رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي، فَاغْفِرْ لِي.
رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي
Lama soo dejin karin maqalka. Mar kale isku day goor dambe.
16. (Muuse) wuxuu yidhi: Rabbiyow! Waxaan dulmiyey naftayda ee ii denbi dhaaf, wuuna u denbi dhaafay. Hubaal Alle waa Denbi Dhaaf Badanaha, Naxariista Badan.
Qaabkeedu waa towbad degdeg ah: “naftayda ayaan dulmiyey” (ظَلَمْتُ نَفْسِي) iyo codsiga ah “ee ii dembi dhaaf” (اغْفِرْ لِي). Waa ducadii Nabi Muuse kaddib markii uu si kama’ ah oo aan ula kac ahayn u dilay ninkii reer Qibdiga ahaa.
Tafsiirka Sheekh Cabdiraxmaan As-Sacdi
Markaas ayuu Rabbigiis dembi-dhaaf weydiistay: “Rabbiyow, waxaan dulmiyey naftayda ee ii dembi dhaaf.” Markaasuu u dembi dhaafay. Hubaal Isagu waa Dembi-dhaafe, Naxariis Badane. Gaar ahaan wuxuu dembi-dhaaf u yahay kuwa khushuuca, ee u degdega inay u noqdaan Alle oo towbad keenaan, sidii uu Muuse (nabadgelyo korkiisa ha ahaatee) sameeyey.
Tafsiirka Imaam Ibnu Kathiir
Markaas ayuu Eebbe kor ahaaye yidhi: “Wuxuu magaalada galay xilli ay dadkeedu moog yihiin.” Ibnu Jurayj wuxuu ka wariyey Cataa’ al-Khuraasaaani, isaga oo ka wariyey Ibnu Cabbaas, in taasi dhacday intii u dhexaysay maqribka iyo cishaha. Ibnu al-Munkadir wuxuu ka wariyey Cataa’ ibn Yasaar, isaga oo ka wariyey Ibnu Cabbaas, inuu yidhi: taasi waxay dhacday bartamaha maalinta. Sidaas oo kale ayay yidhaahdeen Saciid ibn Jubayr, Cikrima, As-Suddi iyo Qataada.
“Markaasuu dhexdeeda ka helay laba nin oo dagaallamaya.” Macnaheedu waa inay is garaacayeen oo ay is murmayeen. “Kan wuxuu ka tirsanaa kooxdiisa.” Macnaheedu waa reer Banii Israa’iil. “Kan kalena wuxuu ka tirsanaa cadowgiisa.”
Macnaheedu waa nin Qibdi ah. Sidaas ayay yidhaahdeen Ibnu Cabbaas, Qataada, As-Suddi iyo Muxammad ibn Isxaaq. Ninkii reer Israa’iilka ahaa ayaa Muuse (nabadgelyo korkiisa ha ahaatee) gargaar weydiistay, Muusena wuxuu helay fursad, maadaama dadku moog yihiin, dabadeedna wuxuu u dhaqaaqay ninkii Qibdiga ahaa. “Markaasuu Muuse feedh ku dhuftay, wuuna dilay.”
Mujaahid wuxuu yidhi: Wuu feedhay, taas oo ah inuu ku dhuftay gacantiisa oo wada urursan. Qataadana wuxuu yidhi: Ul uu watay ayuu ku dhuftay. “Wuuna dilay” macnaheedu waa in garaacistaasi sababtay dhimashadiisa, wuuna dhintay. Muuse wuxuu yidhi: “Tani waa camalka Shaydaanka; hubaal isagu waa cadow wax dhumiya oo cad.
Rabbiyow, waxaan dulmiyey naftayda ee ii dembi dhaaf.” Markaasuu u dembi dhaafay. Hubaal Isagu waa Dembi-dhaafe, Naxariis Badane.
Tafsiirka Al-Baqawi
“Wuxuu yidhi: Rabbiyow, waxaan dulmiyey naftayda” isagoo dilay ninkii Qibdiga ahaa isaga oo aan amar loo siin. “Ee ii dembi dhaaf.” Markaasuu u dembi dhaafay. Hubaal Isagu waa Dembi-dhaafe, Naxariis Badane.
Saxiix al-Bukhaari (№ 7507) waxaa ku sugan xadiis qudsi ah: “Addoon ayaa dembi galay, dabadeedna yidhi: ‘Rabbiyow, ii dembi dhaaf!’ Alle wuxuu yidhi: ‘Addoonkaygu wuxuu ogaa inuu leeyahay Rabbi dembiyada dhaafa… Waxaan u dembi dhaafay addoonkaygii!’”