Zolimlardan najot so‘rab duo

Shayx Abdurahmon as-Sa’diy tafsiri

«Bas, ular» bunga bo‘ysunib, «Allohga tavakkal qildik. Robbimiz, bizni zolim qavm uchun fitna qilib qo‘yma», dedilar. Ya’ni, ularni bizga hukmron qilib qo‘yma, toki ular bizni fitnaga solmasinlar yoki bizdan g‘olib kelmasinlar. Aks holda ular: «Agar ular haq yo‘lda bo‘lganlarida, mag‘lub bo‘lmas edilar», deb o‘ylaydilar.

«Va O‘z rahmating bilan bizni kofir qavmdan qutqar». Ya’ni, ularning yomonligidan omon qoldirgin va dinimizni shariat hukmlarini ado eta oladigan, qarshilik ko‘rsatuvchi va to‘sqinlik qiluvchi bo‘lmagan holda oshkor etishimiz mumkin bo‘lgan tarzda barpo etishimiz uchun bizni qutqar.

Imom Ibn Kasir tafsiri

«Va O‘z rahmating bilan bizni qutqar», ya’ni: O‘z rahmating va ehsoning bilan bizni xalos etgin.

«Kofir qavmdan», ya’ni haqni inkor etgan va uni yashirgan qavmdan. Biz esa Senga iymon keltirdik va Senga tavakkal qildik.

Bani Isroil bunga amal qilib: «Allohga tavakkal qildik. Robbimiz, bizni zolim qavm uchun fitna qilib qo‘yma», dedilar. Ya’ni, ularni bizdan g‘olib qilma va bizga hukmron etma. Aks holda ular o‘zlariga biz ustidan hukmronlik berilgani o‘zlarining haq yo‘lda, biz esa botil yo‘lda ekanimiz sababli, deb o‘ylaydilar va shu bilan fitnaga tushadilar.

Bu tafsir Abu Mijlaz va Abu Zuho’dan rivoyat qilingan. Ibn Abu Najih va boshqalar Mujohiddan rivoyat qilishlaricha, u: «Bizni Fir’avn qavmi qo‘li bilan yoki O‘zingning azobing bilan jazolama. Aks holda Fir’avn qavmi: “Agar ular haq yo‘lda bo‘lganlarida, azoblanmagan va biz ularga hukmron qilinmagan bo‘lardik”, deb aytib, biz sababli fitnaga tushadilar», degan. Abdurazzoq: «Ibn Uyayna bizga Ibn Najihdan, u esa Mujohiddan xabar berdi: “Robbimiz, bizni zolim qavm uchun fitna qilib qo‘yma”, ya’ni ularni bizga hukmron qilib, bizni fitnaga solishlariga yo‘l qo‘yma», deb rivoyat qilgan.

Al-Bag‘aviy tafsiri

«Allohga tavakkal qildik», ya’ni Unga suyanib ishimizni topshirdik. So‘ngra duo qilib: «Robbimiz, bizni zolim qavm uchun fitna qilib qo‘yma», dedilar. Ya’ni, ularni bizdan g‘olib qilma va bizni ularning qo‘li bilan halok etma. Aks holda ular biz haq yo‘lda bo‘lmaganmiz, deb o‘ylab, tug‘yonlarini yanada oshiradilar.

Mujohid aytgan: «Bizni O‘z huzuringdan yuborilgan azob bilan jazolama. Aks holda Fir’avn qavmi: “Agar ular haq yo‘lda bo‘lganlarida, azoblanmagan bo‘lardilar”, deb aytadilar va bizni o‘zlaridan yaxshiroq deb o‘ylab, fitnaga tushadilar». «Va O‘z rahmating bilan bizni kofir qavmdan qutqar».