જન્નતમાં ઘર અને મુક્તિની દુઆ

શેખ અબ્દુર્રહમાન અસ-સાદીની તફસીર

અલ્લાહે ઈમાનવાળાઓ માટે ફિરઔનની પત્નીનું ઉદાહરણ આપ્યું; તે આસિયા બિન્તે મુઝાહિમ (અલ્લાહ તેમનાથી પ્રસન્ન થાય) હતી. જ્યારે તેણે કહ્યું: «હે મારા પાલનહાર! મારા માટે પોતાની પાસે જન્નતમાં એક ઘર બાંધી આપ, અને મને ફિરઔનથી તથા તેના કાર્યથી બચાવી લે, અને મને ઝાલિમ લોકોમાંથી બચાવી લે.»

અલ્લાહે તેમનું વર્ણન ઈમાન અને પોતાના પાલનહાર સમક્ષ વિનમ્રતાથી દુઆ કરનાર તરીકે કર્યું. તેમણે પોતાના પાલનહાર પાસે સૌથી મહાન માંગણી કરી: જન્નતમાં પ્રવેશ અને મહાન તથા ઉદાર પાલનહારની પડોશ મેળવવી. તેમણે અલ્લાહને વિનંતી કરી કે તે તેમને ફિરઔનની પરીક્ષા અને તેના દુષ્ટ કાર્યોથી, તેમજ દરેક ઝાલિમની પરીક્ષાથી બચાવે. અલ્લાહે તેમની દુઆ કબૂલ કરી.

તેઓ સંપૂર્ણ ઈમાન અને અડગતા સાથે જીવ્યાં અને પરીક્ષાઓથી બચ્યાં. આથી નબી ﷺએ કહ્યું: «ઘણા પુરુષો પૂર્ણતાને પહોંચ્યા, પરંતુ સ્ત્રીઓમાંથી માત્ર મરયમ બિન્તે ઇમરાન, આસિયા બિન્તે મુઝાહિમ અને ખદીજા બિન્તે ખુવૈલિદ પૂર્ણતાને પહોંચ્યાં. અને સ્ત્રીઓ પર આયશાનું શ્રેષ્ઠત્વ, અન્ય તમામ ખોરાક પર થરીદના શ્રેષ્ઠત્વ જેવું છે.»

ઇમામ ઇબ્ન કસીરની તફસીર

અલ્લાહે આ ઉદાહરણ ઈમાનવાળાઓ માટે આપ્યું છે: જો તેમને જરૂરિયાતને કારણે કાફિરો સાથે રહેવું પડે, તો કાફિરો સાથેનો તેમનો સંબંધ તેમને નુકસાન પહોંચાડતો નથી. જેમ સર્વોચ્ચ અલ્લાહે કહ્યું: «ઈમાનવાળાઓ, ઈમાનવાળાઓને છોડીને કાફિરોને મિત્ર ન બનાવે; જે આવું કરશે, તેનો અલ્લાહ સાથે કોઈ સંબંધ નહીં રહે, સિવાય કે તમે તેમનાથી બચવા માટે સાવચેતી રાખો» [આલે ઇમરાન: ૨૮].

કતાદાએ કહ્યું: «ફિરઔન ધરતી પરના લોકોમાં સૌથી વધુ ઉદ્ધત અને સૌથી વધુ ભટકેલો હતો. અલ્લાહની કસમ, તેની પત્નીને તેના પતિના કુફ્રથી કોઈ નુકસાન ન થયું, કારણ કે તેણે પોતાના પાલનહારનું આજ્ઞાપાલન કર્યું. આથી તમે જાણો કે અલ્લાહ ન્યાયી ન્યાયાધીશ છે; તે કોઈને તેના પોતાના પાપ સિવાય બીજા કોઈ કારણે પકડતો નથી.»

ઇબ્ને જરીરે કહ્યું: અમને ઇસ્માઈલ બિન હફ્સ અલ્-અબલીયે વર્ણવ્યું, તેમણે કહ્યું: અમને મુહમ્મદ બિન જાફરે વર્ણવ્યું, સુલૈમાન અત્-તૈમીથી, અબૂ ઉસ્માન નહદીથી, સલમાનના હવાલે કે તેમણે કહ્યું: «ફિરઔનની પત્નીને તડકામાં અઝાબ આપવામાં આવતો. જ્યારે લોકો તેની પાસેથી જતા રહેતા, ત્યારે ફરિશ્તાઓ પોતાની પાંખોથી તેને છાંયો આપતા. અને તે જન્નતમાં પોતાનું ઘર જોતી.» પછી ઇબ્ને જરીરે આ જ રિવાયત મુહમ્મદ બિન ઉબૈદ અલ્-મહારબીથી, અસ્બાત બિન મુહમ્મદથી, સુલૈમાન અત્-તૈમીના હવાલે વર્ણવી.

પછી ઇબ્ને જરીરે કહ્યું: યાકૂબ બિન ઇબ્રાહીમે મને વર્ણવ્યું, તેમણે કહ્યું: અમને ઇબ્ને ઉલૈય્યાએ વર્ણવ્યું, હિશામ અદ્-દસ્તવાઈએ અમને વર્ણવ્યું, તેમણે કહ્યું: અલ્-કાસિમ બિન અબી બઝ્ઝાએ અમને કહ્યું: «ફિરઔનની પત્ની પૂછતી: કોણ વિજયી થયું? તેને કહેવામાં આવતું: મૂસા અને હારૂન વિજયી થયા. ત્યારે તે કહેતી: હું મૂસા અને હારૂનના પાલનહાર પર ઈમાન લાવી.» ફિરઔને તેને બોલાવીને કહ્યું: «તમને જે સૌથી મોટો પથ્થર મળે તે શોધો.

જો તે પોતાના કહેવા પર અડગ રહે, તો એ પથ્થર તેના પર નાખી દેજો; અને જો તે પોતાના કહેવામાંથી પાછી ફરે, તો તે મારી પત્ની રહેશે.» જ્યારે લોકો તેને લઈ આવ્યા, ત્યારે તેણે આકાશ તરફ નજર ઊંચી કરી અને જન્નતમાં પોતાનું ઘર જોયું. તે પોતાના કહેવા પર અડગ રહી. તેનો પ્રાણ કાઢી લેવામાં આવ્યો અને પછી પથ્થર એવા શરીર પર નાખવામાં આવ્યો જેમાં પ્રાણ નહોતો.

તેણીના આ શબ્દો: «હે મારા પાલનહાર! મારા માટે પોતાની પાસે જન્નતમાં એક ઘર બાંધી આપ» વિશે વિદ્વાનોએ કહ્યું: «તેણીએ ઘરની પહેલાં પાડોશીને પસંદ કર્યો.» આ બાબત વિશે મર્ફૂઅ હદીસમાં પણ કંઈક વર્ણવાયું છે.

«અને મને ફિરઔનથી તથા તેના કાર્યથી બચાવી લે» એટલે કે મને તેનાથી મુક્ત કરી દે, કારણ કે હું તેના કાર્યથી તારી પાસે પોતાની બરાત જાહેર કરું છું. «અને મને ઝાલિમ લોકોમાંથી બચાવી લે.» આ સ્ત્રી આસિયા બિન્તે મુઝાહિમ હતી (અલ્લાહ તેમનાથી પ્રસન્ન થાય).

અબૂ જાફર અર્-રાઝીએ અર્-રબી બિન અનસથી, અબૂલ આલિયાના હવાલે કહ્યું: «ફિરઔનની પત્નીનું ઈમાન, ફિરઔનના ખજાનચીની પત્નીના ઈમાન પછી આવ્યું. એક વખત તે ફિરઔનની દીકરીના વાળ ઓળતી હતી. તેના હાથમાંથી કાંસકો પડી ગયો, તો તેણે કહ્યું: “જે અલ્લાહનો ઇન્કાર કરે તે વિનાશ પામે!” ફિરઔનની દીકરીએ તેને કહ્યું: “શું મારા પિતા સિવાય પણ તારો કોઈ પાલનહાર છે?”

તેણે કહ્યું: “મારો, તારા પિતાનો અને દરેક વસ્તુનો પાલનહાર અલ્લાહ છે.” ફિરઔનની દીકરીએ તેને તમાચો માર્યો, મારપીટ કરી અને તેના પિતાને આ વાત જણાવી. ફિરઔને તેને બોલાવીને કહ્યું: “તું મારા સિવાય બીજા કોઈની બંદગી કરે છે?” તેણે કહ્યું: “હા, મારો, તારો અને દરેક વસ્તુનો પાલનહાર અલ્લાહ છે; અને હું ફક્ત તેની જ બંદગી કરું છું.”

ફિરઔને તેને અઝાબ આપ્યો, તેના માટે ખૂંટા ખોડ્યા, તેના હાથપગ બાંધી દીધા અને તેના પર સાપ છોડ્યા. તે આ હાલતમાં રહી. એક દિવસ ફિરઔન તેની પાસે આવ્યો અને કહ્યું: “શું તું અટકવાની નથી?” તેણે જવાબ આપ્યો: “મારો, તારો અને દરેક વસ્તુનો પાલનહાર અલ્લાહ છે.”

તેણે કહ્યું: “જો તું આમ નહીં કરે તો હું તારા મોઢામાં તારા દીકરાને કાપી નાખીશ.” તેણે કહ્યું: “તું જે કરવા માગે તે કર.” તેણે તેના મોઢા સામે જ તેના દીકરાને કાપી નાખ્યો. તેના દીકરાના પ્રાણે તેને ખુશખબર આપી: “મા, ખુશખબર સ્વીકાર; અલ્લાહ પાસે તને આટલો અને આટલો બદલો મળશે.”

તે ધીરજ રાખતી રહી. બીજા દિવસે ફિરઔન ફરી તેની પાસે આવ્યો અને તેને એ જ વાત કહી. તેણે પણ એ જ જવાબ આપ્યો. તેણે તેના બીજા દીકરાને પણ તેના મોઢા સામે કાપી નાખ્યો. તેના પ્રાણે પણ તેને ખુશખબર આપી: “મા, ધીરજ રાખ; અલ્લાહ પાસે તને આટલો અને આટલો બદલો મળશે.”»

તેમણે કહ્યું: «ફિરઔનની પત્નીએ પહેલા મોટા દીકરાના અને પછી નાના દીકરાના પ્રાણના શબ્દો સાંભળ્યા, અને તે ઈમાન લાવી. અલ્લાહે ફિરઔનના ખજાનચીની પત્નીનો પ્રાણ લઈ લીધો અને તેનો પડદો હટાવીને ફિરઔનની પત્નીને જન્નતમાં તેના વસ્ત્રો, સ્થાન અને સન્માન બતાવ્યાં. તેણે તે જોયાં, એટલે તેનું ઈમાન, યકીન અને સત્યમાં વિશ્વાસ વધુ મજબૂત થયો. ફિરઔનને તેના ઈમાનની જાણ થઈ.

તેણે દરબારીઓને પૂછ્યું: “તમે આસિયા બિન્તે મુઝાહિમને કેવી જાણો છો?” તેમણે તેની પ્રશંસા કરી. તેણે કહ્યું: “તે મારી સિવાય બીજાની બંદગી કરે છે.” તેમણે કહ્યું: “તેને મારી નાખો.” તેણે તેના માટે ખૂંટા ખોડ્યા અને તેના હાથપગ બાંધી દીધા.

આસિયાએ પોતાના પાલનહારને દુઆ કરી: «હે મારા પાલનહાર! મારા માટે પોતાની પાસે જન્નતમાં એક ઘર બાંધી આપ.» એ જ સમયે ફિરઔન ત્યાં આવ્યો. તેણે જન્નતમાં પોતાનું ઘર જોયું ત્યારે તે હસી. ફિરઔને કહ્યું: “શું તમને તેના ગાંડપણ પર આશ્ચર્ય નથી થતું?

અમે તેને અઝાબ આપીએ છીએ અને તે હસે છે!” પછી અલ્લાહે તેમનો પ્રાણ લઈ લીધો. અલ્લાહ તેમનાથી પ્રસન્ન થાય.» [આલે ઇમરાન: ૨૮].

અલ-બગવીની તફસીર

પછી અલ્લાહે જણાવ્યું કે બીજાની અવજ્ઞાથી આજ્ઞાપાલકને નુકસાન થતું નથી. તેણે કહ્યું: «અને અલ્લાહે ઈમાનવાળાઓ માટે ફિરઔનની પત્નીનું ઉદાહરણ આપ્યું.» તે આસિયા બિન્તે મુઝાહિમ હતી. મુફસ્સિરોએ કહ્યું: જ્યારે મૂસાએ જાદુગરો પર વિજય મેળવ્યો, ત્યારે ફિરઔનની પત્ની ઈમાન લાવી.

ફિરઔનને તેના ઇસ્લામની જાણ થઈ ત્યારે તેણે તેના હાથપગને ચાર ખૂંટા વડે જકડીને તેને તડકામાં નાખી. સલમાને કહ્યું: «ફિરઔનની પત્નીને તડકામાં અઝાબ આપવામાં આવતો; જ્યારે લોકો તેની પાસેથી જતા રહેતા, ત્યારે ફરિશ્તાઓ તેને છાંયો આપતા.»

«જ્યારે તેણે કહ્યું: “હે મારા પાલનહાર! મારા માટે પોતાની પાસે જન્નતમાં એક ઘર બાંધી આપ.”» અલ્લાહે તેના માટે જન્નતમાં ઘર ખુલ્લું કરીને બતાવ્યું, ત્યાં સુધી કે તેણે તે જોઈ લીધું. આ ઘટનામાં છે કે ફિરઔને એક વિશાળ પથ્થર લાવવાનો આદેશ આપ્યો, જેથી તે તેના પર નાખવામાં આવે.

જ્યારે લોકો પથ્થર લઈને આવ્યા, ત્યારે તેણે કહ્યું: «હે મારા પાલનહાર! મારા માટે પોતાની પાસે જન્નતમાં એક ઘર બાંધી આપ.» તેણે જન્નતમાં સફેદ મોતીનું પોતાનું ઘર જોયું. તેનો પ્રાણ કાઢી લેવામાં આવ્યો અને પછી પથ્થર એવા શરીર પર નાખવામાં આવ્યો જેમાં પ્રાણ નહોતો; તેથી તેને કોઈ પીડા થઈ નહીં.

હસન અને ઇબ્ને કૈસાને કહ્યું: «અલ્લાહે ફિરઔનની પત્નીને જન્નતમાં ઉઠાવી લીધી; તે ત્યાં ખાય અને પીવે છે.»

«અને મને ફિરઔનથી તથા તેના કાર્યથી બચાવી લે.» મુકાતિલે કહ્યું: «તેના કાર્યનો અર્થ શિર્ક છે.» અબૂ સાલિહે ઇબ્ને અબ્બાસના હવાલે કહ્યું કે «તેના કાર્ય»નો અર્થ તેની સાથેના સંભોગથી છે. «અને મને ઝાલિમ લોકોમાંથી બચાવી લે» એટલે કે કાફિરોમાંથી.