Kuomba Kuepushwa na Adhabu

Tafsiri ya Qurani ya Sheikh Abdurrahman As-Sa’di

(Na wale wanaosema: «Mola wetu! Tuondolee adhabu ya Jahannamu») Yaani, tuepushe nayo kwa kutulinda dhidi ya sababu zake, na kwa kutusamehe yale tuliyoyafanya ambayo yanaweza kustahiki adhabu. («Hakika adhabu yake ni ya kudumu») Yaani, inawaandama watu wake, kama mkopeshaji anavyomwandama mdaiwa wake.

(«Hakika hiyo ni kituo na makao mabaya») Haya wanayasema kwa kujinyenyekeza mbele ya Mola wao, wakionyesha jinsi wanavyomhitaji sana na kwamba hawana uwezo wa kustahimili adhabu hiyo. Pia wanajikumbusha neema ya Mwenyezi Mungu juu yao; kwani kadiri shida na ukali wake unavyokuwa mkubwa, ndivyo furaha ya kuondolewa kwake inavyokuwa kubwa zaidi.

Tafsiri ya Qurani ya Imamu Ibn Kathir

Ndiyo maana akasema: («Na wale wanaosema: Mola wetu! Tuondolee adhabu ya Jahannamu. Hakika adhabu yake ni ya kudumu»). Yaani, inaambatana nao daima. Kama alivyosema mshairi: “Ikiwa ataadhibiwa, adhabu itamwandama; na akipewa kwa ukarimu mwingi, hajali.”

Ndiyo maana Al-Hasan alisema kuhusu kauli yake: («Hakika adhabu yake ni ya kudumu»): “Kila jambo linalompata mwanadamu kisha likamwondoka si adhabu ya kudumu. Adhabu ya kudumu ni ile inayobaki kadiri mbingu na ardhi zitakavyokuwepo.” Suleiman At-Taymi pia alisema hivyo. Muhammad bin Ka‘b alisema kuhusu kauli hii: “Yaani, neema walizozifurahia duniani.

Mwenyezi Mungu aliwauliza makafiri kuhusu neema hizo, lakini hawakuzirudisha Kwake; basi akawatoza deni lake na akawaingiza Motoni.” Al-Qurazi.

(«Hakika hiyo ni kituo na makao mabaya») Yaani, ni makazi mabaya kwa kutazamwa, na mahali pabaya pa kupumzikia. Ibn Abi Hatim amesema kuhusu kauli hii: Baba yangu alitusimulia, Al-Hasan bin Ar-Rabi‘ alitusimulia, Abu Al-Ahwas alitusimulia kutoka kwa Al-A‘mash, kutoka kwa Malik bin Al-Harith, aliyesema: “Mtu anapotupwa Motoni huanguka ndani yake. Anapofika kwenye mojawapo ya milango yake, huambiwa: ‘Subiri hapo mpaka upewe zawadi.’ Kisha hunyweshwa kikombe cha sumu ya nyoka wakubwa na nge.”

Akasema: “Ngozi yake, nywele zake, mishipa yake na mishipa ya damu yake hutenganishwa kila kimoja peke yake.”

Pia amesema: Baba yangu alitusimulia, Al-Hasan bin Ar-Rabi‘ alitusimulia, Abu Al-Ahwas alitusimulia kutoka kwa Al-A‘mash, kutoka kwa Mujahid, kutoka kwa ‘Ubaid bin ‘Umair, aliyesema: “Hakika Motoni mna majumba yenye nyoka wakubwa kama ngamia wa Bukhusti, na nge wakubwa kama nyumbu weusi. Watu wanapotupwa Motoni, nyoka hao hutoka kwenye makazi yao, huwakamata midomoni, kwenye ngozi zao na nywele zao, na kuwachuna nyama mpaka miguuni. Zinapohisi joto la Moto, hurudi.”

Imam Ahmad amesema: Al-Hasan bin Musa alitusimulia, Salam—yaani, bin Miskin—alitusimulia kutoka kwa Abu Zilal, kutoka kwa Anas bin Malik (radhi za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake), kutoka kwa Mtume (amani na baraka za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake), aliyesema: “Hakika mja mmoja akiwa Jahannamu ataita kwa miaka elfu: ‘Ewe Mwenye huruma nyingi! Ewe Mwingi wa neema!’ Kisha Mwenyezi Mungu atamwambia Jibril: ‘Nenda ukamlete mja Wangu huyu.’ Jibril ataondoka na kuwakuta watu wa Motoni wameinamisha vichwa vyao wakilia.

Atarudi kwa Mola wake, Aliyetukuka na Mtukufu, na kumjulisha. Mwenyezi Mungu atasema: ‘Mlete kwangu, kwani yuko mahali fulani na fulani.’ Atamleta na kumsimamisha mbele ya Mola wake, Aliyetukuka na Mtukufu. Atamwambia: ‘Ewe mja Wangu, umeonaje mahali pako na mahali pako pa kupumzikia?’

Atasema: ‘Mola wangu, ni mahali pabaya zaidi na mahali pabaya zaidi pa kupumzikia.’ Mwenyezi Mungu atasema: ‘Mrudisheni mja Wangu.’ Atasema: ‘Mola wangu, sikutarajia uliponitoa humo kwamba ungenirudisha humo!’ Mwenyezi Mungu atasema: ‘Mwachen mja Wangu…’”

Tafsiri ya Qurani ya Al-Baghawi

(«Hakika hiyo ni kituo na makao mabaya») Yaani, ni mahali pabaya pa kutulia na kuishi.

Kauli Yake, Aliyetukuka na Mtukufu: («Na wale wanaosema: Mola wetu! Tuondolee adhabu ya Jahannamu. Hakika adhabu yake ni ya kudumu»). Yaani, ni yenye kusisitiza na kudumu, wala haimwachi yule miongoni mwa makafiri anayeiandamwa.

Ndiyo maana mdai anaitwa “gharim”, kwa kuwa hudai haki yake kwa kusisitiza na kumfuatilia mdaiwa wake. Muhammad bin Ka‘b Al-Qurazi alisema: “Mwenyezi Mungu aliwauliza makafiri malipo ya neema Zake, lakini hawakulipa; basi akawatoza deni hilo, nao wakabaki Motoni.” Al-Hasan alisema: “Kila mdaiwa huachana na mdai wake, isipokuwa Jahannamu.” «Gharām» ni uovu unaodumu na kuandamana; na imesemwa pia kuwa maana yake ni maangamizi.