Addu’ar Mala’iku Ga Muminai

Tafsirin Shaikh Abdurrahman as-Sa'di

“Kuma Ka tsare su daga miyagun ayyuka” wato ayyukan da ba su da kyau da kuma sakamakonsu, domin suna jawo wa mai aikata su baƙin ciki. “Kuma wanda Ka tsare shi daga miyagun ayyuka a wannan rana” wato ranar Alƙiyama, “to, lalle Ka yi masa rahama”, domin rahamarKa ba ta gushe ba tana gudana ga bayinKa; babu abin da ke hana ta sai zunuban bayi da miyagun ayyukansu. Wanda Aka tsare daga miyagun ayyuka, Ana shiryar da shi ga kyawawan ayyuka da sakamakonsu mai kyau.

“Kuma wannan” wato gushewar abin tsoro ta hanyar tsarewa daga miyagun ayyuka, da samuwar abin so ta hanyar samun rahama, “shi ne babban rabo”, wanda babu wani rabo kamarsa, kuma masu fafatawa ba sa fafatawa don samun abin da ya fi shi kyau.

Wannan addu’ar mala’iku ta ƙunshi cikakkiyar saninsu da Ubangijinsu, da neman kusanci ga Allah ta hanyar kyawawan sunayenSa, waɗanda Allah yake son bayinSa su roƙe Shi da su, da kuma yin addu’ar da ta dace da abin da suka roƙa. Da yake addu’arsu ta neman samun rahama ne da kuma kawar da tasirin abin da halayen ’yan Adam suka haifar—halayen da Allah Ya san kasawarsu da karkata zuwa ga zunubai da makamantansu, tare da tushe da dalilan da Allah Ya kewaye su da ilminSa—sai suka nemi kusanci ga Allah ta sunayen Mai jin ƙai, Masani.

Addu’ar ta ƙunshi cikakkiyar ladubbansu ga Allah Maɗaukaki: sun tabbatar da cewa Shi ne Ubangijinsu, Ubangijin da ke renonsu ta fuskar tarbiyya ta gama-gari da ta musamman; kuma ba su da wani iko a kan al’amarin. Addu’arsu ga Ubangijinsu ta fito ne daga halittun da suke matalauta a asali ta kowane fanni, waɗanda ba su da wani hali da za su yi alfahari da shi a gaban Ubangijinsu. Ba kome ba ne illa falalar Allah, karamcinSa da kyautatawarSa.

Haka kuma addu’ar ta ƙunshi cikakkiyar dacewarsu da Ubangijinsu, ta hanyar son ayyukan ibada da Allah yake so, ayyukan da su da kansu suke aikatawa kuma suke ƙoƙari a cikinsu kamar masoya; da kuma son ma’aikata, wato muminai, waɗanda Allah Maɗaukaki yake so daga cikin halittunSa. Allah yana ƙin sauran halittu masu alhaki, in ban da waɗanda suka yi imani daga cikinsu. Saboda son da mala’iku suke yi wa muminai ne suka roƙa musu Allah, suka kuma yi ƙoƙari wajen neman gyaran halayensu. Addu’a ga mutum tana daga cikin manyan alamomin son sa, domin mutum ba ya roƙa wa kowa sai wanda yake so.

Wannan bayanin addu’arsu da Allah Ya faɗa dalla-dalla bayan maganarSa “kuma suna neman gafara ga waɗanda suka yi imani”, yana ɗauke da ishara mai laushi game da yadda za a nazarci LittafinSa. Mai nazari bai kamata ya tsaya ga ma’anar lafazi shi kaɗai ba. Ya kamata ya zurfafa tunani a kan ma’anar lafazin. Idan ya fahimce ta daidai, sai ya yi tunani da hankalinsa a kan wannan al’amari, hanyoyin da suke kaiwa gare shi, abin da ba ya cika sai da shi, da kuma abin da yake dogara da shi; sannan ya tabbatar cewa Allah Ya nufa da su, kamar yadda ya tabbatar da ma’anar musamman da lafazin yake nunawa.

Abubuwa biyu ne suke wajabta masa ya tabbatar cewa Allah Ya nufa da su. Na farko: saninsa da tabbacin cewa waɗannan suna daga cikin abubuwan da ma’anar take tattare da su, ko waɗanda take dogara da su. Na biyu: saninsa cewa Allah Masanin komai ne, kuma Allah Ya umurci bayinSa su yi nazari da tunani a cikin LittafinSa. Allah Ya san abin da waɗannan ma’anoni suke wajabta.

Shi ne Ya ba da labarin cewa LittafinSa shiriya ne, haske ne kuma bayani ne ga kowane abu; kuma shi ne mafi balagar zance kuma mafi bayyana bayani. Ta haka bawa zai sami ilimi mai girma da alheri mai yawa gwargwadon yadda Allah Ya ba shi dacewa. A cikin wannan tafsirin namu akwai da yawa daga wannan fanni, Allah ne Ya yi mana falala da shi.

Wasu lokuta wanda bai zurfafa tunani da kyakkyawan fahimta ba kan kasa gane yadda aka samo ma’anar wasu ayoyi. Muna roƙon Allah Maɗaukaki Ya buɗe mana taskokin rahamarSa, waɗanda za su zama sanadin gyaran halayenmu da na musulmi. Ba mu da abin dogaro sai riƙo da karamcinSa da neman kusanci ta hanyar kyautatawarSa, wadda muke ci gaba da morewa a kowane lokaci da kowane ɗan lokaci. Muna roƙonSa daga falalarSa Ya tsare mu daga sharrin kawunanmu, wanda yake hana kuma ya kawo cikas ga isar rahamarSa.

Lalle Shi ne Mai karamci, Mai yawan baiwa, Wanda Ya yi falala da dalilai da sakamakonsu.

Haka kuma wannan ya ƙunshi cewa abokin zama na mutum—miji ko mata, ɗa ko aboki—yana samun farin ciki ta hanyar kasancewa tare da shi; kuma kusancinsa da shi kan zama sanadin alherin da yake samu, alherin da ya wuce aikinsa da dalilin aikinsa. Kamar yadda mala’iku suka yi wa muminai addu’a, da kuma waɗanda suka kyautatu daga cikin iyayensu, matansu da zurriyarsu. Ana iya cewa wajibi ne su kasance nagari saboda faɗin Allah “da wanda ya kyautatu daga cikin iyayensu...” A wannan hali, al’amarin yana daga cikin sakamakon ayyukansu. Allah ne Mafi sani.

Allah Maɗaukaki yana ba da labarin cikakkiyar tausasawarsa ga bayinSa muminai, da kuma abubuwan da Ya tanada domin su zama sanadin sa’aduwarsu, abubuwan da suka zo daga wajen ikonsu: neman gafarar mala’iku makusanta gare Shi da addu’o’insu a gare su, waɗanda suka ƙunshi gyaran addininsu da lahirarsu. A cikin wannan akwai bayanin girman darajar masu ɗaukar Al’arshi da waɗanda suke kewaye da shi, kusancinsu ga Ubangijinsu, yawan ibadarsu da nasiha ga bayin Allah, domin sun san cewa Allah yana son wannan daga gare su.

Sai Allah Ya ce: “Waɗanda suke ɗaukar Al’arshi” wato Al’arshin Mai rahama, wanda shi ne rufin halittu, mafi girma daga cikinsu, mafi faɗi kuma mafi kyau, kuma mafi kusanci ga Allah Maɗaukaki; Shi ne Wanda ya yalwaci ƙasa da sammai da Kursiyyi. Allah Maɗaukaki Ya ɗora wa waɗannan mala’iku ɗaukar babban Al’arshinSa. Babu shakka su ne mafi girma, mafi daraja da ƙarfi a cikin mala’iku. Zaɓin Allah Ya yi su domin ɗaukar Al’arshinSa, ambaton su da farko, da kusancinsu gare Shi, duk suna nuna cewa su ne mafi falala daga cikin jinsunan mala’iku, amincin Allah ya tabbata a gare su.

Allah Ya ce: “Kuma a ranar nan takwas za su ɗauki Al’arshin Ubangijinka a samansu” (Al-Ḥāqqah, 69:17). “Da waɗanda suke kewaye da shi” wato mala’iku makusanta, masu matsayi da falala.

“Suna tasbihi tare da gode wa Ubangijinsu.” Wannan yabo ne gare su saboda yawan ibadarsu ga Allah Maɗaukaki, musamman tasbihi da hamdala. Sauran ibadu ma suna shiga cikin tasbihin Allah da gode Masa, domin ibadar tana tsarkake Shi daga a yi ta ga waninSa, kuma tana gode Masa Maɗaukaki. A’a, hamdala ita kanta ibada ce ga Allah Maɗaukaki.

Faɗin bawa “Tsarki ya tabbata ga Allah, kuma yabo gare Shi” ma yana cikin wannan, kuma yana daga cikin ibadu.

“Kuma suna neman gafara ga waɗanda suka yi imani.” Wannan yana daga cikin fa’idodi da falalolin imani masu yawa matuƙa: mala’ikun da ba su da zunubi suna neman gafara ga ma’abota imani. Saboda haka mumini, ta dalilin imaninsa, ya zama sanadin wannan babbar falala. Da yake gafara tana da abubuwan da suke wajaba tare da ita, kuma ba ta cika sai da su—ba kamar yadda mutane da yawa suke zato cewa neman gafara yana nufin neman afuwar zunubai kawai ba—sai Allah Ya ambaci sifar addu’arsu ta neman gafara, ta hanyar ambaton abin da gafarar ba ta cika sai da shi.

Ya ce: “Ya Ubangijinmu! Rahama da ilmi sun yalwaci kowane abu.” IlminKa ya kewaye komai; babu wani abu da yake ɓuya gare Ka, kuma nauyin ƙwayar zarra a ƙasa ko sama ba ya kuɓuce wa ilminKa, balle abin da ya fi ƙanƙanta ko babba. RahamarKa kuma ta yalwaci kowane abu.

Halittun sammai da na ƙasa sun cika da rahamar Allah Maɗaukaki, ta kewaye su kuma ta kai ga duk inda halittunSa suka kai.

“Ka yi gafara ga waɗanda suka tuba” daga shirka da saɓo, “kuma suka bi hanyarka” ta hanyar bin manzanninKa, da tauhidi da yi maka ɗa’a. “Kuma Ka tsare su daga azabar Jahim” wato Ka tsare su daga azabar kanta, kuma Ka tsare su daga dalilan da suke jawo azabar.

“Ya Ubangijinmu! Ka shigar da su a cikin gidajen Aljannar zama, waɗanda Ka yi musu alƙawari” ta bakin manzanninKa. “Da kuma waɗanda suka kyautatu” wato suka kyautatu ta hanyar imani da ayyukan ƙwarai “daga cikin iyayensu da matansu”—mazajensu ko matansu—da abokansu da sahabbansu, “da zurriyarsu.” “Lalle Kai ne Mabuwayi” Mai rinjayar komai.

Da ikonKa ne Ka gafarta musu zunubansu, Ka kawar musu da abin da suke tsoro, kuma Ka kai su ga kowane alheri. “Mai hikima” ne Kai, Kana sanya abubuwa a muhallinsu. Ya Ubangijinmu, ba ma roƙonKa wani abu da hikimarKa ta saɓa masa; a’a, daga cikin hikimarKa da Ka bayyana ta bakin manzanninKa, kuma falalarKa ta wajabta, akwai gafartawa ga muminai.

Tafsirin Imām Ibn Kathir

“Kuma Ka tsare su daga miyagun ayyuka”: wato daga aikata su ko daga mummunan sakamakonsu ga wanda ya aikata su.

“Kuma wanda Ka tsare shi daga miyagun ayyuka a wannan rana”: wato ranar Alƙiyama. “To, lalle Ka yi masa rahama”: wato Ka tausaya masa, Ka kuma tseratar da shi daga azaba. “Kuma wannan shi ne babban rabo.”

“Ya Ubangijinmu! Ka shigar da su a cikin gidajen Aljannar zama, waɗanda Ka yi musu alƙawari, tare da wanda ya kyautatu daga cikin iyayensu, matansu da zurriyarsu”: wato Ka haɗa su da waɗannan, domin idan sun taru a gidaje makusanta a Aljanna, idanunsu su yi farin ciki. Kamar yadda Allah Ya ce: “Waɗanda suka yi imani, kuma zurriyarsu ta bi su da imani, za Mu haɗa zuriyarsu da su, kuma ba Za Mu rage musu komai daga ayyukansu ba” (Aṭ-Ṭūr, 52:21). Ma’anarsa: Mun daidaita su duka a matsayi domin idanunsu su yi farin ciki.

Ba Mu rage matsayi na wanda ya yi ayyuka masu yawa domin ya yi daidai da wanda ya yi ƙasa ba; a’a, Mun ɗaukaka wanda aikinsa bai kai ba, Mun daidaita shi da wanda ya yi ayyuka masu yawa, saboda falala da baiwarMu.

Sa’īd bn Jubayr ya ce: “Idan mumini ya shiga Aljanna, zai tambayi mahaifinsa, ɗansa da ɗan’uwansa: ‘Ina suke?’ Sai a ce masa: ‘Ba su kai matsayin da kai ka kai a cikin ayyuka ba.’ Sai ya ce: ‘Ai ni saboda kaina da su na yi aiki.’ Sai a haɗa su da shi a matsayinsa.”

Sa’īd bn Jubayr ya karanta wannan aya: “Ya Ubangijinmu! Ka shigar da su a cikin gidajen Aljannar zama, waɗanda Ka yi musu alƙawari, tare da wanda ya kyautatu daga cikin iyayensu, matansu da zurriyarsu. Lalle Kai ne Mabuwayi, Mai hikima.” Muṭarrif bn ‘Abdillāh bn ash-Shikhkhīr ya ce: “Mala’iku su ne mafi nasiha ga bayin Allah muminai.”

Sai ya karanta wannan aya: “Ya Ubangijinmu! Ka shigar da su a cikin gidajen Aljannar zama...” “Shaiɗanu kuma su ne mafi yaudara ga bayin Allah muminai.”

Faɗin Allah: “Lalle Kai ne Mabuwayi, Mai hikima” yana nufin: Shi ne wanda ba a iya hana Shi ko rinjayar Shi. Abin da Ya so yana kasancewa, abin da bai so kuma ba ya kasancewa. Shi ne Mai hikima a cikin zantukanSa da ayyukanSa, a cikin shari’arSa da ƙaddararSa. (Aṭ-Ṭūr, 52:21)

Allah Maɗaukaki yana ba da labarin mala’iku makusanta, masu ɗaukar Al’arshi huɗu, da kerubiyun da suke kewaye da shi, cewa suna tasbihi tare da gode wa Ubangijinsu: suna haɗa tasbihi, wanda yake nuna kore dukkan nakasu daga Allah, da hamdala, wadda take tabbatar da siffofin yabo. “Kuma suna yin imani da Shi” wato suna masu tsoronSa, masu ƙasƙantar da kai a gabansa. “Kuma suna neman gafara ga waɗanda suka yi imani” wato mutanen ƙasa da suka yi imani da gaibi. Saboda haka Allah Maɗaukaki Ya sa mala’ikunsa makusanta su yi wa muminai addu’a a bayansu.

Da yake wannan dabi’a ce ta mala’iku, suna cewa “Amin” ga addu’ar mumini da ya yi wa ɗan’uwansa a bayansa, kamar yadda ya tabbata a cikin Sahih Muslim: “Idan musulmi ya yi addu’a ga ɗan’uwansa a bayansa, mala’ika zai ce: ‘Amin, kuma kai ma ka sami makamancin haka.’”

Imam Aḥmad ya ce: ‘Abdullāh bn Muḥammad—wato Ibn Abī Shaybah—ya ba mu labari, ‘Abdah bn Sulaymān ya ba mu labari, daga Muḥammad bn Isḥāq, daga Ya‘qūb bn ‘Utbah, daga ‘Ikrimah, daga Ibn ‘Abbās: Manzon Allah ﷺ ya tabbatar da wani abu daga waƙar Umayyah, sai wani mutum ya ce: “Wani mutum da bijimi suna ƙarƙashin ƙafar damansa, ungulu kuma a ɗayar, zaki kuma yana kwanton ɓauna.” Manzon Allah ﷺ ya ce: “Ya faɗi gaskiya.” Ya kuma ce: “Rana tana fitowa da ja a ƙarshen kowane dare, kuma launinta da safe yana yin ja. Tana ƙin fitowa a jere sai ta fito mana a hankali, ko kuma a azabtar da ita, ko a yi mata bulala.”

Sai Annabi ﷺ ya ce: “Ya faɗi gaskiya.” Wannan isnadi ne mai kyau. Yana nuna cewa masu ɗaukar Al’arshi a yau huɗu ne; idan ranar Alƙiyama ta zo za su zama takwas, kamar yadda Allah Ya ce: “Kuma a ranar nan takwas za su ɗauki Al’arshin Ubangijinka a samansu” (Al-Ḥāqqah, 69:17).

A nan akwai tambaya: Ta yaya za a haɗa abin da ake fahimta daga wannan aya da abin da wannan hadisi yake nunawa, da hadisin da Abū Dāwūd ya ruwaito? Ya ce: Muḥammad bn aṣ-Ṣabbāḥ al-Bazzār ya ba mu labari; al-Walīd bn Abī Thawr ya ba mu labari daga Simāk, daga ‘Abdullāh bn ‘Umayrah, daga al-Aḥnaf bn Qays, daga al-‘Abbās bn ‘Abdil-Muṭṭalib, ya ce: “Ina Bāṭḥā’ tare da wasu mutane, cikinsu akwai Manzon Allah ﷺ. Sai wani gajimare ya shige musu, ya kalle shi, sannan ya ce: ‘Me kuke kira wannan?’ Suka ce: ‘Gajimare.’

Ya ce: ‘Da muzun?’ Suka ce: ‘Da muzun.’ Ya ce: ‘Da ‘anān?’ Suka ce: ‘Da ‘anān.’—Abū Dāwūd ya ce: ‘Ban iya tabbatar da lafazin “al-‘anān” sosai ba.’—Sai ya ce: ‘Shin kun san nisan da ke tsakanin sama da ƙasa?’ Suka ce: ‘Ba mu sani ba.’

Ya ce: ‘Nisan da ke tsakaninsu shekara ɗaya ne, ko biyu, ko saba’in da uku.’ Sa’an nan sama ta gaba a samanta ma haka take,” har ya ƙirga sammai bakwai. “Sa’an nan a saman sama ta bakwai akwai teku; nisan tsakanin ƙasanta da samanta kamar nisan da ke tsakanin sama da sama yake. Sa’an nan a samansa akwai bijimai takwas; nisan tsakanin kofatonsu da gwiwoyinsu kamar nisan da ke tsakanin sama da sama yake.

Sa’an nan a bayan bayayyakinsu akwai Al’arshi; nisan tsakanin ƙasan Al’arshi da samansa kamar nisan da ke tsakanin sama da sama yake. Sa’an nan Allah Maɗaukaki yana bisa wannan.” Abū Dāwūd ya sake ruwaito shi, haka kuma at-Tirmidhī da Ibn Mājah, daga hadisin Simāk bn Ḥarb da wannan isnadi. At-Tirmidhī ya ce: “Hasanun gharīb.”

Wannan yana nuna cewa masu ɗaukar Al’arshi takwas ne, kamar yadda Shahr bn Ḥawshab ya ce: “Masu ɗaukar Al’arshi takwas ne. Huɗu daga cikinsu suna cewa: ‘Tsarki ya tabbata a gare Ka, ya Allah, tare da gode maka. Godiya ta tabbata a gare Ka saboda haƙurinka, duk da saninka.’ Huɗun kuma suna cewa: ‘Tsarki ya tabbata a gare Ka, ya Allah, tare da gode maka.

Godiya ta tabbata a gare Ka saboda afuwarka, duk da ikonka.’”

Saboda haka idan suna neman gafara ga waɗanda suka yi imani, suna cewa: “Ya Ubangijinmu! Rahama da ilmi sun yalwaci kowane abu”, wato rahamarKa tana yalwaci zunubansu da kurakuransu, ilminKa kuma ya kewaye dukkan ayyukansu, motsinsu da zamansu. “Ka yi gafara ga waɗanda suka tuba kuma suka bi hanyarka”: wato Ka yafe wa masu laifi idan sun tuba, suka koma gare Ka, suka daina abin da suke aikatawa, suka bi abin da Ka umurce su da shi na aikata ayyukan alheri da barin munanan ayyuka. “Kuma Ka tsare su daga azabar Jahim”: wato Ka nisantar da su daga azabar Jahim, azaba mai raɗaɗi da zafi. (Al-Ḥāqqah, 69:17; kuma zantukansu.)

Tafsirin al-Baghawi

“Ya Ubangijinmu! Ka shigar da su a cikin gidajen Aljannar zama, waɗanda Ka yi musu alƙawari, tare da wanda ya kyautatu daga cikin iyayensu, matansu da zurriyarsu. Lalle Kai ne Mabuwayi, Mai hikima.” Sa‘īd bn Jubayr ya ce: “Mumini zai shiga Aljanna ya ce: ‘Ina mahaifina?

Ina mahaifiyata? Ina ɗana? Ina matata?’ Sai a ce masa: ‘Ba su yi ayyukan kamar ayyukanka ba.’ Sai ya ce: ‘Ai saboda kaina da su na kasance ina aiki.’ Sai a ce: ‘Ku shigar da su Aljanna.’”

FaɗinSa Maɗaukaki: “Waɗanda suke ɗaukar Al’arshi da waɗanda suke kewaye da shi”: masu ɗaukar Al’arshi da waɗanda suke zagaye da shi; su ne kerubiyun, shugabannin mala’iku. Ibn ‘Abbās ya ce: “Daga gwiwar ɗaya daga cikinsu zuwa ƙasan tafin ƙafarsa tafiyar shekara ɗari biyar ce.” An kuma ruwaito cewa ƙafafunsu suna cikin zurfin ƙasashe, ƙasashe da sammai kuma suna zuwa ga belinsu. Suna cewa: “Tsarki ya tabbata ga Ma’abocin ƙarfi da girma; tsarki ya tabbata ga Ma’abocin mulki da mallaka; tsarki ya tabbata ga Rayayye Wanda ba Ya mutuwa; Mai tsarki, Mai tsarkakewa, Ubangijin mala’iku da Rūḥ.”

Maysarah bn ‘Urūbah ya ce: “Ƙafafunsu suna cikin mafi ƙasan ƙasa, kawunansu sun ratsa Al’arshi. Suna masu ƙasƙantar da kai, ba sa ɗaga idanunsu. Su ne suka fi mutanen sama ta bakwai tsoro; mutanen sama ta bakwai kuwa sun fi mutanen sama da ke ƙasa da ita tsoro, haka ma kowace sama tana fi wadda take ƙasa da ita tsoro.” Mujāhid ya ce: “Tsakanin mala’iku da Al’arshi akwai shamaki saba’in na haske.”

Muḥammad bn al-Munkadir ya ruwaito daga Jābir cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: “An ba ni izinin ba da labari game da wani mala’ikan Allah daga masu ɗaukar Al’arshi: daga tafin kunnensa zuwa kafaɗarsa tafiyar shekara ɗari bakwai ce.”

Ja‘far bn Muḥammad ya ruwaito daga mahaifinsa, daga kakansa, cewa: “Tsakanin ɗaya daga cikin ginshiƙan Al’arshi da ɗayan akwai tafiyar tsuntsu mai saurin tashi ta shekara dubu talatin. Kowace rana ana lulluɓe Al’arshi da launuka dubu saba’in na haske, kuma babu wata halitta daga halittun Allah da za ta iya kallonsa. Dukkan abubuwa a cikin Al’arshi kamar zobe ne a cikin hamada.” Mujāhid ya ce: “Tsakanin sama ta bakwai da Al’arshi akwai shamaki dubu saba’in na haske; da kuma shamakin duhu, da shamakin haske, da shamakin duhu.”

Wahb bn Munabbih ya ce: “A kewaye da Al’arshi akwai sahu dubu saba’in na mala’iku, sahu a bayan sahu, suna kewaya Al’arshi. Wata ƙungiya tana zuwa, wata kuma tana tafiya. Idan wasu suka fuskanci wasu, waɗannan sukan yi tahlīl, waɗancan kuma su yi takbīr. A bayansu akwai sahu dubu saba’in a tsaye, hannayensu a kan wuyoyinsu, sun ɗora su a kafaɗunsu.

Idan suka ji takbīr da tahlīl na wancan sahun, sai su ɗaga muryoyinsu su ce: ‘Tsarki ya tabbata a gare Ka tare da gode maka! Yaya girmanKa da ɗaukakarKa! Kai ne Allah, babu abin bautawa da gaskiya sai Kai. Kai ne Mafi girma; dukkan halittu gare Ka za su koma.’

A bayan waɗannan kuma akwai sahu dubu ɗari na mala’iku, sun ɗora hannun dama a kan na hagu. Babu wani daga cikinsu face yana yin tasbihi tare da hamdala ta yadda ɗayan ba ya yin irinta. Tsakanin fikafikan ɗayansu akwai tafiyar shekara ɗari uku; daga tafin kunnensa zuwa kafaɗarsa kuwa tafiyar shekara ɗari huɗu ce.

Allah Ya keɓe kansa daga mala’ikun da ke kewaye da Al’arshi da shamaki saba’in na wuta, saba’in na duhu, saba’in na haske, saba’in na lu’ulu’u fari, saba’in na yaƙutu ja, saba’in na yaƙutu rawaya, saba’in na zumurrudu kore, saba’in na ƙanƙara, saba’in na ruwa, saba’in na sanyi, da wasu abubuwa da babu wanda ya san su sai Allah Maɗaukaki. Ya ce: Kowanne daga cikin masu ɗaukar Al’arshi da waɗanda suke kewaye da shi yana da fuskoki huɗu: fuskar bijimi, ta zaki, ta ungulu da ta mutum.

Kowannensu kuma yana da fikafikai huɗu: fikafikai biyu suna rufe fuskarsa don tsoron kallon Al’arshi har ya suma, fikafikai biyun kuma yana kaɗa su. Ba su da wata magana sai tasbihi, hamdala, takbīr da girmama Allah.

FaɗinSa Maɗaukaki: “Suna tasbihi tare da gode wa Ubangijinsu, kuma suna yin imani da Shi”: suna tabbatar da cewa Shi Makaɗaici ne, ba Shi da abokin tarayya. ‘Abd al-Wāḥid al-Malīḥī ya ba mu labari, Abū Manṣūr as-Sam‘ānī ya ba mu labari, Abū Ja‘far ar-Rayyānī ya ba mu labari, Ḥumayd bn Zanjawayh ya ba mu labari, ‘Umar bn ‘Abdillāh ar-Raqāshī ya ba mu labari, Ja‘far bn Sulaymān ya ba mu labari, Hārūn bn Rabāb ya ba mu labari, Shahr bn Ḥawshab ya ce: “Masu ɗaukar Al’arshi takwas ne. Huɗu daga cikinsu suna cewa: ‘Tsarki ya tabbata a gare Ka, ya Allah, tare da gode maka.

Godiya ta tabbata a gare Ka saboda haƙurinka, duk da saninka.’ Huɗun kuma suna cewa: ‘Tsarki ya tabbata a gare Ka, ya Allah, tare da gode maka. Godiya ta tabbata a gare Ka saboda afuwarka, duk da ikonka.’” Ya ce: Kamar dai suna ganin zunuban ’ya’yan Adam.

FaɗinSa Maɗaukaki: “Kuma suna neman gafara ga waɗanda suka yi imani. Ya Ubangijinmu!” Ma’anarsa: suna cewa, “Ya Ubangijinmu!” “Rahama da ilmi sun yalwaci kowane abu.” An ce an sanya kalmar a matsayin bayani; an kuma ce an karkatar da lafazin, wato: RahamarKa da ilminKa sun yalwaci kowane abu.

“Ka yi gafara ga waɗanda suka tuba kuma suka bi hanyarka”: addininKa. “Kuma Ka tsare su daga azabar Jahim.” Muṭarrif ya ce: “Mala’iku su ne bayin Allah mafi nasiha ga muminai, shaiɗanu kuma su ne mafi yaudarar halittu ga muminai.”

“Ka tsare su daga miyagun ayyuka”: azabobi ne. “Kuma wanda Ka tsare daga miyagun ayyuka” wato wanda Ka tsare shi daga azabobi. An kuma ce: sakamakon miyagun ayyuka ne. “A wannan rana, to, lalle Ka yi masa rahama, kuma wannan shi ne babban rabo.”