رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ.
رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
ئاۋازنى يۈكلەش مەغلۇپ بولدى. كېيىن قايتا سىناڭ.
«پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى زالىم قەۋم بىلەن بىللە قىلمىغىن».
شەكلى: «لَا تَجْعَلْنَا» (بىزنى قىلمىغىن) دېگەن چەكلەش قۇرۇلمىسى. بۇ دوزاخ ۋە جەننەت ئارىسىدىكى توساقتا تۇرغان ئەئراف ئەھلىنىڭ دوزاخ ئوتىدىن ساقلىنىشنى تىلەپ قىلغان دۇئاسىدۇر.
شەيخ ئابدۇرراھمان سەئدىنىڭ تەفسىرى
«ئۇلارنىڭ كۆزلىرى دوزاخ ئەھلى تەرەپكە بۇرۇلغاندا»—ئۇلار قورقۇنچلۇق بىر مەنزىرىنى ۋە ئىنتايىن دەھشەتلىك بىر ئەھۋالنى كۆرىدۇ. «ئۇلار: پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى زالىم قەۋم بىلەن بىللە قىلمىغىن، دەيدۇ». جەننەت ئەھلى جەننەتتە ئۇلار بىلەن بىللە بولۇشنى ئۈمىد قىلىدۇ، ئۇلارغا سالام بېرىدۇ ۋە ئامانلىق تىلەيدۇ.
كۆزلىرى ئىختىيارسىز ھالدا دوزاخ ئەھلى تەرەپكە بۇرۇلۇپ قالغاندا، ئۇلار ئومۇمىي مەنىدە ئاللاھتىن بۇنداق ئەھۋالدىن پاناھ تىلەيدۇ. بۇنى ئەئراف ئەھلى دوزاخ ئەھلىنى كۆرگەندە دەيدۇ.
ئىمام ئىبنى كەسىرنىڭ تەفسىرى
ئاللاھنىڭ: «ئۇلارنىڭ كۆزلىرى دوزاخ ئەھلى تەرەپكە بۇرۇلغاندا: پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى زالىم قەۋم بىلەن بىللە قىلمىغىن، دەيدۇ» دېگەن سۆزى ھەققىدە، زەھھاك ئىبنى ئابباستىن نەقىل قىلىپ مۇنداق دېگەن: ئەئراف ئەھلى دوزاخ ئەھلىگە قاراپ، ئۇلارنى تونۇغاندا: «پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى زالىم قەۋم بىلەن بىللە قىلمىغىن» دەيدۇ. سەددىي مۇنداق دېگەن: ئۇلار، يەنى ئەئراف ئەھلىنىڭ ئالدىدىن دوزاخقا ئېلىپ كېتىلىۋاتقان بىر توپ ئۆتكەندە: «پەرۋەردىگارىمىز!
بىزنى زالىم قەۋم بىلەن بىللە قىلمىغىن» دەيدۇ. ئىكرىمە مۇنداق دېگەن: ئۇلارنىڭ يۈزلىرى دوزاختا قاراڭغۇلىشىدۇ، جەننەت ئەھلىنى كۆرگەندە بولسا، بۇ ھال ئۇلاردىن كېتىدۇ. ئابدۇرراھمان ئىبنى زەيد ئىبنى ئەسلىم ئاللاھنىڭ: «ئۇلارنىڭ كۆزلىرى دوزاخ ئەھلى تەرەپكە بۇرۇلغاندا» دېگەن سۆزى ھەققىدە مۇنداق دېگەن: ئۇلارنىڭ يۈزلىرىنىڭ قارا بولۇپ، كۆزلىرىنىڭ كۆكۈرۈپ كەتكەنلىكىنى كۆرگەندە، «پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى زالىم قەۋم بىلەن بىللە قىلمىغىن» دەيدۇ.
بەغاۋىنىڭ تەفسىرى
«ئۇلارنىڭ كۆزلىرى دوزاخ ئەھلى تەرەپكە بۇرۇلغاندا»—ئۇلار ئاللاھتىن پاناھ تىلەيدۇ؛ «ئۇلار: پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى زالىم قەۋم بىلەن بىللە قىلمىغىن، دەيدۇ». يەنى دوزاختىكى كاپىرلار بىلەن بىللە قىلمىغىن.
«تەفسىرى تەبەرى» (12/486) دە ئىبنى ئابباس ۋە ھۇزەيفەدىن قىيامەت كۈنى توساقتا تۇرغان كىشىلەرنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىدىغان ئاسارلار نەقىل قىلىنغان.