යුක්තියෙන් තීන්දුව ලබා දෙනු මැනව

ෂේක් අබ්දුර්රහ්මාන් අස්-සාඉදීගේ තෆ්සීර්

(“අල්ලාහ් අප එයින් මුදාගත් පසු අපි ඔබගේ ආගමට නැවත හැරුණහොත්, සැබැවින්ම අපි අල්ලාහ් කෙරෙහි බොරු ගෙතූවන් වෙමු.”) එනම්, “අල්ලාහ් අප එයින් මුදාගෙන එහි අයහපතින් ගලවාගත් පසු අපි එයට නැවත හැරුණහොත්, අපි බොරුකාරයන් බවත් අල්ලාහ් කෙරෙහි බොරු ගෙතූවන් බවත් අපට එරෙහිව සාක්ෂි දරන්න” යන්නයි. අල්ලාහ්ට හවුල්කරුවකු නියම කරන තැනැත්තාට වඩා බරපතළ බොරුවක් ගොතන්නෙකු නොමැති බව අපි දනිමු. ඔහු එකම, ඒකීය, සියල්ලන්ගෙන් නිදහස් වූ සදාතනිකයාය. ඔහුට දරුවකු හෝ සහකාරියක හෝ රාජ්‍යයේ හවුල්කරුවකු හෝ නැත.

(“අපට එහි නැවත හැරීම කළ නොහැක.”) එනම්, අප වැනි අයට එහි නැවත හැරීම කළ නොහැකි දෙයකි. එය සිදුවිය නොහැකි දෙයකි. එතුමාණෝ ඔවුන්ගේ කැමැත්තට එකඟ නොවන බව විවිධ ආකාරවලින් ඔවුන්ට පැහැදිලි කළහ. ඔවුන්ගේ දේට ඔවුහු පිළිකුල් කරමින්, ඔවුන් සිටින බහුදේවවාදී තත්ත්වය පිළිකුල් කළහ.

තවද, ඔවුන් සිටින තත්ත්වය බොරුවක් බව ප්‍රකාශ කරමින්, තමන් සහ තමන් සමඟ සිටින අය ඔවුන් අනුගමනය කළහොත් තමන් බොරුකාරයන් වන බවට ඔවුන්ව සාක්ෂිකරුවන් කළහ. අල්ලාහ් ඔවුන් එයින් ගලවාගැනීමෙන් තමන්ට කළ අනුග්‍රහය ද ඔවුහු පිළිගත්හ. එසේම, අල්ලාහ් ඔවුන්ට මඟ පෙන්වූ පසු ඔවුන් එයට නැවත හැරීම, ඔවුන්ගේ වර්තමාන තත්ත්වය සහ අල්ලාහ්ට ගරු කිරීමත් ඔහුට ගැතිභාවය පිළිගැනීමත් ඔවුන්ගේ හදවත් තුළ තිබීම සැලකිල්ලට ගත් විට සිදුවිය නොහැකි දෙයකි. නමස්කාරය ලැබීමට සුදුසු එකම දෙවියා ඔහුය; ඔහුට හවුල්කරුවකු නැත.

බහුදේවවාදීන්ගේ දෙවිවරුන් අසත්‍යයන් අතරින් අතිශය අසත්‍යයත්, සිදුවිය නොහැකි දේ අතරින් අතිශය සිදුවිය නොහැකි දේත් වෙති. සත්‍යය හා අසත්‍යය ද, මඟපෙන්වීම හා නොමඟ යාම ද හඳුනාගත හැකි බුද්ධියෙන් අල්ලාහ් ඔවුන්ට අනුග්‍රහ කර ඇත.

එහෙත්, සිය මැවීම් කෙරෙහි ක්‍රියාත්මක වන අල්ලාහ්ගේ කැමැත්ත හා අභිමතය සැලකිල්ලට ගත් විට, සියලු හේතු එකතු වී සියලු බලයන් එක් වුවද කිසිවකුට එයින් බැහැර විය නොහැක. එබැවින් ඔවුන් තමන් යමක් කරන්නේ හෝ අත්හරින්නේ යැයි තමන් ගැන නිශ්චිතව තීරණය නොකරති. ඒ නිසා ඔවුහු මෙසේ ව්‍යතිරේකයක් සඳහන් කළහ: (“අපගේ පරමාධිපති අල්ලාහ් අභිමත කරන්නේ නම් මිස, අපට එහි නැවත හැරීම කළ නොහැක.”) එනම්, ඔහුගේ දැනුම හා ප්‍රඥාවට අනුකූල වන ඔහුගේ කැමැත්තෙන් බැහැර වීමට අපට හෝ වෙනත් කිසිවකුට හෝ නොහැක.

(“අපගේ පරමාධිපති සියලු දෑ පිළිබඳ දැනුමෙන් ව්‍යාප්තය.”) ඔහු ගැත්තන්ට යහපත් වන්නේ කුමක්දැයි දන්නා අතර, ඔවුන්ගේ කටයුතු කෙසේ සැලසුම් කරන්නේදැයි ද දනී.

(“අල්ලාහ් වෙතම අපි භාර කරමු.”) එනම්, අපව සෘජු මාර්ගය මත ස්ථිර කර, නිරයේ සියලු මාර්ගවලින් අප ආරක්ෂා කරන බවට අපි ඔහු මත රඳා සිටිමු. යමෙක් අල්ලාහ් කෙරෙහි භාරය තබන්නේද, ඔහුට අල්ලාහ් ප්‍රමාණවත් වන අතර, ඔහුගේ ආගමික හා ලෞකික කටයුතු පහසු කරයි.

(“අපගේ පරමාධිපතිනි! අප අතර ද අපගේ සමූහයා අතර ද යුක්තියෙන් තීන්දුව ලබා දෙනු මැනව!”) එනම්, සත්‍යයට විරුද්ධව අහංකාර වන පීඩාකාරයාට එරෙහිව පීඩාවට පත් වූවන්ටත් සත්‍යයේ සිටින අයටත් ජය ලබා දෙනු මැනව. (“තීන්දු ලබා දෙන්නන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨයා ඔබය.”)

අල්ලාහ් තම ගැත්තන්ට ලබා දෙන තීන්දුව වර්ග දෙකකි. එකක් වන්නේ දැනුම පිළිබඳ තීන්දුවයි: සත්‍යය හා අසත්‍යයත්, මඟපෙන්වීම හා නොමඟ යාමත්, සෘජු මාර්ගයේ ස්ථිරව සිටින්නන් සහ එයින් බැහැර වූවන් කවුරුන්දැයි පැහැදිලි කිරීමයි.

ඉමාම් ඉබ්න් කසීර්ගේ තෆ්සීර්

(“අපගේ පරමාධිපති අල්ලාහ් අභිමත කරන්නේ නම් මිස.”) මෙය සියල්ල දන්නා, සෑම දෙයක් පිළිබඳවම දැනුමෙන් වට කර සිටින අල්ලාහ්ගේ කැමැත්ත වෙත යොමු කිරීමකි.

(“අල්ලාහ් වෙතම අපි භාර කරමු.”) එනම්, අප කරන දේවල් සහ අත්හරින දේවල් සම්බන්ධයෙන් අපි ඔහු කෙරෙහි භාරය තබමු.

(“අපගේ පරමාධිපතිනි! අප අතර ද අපගේ සමූහයා අතර ද යුක්තියෙන් තීන්දුව ලබා දෙනු මැනව!”) එනම්, අප සහ අපගේ සමූහයා අතර තීන්දු කර, ඔවුන්ට එරෙහිව අපට ජය ලබා දෙනු මැනව.

(“තීන්දු ලබා දෙන්නන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨයා ඔබය.”) එනම්, ඔබ තීන්දුකරුවන් අතරින් ශ්‍රේෂ්ඨයාය. සැබැවින්ම ඔබ අසාධාරණය නොකරන යුක්තිසහගතයාය.

අල්-බගවීගේ තෆ්සීර්

(“අල්ලාහ් අප එයින් මුදාගත් පසු, අපි ඔබගේ ආගමට නැවත හැරුණහොත්, සැබැවින්ම අපි අල්ලාහ් කෙරෙහි බොරු ගෙතූවන් වෙමු. අපට එහි නැවත හැරීම කළ නොහැක.”) එනම්, අල්ලාහ් අප එයින් ගලවාගත් පසු එයට නැවත හැරීම කළ නොහැකි බවයි.

(“අපගේ පරමාධිපති අල්ලාහ් අභිමත කරන්නේ නම් මිස.”) එනම්, අල්ලාහ්ගේ දැනුම හා කැමැත්තෙහි අප නැවත එයට හැරෙන බව කලින් නියම වී තිබුණේ නම්, එවිට අල්ලාහ්ගේ තීන්දුව අප කෙරෙහි ක්‍රියාත්මක වී ඔහුගේ නියෝගය අප මත බලපැවැත්වෙනු ඇත.

“‘ඔබ අපගේ ආගමට නැවත හැරිය යුතුය’ යනුවෙන් ඔවුන් පැවසූ අතර, ‘අපට එහි නැවත හැරීම කළ නොහැක’ යනුවෙන් ෂුඅයිබ් පැවසුවේ කෙසේද? ෂුඅයිබ් කිසිවිටෙකත් ඔවුන්ගේ ආගමට අයත් නොවූ බැවින්, ‘ඔබ අපගේ ආගමට නැවත හැරෙන්න’ යන ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශය නිවැරදි වන්නේ කෙසේද?” යනුවෙන් විමසුවහොත්, එහි අර්ථය “ඔබ අපගේ ආගමට ඇතුළත් විය යුතුය” යන්න බව පිළිතුරයි. එවිට ඔහු පැවසුවේ, “එයට ඇතුළත් වීම අපට කළ නොහැක” යනුවෙනි.

තවත් මතයකට අනුව, එහි අර්ථය “ඔබ අපගේ ආගමට අයත් වූවන් බවට පත්වුවහොත්” යන්නයි; “ʿāda” යන්නෙහි අර්ථය “බවට පත් විය” යන්නයි. තවත් මතයකට අනුව, මෙයින් අදහස් කරන්නේ ෂුඅයිබ්ගේ සමූහයාය. මන්ද, ඔවුහු කලින් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නන්ව සිට පසුව විශ්වාස කළහ. ෂුඅයිබ් ඔවුන් වෙනුවෙන් පිළිතුරු දුන්නේය.

(“අපගේ පරමාධිපති සියලු දෑ පිළිබඳ දැනුමෙන් ව්‍යාප්තය.”) ඔහුගේ දැනුම සියලු දෑ වට කර ඇත.

(“අල්ලාහ් වෙතම අපි භාර කරමු.”) එනම්, ඔවුන් අපට තර්ජනය කරන දේවල් සම්බන්ධයෙන් අපි අල්ලාහ් කෙරෙහි භාරය තබමු. ඉන්පසු, ඔවුන්ගේ යහමඟ ලැබීම ගැන බලාපොරොත්තු අත්හැර දැමූ ෂුඅයිබ් මෙසේ පැවසීය:

(“අපගේ පරමාධිපතිනි! අප අතර ද අපගේ සමූහයා අතර ද තීන්දුව ලබා දෙනු මැනව!”) එනම්, අප අතර විනිශ්චය කරනු මැනව. (“යුක්තියෙන්.”) «අල්-ෆත්තාහ්» යනු විනිශ්චයකරු යන්නයි. (“තීන්දු ලබා දෙන්නන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨයා ඔබය.”) එනම්, විනිශ්චයකරුවන් අතරින් ශ්‍රේෂ්ඨයාය.