رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا، وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ، وَأَنْتَ خَيْرُ الْفَاتِحِينَ.
رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَأَنْتَ خَيْرُ الْفَاتِحِينَ
Аудиото не може да се вчита. Обидете се подоцна.
89. „Кога би ја прифатиле верата ваша откако Аллах нè спаси од неа, тогаш, за Аллах би изнеле лага. Ние не треба во неа да се враќаме, освен ако тоа го сака Аллах, Господарот наш. Господарот наш со Своето знаење опфаќа сè; на Аллах се потпираме! Господару наш, Ти пресуди ни нам и на народот наш, Ти си најправедниот судија!“
Формата „ифтах“ (افْتَحْ) е заповеден начин и значи: „пресуди“ или „отвори решение“. Ова е молењето на Шуʿајб при решавањето на спорот со многубошците, кои му се заканувале дека ќе го протераат.
Тефсир на шејх Абдуррахман ас-Саади
„Ако се вратиме во вашата вера, откако Аллах нè спаси од неа“, односно: посведочете против нас дека, ако ѝ се вратиме откако Аллах нè спаси од неа и нè избави од нејзиното зло, тогаш сме лажливци кои измислуваат лаги за Аллах. Знаеме дека нема поголема измислица од тоа некој да Му припише содружник на Аллах — Единствениот, Еден, Самотниот, Засолништето на сите, Кој нема земено ни дете, ни сопруга, ниту содружник во власта.
„Не ни прилега да ѝ се вратиме“, односно, за некој како нас е невозможно да ѝ се врати, зашто тоа е неможно.
Пратеникот, алејхи селам, на повеќе начини им ставил до знаење дека нема да се согласи со нив: тие ја мразат својата вера и многубоштвото што го практикуваат; тој го нарекол лажно она во што веруваат и ги повикал да посведочат дека, ако тој и оние со него ги следат, ќе бидат лажливци; признал дека Аллах им ја подарил благодатта спасувајќи ги од таа вера; и истакнал дека, откако Аллах ги упатил, враќањето кон неа е невозможно, со оглед на нивната сегашна состојба и на тоа што во срцата Го величаат Аллах и признаваат дека Му се покоруваат.
Тој е единствениот Бог, Кому единствено Му прилега да се обожува, без содружник; божествата на многубошците се најголемата лага и крајно невозможно нешто. Аллах им подарил разум со кој ги распознаваат вистината од лагата, а упатството од заблудата.
Но, кога станува збор за волјата на Аллах и за Неговото делотворно одредување во однос на созданијата, од кое никој не може да излезе, дури и кога сите причини би се собрале и силите би се здружиле, тие не тврдат дека самите ќе направат или ќе остават нешто. Затоа рекле: „Не ни прилега да ѝ се вратиме, освен ако тоа го сака Аллах, Господарот наш“, односно: ниту ние ниту некој друг не може да излезе надвор од Неговата волја, која е во согласност со Неговото знаење и мудрост. „Господарот наш со Своето знаење опфаќа сè“ — Тој знае што им користи на робовите и како да управува со нив.
„На Аллах се потпираме“, односно, се потпираме на Него да нè зацврсти на Правиот пат и да нè заштити од сите патишта што водат во Огнот. Оној што се потпира на Аллах, Тој му е доволен и му ги олеснува работите на верата и на овој свет.
„Господару наш, пресуди меѓу нас и нашиот народ според вистината“, односно: помогни му на обесправениот и на оној што е во право против угнетувачот кој ѝ се противи на вистината. „Ти си најдобриот судија.“ Аллаховото пресудување за Своите робови има два вида: пресудување преку знаењето, со разјаснување на вистината наспроти лагата и на упатството наспроти заблудата, и покажување кој е истраен на Правиот пат, а кој скршнал од него.
Тефсир на имамот Ибн Касир
„Не ни прилега да ѝ се вратиме, освен ако тоа го сака Аллах, Господарот наш“ — ова го враќа прашањето на волјата на Аллах. Тој знае сè и со знаење опфаќа сè.
„На Аллах се потпираме“, односно: во нашите работи — во она што го правиме и во она што го оставаме.
„Господару наш, пресуди меѓу нас и нашиот народ според вистината“, односно: пресуди меѓу нас и нашиот народ и помогни ни против нив.
„Ти си најдобриот судија“, односно: најдобриот пресудувач, зашто Ти си Праведниот, Кој никогаш не постапува неправедно.
Тефсир на ал-Багави
„Ако се вратиме во вашата вера, откако Аллах нè спаси од неа, не ни прилега да ѝ се вратиме“ — откако Аллах нè избави од неа.
„Освен ако тоа го сака Аллах, Господарот наш“, односно, освен ако во знаењето и волјата на Аллах веќе било одредено дека ќе ѝ се вратиме; тогаш Аллаховата одлука за нас ќе се спроведе и Неговиот суд над нас ќе се оствари.
Ако се праша: „Што значат зборовите: ‘Или ќе се вратите во нашата вера’ и ‘Не ни прилега да ѝ се вратиме’, кога Шуʿајб никогаш не бил во нивната вера за да може да се каже дека се враќа во неа?“ Одговорот е: значењето е „Или ќе влезете во нашата вера“, а тој рекол: „Не ни прилега да влеземе во неа.“ Според едно толкување, значи: „ако станеме припадници на вашата вера“, бидејќи зборот „се врати“ може да значи и „стана“. Според друго толкување, станува збор за народот на Шуʿајб: тие биле неверници, а потоа поверувале, па Шуʿајб одговорил во нивно име.
Зборовите на Возвишениот: „Господарот наш со Своето знаење опфаќа сè“ значат дека Неговото знаење опфаќа сè.
„На Аллах се потпираме“, во поглед на она со што ни се заканувате. Потоа, откако изгубил надеж дека ќе поверуваат, Шуʿајб рече: „Господару наш, пресуди меѓу нас и нашиот народ“, односно: донеси пресуда меѓу нас, „според вистината“. Зборот „фаттах“ значи „судија“. „Ти си најдобриот судија“, односно: најдобриот пресудувач.
Во „Тафсир ат-Табари“ се објаснува јазичното значење на епитетот „Ал-Фатих“ (الفاتح) како „Судијата што ѝ дарува победа на вистината“.