న్యాయమైన తీర్పు కోసం దుఆ

షేఖ్ అబ్దుర్రహ్మాన్ అస్సాదీ తఫ్సీర్

(అల్లాహ్ మమ్మల్ని దాని నుండి రక్షించిన తరువాత మేము మీ ధర్మంలోకి తిరిగి చేరితే, మేము అల్లాహ్‌పై అబద్ధాన్ని కల్పించినవారమవుతాము.) అంటే: ఆయన మమ్మల్ని దాని నుండి రక్షించి, దాని చెడు నుండి కాపాడిన తరువాత మేము దానిలోకి తిరిగి చేరితే, మేము అబద్ధాలకోరులమనీ, అల్లాహ్‌పై అసత్యాన్ని కల్పించినవారమనీ మాపై సాక్ష్యం చెప్పండి. అల్లాహ్‌కు భాగస్వామిని కల్పించినవానికంటే గొప్ప అసత్యాన్ని కల్పించేవాడు మరొకడు లేడని మాకు తెలుసు. ఆయన ఏకైకుడు, అద్వితీయుడు, స్వయంసమృద్ధుడు; ఆయనకు సంతానం లేదు, భార్య లేదు, రాజ్యాధికారంలో భాగస్వామి లేడు.

(మేము దానిలోకి తిరిగి చేరడం మాకు తగదు.) అంటే, మావంటివారు దానిలోకి తిరిగి చేరడం అసంభవం. అనేక విధాలుగా ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారితో ఏకీభవించబోమని వారికి స్పష్టం చేసి, వారి ఆశలను ఆయన వమ్ము చేశారు. ఒకటి: వారు ఆ ధర్మాన్ని అసహ్యించుకున్నారు; తాము ఉన్న బహుదైవారాధనను ద్వేషించారు.

రెండోది: వారి ధర్మాన్ని అబద్ధమని పేర్కొని, తానూ తనతో ఉన్నవారూ వారిని అనుసరిస్తే తాము అబద్ధాలవుతామని వారి ముందే సాక్ష్యం పలికారు. మూడోది: అల్లాహ్ తమపై చేసిన ఉపకారాన్ని, వారిని ఆ ధర్మం నుండి రక్షించిన విషయాన్ని అంగీకరించారు. నాలుగోది: అల్లాహ్ వారికి మార్గదర్శనం చేసిన తరువాత దానిలోకి తిరిగి వెళ్లడం అసంభవం. ఎందుకంటే వారి ప్రస్తుత స్థితి, వారి హృదయాల్లో ఉన్న అల్లాహ్‌ పట్ల గౌరవం, ఆయనకు దాసులమని అంగీకరించడం—ఇవన్నీ దానికి విరుద్ధమైనవి.

ఆరాధనకు అర్హుడు ఆయన ఒక్కడే; ఆయనకు భాగస్వామి లేడు. బహుదైవారాధకుల దేవతలు పూర్తిగా అసత్యమైనవి, అత్యంత అసంభవమైనవి. అల్లాహ్ వారికి సత్యాన్నీ అసత్యాన్నీ, మార్గదర్శకత్వాన్నీ మార్గభ్రష్టత్వాన్నీ గుర్తించే బుద్ధిని అనుగ్రహించాడు.

అయితే అల్లాహ్‌ సంకల్పం, ఆయన సృష్టిలో అమలయ్యే ఇచ్ఛను పరిశీలిస్తే, ఎంతటి కారణాలు సమకూడినా, శక్తులు ఏకమయినా, ఎవరూ దానిని అతిక్రమించలేరు. అందువల్ల వారు తాము ఏదైనా చేస్తామని లేదా విడిచిపెడతామని నిశ్చయంగా చెప్పలేదు. అందుకే ఇలా మినహాయింపుగా అన్నారు: (మా ప్రభువైన అల్లాహ్‌ సంకల్పిస్తే తప్ప మేము దానిలోకి తిరిగి చేరడం మాకు తగదు.) అంటే, ఆయన జ్ఞానానికీ వివేకానికీ అనుగుణమైన ఆయన సంకల్పాన్ని మేముగానీ మరెవరుగానీ అతిక్రమించలేము.

(మా ప్రభువు జ్ఞానం ప్రతి వస్తువునూ ఆవరించింది.) ఆయన తన దాసులకు ఏది మేలైనదో, వారి వ్యవహారాలను ఎలా నిర్వహించాలో ఎరుగును.

(అల్లాహ్‌పైనే మేము ఆధారపడ్డాము.) అంటే, ఆయన మమ్మల్ని ఋజుమార్గంపై స్థిరంగా ఉంచుతాడనీ, నరకానికి దారితీసే మార్గాలన్నిటి నుండి కాపాడుతాడనీ నమ్మి ఆయనపైనే ఆధారపడ్డాము. అల్లాహ్‌పై ఆధారపడినవారికి ఆయన చాలు; వారి ధార్మిక, ప్రాపంచిక వ్యవహారాలను సులభం చేస్తాడు.

(మా ప్రభూ! మా మధ్య మరియు మా జాతివారి మధ్య న్యాయంగా తీర్పు చేయి.) అంటే, అన్యాయం చేసే, సత్యానికి మొండిగా ఎదురొడ్డి నిలిచే వ్యక్తిపై బాధితునికీ సత్యపక్షానికీ విజయం ప్రసాదించు. (తీర్పు చేసేవారిలో నీవే అత్యుత్తముడవు.) అల్లాహ్‌ తన దాసులకు ఇచ్చే తీర్పు రెండు రకాలు: ఒకటి, జ్ఞానపరమైన తీర్పు—సత్యాన్నీ అసత్యాన్నీ, మార్గదర్శకత్వాన్నీ మార్గభ్రష్టత్వాన్నీ, ఋజుమార్గంపై నిలిచినవారినీ దాని నుండి వైదొలగినవారినీ స్పష్టంగా తెలియజేయడం.

ఇమామ్ ఇబ్న్ కసీర్ తఫ్సీర్

(మా ప్రభువైన అల్లాహ్‌ సంకల్పిస్తే తప్ప మేము దానిలోకి తిరిగి చేరడం మాకు తగదు.) ఈ మాట వ్యవహారాన్ని అల్లాహ్‌ సంకల్పానికి మళ్లిస్తుంది. ఆయనకు ప్రతి విషయమూ తెలుసు; తన జ్ఞానంతో ప్రతి దానినీ ఆవరించాడు.

(అల్లాహ్‌పైనే మేము ఆధారపడ్డాము.) అంటే, మేము చేపట్టే పనులన్నిటిలోనూ, విడిచిపెట్టే విషయాలన్నిటిలోనూ ఆయనపైనే ఆధారపడ్డాము.

(మా ప్రభూ! మా మధ్య మరియు మా జాతివారి మధ్య న్యాయంగా తీర్పు చేయి.) అంటే, మా మధ్య మరియు మా జాతివారి మధ్య తీర్పు చేసి, వారిపై మాకు విజయం ప్రసాదించు.

(తీర్పు చేసేవారిలో నీవే అత్యుత్తముడవు.) అంటే, తీర్పు చెప్పేవారిలో నీవే అత్యుత్తముడవు. నీవు న్యాయవంతుడవు; ఎన్నడూ అన్యాయం చేయవు.

అల్-బగవీ తఫ్సీర్

(అల్లాహ్‌ మమ్మల్ని దాని నుండి రక్షించిన తరువాత మేము మీ ధర్మంలోకి తిరిగి చేరితే, మేము అల్లాహ్‌పై అబద్ధాన్ని కల్పించినవారమవుతాము. మేము దానిలోకి తిరిగి చేరడం మాకు తగదు.) అల్లాహ్‌ మమ్మల్ని దాని నుండి కాపాడి రక్షించిన తరువాత [అలా తిరిగి చేరడం మాకు తగదు].

(మా ప్రభువైన అల్లాహ్‌ సంకల్పిస్తే తప్ప.) అంటే, మేము దానిలోకి తిరిగి చేరుతామని అల్లాహ్‌ జ్ఞానంలోనూ సంకల్పంలోనూ ముందుగానే నిర్ణయమై ఉంటే తప్ప. అప్పుడు అల్లాహ్‌ నిర్ణయం మా విషయంలో అమలవుతుంది; ఆయన విధి మా మీద నెరవేరుతుంది.

ఎవరైనా ఇలా అడిగితే: “లేకపోతే మీరు మా ధర్మంలోకి తిరిగి రావాలి” అని వారు అన్నారు. కానీ షుఐబ్‌ (అలైహిస్సలాం) ఎప్పుడూ వారి ధర్మాన్ని అనుసరించలేదు కదా; అలాంటప్పుడు “మా ధర్మంలోకి తిరిగి రావడం మాకు తగదు” అని ఆయన ఎలా అన్నారు? జవాబు: “మా ధర్మంలోకి ప్రవేశించాలి” అన్నదే వారి మాటల భావం; దానికి సమాధానంగా ఆయన “దానిలోకి ప్రవేశించడం మాకు తగదు” అన్నారు. మరో అభిప్రాయం ప్రకారం, “మేము మీ ధర్మంలోకి వెళ్లినట్లయితే” అన్నదే భావం.

«ఆద» అనే పదానికి “అయ్యాడు” అనే అర్థం కూడా ఉంది. ఇంకొక అభిప్రాయం ప్రకారం, షుఐబ్‌ జాతివారిని ఉద్దేశించారు: వారు అవిశ్వాసులుగా ఉండి, తరువాత విశ్వసించారు; వారి తరఫున షుఐబ్‌ సమాధానమిచ్చారు. అల్లాహ్‌ ఇలా అన్నాడు:

(మా ప్రభువు జ్ఞానం ప్రతి వస్తువునూ ఆవరించింది.) ఆయన జ్ఞానం ప్రతి విషయాన్నీ చుట్టుముట్టి ఉంది.

(అల్లాహ్‌పైనే మేము ఆధారపడ్డాము.) మీరు మమ్మల్ని బెదిరిస్తున్న విషయాలన్నిటిలోనూ మేము అల్లాహ్‌పైనే ఆధారపడ్డాము. ఆ తరువాత వారి సాఫల్యంపై ఆశ వదిలిన షుఐబ్‌ ఇలా అన్నారు:

(మా ప్రభూ! మా మధ్య మరియు మా జాతివారి మధ్య) అంటే, మా మధ్య తీర్పు చేయి. (న్యాయంగా.) «ఫత్తాహ్» అంటే తీర్పు చెప్పేవాడు. (తీర్పు చేసేవారిలో నీవే అత్యుత్తముడవు.) అంటే, న్యాయాధిపతులలో నీవే అత్యుత్తముడవు.