توبه و طلب آمرزش موسی

تفسیر شیخ عبدالرحمن السعدی

سپس از پروردگارش آمرزش خواست: «پروردگارا، من به خود ستم کردم؛ پس مرا بیامرز.» پس خدا او را آمرزید. بی‌گمان، او بسیار آمرزنده و مهربان است؛ به‌ویژه نسبت به فروتنان و کسانی که در بازگشت و توبه شتاب می‌کنند، چنان‌که از موسی علیه‌السلام سر زد.

تفسیر امام ابن کثیر

پس خداوند متعال فرمود: «و در زمانی که مردم شهر غافل بودند، به شهر درآمد» (قصص: ۱۵). ابن جُرَیج، از عطاء خراسانی، از ابن عباس روایت کرده است که این ماجرا میان نماز مغرب و عشا بود. ابن مُنکَدِر، از عطاء بن یسار، از ابن عباس روایت کرده است که این ماجرا نیمروز بود. سعید بن جُبَیر، عِکرِمه، سُدّی و قَتاده نیز همین را گفته‌اند.

«پس در آنجا دو مرد را یافت که با یکدیگر می‌جنگیدند»؛ یعنی با هم درگیر بودند و نزاع می‌کردند. «این یکی از پیروان او بود»؛ یعنی از بنی‌اسرائیل. «و آن دیگری از دشمنانش بود»؛ یعنی قِبطی. ابن عباس، قتاده، سدی و محمد بن اسحاق چنین گفته‌اند.

آن مرد اسرائیلی از موسی علیه‌السلام یاری خواست و موسی فرصتی یافت، زیرا مردم غافل بودند؛ پس به سوی آن قبطی رفت. «پس موسی مشتی به او زد و کارش را تمام کرد» (قصص: ۱۵). مجاهد گفته است: «وَكَزَهُ» یعنی با مشتِ بسته به او ضربه زد. قتاده گفته است: با عصایی که همراهش بود به او زد.

«پس کارش را تمام کرد»؛ یعنی آن ضربه سبب مرگش شد و او مرد. موسی گفت: «این از کار شیطان است؛ بی‌گمان او دشمنی گمراه‌کننده و آشکار است. پروردگارا، من به خود ستم کردم؛ پس مرا بیامرز.» پس خدا او را آمرزید؛ بی‌گمان او بسیار آمرزنده و مهربان است.

تفسیر بغوی

«گفت: پروردگارا، من به خود ستم کردم»؛ زیرا آن قبطی را بدون فرمان [الهی] کشته بود. «پس مرا بیامرز.» پس خدا او را آمرزید؛ بی‌گمان او بسیار آمرزنده و مهربان است.