani waxay ka kooban tahay weedh reebitaan ah «laa tajcalnaa» (تَجْعَلْنَا لاَ — ha naga dhigin) iyo baryo ah «najjinaa» (نَجِّنَا — na badbaadi). Waa ducadii dhallinyaradii la dulmiyey ee qoomkii Muuse, kuwaas oo Alle talo saartay.
Tafsiirka Sheekh Cabdiraxmaan As-Sacdi
Markaasay iyagoo amarkaas fulinaya yidhaahdeen: «Alle ayaan talo saarannay. Rabbiyow, ha naga dhigin fitno u noqota qoomka daalimiinta ah.» Macnaha: Ha ku awoodsiin iyaga inay nagu dulmaan oo nagu fitneeyaan ama naga adkaadaan; markaas iyaguna fitno ayay ku dhacayaan oo waxay odhanayaan: “Hadday iyagu xaq ku taagnaayeen, nalama adkaadeen.”
«Naxariistaada nagu badbaadi qoomka gaalada ah.» Si aynu uga nabadgalno shartooda, diinteennana u oogno si aynu ugu awoodno fulinta axkaamteeda una muujinno innagoo aan cid naga hor imanaysa ama nala murmaya jirin.
Tafsiirka Imaam Ibnu Kathiir
«Naxariistaada nagu badbaadi» — taas oo ah, nagu samatabbixi naxariis iyo wanaag xaggaaga ka yimid.
«Qoomka gaalada ah» — kuwa xaqa ka gaaloobay oo qariyey, annaguna waan ku rumaynay oo adiga ayaannu talo saarnay.
Reer Banii Israa’iil way fuliyeen arrintaas, waxayna yidhaahdeen: «Alle ayaan talo saarannay. Rabbiyow, ha naga dhigin fitno u noqota qoomka daalimiinta ah.» Macnaha: Ha ka yeelin inay naga adkaadaan oo nagu awood yeeshaan, si ay ugu maleeyaan in awoodda nalagu siiyey ay tahay inay iyagu xaqa ku taagan yihiin annaguna baadil ku taagan nahay; markaas bay arrintaas ku fitnoobayaan. Sidaas ayaa laga wariyey Abuu Mijlas iyo Abuu Duhaa.
Ibnu Abii Najiiix iyo kuwo kale waxay ka wariyeen Mujaahid inuu yidhi: «Ha nagu cadaabin gacmaha qoomka Fircoon, hana nagu cadaabin cadaab xaggaaga ka yimid, si qoomka Fircoon u odhan: “Hadday xaqa ku taagnaayeen lama cadaabeen, nagumana awoodsiin lahayn.” Markaas bay innagu fitnoobayaan.» Cabdurrazzaaq wuxuu yidhi: Ibnu Cuyayna ayaa noo warramay, isaga oo ka soo weriyey Ibnu Najiiix, isaga oo ka soo weriyey Mujaahid, macnaha aayadda: «Rabbiyow, ha naga dhigin fitno u noqota qoomka daalimiinta ah» waa: Ha ku awoodsiin iyaga inay nagu dulmaan oo nagu fitneeyaan.
Tafsiirka Al-Baqawi
«Alle ayaan talo saarannay» — Alle ayaannu isku hallaynay. Dabadeed way baryeen oo yidhaahdeen: «Rabbiyow, ha naga dhigin fitno u noqota qoomka daalimiinta ah.» Macnaha: Ha ka yeelin inay naga adkaadaan, hana nagu halaagin gacmahooda, si aanay ugu malayn inaynu xaqa ku taagnayn oo ay markaas dulmigooda ku sii kordhiyaan. Mujaahid wuxuu yidhi: Ha nagu cadaabin cadaab xaggaaga ka yimid, si qoomka Fircoon u odhan: “Hadday xaqa ku taagnaayeen lama cadaabeen.”
Waxay kaloo u malaynayaan inay innaga naga wanaagsan yihiin, markaas bay ku fitnoobayaan. «Naxariistaada nagu badbaadi qoomka gaalada ah.»
Saxiix al-Bukhaari (№ 6347) waxaa laga weriyey Abuu Hurayrah in Nebigu baryi jiray in laga badbaadiyo culayska imtixaannada iyo in cadowgu ka adkaado.