Асиянын бейишти тилеген дубасы

Шейх Абдуррахман ас-Саадинин тафсири

«Аллах ыймандууларга Фараондун аялын мисал кылды» — ал Асия бинт Музахим эле (Аллах андан ыраазы болсун). «Ал: “Раббим! Өз алдыңда, бейиште мага бир үй куруп бер. Мени Фараондон жана анын амалынан куткар! Мени залым элден куткар!” — деди».

Аллах аны ыйман жана Раббисине жалбаруу менен, Раббисинен эң улуу тилектерди — бейишке кирүүнү жана Улуу, Жоомарт Раббиге жакын болууну сураганы менен сыпаттады. Ошондой эле Аллахтан аны Фараондун азгырыгынан жана анын жаман иштеринен, ошондой эле ар бир залымдын азгырыгынан куткаруусун өтүндү. Аллах анын дубасын кабыл кылып, ал толук ыйман, бекемдик жана азгырыктардан аман калуу менен өмүр сүрдү.

Ошондуктан Пайгамбар (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) мындай деген: «Эркектерден көптөр кемелдикке жеткен, ал эми аялдардан Марьям бинт Имран, Асия бинт Музахим жана Хадича бинт Хувайлидден башкасы кемелдикке жеткен эмес. Айшанын аялдардан артыкчылыгы — сарид тамагынын башка тамактардан артыкчылыгы сыяктуу»

Имам Ибн Касирдин тафсири

Бул — Аллах ыймандуулар үчүн келтирген мисал: эгер алар муктаждык үчүн каапырлар менен аралашып жүрүүгө аргасыз болушса, каапырлар менен чогуу болушу аларга зыян келтирбейт. Аллах Таала айткандай: «Ыймандуулар ыймандууларды таштап, каапырларды дос тутпасын. Ким муну кылса, анын Аллах менен эч кандай байланышы жок, бирок алардан сактануу үчүн сактык кылсаңар — башка» (Аали Имран, 3:28). Катада мындай деген: «Фараон жер жүзүндөгү эң залим жана чектен чыккан адам эле.

Аллахка ант болсун, аялы Раббисине баш ийгенде күйөөсүнүн каапырлыгы ага зыян келтирген жок. Муну менен Аллах — адилеттүү Өкүмдар экенин, эч кимди өз күнөөсүнөн башкасы үчүн жазалабасын билгиле».

Ибн Жарир мындай деген: Исмаил ибн Хафс аль-Абли бизге Сулайман ат-Таймиден, ал Абу Усман ан-Нахдиден, ал Салмандан риваят кылып, бизге мындай деди: «Фараондун аялы күндүн ысыгында кыйноого алынчу. Алар андан алыстаганда, периштелер канаттары менен аны көлөкөлөшчү. Ал бейиштеги үйүн көрүп турчу». Андан соң Ибн Жарир бул риваятты Мухаммад ибн Убайд аль-Мухариби аркылуу, Аспат ибн Мухаммаддан, ал Сулайман ат-Таймиден ушул эле иснад менен риваят кылган.

Андан кийин Ибн Жарир мындай деген: Якуб ибн Ибрахим бизге Ибн Улладан, ал Хишам ад-Даставайиден, ал аль-Касим ибн Аби Баззадан риваят кылып, мындай деди: «Фараондун аялы: “Ким жеңди?” — деп сурачу. Ага: “Муса менен Харун жеңди”, — деп айтышчу. Ошондо ал: “Мен Муса менен Харундун Раббисине ыйман келтирдим”, — дечү. Фараон аны чакырып алып: “Тапкан эң чоң ташыңарды алып келгиле.

Эгер ал өз сөзүнөн кайтпаса, ташты үстүнө таштагыла; эгер кайтса, ал менин аялым бойдон калат”, — деди. Аны алып келишкенде, ал көзүн асманга көтөрүп, бейиштеги үйүн көрдү да, айткан сөзүнөн кайткан жок. Анын жаны алынды, ал эми таш руху жок денесинин үстүнө ташталды».

Асиянын: «Раббим! Өз алдыңда, бейиште мага бир үй куруп бер», — деген сөзү тууралуу аалымдар: «Ал үйдөн мурда кошунаны тандады», — дешкен. Бул тууралуу марфуъ хадисте да бир нерсе келген.

«Мени Фараондон жана анын амалынан куткар!» — башкача айтканда: «Мени андан куткар, анткени мен анын амалынан Сага баш тартам». «Мени залым элден куткар!» Бул аял Асия бинт Музахим эле (Аллах андан ыраазы болсун).

Абу Жафар ар-Рази ар-Рабиъ ибн Анас аркылуу Абу аль-Алиядан мындай деп риваят кылган: «Фараондун аялынын ыйманы Фараондун казына сактаган аялынын ыйманынан кийин келген. Ал аял Фараондун кызын чач тарап отурганда, тарагы колунан түшүп кеткен. Ошондо ал: “Аллахка каапыр болгон адам кыйроого учурасын!” — деген. Фараондун кызы андан: “Сенин атаңдан башка дагы Раббиң барбы?” — деп сураганда, ал: “Менин Раббим, сенин атаңдын Раббиси жана бардык нерсенин Раббиси — Аллах”, — деп жооп берген.

Фараондун кызы аны жаакка чаап, сабап, атасына кабарлаган. Фараон аны чакырып: “Менден башка кудайга сыйынасыңбы?” — деп сураганда, ал: “Ооба. Менин Раббим, сенин Раббиң жана бардык нерсенин Раббиси — Аллах. Мен Ага гана сыйынам”, — деген.

Фараон аны кыйнап, колу-бутуна казык кагып байлап, үстүнө жыландарды коё берген. Ал ушундай абалда кыйналып жатканда, бир күнү Фараон келип: “Качан токтойсуң?” — деп сурады. Ал: “Менин Раббим, сенин Раббиң жана бардык нерсенин Раббиси — Аллах”, — деди. Фараон: “Эгер айтканымды кылбасаң, уулуңду оозуңдун алдында мууздайм”, — деди.

Ал: “Каалаганыңды кыл”, — деп жооп берди. Фараон уулун анын көз алдында мууздады. Ошондо уулунун руху ага сүйүнчүлөп: “Сүйүн, эне! Аллахтын алдында сен үчүн мынча-мынча сооп бар”, — деди. Ал сабыр кылды.

Андан кийин дагы бир күнү Фараон келип, ага баягы сөзүн айтты. Ал да баягы жоопту берди. Фараон экинчи уулун да анын көз алдында мууздады. Экинчи уулунун руху да ага: “Сабыр кыл, эне! Аллахтын алдында сен үчүн мынча-мынча сооп бар”, — деп сүйүнчүлөдү.

Фараондун аялы уулдарынын улуусунун, андан соң кичүүсүнүн рухтарынын сөзүн угуп, ыйман келтирди. Аллах Фараондун казына сактаган аялынын жанын алып, анын кийимин, бейиштеги жайын жана кадыр-баркын Фараондун аялына көрсөттү. Асия аны көрүп, ыйманы, ишеними жана тастыктоосу артты.

Фараон анын ыйманын билип калып, ак сөөктөрдөн: “Асия бинт Музахим тууралуу кандай ойдосуңар?” — деп сурады. Алар аны макташты. Ал: “Ал менден башка кудайга сыйынып жатат”, — деди. Алар: “Аны өлтүр”, — дешти. Фараон анын колу-бутуна казык кагып байлады.

Ошондо Асия Раббисине дуба кылып: «Раббим! Өз алдыңда, бейиште мага бир үй куруп бер», — деди. Дал ошол учурда Фараон келип калды. Асия бейиштеги үйүн көрүп, жылмайды. Фараон: “Биз аны кыйнап жатсак, ал күлүп жатат. Анын жинди болуп калганына таң калбайсыңарбы?” — деди. Анан Аллах анын жанын алды (Аллах андан ыраазы болсун).

Аль-Багавинин тафсири

Андан соң Аллах башкалардын баш ийбестиги, эгер адам өзү баш ийип жүрсө, ага зыян келтирбей турганын билдирип: «Аллах ыймандууларга Фараондун аялын мисал кылды», — деди. Ал Асия бинт Музахим эле. Тафсир аалымдары мындай дешкен: Муса сыйкырчыларды жеңгенде, Фараондун аялы ыйман келтирди. Фараон анын Исламды кабыл алганын билгенде, колу-бутун төрт казык менен керип байлап, күндүн астына таштады.

Салман: «Фараондун аялы күндүн ысыгында кыйноого алынчу, кыйноочулар андан алыстаганда, периштелер аны көлөкөлөшчү», — деген.

«Ал: “Раббим! Өз алдыңда, бейиште мага бир үй куруп бер”, — деди». Аллах ага бейиштеги үйүн ачып көрсөттү, ал аны көрдү. Окуяда айтылгандай, Фараон үстүнө таштоо үчүн чоң таш алып келүүнү буйруду. Ташты алып келишкенде, ал: «Раббим!

Өз алдыңда, бейиште мага бир үй куруп бер», — деди. Ошондо ал бейиштеги ак берметтен курулган үйүн көрдү. Анын жаны алынып, таш руху жок денесинин үстүнө ташталды, ал ооруну сезген жок. Аль-Хасан менен Ибн Кайсан: «Аллах Фараондун аялын бейишке көтөрдү; ал ошол жерде жеп-ичип жүрөт», — дешкен.

«Мени Фараондон жана анын амалынан куткар!» Мукатил: «Анын амалы — ширк», — деген. Абу Салих Ибн Аббастан «анын амалы» деген сөздү «анын жыныстык мамилеси» деп түшүндүргөн. «Мени залым элден куткар!» — каапырлардан.