የሙሳ ንስሐ እና ምሕረት

የሼኽ አብዱርረሕማን አስ-ሰዕዲ ተፍሲር

ከዚያም ጌታውን ምሕረት ጠየቀ፤ «ጌታዬ ሆይ! እኔ ነፍሴን በደልኩ፤ ስለዚህ ለእኔ ይቅር በለኝ» አለ። እርሱም ይቅር አለው። በእርግጥ እርሱ በተለይም በትሕትና ለሚገዙትና ወደ እርሱ በመመለስና በንስሐ ለሚቸኩሉት ብዙ ይቅር ባይ፣ እጅግ አዛኝ ነው፤ ይህም ከሙሳ (ዐ.ሰ.) ጋር እንደተፈጸመው ነው።

የኢማም ኢብን ከሲር ተፍሲር

አላህ እንዲህ አለ፦ «በከተማይቱ ሰዎችዋ በማያውቁበት ጊዜ ገባ» (28:15)። ኢብኑ ጁረይጅ ከዐጧ አል-ኹራሳኒ ከኢብኑ ዐባስ እንደዘገቡት፣ ይህም በመግሪብና በዒሻ መካከል ነበር። ኢብኑ አል-ሙንከድር ከዐጧ ኢብኑ ያሳር ከኢብኑ ዐባስ እንደዘገቡት ግን ይህ የቀትር እኩለ ቀን ነበር። ሰዒድ ኢብኑ ጁበይር፣ ዒክሪማ፣ አስ-ሱዲ እና ቀታዳም እንዲሁ ብለዋል።

«በውስጧም ሁለት ሰዎች ሲጣሉ አገኘ» ማለትም እየተደባደቡና እየተከራከሩ ነበር። «ይህ ከወገኑ ነው» ማለትም ከእስራኤል ልጆች ነው። «ይህም ከጠላቱ ነው» ማለትም ቀብጢ ነው፤ ይህንን ኢብኑ ዐባስ፣ ቀታዳ፣ አስ-ሱዲ እና ሙሐመድ ኢብኑ ኢስሓቅ ተናግረዋል። እስራኤላዊው ሙሳን (ዐ. ሰ.) እርዳታ ጠየቀው። ሙሳም ሰዎች ባልተጠነቀቁበት ጊዜ ዕድል አገኘና ወደ ቀብጢው ተመለከተ።

«ሙሳም በጡጫ መታው፤ እርሱንም ገደለው»። ሙጃሂድ «በጡጫ መታው» ማለት እጁን በመዳፉ ዘግቶ መውጋቱ ነው ብሏል። ቀታዳ ደግሞ በእጁ በነበረ በትር መታው ብሏል። «እርሱንም ገደለው» ማለትም ይህ ምት ሞቱን አስከተለና ሞተ። ሙሳም እንዲህ አለ፦ «ይህ ከሰይጣን ሥራ ነው፤ እርሱ በግልጽ ሁኔታ የሚያሳስት ጠላት ነው። ጌታዬ ሆይ! እኔ ነፍሴን በደልኩ፤ ስለዚህ ለእኔ ይቅር በለኝ» አለ። እርሱም ይቅር አለው፤ በእርግጥ እርሱ ብዙ ይቅር ባይ፣ እጅግ አዛኝ ነው» (28:15–16)።

የአል-በጋዊ ተፍሲር

«ጌታዬ ሆይ! እኔ ነፍሴን በደልኩ» ይህም ቀብጢውን ያለ ትእዛዝ በመግደሉ ነው። «ስለዚህ ለእኔ ይቅር በለኝ» አለ፤ እርሱም ይቅር አለው። በእርግጥ እርሱ ብዙ ይቅር ባይ፣ እጅግ አዛኝ ነው።