رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي، فَاغْفِرْ لِي.
رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي
अडियो लोड गर्न सकिएन। पछि फेरि प्रयास गर्नुहोस्।
१६) उनले प्रार्थना गरे कि हे पालनकर्ता ! मैले स्वयं आफूमाथि अत्याचार गरें, अतः तिमीले मलाई क्षमा गरिदेऊ । तसर्थ अल्लाहले क्षमा गरिदियो । निश्चय नै अल्लाह बडो क्षमाशील, अत्यन्त दयावान छ ।
रूप: «ज़लम्तु नफ़्सी» (ظَلَمْتُ نَفْسِي) भनेर तुरुन्तै आफ्नो गल्ती स्वीकार गर्दै पश्चात्ताप गर्नु, र «इग़्फ़िर ली» (اغْفِرْ لِي) भनेर क्षमाका लागि निवेदन गर्नु। मिस्री व्यक्तिको अनजानमा भएको अनिच्छित हत्यापछि मूसा (अलैहिस्सलाम) ले यो दुआ गर्नुभयो।
शेख अब्दुर्रहमान अस्-सादीको तफ्सिर
त्यसपछि उहाँले आफ्ना पालनकर्तासँग क्षमा माग्नुभयो: «उनले भने, ‘हे मेरा पालनकर्ता! निश्चय नै मैले आफूमाथि अत्याचार गरेको छु, अतः मलाई क्षमा गरिदेऊ।’ तब उहाँले उनलाई क्षमा गरिदिनुभयो। निश्चय नै उहाँ नै अत्यन्त क्षमाशील, अत्यन्त दयावान हुनुहुन्छ» (अल-क़सस, २८:१६)।
विशेषतः विनम्रतापूर्वक अल्लाहतिर फर्कने र पश्चात्ताप गर्न हतार गर्नेहरूका लागि उहाँ अत्यन्त क्षमाशील हुनुहुन्छ; मूसा (अलैहिस्सलाम) बाट पनि यही भएको थियो।
इमाम इब्न कसीरको तफ्सिर
अल्लाहले भन्नुभयो: «उनी सहरमा त्यहाँका बासिन्दाहरू बेखबर रहेको बेला प्रवेश गरे» (अल-क़सस, २८:१५)। इब्न जुरैजले अता अल-खुरासानीबाट र उनले इब्न अब्बासबाट वर्णन गरेअनुसार, त्यो मग़रिब र इशाको बीचको समय थियो। इब्न अल-मुनकदिरले अता बिन यसारबाट र उनले इब्न अब्बासबाट वर्णन गरेअनुसार, त्यो मध्याह्नको समय थियो। सईद बिन जुबैर, इक्रिमा, अस-सुद्दी र क़तादा पनि यही भन्छन्।
«त्यहाँ उनले आपसमा झगडा गरिरहेका दुई जना मानिस भेटे» अर्थात् उनीहरू एकअर्कालाई कुटिरहेका र विवाद गरिरहेका थिए। «यो उनको पक्षको थियो» अर्थात् बनी इस्राईलमध्येका एक व्यक्ति। «र यो उनको शत्रुपक्षको थियो» अर्थात् एक क़िब्ती। इब्न अब्बास, क़तादा, अस-सुद्दी र मुहम्मद बिन इस्हाकले यही भनेका छन्।
त्यसपछि इस्राईलीले मूसा (अलैहिस्सलाम) सँग सहायता मागे। मानिसहरू बेखबर भएको समयलाई अवसर पाएर मूसा क़िब्तीतिर गए। «अनि मूसा उनलाई मुक्का हानेर उनको मृत्युको कारण बने» (अल-क़सस, २८:१५)। मुजाहिदले भने: उहाँले आफ्नो हातको मुठ्ठीले प्रहार गर्नुभयो। क़तादाले भने: उहाँसँग भएको लट्ठीले प्रहार गर्नुभयो।
«अनि उनी त्यसबाट मरे» अर्थात् त्यो प्रहार नै उनको मृत्युको कारण बन्यो। त्यसपछि मूसा (अलैहिस्सलाम) ले भन्नुभयो: «यो शैतानको काम हो। निश्चय नै ऊ स्पष्ट रूपमा पथभ्रष्ट गराउने शत्रु हो। हे मेरा पालनकर्ता! निश्चय नै मैले आफूमाथि अत्याचार गरेको छु, अतः मलाई क्षमा गरिदेऊ।’
तब उहाँले उनलाई क्षमा गरिदिनुभयो। निश्चय नै उहाँ नै अत्यन्त क्षमाशील, अत्यन्त दयावान हुनुहुन्छ» (अल-क़सस, २८:१५–१६)।
अल्-बगवीको तफ्सिर
«उनले भने, ‘हे मेरा पालनकर्ता! निश्चय नै मैले आफूमाथि अत्याचार गरेको छु’» अर्थात् अनुमति नलिई क़िब्तीको हत्या गरेर। «अतः मलाई क्षमा गरिदेऊ।’ तब उहाँले उनलाई क्षमा गरिदिनुभयो। निश्चय नै उहाँ नै अत्यन्त क्षमाशील, अत्यन्त दयावान हुनुहुन्छ» (अल-क़सस, २८:१६)।
सहीह अल-बुखारी (हदीस नं. ७५०७) मा हदीस कुद्सी वर्णन गरिएको छ: «एक सेवकले पाप गर्यो र भन्यो: “हे मेरा पालनकर्ता! मलाई क्षमा गरिदिनुहोस्!” तब अल्लाहले भन्नुभयो: “मेरो सेवकलाई थाहा छ कि उसका एक पालनकर्ता हुनुहुन्छ, जसले पापहरू क्षमा गर्नुहुन्छ… मैले मेरो सेवकलाई क्षमा गरिदिएँ!”»