Cầu xin Allah phân xử công minh

Tafsir của Sheikh Abdurrahman as-Sa'di

“Chắc chắn chúng tôi đã bịa đặt lời dối trá về Allah nếu chúng tôi trở lại tôn giáo của các người sau khi Allah đã cứu chúng tôi khỏi nó.” Nghĩa là: “Hãy làm chứng chống lại chúng tôi rằng nếu chúng tôi trở lại tôn giáo ấy sau khi Allah cứu chúng tôi khỏi nó và giải thoát chúng tôi khỏi điều xấu của nó, thì chúng tôi là những kẻ nói dối, bịa đặt lời dối trá về Allah.”

Bởi chúng tôi biết rằng không có sự bịa đặt nào nghiêm trọng hơn việc gán cho Allah một đối tác, trong khi Ngài là Đấng Duy Nhất, Đấng Độc Nhất, Đấng Tự Hữu và là nơi nương tựa của muôn loài; Ngài không nhận ai làm con, không có phối ngẫu, cũng không có đối tác trong quyền thống trị.

“Chúng tôi không thể trở lại tôn giáo ấy.” Nghĩa là: chúng tôi không thể trở lại tôn giáo ấy; đối với những người như chúng tôi, việc ấy là điều không thể xảy ra.

Qua nhiều khía cạnh, ông, cầu xin Allah ban bình an và phúc lành cho ông, đã khiến họ tuyệt vọng về khả năng ông đồng ý với họ: thứ nhất, ông cùng những người theo mình ghét bỏ tôn giáo ấy và căm ghét việc họ đang thờ đa thần; thứ hai, ông gọi điều họ đang theo là giả dối và nói rõ trước mặt họ rằng nếu ông cùng những người theo ông đi theo họ thì họ sẽ là những kẻ nói dối; thứ ba, họ thừa nhận ân huệ Allah đã ban cho họ khi Ngài giải cứu họ khỏi tôn giáo ấy; thứ tư, sau khi Allah đã hướng dẫn họ, việc họ trở lại tôn giáo ấy là điều không thể, xét theo tình trạng hiện tại của họ,

lòng kính trọng Allah Tối Cao và sự thừa nhận rằng họ là những tôi tớ của Ngài, cũng như niềm tin rằng Ngài là Thượng Đế duy nhất, chỉ một mình Ngài đáng được thờ phụng, không có đối tác; còn các thần linh mà những kẻ thờ đa thần tôn thờ thì hoàn toàn vô nghĩa và là điều bất khả tưởng. Allah đã ban cho họ trí tuệ để nhận biết chân lý với điều giả dối, sự hướng dẫn với lầm lạc.

Còn xét theo ý muốn của Allah và ý chí của Ngài, vốn có hiệu lực trong tạo vật và không ai có thể thoát khỏi, dù mọi nguyên nhân liên tiếp xuất hiện và các sức mạnh cùng hội tụ, thì họ không khẳng định chắc chắn rằng mình sẽ làm hay bỏ điều gì. Vì vậy, họ nói ngoại lệ: “Chúng tôi không thể trở lại tôn giáo ấy, trừ phi Allah, Thượng Đế của chúng tôi, muốn điều đó.” Nghĩa là: chúng tôi cũng như bất cứ ai khác không thể vượt khỏi ý muốn của Ngài, ý muốn gắn liền với tri thức và sự khôn ngoan của Ngài. “Thượng Đế của chúng tôi bao quát mọi sự bằng tri thức.”

Ngài biết điều gì tốt cho những người bề tôi và sắp đặt cho họ ra sao.

“Chúng tôi phó thác cho Allah.” Nghĩa là: chúng tôi nương tựa nơi Ngài, cầu xin Ngài giữ chúng tôi vững vàng trên con đường ngay chính và bảo vệ chúng tôi khỏi mọi nẻo đường dẫn đến Hỏa Ngục. Ai phó thác cho Allah thì Ngài sẽ đủ cho người ấy và làm cho những việc thuộc tôn giáo cũng như đời sống trần thế của người ấy trở nên dễ dàng.

“Lạy Thượng Đế của bầy tôi, xin Ngài phân xử giữa bầy tôi và đám dân của bầy tôi bằng chân lý.” Nghĩa là: xin Ngài giúp đỡ người bị áp bức và người nắm giữ chân lý chống lại kẻ áp bức ngoan cố trước chân lý. “Ngài là Đấng phân xử ưu việt nhất.” Sự phân xử của Allah dành cho các tôi tớ có hai loại: phân xử bằng tri thức, tức là làm sáng tỏ chân lý với điều giả dối, sự hướng dẫn với lầm lạc, và ai là người đi đúng con đường ngay chính, ai là người lệch khỏi con đường ấy.

Tafsir của Imam Ibn Kathir

“Chúng tôi không thể trở lại tôn giáo ấy, trừ phi Allah, Thượng Đế của chúng tôi, muốn điều đó.” Đây là sự quy việc ấy về ý muốn của Allah, bởi Ngài biết mọi sự và tri thức của Ngài bao trùm tất cả.

“Chúng tôi phó thác cho Allah.” Nghĩa là: trong mọi việc của chúng tôi, cả những điều chúng tôi làm lẫn những điều chúng tôi bỏ.

“Lạy Thượng Đế của bầy tôi, xin Ngài phân xử giữa bầy tôi và đám dân của bầy tôi bằng chân lý.” Nghĩa là: xin Ngài phân xử giữa chúng tôi và đám dân của chúng tôi, và giúp chúng tôi chiến thắng họ.

“Ngài là Đấng phân xử ưu việt nhất.” Nghĩa là: Ngài là Đấng phán xét ưu việt nhất, bởi Ngài công bằng và không bao giờ bất công.

Tafsir của al-Baghawi

“Chắc chắn chúng tôi đã bịa đặt lời dối trá về Allah nếu chúng tôi trở lại tôn giáo của các người sau khi Allah đã cứu chúng tôi khỏi nó; chúng tôi không thể trở lại tôn giáo ấy” — sau khi Allah đã giải cứu chúng tôi khỏi nó.

“Trừ phi Allah, Thượng Đế của chúng tôi, muốn điều đó.” Nghĩa là: trừ phi việc chúng tôi trở lại tôn giáo ấy đã được định trước trong tri thức và ý muốn của Allah; khi ấy, quyết định của Allah đối với chúng tôi sẽ được thi hành và phán quyết của Ngài sẽ có hiệu lực đối với chúng tôi.

Nếu có người hỏi: “Câu ‘hoặc các người sẽ trở lại tôn giáo của chúng tôi’ và câu ‘chúng tôi không thể trở lại tôn giáo ấy’ có ý nghĩa gì, trong khi Shuʿayb chưa bao giờ theo tôn giáo của họ để có thể nói rằng ông trở lại tôn giáo của họ?” Có thể trả lời: ý nghĩa là “hoặc các người sẽ gia nhập tôn giáo của chúng tôi”, nên ông nói: “Chúng tôi không thể gia nhập tôn giáo ấy.” Cũng có ý kiến cho rằng ý nghĩa là: “nếu chúng tôi trở thành những người theo tôn giáo của các người.” Từ “trở lại” ở đây có nghĩa là “trở thành”.

Một ý kiến khác cho rằng câu này nói về dân của Shuʿayb: trước đó họ là những kẻ vô đức tin, rồi đã tin theo, nên Shuʿayb trả lời thay cho họ.

Lời Allah phán: “Thượng Đế của chúng tôi bao quát mọi sự bằng tri thức” — tri thức của Ngài bao trùm tất cả mọi sự.

“Chúng tôi phó thác cho Allah” về những điều các người đe dọa chúng tôi. Sau đó, khi đã tuyệt vọng về việc họ sẽ được thành công, Shuʿayb nói: “Lạy Thượng Đế của bầy tôi, xin Ngài phân xử giữa bầy tôi và đám dân của bầy tôi” — nghĩa là: xin Ngài phán quyết giữa chúng tôi. “Bằng chân lý.” Từ “al-Fattāḥ” có nghĩa là Đấng phán xử. “Ngài là Đấng phân xử ưu việt nhất” — nghĩa là: Đấng phán xét ưu việt nhất.