زالىم قەۋمدىن قۇتقۇزۇش
رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ.
رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
ئاۋازنى يۈكلەش مەغلۇپ بولدى. كېيىن قايتا سىناڭ.
مۇسا قورقۇنچ ئىچىدە ئەتراپقا باققان ھالدا شەھەردىن چىقتى، ئۇ: «ئى پەرۋەردىگارىم! مېنى زالىم قەۋمدىن قۇتقۇزغىن» دېدى(21).
بۇ دۇئادا «نەججىنى» (نَجِّنِي — مېنى قۇتقۇزغىن) دېگەن بۇيرۇق شەكلى قوللىنىلغان. بۇ مۇسانىڭ يېمەكلىك ۋە تۇرمۇش ئەشيالىرىدىن ھېچنېمىسى بولمىغان ھالدا مىسىردىن مەديەنگە قېچىۋاتقان چاغدىكى دۇئاسىدۇر.
شەيخ ئابدۇرراھمان سەئدىنىڭ تەفسىرى
ئۇ ئۆزىنى ئۆلتۈرۈۋېتىشلىرىدىن ئەنسىرەپ، ئېھتىيات بىلەن ئەتراپىغا قارىغان ھالدا شەھەردىن چىقتى. ئاللاھقا دۇئا قىلىپ: «پەرۋەردىگارىم! مېنى زالىم قەۋمدىن قۇتقۇزغىن» دېدى. چۈنكى ئۇ ئۆز گۇناھىغا تەۋبە قىلغان بولۇپ، ئۆلتۈرۈشنى مەقسەت قىلمىغان، بەلكى ئاچچىق بىلەن بۇ ئىشنى قىلىپ قويغانىدى. ئۇلارنىڭ ئۇنى ئۆلتۈرىمىز دەپ تەھدىد قىلىشى ئۇلارنىڭ زۇلۇمى ۋە جۈرئىتى ئىدى.
ئىمام ئىبنى كەسىرنىڭ تەفسىرى
ئۇ ئادەم فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ دۆلىتىنىڭ ئۇنىڭغا قارشى پىلان تۈزگەنلىكىنى ئۇنىڭغا بىلدۈرگەندىن كېيىن، مۇسا يالغۇز ھالدا مىسىردىن چىقتى. ئۇنىڭ كۆڭلى بۇنداق ھالەتكە كۆنمىگەن ئىدى؛ بەلكى ئۇ راھەت، نېمەت ۋە مەنسەپ ئىچىدە ياشىغانىدى. «ئۇ قورقۇنچ ئىچىدە، ئېھتىيات بىلەن ئەتراپىغا قارىغان ھالدا شەھەردىن چىقتى» دېگەننىڭ مەنىسى: ئەتراپىغا قايتا-قايتا قارىدى. «ئۇ: پەرۋەردىگارىم!
مېنى زالىم قەۋمدىن قۇتقۇزغىن، دېدى» يەنى فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئەمىرلىرىدىن قۇتقۇزغىن. ئۇلار: «ئاللاھ ئۇنىڭغا بىر پەرىشتىنى ئاتلىق قىلىپ ئەۋەتىپ، يولنى كۆرسىتىپ قويدى؛ چۈنكى ئۇ يولنى قانداق تېپىشنى بىلمەيتتى»، دېگەن. بۇنىڭ توغرىسىنى ئاللاھ ياخشى بىلگۈچىدۇر.
بەغاۋىنىڭ تەفسىرى
«ئۇ شەھەردىن چىقتى» يەنى مۇسا چىقتى. «قورقۇنچ ئىچىدە، ئېھتىيات بىلەن ئەتراپىغا قارىغان ھالدا» دېگەننىڭ مەنىسى: ئۆزىنى ئىزدەپ كېلىشلىرىنى كۈتۈپ تۇراتتى. «ئۇ: پەرۋەردىگارىم! مېنى زالىم قەۋمدىن قۇتقۇزغىن، دېدى»؛ بۇ يەردىكى زالىم قەۋم كاپىرلارنى كۆرسىتىدۇ.
قىسسەدە مۇنداق كەلگەن: فىرئەۋن مۇسانىڭ قېچىپ كەتكەنلىكىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن، ئۇنى ئىزدەپ ئەسكەر ئەۋەتىپ: «يولنىڭ تاغ ئارىسىدىكى تار ئۆتۈشمە جايلىرىغا چىقىڭلار، چۈنكى ئۇ يولنى قانداق تېپىشنى بىلمەيدۇ»، دېدى.
«سەھىھ مۇسلىم»دا (2699) پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ خەتەردىن قېچىۋاتقان چاغدا ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىش ھەققىدىكى سۆزلىرى نەقىل قىلىنغان.